miljoen dollar cq. 1000 ton Factsheet verse groenten januari 2016 FACTSHEET FRESH VEGETABLES Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com WERELDHANDEL VERSE GROENTEN IN 2015 GEDAALD Voorgaande jaren gemiddelde groei van 4% In 2015 is de wereldhandel van verse groenten een paar procent kleiner geweest dan in 2014. De afgelopen tien jaar is alleen in 2012 ook sprake geweest van een daling. In de overige jaren is er steeds sprake geweest van groei. Tien jaar terug werd er jaarlijks zo n 26 miljoen ton verse groenten internationaal verhandeld. Tegenwoordig gaat het om bijna 40 miljoen ton. In de afgelopen tien jaar is de wereldhandel gemiddeld met 4% gegroeid. De waarde van de wereldwijde export van verse groenten nam toe van een kleine 20 miljard naar bijna 40 miljard dollar. 40.000 Wereldwijde export verse groenten 35.000 30.000 25.000 20.000 15.000 10.000 5.000 - miljoen dollar 1000 ton 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 Nederland de belangrijkste voor Spanje, Mexico en China Een viertal landen is goed voor ruim de helft van het totaal. Nederland is wereldwijd de belangrijkste exporteur van verse groenten. Het aandeel van Nederland in het totaal is tegenwoordig 14%. De afgelopen tien jaar is dat maximaal wel eens 16% geweest. In 2015 is de Nederlandse export van verse groenten lichtjes gedaald ten opzichte van 2014 en uitgekomen op iets minder dan 5,4 miljoen ton. Van de grote producten is het aandeel van Nederland in de wereldhandel het grootst bij uien. De export van Nederland maakte meer dan 20% uit van de totale wereld uien export. In de afgelopen jaren is dat steeds zo geweest. Grote producten waar het aandeel van Nederland ook rond de 20% schommelt zijn: komkommers en peen. Van tomaten en paprika s ligt het aandeel van Nederland rond het gemiddelde van 14%. Vrijwel over de hele linie is het belang van de export van Nederland in de wereldexport gedaald, het sterkst bij champignons. 1
Exportlanden verse groenten in 2014 (basis hoeveelheid) Overige 29% Nederland 14% Marokko 2% België 2% Frankrijk Turkije India 4% USA 5% China 12% Spanje 1 Mexico 1 Spanje zit Nederland op de hielen Spanje komt de laatste jaren dicht in de buurt van Nederland met een aandeel van 1. Tien jaar terug was het aandeel van Spanje ook zo groot maar doordat de Spaanse export van verse groenten in de periode 2004-2009 niet groeide daalde het aandeel. Daarna groeide de Spaanse groenten export sterker dan gemiddeld. Mexico en China zijn de beide andere grootmachten bij de export van verse groenten. Mexico heeft in 2015 voor het eerst meer dan 5 miljoen weten te exporteren. De export van China is vorig jaar net onder die grens uit gekomen. Beide landen hebben hun aandeel in de wereldhandel wel gestaag zien groeien. Onderlinge handel EU landen goed voor een derde van wereldhandel De EU landen spelen een prominente rol bij de wereldhandel in verse groenten. Van de totale hoeveelheid verse groenten die jaarlijks internationaal wordt verhandeld vertegenwoordigt de handel tussen de EU landen onderling een aandeel van een derde. Tien jaar terug was dat bijna 40%. De groei van de intra EU handel bleef met 2 a achter bij de groei elders. De export van EU landen naar landen buiten de Gemeenschap nam sneller toe, nl. met 7%. In omvang is deze handel met 2 miljoen ton echter aanzienlijk kleiner dan de 14 miljoen ton van de handel tussen de EU landen. Bij de export naar landen buiten de EU gaat het naast de export van Nederlandse uien naar verre bestemmingen vooral ook om de toegenomen export van verse EU groenten naar Rusland. Veel onderlinge handel USA, Canada en Mexico Amerika is het tweede continent bij de export van verse groenten. Mexico is de belangrijkste. In 2015 kwam de export voor het eerst boven de grens van 5 miljoen uit. Vrijwel de hele export is gericht op noorderbuur de Verenigde Staten. Tomaten is het belangrijkste product met een aandeel van een derde. De Verenigde Staten is op zijn beurt is overigens ook een belangrijk exportland met een hoeveelheid van ruim 2 miljoen ton. De groei van de export van de USA blijft wel achter bij het gemiddelde. Voor driekwart is de export gericht op noorderbuur Canada. Japan is de tweede afnemer en Mexico de derde. Het exportpakket van de Verenigde Staten is heel breed van samenstelling. Uien, kool, sla en tomaten zijn de belangrijkste producten. De andere Amerikaanse exportlanden van verse groenten zijn van veel minder belang. Guatemala is de grootste van de rest met een export van ca. 350.000 ton. Peru telt met ongeveer eenzelfde hoeveelheid ook mee. Guatemala exporteert een breed pakket naar landen in de regio. Grote 2
wereldwijde export in 1000 ton aanddeel in % Factsheet verse groenten januari 2016 Wereldwijde export verse groenten en aandeel Nederland en Spanje daarin 40.000 30.000 20.000 10.000-2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 17% 15% 1 11% 9% 7% 5% 1% -1% Totaal 1000 ton Aandeel Nederland Aandeel Spanje exportproducten van Peru zijn uien en asperges. Die producten gaan vooral naar de Verenigde Staten. China met heel eigen exportpakket ook een topper Zuid-Oost Azië is de derde belangrijke regio wat betreft de export van verse groenten. De export van landen uit die regio groeide de afgelopen tien jaar aanvankelijk snel (met gem. 8% ) maar de laatste jaren is de groei er wat uit (gem. ). Inmiddels exporteren deze landen 7,5 miljoen ton. China is veruit het belangrijkste export land in deze regio met een export van bijna 5 miljoen ton. Een belangrijk deel van de Chinese export (zo n 0,8 miljoen ton) gaat via Hong Kong. Andere afnemers zijn landen in de regio: Indonesië, Japan, Maleisië en Vietnam. Naar deze landen gaan overigens enorme hoeveelheden Chinese knoflook. Jaarlijks gaat het om een totale knoflook export vanuit China van nu 1,8 miljoen ton. India is met 1,5 miljoen ton ook een grote exporteur van verse groenten. Het draait hierbij sterk om uien. De afnemers zijn vooral te vinden in de eigen regio. Export Turkije in 2015 sterk gedaald De drie grootste regio s zijn goed voor meer dan 80% van de totale wereldhandel in verse groenten. Westelijk Azië is de volgende. Turkije is het belangrijkste land in die regio. De groenten export vanuit dit land groeide van 2004 t/m 2009 heel sterk. De vijf jaar daarna was de groei met gemiddeld 4% per jaar gemiddeld te noemen. In 2015 is de Turkse export echter scherp gedaald. De export naar de belangrijkste afnemer Rusland liet wel groei zien maar naar een aantal andere landen zoals Oekraïne, Bulgarije en Georgië werd aanzienlijk minder uitgevoerd. Verder zijn er in deze regio diverse landen die veel verse groenten exporteren maar wel met heel grote verschillen van jaar op jaar. De betrouwbaarheid van de handelscijfers van landen in deze regio is verder ook niet al te groot. Landen waar het om gaat zijn Jordanië, Iran, Syrië en Irak. Sterke groei export Afrikaanse landen De export van verse groenten vanuit Afrikaanse landen heeft de afgelopen jaren de grootste groei te zien gegeven. Marokko is de belangrijkste groenten exporteur van dit continent. De groei is de laatste jaren wel afgevlakt. Het gaat nu om ruim 0,8 miljoen ton. Voor meer dan de helft gaat het om tomaten. Ze gaan in eerste instantie vooral naar Frankrijk en Spanje. Egypte is de andere belangrijke Afrikaanse groenten exporteur. De Egyptische groenten export was in 2014 bijna 0,6 miljoen groot. Het gaat voor 70% om uien en de Golfstaten zijn de belangrijkste afnemer. Opmerkelijk is overigens de grote groei in de afgelopen jaren van de export van verse groenten uit Zuid Afrika. Ook de Zuid Afrikaanse export drijft sterk op uien. 3
Doorvoerland Wit Rusland exporteert nu meer dan een miljoen ton verse groenten Een aantal voormalige Sovjet staten heeft in de afgelopen jaren ook steeds meer verse groenten weten te exporteren. Doorvoerland Wit Rusland is de belangrijkste. Van een export van nog geen 100.000 ton in 2010 groeide export groeide deze naar 360.000 ton in 2014. In 2015 zal de doorvoer van verse groenten in van Wit Rusland naar Rusland ruim de grens van 1 miljoen gepasseerd zijn. In 2015 einde aan groei Russische import Aangezien de export van verse groenten over het algemeen sterk gericht is op landen in de eigen regio zijn de regio s bij import vrijwel dezelfde als die bij de export. Dit geldt vooral voor de grote regio s: EU, (Noord) Amerika en Zuid-Oost Azië. De EU is veruit de belangrijkste. Zoals gezegd gaat het vooral om handel tussen de EU landen zelf. De import van verse groenten in EU landen van landen buiten de gemeenschap is de laatste jaren stabiel gebleven. Marokko is voor de EU landen veruit de belangrijkste leverancier van buiten de Gemeenschap op afstand gevolgd door Kenia, Peru, Turkije, Egypte en Israël. Groeiregio, met een gemiddelde groei van 10%, is Oost Europa en dan vooral Rusland. Daar is na het instellen van de import boycot wel abrupt een einde aan gekomen. Ondanks het instellen van de boycot in augustus 2014 bleef in heel 2014 de Russische import van verse groenten nog op peil maar in 2015 is de import met een kwart gedaald, van 2,4 miljoen naar (veel) minder dan 2 miljoen ton. Opvallend is dat in 2015 de import van verse groenten in meer landen is achtergebleven bij die in 2014. Voorbeelden zijn het Verenigd Koninkrijk, Nederland, België en Japan. In de Verenigde Staten, Duitsland en Frankrijk is de import wel op peil gebleven. Tomaten en uien veruit de belangrijkste producten Tomaten is s werelds belangrijkste exportproduct bij verse groenten. Wereldwijd wordt er meer dan 8 miljoen ton internationaal verhandeld. Uien is het tweede product met een hoeveelheid van 7,6 miljoen ton. Op afstand is paprika/pepers het derde product (3,2 miljoen ton), gevolgd door komkommers/augurken (2,9), peen (2,6), kool (2,2) en knoflook (2,1). Importlanden verse groenten in 2014 (basis hoeveelheid) België Irak Nederland 4% Overige 47% Canada 4% Frankrijk 5% Ver. Koninkrijk 5% Rusland 6% Jan Kees Boon Fruit & Vegetable Facts +31 6 54 687 684 www.fruitandvegetablefacts.com fruitvegfacts@gmail.com Duitsland 8% USA 15% 4
Wereldwijde export verse groenten; 2004-2014 en schatting 2015 (in 1000 ton) Comtrade/Eurostat 2004 2009 2013 2014 2015 * /CBS/FVF 2004-2009 2010-2014 Totaal 26.547 32.999 38.384 39.240 39.000 5% 4% Nederland 4.200 4.981 5.266 5.443 5.370 4% 2% Spain 3.643 3.690 4.548 5.041 5.160 0% 7% Mexico 3.000 3.754 4.788 4.994 5.180 5% 6% China 2.823 3.734 4.769 4.907 4.940 6% 6% USA 1.934 1.811 2.081 2.078 2.020-1% India 998 2.149 1.861 1.764 1.390 22% -1% Turkije 449 953 924 1.138 910 17% 4% Frankrijk 813 924 1.031 1.021 1.070 2% België 748 772 820 837 880 1% 2% Marokko 372 657 791 826 910 1 5% Italië 689 704 792 822 840 1% 4% Canada 512 558 765 770 790 7% Jordanië 455 372 808 749 0% 19% Polen 471 568 713 741 660 5% 6% Egypte 372 392 695 585 18% Duitsland 357 474 469 458 440 6% -1% Guatemala 161 202 355 364 10% 15% Wit Rusland 21 61 173 359 >1.000 3 48% Peru 134 236 339 341 12% 8% Litouwen 15 119 328 307 330 86% 22% Israël 80 322 379 307 38% 0% Nieuw Zeeland 297 255 295 294 290-2% Portugal 81 206 240 247 370 27% 4% Argentinië 333 317 320 233-1% -4% Maleisië 321 262 250 222-4% -2% Pakistan 94 152 245 216 29% 62% Zuid Afrika 51 51 191 215 6% 181% Oezbekistan 219 110 278 207-8% 34% Ethiopië 14 56 177 183 197% 30% Macedonië 97 142 127 169 8% 5% Iran 46 94 182 167 42% 17% Oostenrijk 137 189 162 144 7% -5% Saoedi Arabië 69 139 161 143 16% 10% Australië 143 139 144 142 0% 0% Griekenland 73 75 117 131 1% 12% Oekraïne 16 198 154 118 98% -4% Overige landen 2.306 3.182 2.646 2.560 9% -4% 2015 * schatting 5
Wereldwijde import verse groenten 2004-2014 en schatting 2015 (in 1000 ton) Comtrade/Eurostat /CBS/FVF 2004 2009 2013 2014 2015 * 2004-2009 2010-2014 Totaal 25.461 31.512 37.111 38.860 37.500 4% 4% USA 3.197 4.117 5.548 5.858 5.940 7% 7% Duitsland 2.936 3.025 3.177 3.205 3.220 1% 1% Rusland 1.306 1.918 2.309 2.430 1.800 8% 5% Ver. Koninkrijk 1.701 1.823 2.225 1.986 1.900 2% 2% Frankrijk 1.562 1.706 1.886 1.869 1.860 2% 2% Canada 1.446 1.500 1.675 1.666 1.630 1% 2% Nederland 1.050 1.230 1.450 1.454 1.370 4% 4% Irak 111 715 246 1.109 67% 64% België 921 979 1.104 1.079 1.010 1% 2% Ver Arab Emiraten 492 558 726 913 160% 11% Maleisië 783 846 895 911 2% 2% Japan 887 554 775 809 740-8% 9% Hong Kong 586 614 801 794 1% 6% Indonesië 322 542 602 690 12% 6% Italië 451 660 616 593 640 9% -2% Saoedi Arabië 507 472 533 520 1% Polen 205 357 468 518 490 1 9% Spanje 363 552 480 515 530 11% -1% Vietnam 120 401 482 487 28% 188% Tsjechië 297 466 486 479 490 10% 1% Singapore 347 396 455 463 Bangladesh 139 190 467 456 46% 96% Pakistan 54 545 492 448 68% 1% Kazakhstan 28 46 516 446 149% 87% Thailand 144 225 388 380 11% 11% Litouwen 44 145 356 346 310 36% 20% Zweden 291 305 332 342 240 1% 2% Koeweit 165 280 290 325 11% Wit Rusland 47 57 166 321 6% 45% Brazilië 295 331 447 321 2% Oostenrijk 298 318 304 300 1% -1% El Salvador 213 244 262 280 Qatar 121 150 221 248 6% 11% Portugal 143 197 217 229 7% 4% Zwitserland 218 217 235 227 0% 1% Korea 182 160 321 222-2% 10% Roemenië 152 157 190 214 1% 7% Overige landen 3.336 4.514 4.972 5.407 6% 4% 2015 * schatting 6
Wereldwijde export verse groenten per regio (in 1000 ton) Comtrade/Eurostat/ CBS/FVF 2004 2009 2013 2014 2004-2009 2010-2014 Totaal 26.547 32.999 38.384 39.240 5% 4% EU intra 10.448 11.728 12.985 13.721 2% Amerika 6.483 7.271 9.007 9.161 2% 5% Zuidoost Azië 4.653 6.685 7.592 7.577 8% Westelijk Azië 1.471 2.952 2.576 2.611 20% -2% Afrika 1.103 1.369 2.260 2.139 5% 1 EU extra 1.096 1.477 2.036 2.026 7% 7% Voormalige Sovjet rep. 585 732 983 1.023 6% 9% Oceanië 448 399 455 447-2% 2% Rest 260 385 489 535 9% 10% Wereldwijde import verse groenten per regio (in 1000 ton) Comtrade/Eurostat/ CBS/FVF 2004 2009 2013 2014 2004-2009 2010-2014 Totaal 25.461 31.512 37.111 38.860 4% 4% EU intra 9.850 11.243 12.622 12.484 2% Amerika 5.893 6.909 8.565 8.806 4% 5% Zuidoost Azië 4.002 5.107 6.323 6.382 5% 5% Voormalige Sovjet rep. 1.431 2.305 3.254 3.572 10% 10% Golfstaten 1.434 1.668 2.040 2.314 7% 7% EU extra 1.276 1.844 1.666 1.681 8% -2% Westelijk Azië 385 1.084 614 1.448 29% 21% Afrika 447 616 1.143 1.211 7% 15% Rest Europa 517 467 521 533-2% Oceanië 67 85 94 104 5% 4% 7
Wereldwijde export verse groenten per product (in 1000 ton) Comtrade/Eurostat/ CBS/FVF 2004 2009 2013 2014 2004-2009 2010-2014 Totaal 26.243 32.204 38.090 39.947 4% 5% Tomaten 5.000 7.104 7.671 8.287 8% Uien 5.586 6.535 7.750 7.619 Paprika s 1.700 2.495 2.940 3.166 8% 5% Komkommers 1.830 2.041 2.468 2.901 8% Peen 1.536 1.968 2.569 2.583 5% 6% Kool 1.050 1.316 1.953 2.233 5% 12% Knoflook 1.464 1.917 1.967 2.106 6% Bloemkool/broccoli 1.033 963 1.162 1.266-1% 6% Courgettes - - 1.133 1.233 - - Sla niet kropsla 669 716 953 983 2% 7% Kropsla 851 826 881 934 0% Rode bieten, knolselderij, ed. 414 509 711 766 4% 9% Bonen 392 467 583 582 4% 5% Aubergines 481 356 431 524-4% 9% Champignons 313 364 464 478 6% Asperges 352 293 334 388-2% 6% Selderij niet knol 285 310 336 353 2% Prei 248 247 301 284 0% Erwten 152 225 302 270 10% 5% Spruiten 133 142 155 185 2% 6% Witlof 132 105 146 158-4% 9% Spinazie 97 79 151 152-14% Paddenstoelen overig 111 116 175 149 1% 6% Overige producten 2.416 3.111 2.553 2.344 5% -2% 8
Export verse groenten per product; wereldwijd en uit Nederland (in 1000 ton) Comtrade/CBS/ Eurostat/FVF 2008 WERELD 2014 WERELD 2008 NED 2014 NED 2008 %NED 2014 %NED Totaal 31.874 39.947 5.001 5.443 16% 14% Tomaten 6.563 8.287 1.038 1.126 16% 14% Uien 6.611 7.619 1.459 1.604 22% 21% Paprika s 2.357 3.166 440 416 19% 1 Komkommers 2.271 2.901 441 588 19% 20% Peen 2.065 2.583 568 501 28% 19% Kool 1.480 2.233 166 175 11% 8% Knoflook 1.821 2.106 25 21 1% 1% Bloemkool/broccoli 993 1.266 29 28 2% Sla 746 983 71 80 10% 8% Kropsla 818 934 34 26 4% Rode bieten, knolselderij, ed 527 766 73 105 14% 14% Bonen 469 582 62 48 1 8% Aubergines 385 524 51 56 1 11% Champignons 404 478 111 69 28% 14% Asperges 281 388 14 23 5% 6% Selderij niet knol 318 353 8 9 2% Prei 245 284 59 61 24% 22% Erwten 172 270 24 20 14% 7% Spruiten 182 185 48 50 26% 27% Witlof 116 158 5 7 4% 4% Spinazie 93 152 16 21 18% 14% Paddenstoelen overig 112 149 16 19 14% 1 Overige producten 2.846 3.577 242 388 9% 11% 9