Wijkplan 2016 1
Inhoud Voorwoord... 3 Inleiding... 3 Speerpunten voor 2016... 4 1. Door ontwikkelen van bewonersparticipatie en sociaal kapitaal... 4 2. Gebied specifieke aandacht binnen de wijk... 4 3. Wijk en psychiatrie: aandacht voor mensen die het alleen niet redden... 4 4. Financiële fitheid van de wijk; Regie op geld... 5 5. Aandacht voor jongeren in de wijk... 6 Aandachtsgebieden voor 2016... 7 1. Mantelzorg... 7 2. Werving en coaching van vrijwilligers... 7 3. Aandacht voor meidenactiviteiten... 7 4. Aandacht voor diversiteit in de wijk... 7 5. Beheer en inzet wijkcentrum Plein Zuid... 7 6. Netwerkontwikkeling binnen... 8 7. Wijkeconomie... 8 8. Huiselijk Geweld... 8 Overzicht speerpunten... 9 1. Door ontwikkelen van de bewonersparticipatie binnen de wijk... 9 2. Gebied specifieke aandacht binnen de wijk... 9 3. Wijk en psychiatrie: aandacht voor mensen die het alleen niet redden... 9 4. Financiële fitheid van de wijk... 10 5. Aandacht voor jongeren in de wijk... 10 2
Voorwoord Voor u ligt het wijkplan 2016 van de wijk Veenendaal. Dit wijkplan is voor u opgesteld door de wijkcoaches van deze wijk: Fred Verhoef, Patricia van den Hoek (waarnemend Ester van Veldhuizen tot juni 2016) en Najat Zerkani. De sociaal beheerder is Ben van Dam. We hebben geprobeerd een zo concreet mogelijk beeld te schetsen van de speerpunten en aandachtsgebieden die wij als wijkcoaches in 2016 centraal stellen voor onze wijk. Dit betekent dat wij, naast ons vaste takenpakket, extra aandacht zullen vestigen op deze onderdelen met als overkoepelend doel het vergroten van de zelfredzaamheid en samenredzaamheid van inwoners van. Dat betekent dat individuele bewoners de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben. Ook richt onze inzet zich op meer vrijwillige inzet, meer bewonersinitiatief, toename van sociale cohesie en een veilige, leefbare wijk voor iedereen. Voor de totstandkoming van dit plan hebben we gebruik gemaakt van de wijkster, signalen van bewonerscommissies/initiatieven, wijkteam en van sleutelfiguren uit. Het wijkplan wordt in april besproken in het wijkteam. Inleiding Met de grote hervormingen binnen zorg en welzijn is binnen Veenendaal vanuit de gemeente ingezet op een wijkgerichte aanpak. In elke wijk worden de zwakke en sterke punten en kansen en bedreigingen geïnventariseerd. Beleid wordt zoveel mogelijk bepaald op wijkniveau. Er is gekozen voor een samenhangende aanpak tussen sociale, economische en fysieke zaken, waarbij er toenemende ruimte is voor de bewoners (agendavorming, inspraak, uitvoering en verantwoordelijkheid). Er wordt constructief samengewerkt tussen alle partijen die belanghebbend zijn; de bewoners, de ondernemers, zorgaanbieders, scholen, woningcorporaties, politie en natuurlijk de informele netwerken. Vanaf de oprichting van Veens in 2014 zijn in het kader van wijkgericht werken wijkcoaches actief geweest in iedere wijk in Veenendaal, zo ook in. De wijkcoaches zijn er voor alle bewoners van de wijk waar zij zijn ingedeeld. Wijkcoaches hebben een zogenaamde generalistische functie: zij zijn van vele markten thuis. Niet alleen bedienen zij allerlei hulpvragen (medisch, psychisch, praktisch) die bewoners kunnen hebben, ook richten zij hun inzet op het welzijn in de wijk, door zich bezig te houden met het werven, activeren en coachen van vrijwilligers en het faciliteren van bewonersinitiatieven in. Een andere belangrijke taak van de wijkcoach is signalering. Dit wil niets meer zeggen dan het hebben van oog voor de wijk. Wat leeft er bij de inwoners? Wat zijn sterke kanten van de wijk? Wat zijn aandachtspunten? Welke ontwikkelingen vinden er plaats? Wie zijn daarbij betrokken? Deze signalerende taak levert aandachtsgebieden en speerpunten voor de wijk op; zaken waar speciale aandacht voor moet zijn. Deze speerpunten en aandachtsgebieden worden door ons jaarlijks vastgelegd in een wijkplan. 3
Speerpunten voor 2016 1. Door ontwikkelen van bewonersparticipatie en sociaal kapitaal We blijven door ontwikkelen wat goed gaat in. Gezien het succes blijven we bewoners met een individuele hulpvraag koppelen aan activiteiten in wijkcentrum Plein Zuid of elders in de wijk. We werken daarbij samen met onze partners in de wijk en de Veenscentrale. Hierdoor kunnen we meer bewoners laten meedoen in hun eigen woonomgeving, wat de binding met het wel en wee van de wijk vergroot. In de wijk zijn 4 bewonerscommissies en 1 buurtpreventieproject actief. D.m.v. hun activiteiten en vrijwillige inzet bevorderen zij de bewonersparticipatie en versterken zij het sociaal kapitaal in de wijk. Vraagstukken die bewoners zelf ervaren in de buurt worden opgepakt door de bewonerscommissies. Oplossingen komen idealiter ook van de bewoners, zij hebben de belangrijkste stem omdat ze ervaringsdeskundige in hun wijk zijn. Veens richt haar inzet daarom ook op zelfredzame bewoners en versterkt hun talenten en kracht. Ook deze bewoners dragen eraan bij dat kwetsbare medebewoners kunnen blijven meedoen in de buurt of wijk. Daarmee proberen we ook sociale tweedeling tegen te gaan. Een voordeel van bewonersparticipatie is ook dat betrokken instanties (bijv. Wijkteam) hun beleidsvoering kunnen verbeteren en de dialoog met de bewoners goed kunnen houden. Belangrijke voorwaarde voor door ontwikkelen bewonersparticipatie is een coöperatief samenwerkingsverband met de informele -en formele partners. Voor team is daarbij de rol van verbinder, versterker, facilitator en kenners van de wijk weggelegd. 2. Gebied specifieke aandacht binnen de wijk Zoals de gemeente Veenendaal is opgedeeld in wijken, is ook iedere wijk weer opgedeeld in gebieden (buurten). In zijn dat de buurten: t Goeie Spoor, t Franse Gat en de Salamander. In elke buurt wordt op maat gewerkt: er wordt gekeken naar sterke punten en aandachtspunten per buurt. Per buurt wordt gesignaleerd. In 2016 zal er specifieke aandacht zijn voor het Rembrandtpark. De wijkcoaches en de bewonerscommissie Rembrandtpark signaleren dat er in deze straat sprake is van veel bewoners die zorg mijden of die niet weten te vinden. Door het doen van onderzoek komt er inzicht in de zelfredzaamheid en de participatiegraad van de inwoners van het Rembrandtpark en zicht op wat er nodig is aan inzet. De doelen zijn: het vinden van talenten, versterken en verbinden van inwoners, het vergroten van de zelfredzaamheid en het bevorderen van de participatie om uiteindelijk de algehele tevredenheid te vergroten. Het onderzoek zal worden uitgevoerd door middel van interviews van deur tot deur. Door middel van de interviews zal geprobeerd worden om inzicht te krijgen in de tevredenheid van de bewoners op het gebied van wonen, leven, veiligheid en welbevinden. Het streven is om op die manier ook verborgen hulpvragen, signalen van sociaal isolement en eenzaamheid boven water te krijgen. Uiteraard werken we in dit onderzoek samen met het wijkteam en de bewonerscommissie Rembrandtpark. 3. Wijk en psychiatrie: aandacht voor mensen die het alleen niet redden Door o.a. onze deelname in het wijkteam (wijkmanager, wijkagent, gebiedsregisseur Patrimonium, wijkcoach Veens) en in de wijk actieve hulpverleningsorganisaties hebben de wijkcoaches gesignaleerd dat er binnen de wijk een forse hoeveelheid inwoners is met een psychiatrische achtergrond die vastlopen in hun dagelijks leven. Deze mensen kunnen hun weg niet vinden in de 4
nieuwe regelgeving rondom hulpverlening of komen niet langer in aanmerking voor begeleiding of behandeling. Voor deze doelgroep gaat er in 2016 meer aandacht komen. Doel is deze mensen te vinden, te verbinden met vrijwilligers en lotgenoten en hen te versterken in hun eigen krachten en vaardigheden. Dit doel wordt nagestreefd door de samenwerking met belangrijke hulpverleningspartners in de wijk, zoals de thuiszorg (bijvoorbeeld Opella), wijkverpleegkundigen, het WMO loket, GGZ (bijvoorbeeld Kwintes), gehandicaptenzorg (bijvoorbeeld Abrona) en de politie verder te optimaliseren. Door die verbeterde samenwerking wordt de signaleringskracht fors groter en kan (tijdig) ingegrepen worden in dreigende of schrijnende situaties. Dat ingrijpen kan bestaan uit het verwijzen van bewoners naar activiteiten in de wijk, het koppelen van vrijwilligers of mantelzorgers aan de bewoners, of hen (opnieuw) verwijzen en/of begeleiden naar huisarts of passende hulpverlening. Verder wordt ingezet op het ontplooien van activiteiten in de wijk voor deze doelgroep, al dan niet in samenwerking met hulpverleningspartners op het gebied van GGZ. Gecombineerde inzet van welzijn -en zorgarrangementen is belangrijk onderdeel van dit speerpunt. Veens, Kwintes, Philadelphia, Abrona en Reinaerde hebben afspraken gemaakt over het gezamenlijk opzetten van activiteiten en sociale momenten voor kwetsbare bewoners van de wijk die ook onder begeleiding staan van genoemde organisaties. Deze activiteiten starten in februari 2016 in Plein Zuid. In dit kader organiseren we ook een workshop signaleren en herkennen van GGZ problematiek voor vrijwilligers in. Daarnaast zal gestart worden met het concept welzijn op recept. Hierbij zal ingezet worden op het verbeteren van de communicatielijnen met de huisartsen die betrokken zijn bij de wijk. Veens zal hen de mogelijkheid bieden om patiënten met stabiele chronische psychische klachten te verwijzen naar passende activiteiten binnen hun wijk, ter bestrijding van meer ongrijpbare klachten als eenzaamheid, spanningen en daarnaast het bijdragen aan zingeving in hun leven. 4. Financiële fitheid van de wijk; Regie op geld Al in 2015 was dit een speerpunt in het wijkplan. Er zijn dan ook goede stappen gezet op dit gebied. Toch blijft het feit dat de gevolgen van de economische crisis ook in 2016 nog flinke sporen achterlaten. Nog altijd zijn er veel inwoners in de wijk die kampen met financiële problemen omdat ze niet op de hoogte zijn van de inkomensondersteunende maatregelen. I.s.m. werkgroep schuldpreventie en BAC zullen we weer trainingen en voorlichting organiseren over financiële zelfredzaamheid. In dit kader organiseert de bewonerscommissie Franse Gat een kledingbeurs. Ook is er een veelgebruikte weggeefhoek actief op Facebook. Dit soort initiatieven, van de bewoners zelf, willen we faciliteren. Verder heeft iedere wijk in Veenendaal een hulpverlener van het Budget Advies Centrum als contactpersoon, die via de wijkcoaches direct te benaderen is. Dit maakt sneller ingrijpen mogelijk. Daarnaast is de (laagdrempelige) voordeur van Plein Zuid sterk bezet door drie vrijwilligers met een stevige achtergrond in maatschappelijke dienstverlening, die de bewoners met raad en daad kunnen bijstaan. 5
5. Aandacht voor jongeren in de wijk Ook dit is een terugkerend speerpunt. Veenendaal herbergt veel jongeren met verschillende achtergronden. Doelstelling is om de ontwikkeling van de jongeren positief te ondersteunen, bijdrage te leveren aan een veilige omgeving, sociale vaardigheden en talenten te ontwikkelen en negatief gedrag om te buigen dan wel te voorkomen. Binnen het overkoepelende team Veenendaal West en is een wijkcoach actief met het aandachtsgebied jongeren. Daarnaast werkt team samen met de jongerenwerker van Youth for Christ. Vanuit locatie de Vuurvlinder aan de Patrimoniumlaan ontplooien zij activiteiten voor en door jongeren. Ook voor deze doelgroep staat de combinatie welzijn en zorg centraal. In dit kader gaan we samen de samenwerkingsrelatie met het CJG versterken. De jongeren worden via YfC nadrukkelijk betrokken bij het Zomerfestival Franse Gat en de Opschoondag in maart. We gaan ook samenwerking zoeken met het project Scoren in de wijk. Doelgroep kinderen in de leeftijd van 8 tot 12 jaar, die wekelijks zaalvoetballen in t Franse Gat. Door hand- en spandiensten te verlenen in de wijk kunnen de voetbalteams punten scoren. Bij 100 punten gaat het team op bezoek bij een voetbalclub uit de eredivisie. Op deze manier leren kinderen al een bijdrage te leveren aan een leefbare wijk. Voor meer informatie over het jongerenwerk in t Franse Gat verwijzen we naar het werkplan van Youth for Christ. 6
Aandachtsgebieden voor 2016 Behalve speerpunten (punten waar extra inzet voor zal zijn in 2016), worden er in dit wijkplan ook aandachtsgebieden benoemd. De aandachtsgebieden zijn een constante factor en onderdeel van zowel de dagelijkse werkzaamheden als ook de speerpunten. 1. Mantelzorg De wijkcoaches hebben aandacht voor de belangen van mantelzorgers in de wijk. Onderdeel daarvan is het signaleren van overbelasting. Op het gebied van scholing en coaching van mantelzorgers werken we uiteraard nauw samen met de Veenscentrale. 2. Werving en coaching van vrijwilligers De wijkcoaches zullen zich bezig blijven houden met coaching van vrijwilligers. Scholing is hierbij onmisbaar en wordt op basis van vragen en signalen aangeboden. In Veenendaal wordt beleid ontwikkeld op het gebied van de tegenprestatie voor bewoners in de bijstand. In zullen de wijkcoaches aansluiting zoeken bij deze ontwikkeling. Het wervingsproces van vrijwilligers is doorlopend, bij allerlei gelegenheden, zoals netwerkbijeenkomsten, activiteiten, maar ook op basis van individuele bewonerscontacten. Sociale media (o.a. facebook) worden ingezet voor publiciteit maar ook steeds meer voor matching van vraag en aanbod. Daarnaast wordt er goed samengewerkt met de Veens Centrale. 3. Aandacht voor meidenactiviteiten In samenwerking met Youth for Christ biedt Veens speciale activiteiten aan voor meiden uit de wijk. Streven voor Veens is dat het activiteiten moeten worden voor vooral kwetsbare meiden uit de wijk. Voornaamste doelstelling is het vergroten van de weerbaarheid. Speerpunt voor 2016 is het werven van minimaal 2 vrijwilligers die de continuïteit van de meidenactiviteiten kunnen waarborgen. Ook is het streven om in ieder geval 3 goedlopende meidenactiviteiten te realiseren dit jaar. Uiteraard werken we ook samen met het CJG. 4. Aandacht voor diversiteit in de wijk is een wijk met bewoners met verschillende achtergronden. Dit is een mooie basis om te werken aan een divers samengesteld vrijwilligersteam. Dit zodat er een zo breed mogelijke doelgroep bereikt kan worden in. 5. Beheer en inzet wijkcentrum Plein Zuid Wijkcentrum Plein Zuid is er voor en door de bewoners van. In 2016 zullen de gebruikers zich inzetten voor de verdere profilering van Plein Zuid als wijkcentrum voor de wijk. Bereikbaar voor alle inwoners en spil voor activiteiten, informatie en advies, bijeenkomsten en overleggen. Plein Zuid zal in 2016 ook worden gebruikt om gecombineerde inzet van welzijn en zorgarrangementen mogelijk te maken. Samenwerking tussen het formele en informele netwerk kan daardoor ook dicht in de buurt tot stand komen. In 2016 willen we een begin maken met de ontwikkeling van wijkcentrum/buurthuis Plein Zuid naar wijkservicepunt. 7
Voor 2016 zijn er binnen Veens twee wijkcoaches aangewezen om het sociaal beheer van alle wijkaccommodaties te onderhouden en verbeteren. Dit doen zij in samenwerking met (assistent) sociaal beheerders en vrijwilligers. 6. Netwerkontwikkeling binnen Het onderhouden en vergroten van de sociale basisstructuur is onmisbaar in het wijkgericht werken en biedt houvast aan bewoners die kwetsbaar zijn. Een goed netwerk draagt eraan bij dat (kwetsbare) inwoners kunnen meedoen en meedoen voorkomt zorg. Daarom is dit een belangrijk aandachtsgebied voor Veens. Zonder verbinding tussen allerlei betrokken partijen in de wijk is de basis instabiel. Denk hierbij aan goede communicatie en concrete afspraken tussen bijvoorbeeld bewonerscommissies, woningbouwcorporaties, ondernemers, religieuze instellingen, politie, scholen, hulpverlening, thuiszorg enzovoorts. Aandacht voor het versterken en waar mogelijk verder uitbreiden van deze infrastructuur is voor team een voortdurend aandachtspunt. In 2016 organiseert het wijkteam in samenwerking met sleutelfiguren uit de wijk 2 netwerkbijeenkomsten. Thema s worden in overleg vastgesteld. Parallel daar aan ontwikkelt de bewonerscommissie t Franse Gat een wijkapp Franse Gat. In het kader van Maatschappelijk Betrokken Ondernemen ondersteunt Info Support dit project. 7. Wijkeconomie Het bloeien van een wijk heeft niet alleen te maken met het welzijn van de inwoners, maar ook met het welzijn van ondernemers in de wijk. Succesvolle ondernemers kunnen erg waardevol zijn voor een wijk. Zij kunnen financiële ondersteuning of ondersteuning in natura bieden bij georganiseerde activiteiten in de wijk en dragen daarmee bij aan de leefbaarheid van de wijk. Daarom vinden wij het belangrijk de ondernemerszin van de bewoners zoveel mogelijk te benutten en te stimuleren. Er ontstaan vruchtbare samenwerkingsverbanden en er worden ook andere financieringsbronnen aangeboord. Een mooi voorbeeld is het Zomerfestival georganiseerd door de bewonerscommissie t Franse Gat. Kunstenaars en creatieve ondernemers willen wij ook graag faciliteren onder voorwaarde dat zij de verbinding willen aangaan met de bewoners van. Dit kan in de vorm van cursussen maar ook allerlei co-creaties zijn mogelijk. 8. Huiselijk Geweld Onder de wijkcoaches van team is er een aandachtsfunctionaris gespecialiseerd in situaties van huiselijk geweld. Eén van de wijkcoaches wordt door de organisatie Veilig Thuis benaderd wanneer er zorgen bestaan om huiselijk geweld of wanneer er door de burgemeester een tijdelijk huisverbod is afgegeven. De wijkcoach heeft als taak om de situatie van de bewoners inzichtelijk te maken en samen met de betrokkenen een plan van aanpak te maken om die situatie te verbeteren. Wanneer er kinderen betrokken zijn wordt er nauw samengewerkt met het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG). Wanneer betrokkenen een mijdende houding hebben wordt samenwerking gezocht met bijvoorbeeld de wijkagent of een passende hulpverleningsinstantie. Ook in 2016 wordt door Veens aan de betrokkenen de training van onmacht naar kracht aangeboden om de spiraal van huiselijk geweld te doorbreken en de veiligheid te vergroten. In het kader van vroeg signalering en preventie speelt het formele en informele netwerk een belangrijke rol. 8
Overzicht speerpunten 1. Door ontwikkelen van de bewonersparticipatie binnen de wijk Doelen Tijdsplanning Activiteit Medewerkers Plaats - Door ontwikkelen van bewonersparticipatie; 2016 Koppelen individuele hulpvragen aan Wijkbewoners, wijkcoaches, - Ontwikkelen talenten van bewoners; activiteiten in de wijk, coaching en scholing wijkteam, Veenscentrale, - Initiëren en ondersteunen bewonersinitiatieven; vrijwilligers en bewoners, netwerkbijeenkomsten, netwerkpartners en bewonerscommissies. - Optimaliseren van samenwerkingsverba nden in contacten met sleutelfiguren in de wijk, presentie in de wijk. 2. Gebied specifieke aandacht binnen de wijk Doelen Tijdsplanning Activiteit Medewerkers Plaats - Signalering en preventie - Vinden van talenten, versterken en verbinden van bewoners, vergroten van zelfredzaamheid en bevorderen van de participatie 2016 Individuele contacten, netwerkoverleg, presentie in de wijk 2 e helft 2016 Onderzoek en huisbezoeken Wijkteam en wijkcoaches, bewoners van de wijk, vrijwilligers, netwerkpartners, bewonerscommissie Rembrandtpark Bewoners Rembrandtpark, wijkteam, wijkcoaches. Rembrandtpark 3. Wijk en psychiatrie: aandacht voor mensen die het alleen niet redden Doelen Tijdsplanning Activiteit Medewerkers Plaats - Signalering en 2016 Individuele Wijkcoaches, bewoners versterken signaleringskracht contacten, netwerkoverleggen, presentie in de wijk van de wijk, netwerkpartners, vrijwilligers - Ontplooien 2016 Netwerkoverleggen, Wijkcoaches, Plein Zuid 9
passende activiteiten - Voorlichting vrijwilligers - Welzijn op recept ontwikkelen werving professionele en vrijwillige begeleiders 2016 Workshop: signaleren en herkennen van GGZ problematiek 2016 Communicatie aangaan en lijnen leggen met huisartsen, POH s en wijkverpleegkundigen netwerkpartners GGZ, bewoners, sociaal beheerder, vrijwilligers Wijkcoach en samenwerkingspartners Wijkcoaches, huisartsen van de wijk, POH s, wijkverpleegkundigen, gezondheidscentrum de Zwaai Plein Zuid (en ) 4. Financiële fitheid van de wijk Doelen Tijdsplanning Activiteit Medewerkers Plaats - Signalering van (financiële) hulpvragen - Ondersteuning bij vragen over financiële vraagstukken - Inzicht geven in financiële zaken - Eigen regie nemen en / of behouden over financiën 2016 Individuele contacten en coaching, netwerkoverleggen, presentie in de wijk, deelname aan werkgroep schuldpreventie 2016 Hulp bieden bij hulpvragen financiën Wijkcoaches, bewoners van de wijk, netwerkpartners, voordeurvrijwilligers Plein Zuid Vrijwilligers voordeur Wijkcoaches BAC 2016 Voorlichting Wijkcoaches, medewerker BAC, vrijwilligers en stedelijk 5. Aandacht voor jongeren in de wijk Doelen Tijdsplanning Activiteit Medewerkers Plaats 2016 Activiteiten voor jongeren in de wijk ontplooien - Signalering en preventie risicogroepen - Jongerenparticipatie en talentontwikkeling 2016 Coachen en faciliteren (eigen) initiatieven jongerenactiviteiten, opzetten jongerensportcommissie, Wijkcoach met aandachtsgebied jongeren, wijkagenten, vrijwilligers, jongeren Wijkcoach met aandachtsgebied jongeren, wijkagenten, vrijwilligers, Wijkbreed, Plein Zuid en gebouw Vuurvlind er Wijkbreed 10
- Jongeren doen mee in de wijk - Sociaal Makelaarschap jongeren laten participeren in organisatie van de activiteiten (mogelijkheid tot youth-vrijwilliger) 2016 Opschoondag, Zomerfestival t Franse Gat, Scoren in de wijk 2016 Coaching van vrijwilligers en stimuleren van eigen initiatief, netwerken en interviewen van bewoners in de wijk jongeren Jongeren, YfC, Bewonerscommissie Franse Gat, Projectleider Scoren in de wijk J. Pilon, Wijkteam en wijkcoaches Wijkcoaches, vrijwilligers, bewoners Wijkbreed Wijkbreed 11