1 Overstappen op laas loont INHOUD Inleiding Achtergrond Einde van een tijdperk De cloud Kosterbesparing De overstap Knelpunten Conclusie Over fundaments 3 4 5 7 7
cloud infrastructure Inleiding Steeds meer organisaties stappen over naar de cloud. De voordelen lijken evident. Grotere flexibiliteit, lagere kosten en snellere innovatie zijn de belangrijkste redenen voor deze keuze. Maar hoe zorgen organisaties dat zij de beloften van cloud computing ook waar kunnen maken. Wat zijn de aandachtspunten bij de migratie van de bestaande infrastructuur en toepassingen naar de cloud? Achtergrond Het ICT-landschap in Nederland is zeer divers. Toch is in principe het gehele Nederlandse bedrijfsleven van ICT afhankelijk; van de ondersteuning van productieprocessen tot communicatie met klanten en leveranciers. Veel organisaties hebben in het verleden flink geïnvesteerd in eigen hardware. Zij hebben binnen hun kantooromgeving feitelijk kleine datacenters opgezet met eigen servers, storage en verbindingen. Het beheer van deze omgevingen is vaak in handen van een eigen ICT-afdeling. Met name grote organisaties of kleinere die sterk leunen op hun ICT-omgeving, hebben hun hardware in externe datacenters ondergebracht. Afhankelijk van het gekozen model is beheer en onderhoud daarbij onderdeel van het contract of uitbesteedt aan een externe partij. Einde van een tijdperk Beide varianten - eigen datacenters en outsourcen - voldeden jaren aan de behoeften van de meeste organisaties. Het was echter een groot nadeel dat de inzet van ICT slecht te dimensioneren was. Een grotere vraag naar capaciteit leidde vrijwel automatisch tot de aanschaf van meer hardware. Bovendien was deze hardware primair single purpose en dus minder geschikt voor andere doeleinden. Door deze aanpak ontstond een weinig effectieve, starre ICT-architectuur. De opkomst van virtualisatiesoftware bood een welkom alternatief. Op die manier was hardware efficiënter te benutten. Dit leverde aanzienlijke besparingen op en maakte de migratie van eigen fysieke machines naar virtuele machines in een datacenter een interessante optie. De cloud De volgende stap in dit proces was de komst van cloud, in het bijzonder Infrastructure-as-a-Service (IaaS). Op basis van breedbandverbindingen en moderne soft- en hardware zijn bijna alle toepassingen, die vroeger op fysieke servers in huis draaiden, vanuit een extern datacenter te benaderen en te gebruiken. Dit alles zonder concessies aan veiligheid, snelheid of gebruiksgemak. In deze ontwikkeling is de cloud is opgebouwd uit verschillende bouwstenen. Zo wordt een cloud-omgeving ontsloten via breedbandverbindingen naar het internet en tussen datacenters waar de infrastructuur is ondergebracht. Daarbij is de stabiliteit van de infrastructuur gebaseerd op hardware van marktleiders zoals Cisco, Dell en HP. De voorkeursinfrastructuur van een organisatie is verder onderverdeeld in verschillende soorten hardware of software. Door die opbouw is de cloud-infrastructuur steeds goed afgestemd op de toepassing die een organisatie wil hosten. De laatste bouwsteen is de virtualisatie- en beheersoftware, die de lijm is tussen de infrastructuur en het portaal waarmee eindgebruikers diensten en toepassingen uitrollen. Fundaments biedt al deze bouwstenen en smeedt ze tot een solide basis voor een cloud op maat.
De cloud biedt organisaties legio mogelijkheden. In de cloud is ICTcapaciteit eenvoudig af te stemmen op de specifieke behoeften van een organisatie. Daarnaast is het mogelijk om de juiste capaciteit niet langer dan strikt noodzakelijk te gebruiken - en te betalen. Hierdoor zijn organisaties niet langer gebonden aan langlopende contracten of hoge investeringen vooraf. Dit basisprincipe heeft de afgelopen periode gezorgd voor een sterke daling van de kosten voor ICT-capaciteit en -dienstverlening. Dat is prettig nu het streven naar lagere ICT-kosten steeds hoger op de management-agenda staat. Niet in de laatste plaats omdat het onderhoud van oudere (legacy) systemen een steeds zwaardere last is. Volgens diverse bronnen vergt dit inmiddels tussen de 60% en 80% van ICT-budgetten 1. Kostenbesparing Door de inzet van cloud computing, specifiek IaaS, vervalt de noodzaak om een eigen serveromgeving en ICT-ondersteuning binnen de kantooromgeving te beheren. Deze keuze leidt tot aanzienlijke kostenbesparingen. Naast de kosten voor vloeroppervlak en personeel zijn er tal van kosten verbonden aan het runnen van een eigen serveromgeving. In totaal zijn er meer dan twintig kostenposten die betrekking hebben op ICT. Deze kunnen door inzet van de cloud verlaagd worden. Deze gegevens onderstrepen dat de cloud niet alleen nieuwe technologie is, maar vooral een nieuwe methode om met processen en systemen om te gaan. Niet voor niets wordt in de literatuur vaak gewezen op de impact die cloud heeft op business processen. Door IaaS verandert ICT van een component naar een service. De kostenbesparingen die organisaties met een overstap naar de cloud kunnen realiseren, zijn al in verschillende onderzoeken gekwantificeerd. Zo blijkt uit onderzoek van de universiteit van St. Andrews dat het migreren van een of twee servers naar een IaaS-aanbod van één instance over een periode van vijf jaar gemeten 37% goedkoper is dan de inzet van eigen servers in een extern datacenter. Een opmerkelijke constatering daarbij is dat het aantal support calls sterk afneemt (-1%). U BOUWT CLOUDS 1 Zie o.a. Bitkom, Cloud Computing 009 en Jochen Michiels, Cloud Pricing 011 Cloud Migration: A Case Study of Migrating an Enterprise ICT System to IaaS, Ali Khajeh-Hosseini, David Greenwood,Ian Sommerville Cloud Computing Co-laboratory School of Computer Science University of St Andrews, UK 3
Dat is mogelijk omdat: Een cloud-omgeving 4/7 wordt gemonitord en eventuele (potentiële) verstoringen in de dienstverlening nog sneller worden opgemerkt. De hardware van solide IaaS-aanbieders altijd modern en optimaal onderhouden is. De mogelijkheid om heel snel (zelfs real-time!) capaciteit bij te schakelen, voorkomt verstoringen door te zware systeembelasting. HET BEGINT BIJ DE BASIS Cloud computing draagt ook indirect bij aan een kostenreductie. Bij effectieve inzet van de cloud zijn pc s op fysieke werkplekken te vervangen door thin clients. Daarbij staan software en data niet lokaal op de computer, maar worden aangeboden vanuit een cloud-omgeving bovenop de IaaS-laag. TNO heeft dit besparingspotentieel nader onderzocht en concludeerde dat door de aanpak het stroomverbruik door computers op de werkvloer met wel 70% kan verminderen 3. De overstap Het besparingspotentieel van IaaS is dus aanzienlijk. Om hier optimaal van te profiteren is het echter wel zaak om de juiste keuze te maken en de migratie goed voor te bereiden. Dat gaat verder dan een inventarisatie van processen en kosten. In de markt zijn meerdere methoden in gebruik om alle relevante factoren bij een migratie in kaart te brengen. Dat kan bijvoorbeeld met een standaard vragenlijst. De Australische overheid 4 biedt hiervoor een nuttig voorbeeld. De meeste punten op deze lijst zijn bekend, maar omdat IaaS een nieuwe ICT-aanpak vertegenwoordigt, is het belangrijk deze vragen vanuit de nieuwe situatie te beantwoorden. De belangrijkste vragen op deze lijst, die naadloos aansluiten op de situatie binnen andere organisaties, zijn: Is intern geregeld dat er beslissing- en tekenbevoegdheid komt voor diensten gebaseerd op Opex in plaats van Capex? Zijn aanpassingen van de interne security- en privacy-procedures vereist? Welke aspecten van datalocatie zijn aan de orde? Is getest of data ook volledig kan worden teruggehaald? Zijn de contracten met leveranciers en klanten gecontroleerd op mogelijke beperkingen rond de inzet van cloud? Zijn de benodigde skills van de eigen organisatie in kaart gebracht en op tijd beschikbaar? 3 TNO, Cloud computing: Grijs of Groen? over energie-efciëntie en duurzaamheid van Infrastructure as a Service, rapport 35649, 01 4 agimo.gov.au/fles/01/04/fnal_cloud_computing_strategy_ version_1.pdf 4
Knelpunten De keuze voor de cloud lijkt op meerdere vlakken logisch. Toch gaat de succesvolle ontwikkeling van IaaS-diensten verder dan het maken van de keuze op papier. Na en vaak al tijdens de besluitvorming is samenwerking met een ervaren IaaS-partner onmisbaar. Weinig organisaties hebben immers zelf ervaring met het verplaatsen bedrijfsprocessen naar de cloud. Daarom is het essentieel dat het IaaS-platform ISO 7001 en ISAE 340 gecertificeerd is en gebruik maakt van bewezen technologie van marktleiders. Bovendien moet de IaaS-leverancier voldoen aan alle wet- en regelgeving rondom beveiliging en auditing. Naast deze basale eisen is het belangrijk om een aantal essentiële vragen vooraf te beantwoorden. Deze zijn: Is alle data na afloop van het contract eenvoudig terug te zetten of naar een andere leverancier te verplaatsen, zonder dat bedrijfskritische gegevens in de cloud-omgeving van de leverancier achterblijven? Voor verbindingen tussen de hardware en de klantgegevens (de serverinfrastructuur) worden connectors ingezet. Voor VMware vcloud is dat de vcloud connector. Met deze connector is het mogelijk om lokale omgevingen (op de klantlocatie) over te zetten naar de Fundaments-cloud en andersom. Dit biedt organisaties maximale flexibiliteit in het verplaatsen van hun workload. Daarnaast zijn er backup- en replicatiemogelijkheden op een Fundaments-locatie, maar ook voor backups naar een offsite klantlocatie. Zo kan data ook altijd op de klantlocatie beschikbaar zijn. EN U KRIJGT MEER Is de interoperabiliteit tussen de verschillende (interne en externe) omgevingen goed geregeld? De interoperabiliteit is bepalend door de bereikbaarheid van de omgevingen. Fundaments heeft op alle productielocaties (Enschede en Hengelo) een eigen beheerd netwerk met meerdere paden naar het internet en naar lokale knooppunten; hierdoor is het mogelijk om een hoog beschikbare verbinding op te zetten via het internet of een eigen lijn via een lokaal knooppunt. Zijn er heldere afspraken over de prijsstelling om te voorkomen dat na tijdelijke capaciteitsuitbreidingen geen onverwachte kosten berekend worden? 5
HET PER FECTE FUNDA MENT Fundaments sluit per organisatie een mantelovereenkomst voor alle onderliggende vaste en variabele afspraken over het afnemen van de infrastructuur. Deze overeenkomst is gekoppeld aan een met de eindgebruiker overeengekomen prijstabel. Op die manier zijn alle wijzigingen eenduidig en transparant en gebaseerd vooraf overeengekomen prijzen. Zijn de kwaliteitseisen voor alle IaaS-onderdelen gelijk of kan de leverancier deze tussentijds wijzigen? De beschikbaarheid van verschillende typen infrastructuur (tiers) maakt het mogelijk om snel te wisselen en te migreren, zonder complexe migratietrajecten en negatieve effecten op de dienstverlening. Deze keuze is gebaseerd op de specifieke behoeften van de gebruikers. Dekt de SLA alle aspecten van de dienstverlening af en is deze in begrijpelijke taal opgesteld? Een SLA gaat verder dan het functioneren van de infrastructuur. Ook organisatorische zaken (wie mag wijzigingen doorvoeren, wie te benaderen bij problemen en wat zijn de responsetijden). De SLA s van Fundaments omvatten al deze aspecten. De infrastructuur is ingeregeld om maximale beschikbaarheid te realiseren. Verder is een 4/7 service met een gegarandeerde responsetijd van twee uur standaard. Valt de data in de cloud onder de Nederlandse wet- en regelgeving voor veiligheid en privacy? Samenwerking met een IaaS-leverancier die uitsluitend ISO7001 gecertificeerde datacenters in Nederland gebruikt, sluit risico s op dit vlak uit. Fundaments heeft datacenters in Enschede, Hengelo en Zwolle. Bovendien worden alle netwerkkoppelpunten in Nederland gerealiseerd (Amsterdam, Hengelo en Enschede). Door deze keuze blijft data gegarandeerd binnen de Nederlandse grenzen en geldt het Nederlands recht. 6
Conclusie Alleen als al deze vragen afdoende beantwoord zijn, is een IaaS-aanbod op maat, ondersteund door een transparant migratieplan, haalbaar. Pas dan liggen voordelen zoals hogere performance, betere kwaliteit en lagere kosten daadwerkelijk binnen handbereik. Organisaties zijn dan in staat om de total cost of ownership (TCO) fors terug te dringen en hogere beschikbaarheid te benutten voor verbeterde productiviteit. Daarbij zorgen extra flexibiliteit en schaalbaarheid - met een druk op de knop capaciteit bij of uit te schakelen - voor betere kwaliteit van producten en diensten en meer innovatiekracht. Dan geeft IaaS organisaties het vermogen om alle kansen in de markt maximaal te benutten en is de overstap naar de cloud lonend. Meer weten Wilt u weten hoe Fundaments de solide basis voor uw cloud legt? Neem dan contact op met Dennis Wijnberg (d.wijnberg@fundaments.nl) voor een oriënterend gesprek. Over Fundaments Fundaments bestaat uit een team van IaaS en VMware experts. Het bedrijf is voortgekomen uit Oxilion, een gerenommeerde aanbieder van (managed-) hostingservices, die al sinds 000 veel vertrouwen geniet bij tienduizenden klanten. Vanwege de steeds verder toenemende vraag naar IaaS diensten heeft Oxilion begin 013 besloten dit deel van de dienstverlening onder de naam Fundaments aan te bieden. Beide ondernemingen blijven het zelfde committent houden ten aanzien van groene stroom en op andere wijzen duurzaamheid promoten. De diensten van Fundaments worden aangeboden vanuit meerdere datacenters in Nederland die vanzelfsprekend aan de hoogste eisen voldoen. 7