Arbeidsrisico s en zwangerschap Rol en beschikbaarheid van de bedrijfsarts Teus Brand Coronel Instituut, Academisch Medisch Centrum Amsterdam Disclosure belangen spreker Teus Brand (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder Andere relatie, namelijk Geen /Zie hieronder Geen Genoemde onderzoeken zijn op verzoek van het SZW of RIVM verricht met subsidie van SZW of VWS. Verder geen. 1
Rol bedrijfsarts Nadruk op ziekteverzuimbegeleiding: 20 jaar geleden verzuimpercentage: 6-10% Nu laagste percentages in 50 jaar namelijk 3-4% Echter nu voor rekening van de werkgever Daarom ligt daar veel nadruk, nog versterkt door financiële en economische crisis Bedrijfsarts besteedt 88% van de tijd aan individueel spreekuur over ziekteverzuim 3 Casus 1: 30-jarige vrouw werkzaam op researchlab Vrouw 30 jaar Werkzaam op research lab van universiteit Waarbij ze in aanraking kan komen met organische oplosmiddelen: aceton, tolueen en benzeen Welke advies geeft u bij Zwangerschapsduur van 8 weken? Nog geen zwangerschap maar wel kinderwens? 4 2
Rol bedrijfsarts Ze gaat naar de Arbodienst van het UMC voor een gesprek met de bedrijfsarts. Daarin komen de arbeidsomstandigheden uitgebreid aan bod, waarbij de RI&E ter sprake komt. De bedrijfsarts adviseert haar werkzaamheden aan te passen, waarbij ze de beschikbare onderzoeksdata gaat invoeren en analyseren en daardoor niet in aanraking komt met de gevaarlijke stoffen. Bij zwangerschap kan voor de loondervingskosten compensatie worden gevraagd bij het UWV (vangnetsituatie). Dit kan niet in preconceptiefase. 5 Vrouw 30 jaar Rol bedrijfsarts: casus 2 Werkzaam bij klein bedrijf dat chemicaliën verpakt voor particulier gebruik. Waarbij ze in aanraking kan komen met organische oplosmiddelen: aceton, tolueen en benzeen Welke advies geeft u bij Zwangerschapsduur van 8 weken? Nog geen zwangerschap maar wel kinderwens? 6 3
Rol bedrijfsarts Het bedrijf heeft geen bedrijfsarts en werkt met een case manager voor verzuimende medewerkers. Alleen incidenteel wordt een bedrijfsarts geraadpleegd voor rapportages in het kader van de Wet Verbetering Poortwachter Het bedrijf heeft alleen een verkorte RI&E, waarbij de schadelijke effecten van de stoffen op zwangerschap niet zijn meegenomen. Over preconceptie wordt niets vermeld. Wat nu? 7 Achtergrondinfo Ca. 1/3 van de werknemers heeft geen vrije toegang tot een bedrijfsarts om advies te vragen over werkomstandigheden bij zwangerschap of kinderwens Aandacht voor arbeidsomstandigheden bij veel werkgevers lager op prioriteitenlijstje Voor preventie kunt u als verloskundig hulpverlener het verschil maken!! 8 4
5
6
7
Kinderwens, zwangerschap en werk http://toolkits.loketgezondleven.nl/toolkits/?page_id=1573 Deze toolkit ondersteunt (communicatie)professionals en werkgevers op het gebied van publiekscommunicatie over kinderwens, zwangerschap en werk. Toolkit Kinderwens, zwangerschap en werk Publieksbrochure Informatieblad, bestemd voor patiënt en uit te delen door huisarts, verloskundige, gynaecoloog & bedrijfsarts: Oplosmiddelen Bestrijdingsmiddelen Narcosegassen Cytostatica Zware metalen Informatiekompas Poster/flyer kinderen krijgen 8
Toolkit Kinderwens, zwangerschap en werk En tegenwoordig uitgebreid met: Informatieblad lang staan, (trap)lopen en bukken Informatieblad tillen, duwen en trekken Informatieblad stress door het werk Informatieblad trillingen 9
19 http://www.strakszwangerworden.nl/u serfiles/file/informatieblad%20oplosm iddelen.pdf 10
11
PIL en werk In de Preconceptie Indicatielijst (PIL) zullen wat betreft de arbeidsomstandigheden de bekende riscofactoren worden opgenomen, aangevuld met het wetenschappelijk bewijs van recente publicaties. Het literatuuronderzoek heeft inmiddels plaats gevonden, maar moet nog verder worden uitgewerkt. Duidelijk is al wel dat een verhoogde kans op bepaalde vormen van kinderleukemie na blootstelling aan oplosmiddelen voor de conceptie in meerdere publicaties wordt genoemd. 23 t.brand@amc.uva.nl 24 12