Toelichting hoofdstuk 4 Bescherming van het milieu en het natuurschoon en zorg voor het uiterlijk aanzien van de gemeente Afdeling 1 Geluid- en lichthinder Artikel 4.1.1 Begripsomschrijvingen Op 1 januari 2008 is het nieuwe Besluit algemene regels voor inrichtingen milieubeheer (hierna: Besluit) in werking getreden. Dit besluit vervangt een groot aantal algemene maatregelen van bestuur (AMvB s). Een van die AMvB s is het Besluit horeca-, sport- en recreatie-inrichtingen milieubeheer. Het Besluit geeft, evenals het oude Besluit horeca- sporten recreatie-inrichtingen milieubeheer, gemeenten de mogelijkheid om bij festiviteiten via een gemeentelijke verordening ontheffing te verlenen voor artikelen over geluid-, trillings- en lichthinder. Met de inwerkingtreding van het Besluit wordt het aantal branches en bedrijven dat gebruik kan maken van de regelingen voor collectieve en individuele festiviteiten vergroot. Zo vallen (niet-agrarische) inrichtingen die voorheen onder een van de elf andere AMvB s vielen nu ook onder het nieuwe besluit. Ook diverse soorten inrichtingen die voorheen vergunningplichtig waren, zoals metaalelectrobedrijven, vallen nu onder het Besluit. Een tweede belangrijke wijziging is dat het Besluit de mogelijkheid biedt om in de gemeentelijke verordening voorwaarden te stellen aan festiviteiten ter voorkoming of beperking van geluidhinder. Een inrichting is volgens artikel 1.1, eerste lid, van de Wet milieubeheer elke door de mens bedrijfsmatig of in een omvang alsof zij bedrijfsmatig was, ondernomen bedrijvigheid die binnen een zekere begrenzing pleegt te worden verricht. Een inrichting valt onder het Besluit tenzij de bedrijfsactiviteiten hiervan zijn uitgezonderd. In het Besluit wordt gesproken over drie typen inrichtingen. Dit zijn: Type A-inrichtingen, deze vallen onder het lichte regime en hoeven geen melding te doen op basis van het Besluit. Ze moeten wel voldoen aan de inrichtinggerelateerde voorschriften uit het Besluit. Type A-inrichtingen zijn bijvoorbeeld kantoren en schoolgebouwen. Type B-inrichtingen zijn bedrijven die tot nog toe onder de artikel 8.40-AMvB s vielen en bedrijven uit onder andere horecabedrijven, muziek-, dans- en sportscholen, metaalelectrobedrijven en een deel van de afvalverwerkende bedrijven. Type B-inrichtingen vallen geheel onder het Besluit en zijn meldingsplichtig. Type C-inrichtingen zijn inrichtingen waarvoor de vergunningplicht blijft gelden, maar die voor een deel van de activiteiten te maken krijgen met de voorschriften in hoofdstuk 3 van het Besluit. De regels die in de APV zijn gesteld met betrekking tot geluid- en lichthinder gelden voor alle type A- en type B- inrichtingen; deze moeten voldoen aan de in of bij het in hoofdstuk 2 van het Besluit gestelde voorschriften. Voor sommige type B-inrichtingen is daarnaast ook artikel 4.113 (verlichting bij sportbeoefening in de buitenlucht) van belang. In het oude Besluit horeca- sport- en recreatie-inrichtingen milieubeheer waren de normen voor geluid- en trillingshinder dusdanig laag dat ze bij festiviteiten met levende muziek veelal overtreden zouden worden. Vanwege de maatschappelijke functie van de inrichtingen bood het besluit de mogelijkheid om ontheffing te verlenen van deze voorschriften. In het nieuwe Besluit wordt deze mogelijkheid voor festiviteiten ook aan de andere inrichtingen geboden, bijvoorbeeld voor een personeelsfeest of een open dag. Voor de begrippen geluidsgevoelige gebouwen en terreinen wordt aangesloten bij definities voor (geluids)gevoelige gebouwen en terreinen uit het Besluit en de Wet geluidhinder. Het begrip onversterkte muziek is niet eerder gedefinieerd. Artikel 4.1.2 Aanwijzing collectieve festiviteiten Bijlage bij raadsvoorstel tot wijziging afdeling 4:1 van de APV (Geluid- en lichthinder) Pagina 1/5
Eerste lid De bevoegdheid om te bepalen dat de in dit lid genoemde geluidsnormen niet gelden bij collectieve festiviteiten komt voort uit artikel 2.21, eerste lid, onder a, van het Besluit. Het Besluit voorziet erin dat op deze dagen overmatige geluidhinder zo veel mogelijk moet worden voorkomen: De voorschriften gelden niet voor zover de naleving van deze voorschriften redelijkerwijs niet kan worden gevergd. Het aantal aan te wijzen collectieve festiviteiten is in het Besluit niet gelimiteerd. Het college heeft jaren geleden de collectieve festiviteiten in een standaard beleidsnotitie opgenomen. Omdat hier weinig verandering in te verwachten valt, is er nu voor gekozen de in overleg met de horeca bepaalde dagen in de APV aan te wijzen. Tweede lid Soms zijn er ook onvoorziene gebeurtenissen, zoals het winnen van een Europees of Wereldkampioenschap door het nationale voetbalelftal, de kroning van een nieuw staatshoofd, of een andere - al dan niet lokale - bijzondere gelegenheid, die bij de totstandkoming van de APV niet voorzien waren, maar waarvan wel verwacht wordt dat vele mensen deze feestelijk willen vieren. Dit tweede lid geeft het college de bevoegdheid om in dergelijke gevallen een dag terstond aan te wijzen als collectieve festiviteit. Derde lid Volgens artikel 4.113, eerste lid, van het Besluit moet de verlichting bij sportbeoefening in de buitenlucht tussen 23.00 uur en 07.00 uur zijn uitgeschakeld en indien er geen sport wordt beoefend of onderhoud wordt uitgevoerd. De bevoegdheid om te bepalen dat deze beperkingen niet gelden bij collectieve festiviteiten staat in artikel 4.113, tweede lid, onder a, van het Besluit. Dit voorschrift is met name bedoeld voor sportverenigingen die buiten de reguliere en recreatieve wedstrijden en trainingen gebruik willen maken van hun lichtinstallatie. Een voorbeeld van een collectieve festiviteit is een sportieve manifestatie waar meerdere sportverenigingen aan mee doen. Er is voor gekozen om dezelfde dagen op te nemen als hierboven omschreven bij het eerste lid. Onvoorziene gebeurtenissen, waarbij meerdere sportverenigingen hun lichtinstallatie zouden willen gebruiken, zijn in redelijkheid niet te bedenken, dus in die mogelijkheid is niet voorzien. Vierde en vijfde lid In tegenstelling tot het oude besluit biedt dit Besluit gemeenten de mogelijkheid om in of krachtens een gemeentelijke verordening voorwaarden te stellen aan de collectieve festiviteiten en activiteiten. De basis voor deze bevoegdheid staat in het tweede lid van artikel 2.21, onderdeel a van het Besluit. De voorwaarden kunnen gaan over bijvoorbeeld beperking van het geluidsniveau, het bepalen van het eindtijdstip of gedragsvoorschriften. Hierbij moet het gaan om voorwaarden ter voorkoming van geluidhinder. Voor de verlichting bij sportbeoefening is deze mogelijkheid niet in het Besluit opgenomen. Daarbij is het wel zo dat voortaan de regeling voor collectieve festiviteiten geldt voor àlle type A- en B- inrichtingen onder het Besluit en niet alleen voor horeca-, sport- en recreatie-inrichtingen. De meeste horecabedrijven in de binnenstad van IJsselstein hebben geïnvesteerd in geluidsisolatie. Vervolgens hebben deze bedrijven een akoestisch onderzoek laten verrichten door een gecertificeerd bureau. Dit onderzoek is de basis voor de gemeente om voor een individueel bedrijf zogenaamde maatwerkvoorschriften op te leggen. Bij deze voorschriften worden normen gesteld voor het geluidsniveau dat gewoonlijk, wanneer er geen levende muziek of andere festiviteit binnen de inrichting is, mag worden geproduceerd. Er is voor gekozen om als voorwaarde te stellen dat men bij een festiviteit 15 db(a) meer geluid mag produceren dan de gebruikelijke norm uit het maatwerkvoorschrift, met een maximum van 110 db(a). Voor horeca- en andere bedrijven, waarvoor geen akoestisch onderzoek verricht is en die daarom geen maatwerkvoorschriften hebben, geldt dat zij, in aanvulling op artikel 1.11 van het Besluit, maximaal 85 db(a) mogen produceren, wanneer het een gebouw betreft dat tegen een ander gebouw staat, of maximaal 95 db(a) wanneer het een vrijstaand gebouw betreft. Zesde lid In het zesde lid wordt gesproken over db(c). Lage tonen reiken verder en zijn doordringender dan hoge tonen. Bij gebruikmaking van het C-filter wordt meer rekening gehouden met de productie van lage bastonen dan bij het A-filter. Wel zal het geluidsniveau van de lage tonen juist vanwege de reikwijdte daarvan gemiddeld ongeveer 20 decibel hoger zijn, dan wanneer gemeten wordt in db(a). Daarom vindt er een opslag plaats van 20 decibel bij het C-filter. Bijlage bij raadsvoorstel tot wijziging afdeling 4:1 van de APV (Geluid- en lichthinder) Pagina 2/5
Zevende lid In het zevende lid wordt gesproken over onversterkte muziek. In het Besluit is onversterkte muziek uitgezonderd bij het bepalen van de geluidsniveaus. De reden hiervoor is dat maatregelen ter beperking van de geluidsemissies moeilijk zijn. Dit betekent dat voor onversterkte muziek in principe geen maximum geluidsnorm geldt. Om de omgeving enige bescherming te bieden en geluidniveaus van onversterkte muziek bij festiviteiten te begrenzen is onversterkte muziek meegenomen in de geluidsnorm. Voorts wordt in dit lid bepaald dat er geen bedrijfsduurcorrectie of muziekcorrectie plaatsvindt bij de geluidsmetingen. Dit in tegenstelling tot de Handleiding meten en rekenen industrielawaai, die gebruikelijk wordt gebruikt bij geluidmetingen. Het wel toepassen van deze correcties zou beteken dat bedrijven veel meer geluid mogen maken, omdat er een toeslag plaats vindt boven op de toegestane waardes. Omdat dit niet wenselijk is, is toepassing van de muziekcorrectie en bedrijfsduurcorrectie bij muziekgeluid niet toegestaan. Hiermee wordt aangesloten bij de systematiek en motivatie uit het Besluit. Achtste en negende lid In het achtste lid is nog eens duidelijk gesteld dat de geluidsnorm alleen geldt voor geluid dat binnen in de inrichting wordt geproduceerd. Het maximum muziekgeluid op buitenpodia of het buitenterrein van horecagelegenheden bij evenementen, kan in de evenementenvergunning worden geregeld. Op grond van het achtste lid is muziek op een terras niet mogelijk. In het negende lid is nog opgenomen dat inrichtingen, die gebruik maken van de verhoogde waarden tijdens festiviteiten, de ramen en deuren gesloten moeten houden, om ervoor te zorgen dat het geluid zo veel mogelijk binnen in de inrichting gehouden wordt. Artikel 4.1.3 Aanwijzing incidentele festiviteiten Eerste lid Een incidentele festiviteit is een festiviteit die aan één of een klein aantal inrichtingen gebonden is. Meestal betreft het individuele inrichtingen. Voorbeelden zijn een optreden met levende muziek bij een café, een jubileum, of personeelsfeest bij een kantoor en een veteranen of vroege vogels -toernooi bij een sportvereniging. In het Besluit is bepaald dat het maximum aantal dagen waarvoor de geluidsnormen niet gelden maximaal twaalf dagen of dagdelen per jaar betreft. De bevoegdheid voor het vaststellen van het maximum aantal incidentele festiviteiten voor inrichtingen staat in de artikelen 2.21 en 4.113 van het Besluit. In IJsselstein is gekozen voor een maximum aantal incidentele festiviteiten van zes per kalenderjaar. Hiermee wordt enerzijds rekening gehouden met de ondernemers, anderzijds wordt ook het woon- en leefklimaat beschermd door niet het maximum toe te staan. Tweede lid Op basis van artikel 4.113, tweede lid, van het Besluit kan worden afgeweken van de verplichting voor inrichtingen voor sportbeoefening dat verlichting in de buitenlucht tussen 23.00 uur en 07.00 uur is uitgeschakeld en indien er geen sport wordt uitgeoefend of onderhoud wordt uitgevoerd. Dit kan bijvoorbeeld als sportverenigingen buiten de reguliere competities en recreatieve wedstrijden en trainingen gebruik willen maken van hun lichtinstallatie bij het houden van een veteranentoernooi of een vroege vogels -toernooi. Volgens het Besluit is het maximum aantal dagen waarvoor de beperkingen voor de verlichting niet gelden maximaal twaalf dagen of dagdelen per jaar. In IJsselstein is gekozen voor een maximum aantal van zes per kalenderjaar. Zelfs al is er een festiviteit, dan blijft overigens de algemene zorgplicht met betrekking tot lichthinder en duisternis voor de sportinrichtingen gelden, al is enige mate van hinder is bij incidentele activiteiten aanvaardbaar. De beoordeling of sprake is van onaanvaardbare lichthinder in geval van de viering van een festiviteit is aan het bevoegd gezag. Derde tot en met vijfde lid Bedrijven dienen van tevoren te melden dat zij een incidentele festiviteit organiseren. Hiervoor is een formulier ontwikkeld, wat twee weken voorafgaand aan de festiviteit moet worden ingediend. In bijzondere gevallen, denk aan een Bijlage bij raadsvoorstel tot wijziging afdeling 4:1 van de APV (Geluid- en lichthinder) Pagina 3/5
niet van tevoren voorspeld kampioenschap van een voetbalvereniging, kan een melding op verzoek van de inrichtingshouder ook terstond worden toegestaan. Zesde tot en met het elfde lid Op grond van artikel 2.21, tweede lid, onder b van het Besluit kunnen gemeenten in of krachtens een gemeentelijke verordening voorwaarden stellen aan incidentele festiviteiten. Net als bij de collectieve festiviteiten geldt de regeling voor incidentele festiviteiten voor àlle type A- en B-inrichtingen onder het Besluit in plaats van alleen voor horeca-, sport- en recreatie-inrichtingen zoals onder het oude besluit. Voor verdere toelichting wordt verwezen naar de toelichting onder artikel 4.1.2 APV. Artikel 4:4 Verboden incidentele festiviteiten (vervallen) De burgemeester heeft deze (autonome) bevoegdheid op grond van artikel 174 van de Gemeentewet, waarbij is bepaald dat de burgemeester is belast met de uitvoering van verordeningen voor zover deze betrekking hebben op het toezicht op de voor publiek openstaande gebouwen en andere openbare vermakelijkheden. Die bevoegdheid van de burgemeester hoeft in de verordening niet te worden herhaald. Artikel 4:5 Onversterkte muziek De hinderbeleving van onversterkte muziek is zeker niet lager dan die van versterkte muziek. In het Besluit is onversterkte muziek echter uitgezonderd van de algemene geluidsniveaus. Gemeenten hebben, in artikel 2.18, eerste lid, onder f, juncto vijfde lid, van het Besluit, expliciet de bevoegdheid gekregen om voor onversterkte muziek regels op te nemen in de Algemene Plaatselijke Verordening. Deze bevoegdheid bestond onder het oude besluit niet. Om vooral amateurgezelschappen in niet professionele oefenruimtes de kans te geven tot het hobbymatig beoefenen van onversterkte muziek, is voor hen in lid 2 een mogelijkheid gecreëerd om een aantal uur in de week uitgezonderd te zijn van de geluidsniveaus. Dit geldt voor zowel individuele muzieklessen als ook voor het oefenen door een groep muzikanten. Het aantal uren is tot stand gekomen na advisering door de harmonie Amicitia en de fanfare Excelsior. In het tweede lid wordt bewust gesproken over beoefenen. Op deze manier worden optredens voor publiek uitgesloten. De genoemde geluidsniveaus in de tabel zijn niet van toepassing op; a. het geluid ten behoeve van het oproepen tot het belijden van godsdienst of levensovertuiging of het bijwonen van godsdienstige of levensbeschouwelijke bijeenkomsten en lijkplechtigheden, alsmede geluid in verband met het houden van deze bijeenkomsten of plechtigheden; b. het geluid van het traditioneel ten gehore brengen van muziek tijdens het hijsen en strijken van de nationale vlag bij zonsopkomst en zonsondergang op militaire inrichtingen; c. het ten gehore brengen van muziek vanwege het oefenen door militaire muziekcorpsen in de buitenlucht gedurende de dagperiode met een maximum van twee uren per week op militaire inrichtingen. Artikel 4:6 Overige geluidhinder Dit artikel heeft betrekking op geluidhinder buiten inrichtingen. Immers zijn op een inrichting al andere geluidsregels van toepassing. Het artikel heeft betrekking op vormen waarin andere regelingen niet voorzien. Onder andere valt te denken aan: een niet permanente activiteit in een niet besloten ruimte, zoals een kermis, een heidefeest, een braderie, een rally, enz.; het door middel van luidsprekers op voertuigen of anderszins reclame of muziek maken of mededelingen doen; het ten gehore brengen van achtergrondmuziek in winkelstraten; het gebruik van bouwmachines, zoals compressors, cirkelzagen, trilhamers en heistellingen; het voortdurend bespelen van elektrisch versterkte muziekinstrumenten; het toepassen van knalapparatuur om vogels te verjagen, enz., enz; Bijlage bij raadsvoorstel tot wijziging afdeling 4:1 van de APV (Geluid- en lichthinder) Pagina 4/5
overige handelingen waardoor geluidsoverlast ontstaat Van geval tot geval zal moeten worden nagegaan in welke situatie en gedurende welke tijden er sprake is van geluidhinder, en welke maatregelen kunnen worden genomen. Uitgangspunt daarbij zal moeten zijn dat een zekere mate van (geluid)hinder als zijnde onvermijdelijk zal moeten worden aanvaard. Het college kan ontheffing van het verbod verlenen, zo nodig met voorschriften. Bijlage bij raadsvoorstel tot wijziging afdeling 4:1 van de APV (Geluid- en lichthinder) Pagina 5/5