Hoe inbreuken vermijden? Filip Tuytschaever Minervastraat 5 1930 ZAVENTEM T +32 (0)2 275 00 75 F +32 (0)2 275 00 70 www.contrast -law.be
Voorafgaande vragen Welke inbreuken moeten worden vermeden? Wie moet inbreuken vermijden? Waar kan het fout lopen? Wanneer kan het fout lopen? 2
Voorafgaande vragen Welke inbreuken moeten worden vermeden? Afhankelijk van het profiel van uw onderneming EU, nationaal mededingingsrecht en/of mededingingsrecht van derde landen Verbod op mededingingsbeperkende overeenkomsten met concurrenten (horizontaal), leveranciers en klanten (verticaal) Verbod van misbruik van machtspositie 3
Voorafgaande vragen Wie moet inbreuken vermijden? Iedereen binnen de onderneming het volledige organigram 4
Voorafgaande vragen Waar kan het fout lopen? Schriftelijke, mondelinge en persoonlijke contacten: Contracten, maar vooral e-mails Telefoongesprekken Face-to-face meetings Alles wordt bewijs in geval van clementie 5
Voorafgaande vragen Wanneer kan het fout lopen? Bijzondere aandacht voor: Meetings in ondernemingsverenigingen, incl. sociale agenda en op beurzen M&A situaties ( competition law due diligence ), zeker voor ondernemingen met een verleden Aanwerven van nieuw personeel 6
Hoe kijkt de overheid aan tegen compliance programma s? Europese Commissie versus Frankrijk, Verenigd Koninkrijk, Zuid-Korea, België? 7
Componenten compliance programma OFT, How your business can achieve compliance with competition law, June 2011 8
Componenten compliance programma 1. Commitment tot compliance 2. Compliance risico s identificeren (risk identification) 3. Compliance risico s evalueren (risk assessment) 4. Compliance risico s beperken (risk mitigation) 5. Compliance monitoren (review) 6. Welke compliance bij inspectie (dawn raid)? 9
Commitment to compliance OFT Core Commitment to compliance (from the top down): Senior management, especially the board, must demonstrate a clear and unambiguous commitment to competition law compliance. Without this commitment, any competition law compliance efforts are unlikely to be successful. 10
Commitment to compliance Legal alleen redt het niet Tone from the top is absolute noodzaak Hoogste niveau: CEO Code of Conduct Boodschap = wet naleven is integraal deel van de manier waarop de onderneming zaken doet; naleven van het mededingingsrecht is daar integraal onderdeel van. 11
Commitment to compliance Budget Organisationele verankering: Legal en/of Compliance Officer Doel: compliance = onderdeel van bedrijfscultuur Voorzien van come clean periode Persoonlijke aansprakelijkheid! Voorzien van anonieme klokkenluidersregeling Gevolgen koppelen aan niet-compliance 12
Compliance risico s identificeren OFT Step 1 Risk identification: identify the key competition law risks faced by your business. These will depend upon the nature and size of your business. 13
Compliance risico s identificeren Wij: audit sample contracten en interviews van key personeel (ook mogelijk: fake dawn raid) (Senior) management Legal Commerciële directeur, aankoopdirecteur Vertegenwoordigers in ondernemingsvereniging(en) Ander personeel in contact met concurrenten (bijv., R&D) 14
Compliance risico s identificeren Risico s afhankelijk van business van de onderneming Mededingingsbeperkende overeenkomsten Horizontaal Verticaal Unilateraal gedrag Misbruik van machtspositie 15
Compliance risico s identificeren Horizontale no go zones kartels Prijsafspraken (ook hub-and-spoke ) Marktverdeling (geografisch / klanten), incl. aanbestedingsvervalsing Beperking output Collectieve boycot Informatie-uitwisseling 16
Compliance risico s identificeren Verticale no go zones hardcore beperkingen Gebiedsbeperkingen Klantenbeperkingen Verticale prijsbinding 17
Compliance risico s identificeren Misbruik van machtspositie Exclusiviteiten/niet-concurrentiebedingen Leveringsweigering aan bestaande klanten Koppelverkoop Kortingen Getrouwheidskortingen Doelkortingen 18
Compliance risico s evalueren OFT Step 2 Risk assessment: Work out how serious the identified risks are. Often it is simplest to rate them as low, medium or high. Businesses in particular should consider assessing which employees are in high risk areas. These may include, for example, employees who are likely to have contact with competitors and employees in sales and marketing roles. 19
Compliance risico s evalueren Wat zijn de belangrijkste risicozones voor de onderneming? Wie is risicopersoneel? Beide belangrijk voor doelgerichte compliance policy en trainingen 20
Compliance risico s beperken OFT Step 3 Risk mitigation: set up appropriate policies, procedures and training with the aim that the risks you have identified do not occur, whilst ensuring that you detect and deal with them if they do. What is most appropriate to do will depend upon the risks identified and the likelihood of the risk occurring. 21
Compliance risico s beperken Drie overkoepelende categorieën van tools: Trainingen Compliance policy en richtsnoeren Goedkeuring voor contacten met concurrenten In alle geuren en kleuren 22
Compliance risico s beperken Trainingen Face-to-face Targeted personeel Online (e-training) Veel of alle personeel 23
Compliance risico s beperken Trainingen Face-to-face Gebaseerd op audit, dus doelgericht op risico s Onderdelen Belang van compliance ( the scary part ) Absolute dos and don ts Wat in geval van risicosituaties ( publieke distantiëring )? Hoe communiceren? 24
Compliance risico s beperken Trainingen Zowel FTF als online: registratie + deelnemersattest (belang voor stap 4: monitoring) Eventueel: come clean periode n.a.v. training 25
Compliance risico s beperken Compliance policy en richtsnoeren Absolute dos and don ts Quick glance of quick guide formaat Policy, Manual, Handboek Richtsnoeren Deelname aan ondernemingsverenigingen/beurzen Uitwisseling en bekomen van informatie Benchmarking (technische/commerciële) Lobbying, 26
Compliance risico s beperken Compliance policy en richtsnoeren Intranet Ook: videoboodschap van CEO Helpdesk Legal en/of Compliance Officer 27
Compliance risico s beperken Goedkeuring voor (bepaalde) contacten met concurrenten Via e-mail of specifiek formulier (intranet) 28
Compliance monitoren OFT Step 4 Review: review steps 1 to 3 and your commitment to compliance regularly, to ensure that your business has an effective compliance culture. Some businesses review their compliance efforts on an annual basis, others review less frequently. There may be occasions when you should consider a review outside the regular cycle, such as when taking over another business or if you are subject to a competition law investigation. 29
Compliance monitoren Periodieke trainingen Effect van training = ca. 6 maanden Belang van embedding in de organisatie Risico teams identificeren Team leader verantwoordelijkheid voor periodieke tour de table ( compliance champion ) Schriftelijke rapportering naar Legal/Compliance Officer 30
Compliance monitoren Periodieke audits, bijv. Jaarlijkse clean sheet voor deelname aan, en activiteiten van, ondernemingsverenigingen (register van verenigingen en vertegenwoordiger van de onderneming) Geselecteerde mailbox searches 31
Wat bij inspectie? Dawn raid richtsnoeren Vermijden van procedurele inbreuken Vermijden substantiële inbreuken 32
Wat bij inspectie? Vermijden van procedurele inbreuken Geen of onvoldoende medewerking verlenen Boetes op zich mogelijk Verzwarende omstandigheid Verbreken van zegels Cf. E.ON (2010): 38 M EUR 33
Wat bij inspectie? Vermijden van substantiële inbreuken Vragen van case team versus verklaringen Geen zelfincriminatie 34
Minervastraat 5 1930 ZAVENTEM T +32 (0)2 275 00 75 F +32 (0)2 275 00 70 www.contrast -law.be