Stagemakelaars Productenboek
Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Producten voor de scholen 3. Producten voor de maatschappelijke organisaties Bijlage: - Nieuwe projecten Stagemakelaars productenboek Pagina 2 van 16
1. Inleiding Pilot maatschappelijke stages Regio Zuid Oost Utrecht Voor de pilot Maatschappelijke stages regio zuidoost Utrecht hebben een aantal organisaties uit vier verschillende gemeentes: de Bilt, de Utrechtse Heuvelrug, Wijk bij Duurstede en Zeist samengewerkt. Verschillende participanten: VO-scholen, stagemakelaars, maatschappelijke organisaties en het adviesbureau Alleato als projectleider, hebben in het jaar 2008-2009 deelgenomen aan dit pilotproject. Het doel van de pilot was het in kaart brengen van de ervaringen vanuit de verschillende gemeenten met betrekking tot de maatschappelijke stages. Als resultaat van de pilot moet de haalbaarheid van de maatschappelijke stages, zoals voorgelegd door de overheid, op wenselijkheid getest worden. Uitvoerbaarheid, haalbaarheid en toegevoegde waarde van de maatschappelijke stage moeten uit rapportage naar voren komen. Werkgroep infrastructuur Voor de realisatie van het project zijn er verschillende werkgroepen gecreëerd: de werkgroep visie & organisatie, werkgroep financiën en werkgroep infrastructuur. Deze rapportage is een opbrengst van de laatst genoemde werkgroep. In deze werkgroep is door de stagemakelaars en een aantal maatschappelijke organisaties gekeken naar de infrastructuur van de maatschappelijke stage en de samenwerkingsmogelijkheden in de regio. Vanuit stichting Binding, St. Meanderomnium en stichting Welnúh zijn er een aantal stagemakelaars vertegenwoordigd. De stagemakelaars uit deze stichtingen worden ingehuurd vanuit de gemeente en de scholen om de maatschappelijke stages te realiseren. De producten De stagemakelaars bieden verschillende diensten aan aan zowel scholen als maatschappelijke organisaties. In deze rapportage hebben we alle diensten, producten, op een rij gezet. Voor de scholen gaan we uit van een basispakket. Dit zijn diensten die nodig zijn om de maatschappelijke stages goed uit te kunnen voeren. Daarnaast bieden wij een aantal diensten aan waar scholen gebruik van kunnen maken als zij daar behoefte aan hebben. Stagemakelaars productenboek Pagina 3 van 16
2. Producten voor de scholen Overzicht producten Basispakket Producten 1. Voorlichting en afspraken 2. Begeleiding mentoren 3. Zoeken en ontwikkelen stageplekken 4. Indeling leerlingen 5. Matches doorgeven 6. Monitoren 7. Eindevaluatie Extra 8. Voorbereidende lessen 9. Spreekuur 10. Evaluatie leerlingen 11. Eindpresentatie leerlingen/ ouderavond 12. Organisatie bedankkaartjes/ certificaten Aantal uren Basispakket: a. Vast : 20 uur Producten: voorlichting en afspraken, begeleiding mentoren en eindevaluatie. b. Variabel : 1 (netto)uur per leerling (op basis van een stage van maximaal 30 uur; in schooljaar 2009-2010 zal nader bezien worden hoeveel uur nodig is wanneer het aantal uren stage toeneemt ) Producten: zoeken en ontwikkelen stageplekken, matches doorgeven en monitoren. Aantal uren extra producten: Producten Voorbereidende lessen Spreekuur Evaluatie leerlingen Eindpresentatie Evaluatieles Evaluatieformulier Certificaten uitreiking Presentatiemarkt (2 lessen, uitnodigen ouders etc.) Organisaties bedankkaartjes / certificaten Uur Lesvoorbereiding: 4 uur (ongeacht aantal klassen) Lessen: 2 uur per klas 0.5 1 uur per week gedurende stageperiode 1.5 uur per klas( inclusief rapportage) 0.6 uur (10 minuten) 5 uur 4 uur lesvoorbereiding (ongeacht het aantal klassen) 2 lesuren per klas 4 uren logistiek (uitnodigingen maken, opzetten/klaarzetten, etc.) 2 uur/2uur Stagemakelaars productenboek Pagina 4 van 16
Basispakket voor de scholen 1. Voorlichting en afspraken De school informeren over de maatschappelijke stages. Voorafgaand aan de stage overleggen met de schoolleiding over doel en gewenste resultaat van de stages. Gezamenlijk een tijdsbalk met invulling van verantwoordelijkheden invullen. Hierbij horen de bespreekmomenten met docenten die bij de uitvoering van het project zijn betrokken en de evaluatiemomenten met de schoolleiding. Het overdragen van kennis over de MaS en het ontwikkelen van een visie op de MaS. School weet wat de MaS inhoudt en wat zij van de stagemakelaar kan verwachten. 2. Begeleiding mentoren Draagvlak voor het project bij mentoren is belangrijk. Zij zijn aanspreekpunt voor de leerlingen en bereiden de leerlingen voor op de MaS. Ook begeleiden zij de leerlingen tijdens de stages. Daarom is een goede instructie aan de mentoren en regelmatig overleg belangrijk. Draagvlak en betrokkenheid creëren. Goede begeleiding van de leerlingen vanuit de school. 3. Zoeken en ontwikkelen stageplekken De stagemakelaar bemiddelt bij het vinden van stageplekken en onderhoudt een digitale vacaturebank. Daarnaast ontwikkelt de stagemakelaar nieuwe stagemogelijkheden en stageconcepten. Voorafgaand aan de stage heeft hij/zij hiervoor overleg met de maatschappelijke organisaties. De stagemakelaar levert de stagemogelijkheden aan. Stagevormen zijn: Lintstage, meerdere niet aaneengesloten dagdelen, bijvoorbeeld elke zaterdagmiddag. Carrouselstage, een activiteit die voor verschillende organisaties gedaan wordt, bijvoorbeeld een voorstelling. Blokstage, meerdere aaneengesloten dagen in één stageperiode. Projectweek, leerlingen werken een aantal dagen achter elkaar aan een bepaald project, bijvoorbeeld voor het Rode Kruis. Zorgen voor een voldoende en gevarieerd stageaanbod. Stagemakelaars productenboek Pagina 5 van 16
Zinvolle, leerzame en leuke stageplaatsen voor alle leerlingen. 4. Indeling leerlingen De leerlingen krijgen een projectenboekje mee naar huis. Uit dit boekje kunnen ze een keuze maken, of ze vinden zelf een stageplek. De keuzeformulieren worden uiteindelijk bij de mentor ingeleverd en komen via de stagecoördinator van school bij de stagemakelaar terecht. De stagemakelaar maakt een conceptindeling, welke met de mentoren wordt besproken. Vervolgens wordt een definitieve indeling gemaakt en de stagemakelaar zorgt ervoor dat deze via de mentoren aan de leerlingen bekend wordt gemaakt en maakt het zelf aan de maatschappelijke organisaties bekend. Bij deze werkvorm hoort ook de controle van de door de leerlingen zelf aangegeven stageplekken. Alle leerlingen een stageplek geven. Alle leerlingen krijgen een passende stageplek. 5. Matches doorgeven Als leerlingen aan hun stageplaats zijn gekoppeld, worden deze matches doorgegeven aan de stagebieders. Hierdoor weten stageadressen precies welke leerlingen er wanneer bij hen komen. Stagebieders weten wanneer ze leerlingen kunnen verwachten. Maatschappelijke organisaties zijn voorbereid op de komst van leerlingen. 6. Monitoren Bij de voorbereidingen van de stages (o.a. matching ) is er overleg tussen de school en de stagemakelaar. De stagemakelaar volgt het verloop van de stages en is tijdens de stages aanspreekpunt voor zowel de school als de stagebieder bij eventuele problemen. Goed verloop van de maatschappelijke stages van alle leerlingen. Alle leerlingen doen een MaS voor het aangegeven aantal uren. 7. Eindevaluatie De kennis en ervaringen van leerlingen en de mentoren zijn belangrijk voor het verbeteren van de stage voor het volgend schooljaar. In samenwerking met de stagecoördinator van Stagemakelaars productenboek Pagina 6 van 16
school evalueren van de MaS aan de hand van een evaluatieformulier en bekijken of de MaS aan de verwachtingen heeft voldaan. Het verbeteren van de MaS. Verbeterpunten voor de school, de stageorganisaties en de stagemakelaar. Extra producten voor de scholen 8. Voorbereidende lessen aan leerlingen In de weken voorafgaand aan de stage worden de leerlingen door de stagemakelaar voorbereid. Hij/zij geeft hiertoe aan elke klas twee lessen. Tijdens de eerste les wordt ingegaan op het doen van vrijwilligerswerk en tijdens de tweede les staat uitleg over de MaS centraal. Bekend maken met vrijwilligerswerk en MaS Leerlingen zijn goed voorbereid op de MaS. 9. Spreekuur Op school een vast moment creëren waarop leerlingen met hun vragen en problemen bij de stagemakelaar terecht kunnen. Leerlingen krijgen antwoord op vragen en hulp bij eventuele problemen. Stages verlopen goed en problemen worden snel ondervangen. 10. Evaluatie leerlingen Ontwikkelingen van stageboek, een soort van logboek waarin de leerlingen kunnen bijhouden hoe elk dag verliep, wat ze leuk/moeilijk vonden en wat ze geleerd hebben. Dit boek kan als verslag voor de school dienen, maar eventueel ook ter evaluatie voor de stagemakelaar. Overzicht houden van wat de leerlingen tijdens hun stage doen, welke problemen ze tegenkomen en welke dingen ze leren. Stagemakelaars productenboek Pagina 7 van 16
Een goed beeld van hoe de MaS verlopen is op school en zo nodig verbeteringen aanbrengen. 11. Eind presentatie leerlingen / ouderavond Het organiseren van een middag of avond waarbij de leerlingen hun ervaringen van de maatschappelijke stages kunnen presenteren of een certificaat krijgen uitgereikt. Ouders, maatschappelijke instellingen en leraren kunnen hierbij aanwezig zijn. Het kan gaan om een officiële certificatenuitreiking, maar ook om een presentatiemarkt. Op deze manier kunnen bijvoorbeeld ouders een beter beeld krijgen bij wat maatschappelijke stages zijn er en hoeveel verschillende mogelijkheden er wel niet zijn. Maatschappelijke organisaties kunnen op deze manier inspiratie opdoen voor nieuwe projecten binnen hun organisatie. Door de afsluiting van de maatschappelijke stages te koppelen aan een afsluitende middag /avond waarbij verschillende partijen, ouders, maatschappelijke organisaties, leraren betrokken zijn kan er een groot draagvlak gecreëerd worden. Bekendheid maatschappelijke stages. 12. Organisatie bedankkaartjes/certificaten De leerlingen krijgen de mogelijkheid om bedankkaartjes te sturen naar hun stagebegeleiders. Als waardering voor hun inzet krijgen de leerlingen een certificaat uitgereikt. Bedanken maatschappelijke organisaties en leerlingen. Gepaste afsluiting project. Stagemakelaars productenboek Pagina 8 van 16
3. Producten voor de maatschappelijke organisaties Overzicht producten voor de maatschappelijke organisaties Basispakket Producten 1. Voorlichting over de maatschappelijke stage 2. Voorlichting over de verschillende scholen 3. Opzet en invulling van stageplaatsen 4. Digitale vacaturebank 5. Promotie en werving 6. Marktmeester 7. Evaluatie Extra 8. Voorlichting over jongeren 9. Workshop creatief omgaan met MAS 10. Visieontwikkeling Aantal uren Basispakket: Per gemeente kan een berekening gemaakt worden voor het benodigd aantal uren aan de hand van het aantal leerlingen die in de gemeente op middelbaar onderwijs zit. Het aantal leerlingen geeft een indicatie voor het aantal maatschappelijke stagemogelijkheden die gezocht moeten worden binnen het maatschappelijk veld en de inzet die nodig is om dit te realiseren. Op basis van de ervaringen met de makelaarsfunctie in Zeist is een berekening van de benodigde uurinzet gemaakt. Gemeente Aantal leerlingen* uur Wijk bij Duurstede 774 Utrechtse Heuvelrug 2.337 De Bilt 2.833 Zeist 5.939 1050 *aantal VO leerlingen per 1 oktober 2008 Aantal uren extra producten: Producten Voorlichting voor jongeren (organisatie en uitvoering) Workshop creatief omgaan met MAS (organisatie en uitvoering) Visieontwikkeling Uur Stagemakelaars productenboek Pagina 9 van 16
Basisproducten voor de maatschappelijke organisaties 1. Voorlichting over de maatschappelijke stage Het geven van voorlichting over de maatschappelijke stage aan stagebieders, o.a. over de verschillende stagevormen en stageconcepten, en de voor- en nadelen ervan. Dat kan zijn: tijdens een gesprek bij het stageadres, telefonisch, schriftelijk, via de website of via de mail. Stagevormen zijn: Lintstage, meerdere niet aaneengesloten dagdelen, bijvoorbeeld elke zaterdagmiddag. Carrouselstage, een activiteit die voor verschillende organisaties gedaan wordt, bijvoorbeeld een voorstelling. Blokstage, meerdere aaneengesloten dagen in één stageperiode. Projectweek, leerlingen werken een aantal dagen achter elkaar aan een bepaald project, bijvoorbeeld voor het Rode Kruis. Informatie geven over de MaS en organisaties voorbereiden en enthousiasmeren voor deelname aan de maatschappelijke stages. Scholen en stagebieders kunnen een goed gefundeerde keuze maken voor een stagevorm die het best bij hun organisatie past. Stagebieders weten wat de MaS inhoudt en kunnen met de juiste verwachtingen deelnemen aan de maatschappelijke stage. 2. Voorlichting over de verschillende scholen Stagebieders krijgen naast praktische gegevens informatie over o.a. de identiteit, het schooltype en de pedagogische visie van de school waarvan de leerlingen bij hen stage komen doen. Stagebieders kunnen beter inschatten wat zij leerlingen binnen hun organisatie kunnen laten doen. Stages met een optimale opbrengst voor zowel de stagebieder als de leerling. 3. Opzet en invulling van stageplaatsen Maatschappelijke organisaties helpen bij de opzet en invulling van een stageplek, en het bedenken van nieuwe stagemogelijkheden binnen de organisatie. Een optimale invulling van stageplaatsen, voor zowel de leerling als de stagebieder. Creëren van duurzame stageplekken die voldoen aan de criteria: zinvol, leuk en leerzaam. Stagemakelaars productenboek Pagina 10 van 16
4. Digitale vacaturebank Opzetten en onderhouden van een digitale vacaturebank voor MaS. Overzicht van alle stagemogelijkheden en optimale afstemming van vraag en aanbod. Organisaties kunnen steeds hun actuele vacatures aanbieden en leerlingen kunnen een stage kiezen die bij hun past. Mentoren hebben overzicht over het verloop van de stages bij hun leerlingen. 5. Promotie en werving Onderhoud van de website van de verschillende steunpunten, het versturen van nieuwsbrieven en relatiebeheer met lokale media, o.a. door het aanbieden van artikelen. Eventueel ook het plaatsen van artikelen op websites van derden. Bekendheid geven aan de MaS en de rol van het steunpunt en bij de uitvoering daarvan. Daarnaast het vergroten van de naamsbekendheid en het verbeteren van het imago van stagebieders en scholen. Een positieve bevestiging voor stagebieder en scholen voor hun inspanningen. Daarnaast ontstaat er ook een olievlekwerking. is ook het verstevigen van de rol van de stagemakelaar MaS. 6. Marktmeester Reguleren van vraag en aanbod. Inventarisatie stagemogelijkheden bij alle maatschappelijke organisaties in de regio. Organiseren van afstemming stageperiode en stagevorm tussen de verschillende scholen. Het creëren van zoveel mogelijk stageplaatsen door rekening te houden met de behoeften en mogelijkheden van stagebieders. Stagebieders krijgen MaS-stagiaires op de juiste momenten en scholen kunnen hun leerlingen plaatsen. 7. Evaluatie Na afloop van de stage vragen naar de ervaringen van de verschillende stagebieders. Stagemakelaars productenboek Pagina 11 van 16
Verbetering van de kwaliteit van de stages voor alle betrokkenen. Verbetering van de bestaande stageplekken. Stagebieders kunnen hun ervaringen kwijt en hebben het gevoel dat er naar hen wordt geluisterd. Extra producten voor maatschappelijke organisaties 8. Voorlichting over jongeren Organisaties informatie geven over de jongere als vrijwilliger. Waarin verschillen jongeren van andere vrijwilligers? Maatschappelijke organisaties bieden stageplaatsen aan die geschikt zijn voor jongeren. Leerlingen doen een MaS die past bij hun leeftijd en capaciteiten. 9. Workshop creatief omgaan met MaS Een workshop waarin de deelnemers ervaringen met elkaar uitwisselen over de MaS en met elkaar meedenken over geschikte stagemogelijkheden. Mogelijkheden creëren voor MaS bij bestaande en bij nieuwe stageadressen. Organisaties krijgen nieuwe ideeën voor de invulling van maatschappelijke stages. 10. Visieontwikkeling Maatschappelijke organisaties ondersteunen bij het ontwikkelen van een visie op de MaS. Waarom vindt de organisatie de MaS belangrijk, wat wil zij hiervoor doen, welke opbrengst verwacht de organisatie en welke plaats krijgt de MaS binnen de organisatie? De MaS wordt gedragen binnen de organisatie en er is duidelijkheid over het doel en de invulling ervan. Duurzame stages die voor zowel stagebieder als leerlingen zinvol, leuk en leerzaam zijn. Stagemakelaars productenboek Pagina 12 van 16
Bijlage 1 Nieuwe stageconcepten 1. MaS NextDoor Leerlingen zoeken in hun eigen woonomgeving ( NextDoor ) mensen die, al dan niet tijdelijk, behoefte hebben aan hulp. Zij doen, samen met een andere leerling, een aantal klussen voor deze mensen. Iedere klus duurt maximaal twee uur. MeanderOmnium levert het concept, met gedetailleerde omschrijving en formulieren voor inventarisatie van klussen Betrokkenheid van jongeren bij hun directe omgeving stimuleren. Leerlingen doen iets voor een ander in hun directe omgeving en zien dat hun hulp er echt toe doet. Ze ervaren dat iets doen voor een ander je ook iets oplevert, nl. een goed gevoel. groep Mensen in de directe omgeving van leerlingen die een beetje extra hulp goed kunnen gebruiken. 2. Wii-project Leerlingen gaan als maatschappelijke stage Wii-en bij verschillende maatschappelijke organisaties. Zij bereiden een demonstratie voor en nodigen mensen uit om het samen met hen te proberen. MeanderOmnium heeft twee Wii-spelcomputers. De stagemakelaars maken afspraken voor leerlingen met maatschappelijke organisaties, en zorgen voor vervoer van de Wii en installatie op het stageadres. Contact maken met ouderen en mensen met een beperking. Jongeren krijgen meer begrip voor de belevingswereld van een ander en ervaren dat het ook leuk is om iets te doen met iemand buiten je eigen kringetje. groep Ouderen en mensen met een beperking. 3. Theatervoorstelling voor ouderen Leerlingen bereiden op school een voorstelling voor. De stagemakelaar maakt een schema met data en tijden waarop de leerlingen met hun voorstelling optreden voor ouderen. Contact maken met ouderen. Stagemakelaars productenboek Pagina 13 van 16
Jongeren krijgen meer begrip voor de belevingswereld van een ander en ervaren dat het ook leuk is om iets te doen voor iemand buiten je eigen kringetje. groep Bewoners van woonzorgcentra. 4. Buddyproject Leerlingen van een klas in tweetallen koppelen aan een bewoner van een zorgcentrum of een oudere in een aanleunwoning. Oudere en leerlingen ondertekenen een contract en vervolgens bezoeken de leerlingen de oudere tien keer. Tijdens deze bezoekjes kunnen er uiteenlopende dingen gedaan worden. De bezoekperiode start met een gezamenlijke feestelijke bijeenkomst en wordt ook weer op dezelfde manier afgesloten. Ontmoetingen creëren tussen jongeren en ouderen. De leerlingen komen tegemoet aan de behoefte van ouderen aan contact en gezelligheid. Zij ervaren dat het brengen van bezoekjes en doen van kleine dagelijkse activiteiten de ouderen zowel als de leerlingen zelf een goed gevoel geeft. groep Bewoners van woonzorgcentra, ouderen die in een aanleunwoning wonen en zelfstandig wonende ouderen. 5. Wijkactiviteit Leerlingen ondersteunen de wijkwinkel of het wijkteam bij een wijkactiviteit. Diverse uiteenlopende activiteiten binnen één bepaalde wijk kunnen hier onderdeel van vormen. Leerlingen betrekken bij wijkgerichte activiteiten. Leerlingen hebben kennis gemaakt met het wijkgerichte werken en de diverse activiteiten die binnen een wijk door vrijwilligers gedaan worden. Leerlingen hebben deel genomen aan één of meerdere wijkactiviteiten. groep De bewoners van één bepaalde wijk. 6. Kleuterfeest Leerlingen bereiden op school een kleuterfeest voor. Deze activiteit wordt dan uitgevoerd in de groepen 1 en 2 van basisscholen en op peuterspeelzalen/kinderdagverblijf. Stagemakelaars productenboek Pagina 14 van 16
Leerlingen samen iets oplaten zetten en leren omgaan met kleine kinderen. Leerlingen hebben leren samenwerken en geleerd iets te organiseren voor kinderen in de leeftijd tussen drie en zes jaar. Ze merken tijdens de stage hoe belangrijk het is, dat vrijwilligers activiteiten voor deze doelgroep organiseren. groep Kinderen tussen drie en zes jaar oud. 7. Project Duurzaamheid Leerlingen gaan onderzoeken hoe duurzaam bedrijven zijn. Hiervoor krijgen ze eerst les in wat duurzaamheid is en vervolgens bezoeken ze in groepjes meerdere bedrijven. In de klas wordt vervolgens besproken welk bedrijf de Junior Duurzaamheidprijs wint. Aan het project werken Wereld Natuur Fonds, lokale Ondernemerskring en gemeente mee. Leerlingen leren wat duurzaamheid inhoud. Verder leren ze samenwerken en leren ze om te gaan met mensen uit het bedrijfsleven. Het uiteindelijke resultaat is de uitreiking van de Junior Duurzaamheidprijs. Verder hebben leerlingen aan het einde van het project leren samenwerken, leren interviewen, leren oordelen en geleerd wat duurzaamheid inhoud. groep Leerlingen zelf en het bedrijfsleven 8. Natuur en Milieu project Leerlingen gaan vier dagen aan de slag met het onderwerp natuur en milieu in de eigen woonomgeving/gemeente. Zij bezoeken hiervoor natuurterreinen, maken schoon en doen allerlei onderzoeken. Aan het project werkt de Vereniging Natuur en Milieu, alsmede de gemeente, het Utrechts Landschap en Staatsbosbeheer mee. Leerlingen kennis laten maken met hun leefomgeving. Ook gaan ze hier aan de slag: ze maken schoon en onderzoeken wat de natuur ons geeft. Een project van vier dagen waarbij de leerlingen afwisselend de natuur ervaren en iets in de natuur doen. groep Leerlingen en natuur en milieu 9. Sporten met scholen Er wordt een sport en spelactiviteit georganiseerd door leerlingen van de groepen 5 en 6 van de basisscholen. De nadruk ligt hierbij op deelnemen en bezig zijn en dus niet op winnen. De activiteit wordt onder begeleiding van de welzijnsstichting opgezet/georganiseerd door Stagemakelaars productenboek Pagina 15 van 16
leerlingen van de opleiding Sport en Bewegen van het ROC. De uitvoering wordt gedaan door leerlingen van de maatschappelijke stage. Leerlingen maken kennis met het organiseren van een sportevenement en met de uitvoering door een jongere doelgroep. Ze moeten hiervoor samenwerken binnen de eigen klas,maar juist ook zich juist gedragen ten opzichte van de leerlingen van de basisscholen. Er wordt vier dagen gesport, waarbij er per dagdeel maximaal vier klassen van basisscholen kunnen deelnemen. groep Basisscholen. 10. Project Circus In de klas werken leerlingen samen met een circus docent aan het samenstellen van een korte circusshow. Op basis van de eigen kwaliteiten van de leerlingen leren ze samen een gevarieerde show te maken. Deze show kan worden uitgevoerd in verzorgingstehuis, maar eventueel ook op basisscholen. Leerlingen laten samenwerken om tot een product te komen. Hierbij hebben ze ook nagedacht over de doelgroep van het optreden. Zo leren ze ook hoe ouderen en jongeren iets leuks kan worden gepresenteerd. Een circusact die meerdere keren kan worden opgevoerd. Stagemakelaars productenboek Pagina 16 van 16