Algemene informatie zenuwblokkades
In overleg met uw specialist van het pijnteam heeft u besloten om een zenuwblokkade uit te laten voeren. In de week voor de behandeling krijgt u een schriftelijke oproep. In deze folder vindt u informatie over de behandeling. Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen, stel ze dan gerust aan de verpleegkundige of de specialist. Algemeen Het doel van de behandeling is de zenuw die de pijnprikkel geleidt zo te beïnvloeden dat deze de pijnprikkel niet meer doorgeeft aan de hersenen. De specialist probeert eerst vast te stellen welke zenuw de pijn geleidt en/of mede veroorzaakt. Dit gebeurt door e e n of meer proefblokkades met een verdovingsvloeistof. Bij een geslaagde proefblokkade vermindert de pijn in ieder geval met meer dan 50 procent ten opzichte van uw oorspronkelijke pijn. Dit geeft enkel een tijdelijke verdoving. Nadat de pijngeleidende zenuw is opgespoord, kan de pijnspecialist een langdurige zenuwblokkade uitvoeren, wat zorgt voor een langdurige pijnstilling. De pijnspecialist kan deze doen met behulp van stroom, verhitting, koude (vriezen), of met een onstekingsremmer. Als dat nodig is, kan de behandeling maximaal 2-4 keer per jaar worden herhaald. Het is niet mogelijk om meerdere proefblokkades op dezelfde dag uit te voeren. Ook kan de proefblokkade niet gecombineerd worden met een langdurige zenuwblokkade. De specialist streeft ernaar de tijd tussen de proefblokkades en de langdurige zenuwblokkade zo beperkt mogelijk te houden. Voorbereiding De behandeling kan meestal plaatsvinden in dagbehandeling. U verblijft in totaal ongeveer twee uur in het ziekenhuis en kunt daarna naar huis. Woont u alleen? Vraag dan iemand die u gedurende 24 uur kan helpen en in de gaten kan houden. Zorg ervoor dat u naar huis wordt gebracht door een begeleider. U mag na de behandeling beslist niet zelf autorijden! Maak eventueel gebruik van een rolstoel die uw begeleider gratis bij de hoofdingang kan ophalen om u naar de auto te brengen. Normaliter kunt u gewoon eten en drinken en uw medicijnen innemen. 1
In verband met de benodigde röntgenstraling om de behandeling veilig uit te voeren, is het belangrijk te weten of u zwanger bent. Deze straling kan schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Als u zwanger bent of een vermoeden daarvan heeft, meld dit dan zo snel mogelijk bij de verpleegkundige of arts. Wanneer u bloedverdunnende medicijnen gebruikt, moet u in sommige gevallen (bv acenocoumarol/fenprocoumon) enkele dagen voor de behandeling stoppen met deze medicijnen. Dit mag alleen in overleg met de specialist. Bent u overgevoelig voor jodium, pleisters, contrast- of anesthesievloeistof, meld dit dan bij de arts of verpleegkundige. Wanneer u op de dag van de behandeling koorts of geen pijn heeft, neem dan telefonisch contact op met de polikliniek Pijnbehandeling. De polikliniek is te bereiken op 024-6859566. Behandeling Op de afgesproken tijd meldt u zich op de dagbehandeling van het Universitair Centrum voor Chronische Ziekten (UCCZ) te Dekkerswald, ingang A. De verpleegkundige haalt u op uit de wachtruimte en brengt u naar een voorbereidingsruimte. Hij of zij vraagt u naar een actuele pijnscore en bereidt u voor op de behandeling. U wordt in een bed naar de behandelkamer gebracht. De behandelaar of de verpleegkundige geeft aan of u op uw buik of rug op de operatietafel moet liggen. De specialist ontsmet de huid en geeft zo nodig lokale verdoving op de plaats van de proefblokkade of de langdurige zenuwblokkade. Tijdens de behandeling controleert de specialist met röntgendoorlichting of echo of de blokkade goed verloopt. De blokkades worden met behulp van speciale naalden uitgevoerd. Om de zenuw te kunnen behandelen, moet de naald er dicht bij staan. Als de naald op röntgenbeeld of echo goed lijkt te staan, wordt met kleine stroomstootjes getest of deze dicht genoeg bij de zenuw staat. Daarna wordt contrastvloeistof gegeven, om nogmaals te controleren of de naald op de goede plaats staat. 2
Bij een proefblokkade spuit de specialist verdovende vloeistof in en verwijdert daarna de naald. Een langdurige blokkade gaat bijna op dezelfde manier. Ook hier controleert de specialist eerst of de naald zich in de juiste positie bevindt. Daarna krijgt u een lokaal verdovend middel met een ontstekingsremmer toegediend of stroomstootjes via de punt van de naald. Dit creëert een magnetisch veld rondom de zenuw. Daardoor treden er veranderingen op in de zenuw waardoor deze pijnprikkels anders geleidt. Groene Golf-methode Om te voorkomen dat er vóór, tijdens en na een behandeling iets mis gaat, is het belangrijk om op vaste momenten te controleren of alles in orde is. Het Radboudumc werkt daarvoor volgens de Groene Golf-methode: tijdens elke procedure zijn er vaste stop- en checkmomenten vóór, tijdens en na de operatie. Gedurende deze momenten stellen zorgverleners veiligheidsvragen om zeker te weten dat de procedure veilig verloopt. Risico s Elke medische behandeling brengt risico s met zich mee. De behandeling door middel van een proefblokkade of een langdurige zenuwblokkade leidt zelden tot ongewenste, blijvende schade. Als een naald (of catheter) wordt ingebracht onder de huid kan er een (lokale) bloeding, beursheid en een infectie optreden. Een blauwe plek komt soms voor na een zenuwblokkade. Een aanhoudende en ernstige bloeding op de plek van de prik komt zeer zelden voor. Om die reden vraagt de specialist of u bloedverdunnende medicatie gebruikt. De kans op permanente (meer dan 6 maanden bestaande) zenuwschade na een zenuwblokkade is 0.015-0.09 procent. Het risico op een infectie of een ontstekingsreactie bij een zenuwblokkade is verwaarloosbaar. De meeste bijwerkingen van lokale verdovingsmiddelen zijn van een nietallergische aard; allergie voor lokale verdovingsmiddelen komt slechts sporadisch voor. 3
Na de behandeling De proefblokkade of langdurige zenuwblokkade duurt vijftien minuten tot drie kwartier. Na afloop van de behandeling komt u terug in de voorbereidingsruimte. Na een proefblokkade of definitieve zenuwblokkade kan tijdelijk krachtverlies en uitval van gevoel optreden. Daarom is het belangrijk dat u samen met iemand naar het ziekenhuis komt. De verpleegkundige zal eerst samen met u lopen om te beoordelen hoe dit gaat. Soms is het nodig om na de behandeling in het ziekenhuis gebruik te maken van een rolstoel (zie onder Voorbereiding ). Let er op dat u soms wel tot ongeveer 24 uur na de behandeling verminderde kracht en uitval van gevoel kan hebben, waardoor u het risico loopt om te vallen. Nazorg U beoordeelt zelf het resultaat van een proefblokkade. Soms is direct na de behandeling al duidelijk dat de proefblokkade een duidelijke vermindering van de pijn geeft. In dat geval kunt u in overleg met de pijnspecialist meteen een afspraak maken voor een langdurige blokkade. Soms is dat niet duidelijk. In dat geval krijgt u een pijnscorelijst mee naar huis waarop u uw pijnscore goed moet bijhouden. De specialist spreekt met u een vervolgafspraak af. Aan de hand van de resultaten van de proefblokkades wordt bepaald of een langdurige zenuwblokkade voor u zinvol is. Na een langdurige zenuwblokkade kunnen de bestaande pijnklachten eerst erger worden gedurende enkele weken. Het effect van de langdurige zenuwblokkade kan pas na enige tijd (zes weken tot drie maanden) worden beoordeeld. Hiervoor krijgt u een poliklinische controleafspraak. Het is mogelijk dat u lokale napijn krijgt ter hoogte van de prikplaats (en onderliggende weefsels). U kunt dan in overleg met uw huisarts of pijnarts een pijnstiller nemen. Op de prikplaats wordt een pleister geplakt. Deze mag u de volgende dag verwijderen. Douchen en baden is vanaf de dag na de behandeling toegestaan. Mocht u na de behandeling blijvende uitval wat betreft kracht of gevoel hebben, neem dan direct contact op met de pijnpolikliniek of met uw huisarts. 4
Vervoer en reiskosten U kunt naar huis met eigen vervoer met chauffeur of met een taxi. Vraag aan de specialist een taxibriefje voor een reiskostenvergoeding door de zorgverzekering, mocht uw verzekering dit vergoeden. U kunt uw auto parkeren voor de ingang van de polikliniek. 5
11-2015-7593 Adres Pijnbehandelcentrum Universitair Centrum voor Chronische Ziekten, UCCZ (Dekkerswald) Ingang A Nijmeegsebaan 31 6561 KE Groesbeek Postadres Radboudumc Huispost 717 Pijnbehandelcentrum Postbus 9101, 6500 HB Nijmegen Contact E-mailadres: pijnpall@radboudumc.nl Telefoonnummer: (024) 366 81 20 (secretariaat) 024) 685 95 66 (polikliniek en dagbehandeling) Radboud universitair medisch centrum