Advies van GNOP-commissie voor de uitvoering van een aantal projecten met betrekking tot de uitbouw en verbetering van een ecologisch netwerk binnen de gemeente Aartselaar. Het oprichten van een GNOP-commissie is een gevolg van de ondertekening door het gemeentebestuur van Optie 6 van het milieuconvenant 1995-2001. Het is de taak van de GNOP-commissie om de opvolging te doen van acties die in het Gemeentelijk Natuurontwikkelingsplan (GNOP) werden voorgesteld. De GNOP-commisie is voor het eerst bijeengekomen op 19/09/2001 en is samengesteld uit volgende leden : Lea Den Abt, Tony Van Rompaye, Albin Verhoeven, Maria Van Hissenhoven, Ivan Bogaerts, Luk Smets en Johan Peymen. Bij het selecteren van projecten die in het GNOP werden voorgesteld, werd tevens rekening gehouden met een aantal uitgewerkte studies die in opdracht van de gemeente Aartselaar werden uitgevoerd, nl.: - Houtige Kleine Landschapselementen (PIH februari 1999) - Wullebeek : Algemeen inrichtingsplan (PIH juli 2001) - Integraal waterbeheersplan (PIH juli 2001) Op basis van het GNOP en bovenstaande documenten, een aantal terreinbezoeken en gesprekken met mogelijk betrokken particulieren werden op de vergadering van 7 november 2001 een aantal acties geselecteerd die als GNOP-uitvoeringsproject m.b.t. het milieujaarprogramma 2001 aan het bestuur worden voorgedragen. Na eventuele goedkeuring/ aanvaarding van deze acties door het bestuur, kan AMINAL te Brussel nog vóór half december van dit jaar worden meegedeeld welke subsidieerbare projecten zullen worden gerealiseerd. Dit advies van de GNOP-commissie werd voorgelegd aan de milieuraad (vergadering 14/11/2001), waarbij deze laatste het gemeentebestuur adviseert (Advies 200111/1) positief gevolg te geven aan het voorliggend advies. 1. Aankoop grond in Reukens Vanuit de hypothese dat de Reukens op termijn een groene bestemming zal krijgen, wordt er door de GNOP-commissie geopteerd om vanuit de gemeente een signaal te geven dat de nieuwe invulling van de Reukens als natuurgebied een realistisch gegeven is. Het aankopen van gronden is hiervoor een duidelijke en concrete actie. Voor het maken van een keuze betreffende de aan te kopen grond, werden verschillende elementen in acht genomen. Er vanuit gaande dat de aan te kopen gronden binnen de Reukens in de nabije toekomst vooral op initiatief van Bos en Groen (Vlaams Gemeenschap) zullen gebeuren, waarbij er ook grootschalig zal gewerkt worden, valt het te verwachten dat het gemeentebestuur een afwachtende houding zal nemen met betrekking tot het besteden van haar eigen (voorziene) gelden voor de aankoop van gronden. Het is daarom belangrijk, dat het gemeentebestuur ervan overtuigd moet zijn dat een efficiënte aankoop met eigen financiering, waarbij de Vlaamse overheid tot 50% subsidieert, een extra meerwaarde kan geven m.b.t. het op langere termijn succesvol invullen van de Reukens als groengebied. Een meerwaarde van de aankoop van een of meerdere percelen is enerzijds het geven van een concreet signaal naar de burger 1
toe dat een groen Aartselaar geen utopie hoeft te zijn, anderzijds kan door de uitwerking van een natuurlijke wateropvang op datzelfde aangekochte perceel eventuele wateroverlast (Reukens, Wullebeek, Lindenbos) in de toekomst vermeden worden. Met betrekking tot de keuze van het aan te kopen perceel moet er naar gestreefd worden dat er een zo groot mogelijk ecologisch rendement kan bekomen worden. M.a.w. een lang smal perceel langsheen de oevers van de Wullebeek geeft meer mogelijkheden voor het herstel en de ontwikkeling van deze beek, dan wanneer een perceel slechts een beperkte begrenzing heeft met de beek. Op basis van voornoemde elementen wordt door de GNOP-commissie voorgesteld om in eerste instantie het kadastrale perceel sectie D nummer 52 (eigenaar Paelinckx H. te Schelle; grondgebruiker Luk Van de Velde) met een oppervlakte van 16385 m² (het rode gerasterde gebied in onderstaande figuur) aan te laten kopen door het gemeentebestuur. Het aangrenzende perceel (zwart gearceerde zone in onderstaande figuur) met het nummer 53 is reeds eigendom van het OCMW van Aartselaar, wat op termijn extra mogelijkheden biedt. Met betrekking tot de aanpak van mogelijke wateropvang, moet gesteld worden dat dit perceel in het laagste gedeelte van de Reukens gelegen is. Om de haalbaarheid voor de aankoop van dit perceel te vergroten is de GNOP-commissie van oordeel dat bij de onderhandelingen de volgende aspecten meegenomen moeten worden: Naar de eigenaar toe lijkt het ons belangrijk dat de ruimere omkadering wordt toegelicht met betrekking tot de nabije toekomst van de Reukens. Momenteel hebben de meeste gronden in de Reukens op het gewestplan een agrarische bestemming. Op termijn is het de bedoeling dat 2
de Reukens een groene bestemming zal krijgen (natuurgebied, bosgebied). Dit laatste heeft voor gevolg dat vanuit financieel oogpunt de gronden in waarde zullen dalen. Het verlies dat ten gevolge van deze wijziging optreedt kan via de planschade-procedure gecompenseerd worden. Deze compensatie kan in het beste geval leiden tot financiële tegemoetkoming waarbij de oorspronkelijke waarde van de grond (agrarische bestemming) kan bekomen worden. Vanuit deze optiek heeft de eigenaar, die eventueel zijn grond wil verkopen, er baat bij om op basis van de huidige bestemming zijn grond te verkopen. Aangezien niet enkel de eigenaar maar tevens ook de grondgebruiker ervan moet overtuigd worden om het desbetreffende perceel te verkopen aan de gemeente is het belangrijk om de nodige overgangsfasen in te bouwen met betrekking tot de beschikbaarheid van de grond voor de grondgebruiker. M.a.w. kan er overeengekomen worden om na eventuele aankoop door de gemeente in eerste instantie een zone van bijvoorbeeld 10 m langsheen de Wullebeek direct voor natuurontwikkeling (aanbrengen kleine landschapselementen, uitwerken overstromingszone onder de vorm van plas- of drasberm, ) uit te werken, terwijl de resterende oppervlakte verder kan bewerkt worden door de betreffende grondgebruiker (mits huurovereenkomst). Pas wanneer de grootschalige omvorming van de Reukens van start gaat (activiteiten vanuit Bos en Groen) zal er verder aanspraak gemaakt worden op de resterende oppervlakte voor natuurontwikkeling (aanleg poel,.). 2. Inrichting Kleine Landschapselementen in Potaerdestraatje Het Potaerdestraatje (openbare wandelweg, zwarte lijn op luchtfoto) vormt de grens tussen de KMO-zone Helst en het gerangschikt landbouwgebied. De keuze werd bepaald op basis van het feit dat het hier een openbare wandelweg betreft (gemeente is eigenaar), waarvoor in het rapport Houtige Kleine Landschapselementen een gedetailleerde fiche (actie 37 (groen op luchtfoto) en actie 41 (rood op luchtfoto)) werd uitgewerkt waarbij een beschrijving wordt gegeven op welke wijze dit wandelpad met KLE moet ingericht worden. Deze gemeenteweg heeft een breedte van 4,5 tot 9 meter en biedt dus voldoende ruimte om kleine landschapselementen aan te planten en tot ontwikkeling te laten komen. Het aanbrengen van kleine landschapselementen langsheen dit pad moet ertoe leiden dat de aangrenzende bedrijven gecamoufleerd worden, zodanig dat het aangrenzende gerangschikte landschap opgewaardeerd kan worden. 3
Foto 1 (zie kaart) Foto 2 (zie kaart) Foto 3 (zie kaart) Foto 4 (zie kaart) 4
3. Subsidiëring Kleine Landschapselementen private weg in Reukens Het betreft hier het aanleggen (subsidiëren) van KLE langsheen een geasfalteerde private weg (eigenaar: De Vrieze, woonachtig op het einde van deze weg). Na kontakt opgenomen te hebben met de eigenaar, is deze bereid om op zijn eigen gronden (in dit geval 2 weilanden aan weerszijde van de weg, zie rode lijnen op kaart) bomen aan te planten. De inbreng vanuit de gemeente betreft hier dan ook het verlenen van subsidies, volgens het subsidiereglement dat naar aanleiding van het GNOP werd opgesteld. Daarbij moet ook nagegaan worden of er bovenop de gemeentelijke subsidies geen beheersovereenkomst kan afgesloten worden via de Vlaamse Landmaatschappij. De taak van het gemeentebestuur berust er hier in dat zij de eigenaar kan begeleiden bij het volgen van de procedure voor het aanvragen van subsidies. Het is niet onbelangrijk om aan te geven dat de gemeente een belangrijke rol hierin kan vervullen, aangezien er zeker nog andere grondeigenaars zijn die kle willen aanbrengen, maar die niet op de hoogte zijn van wat er allemaal mogelijk is (zoals het bekomen van subsidies). 5
Foto 1 (zie kaart) Foto 2 (zie kaart) Verslaggeving: Johan Peymen Tel.: 03/8776150 e-mail: johan.peymen@instnat.be 6