2013-14194 (BIJLAGE) Ontwikkeling personeelskosten Inhoud 1. Inleiding 1 2. Samenvatting en conclusies 1 3. Amendement bevriezing salarislasten 1 4. Personeelskostenontwikkeling 2010-2013 4 4.1 Toelichting: 4 4.2 Analyse 5 4.3 Conclusie 5 5. Tot slot 5 Bijlage: "Kwaliteit blijft leidend", organisatieontwikkeling gemeente Midden-Delfland 1. Inleiding. Bij de behandeling van de begroting 2013 is de ambtelijke organisatie, en dan met name het aspect "personele kosten", onderwerp van bespreking geweest. In dat verband is in de raadsvergadering van 6 november 2012 een amendement aangenomen, gericht op vermindering van de personele kosten. In deze notitie geven wij inzicht in de personele kosten en de ontwikkeling daarvan. In de bijlage informeren wij u over andere ontwikkelingen in onze ambtelijke organisatie. 2. Samenvatting en conclusies De personele kosten bestaan uit salariskosten van het vaste personeel en inhuurkosten. Deze beide componenten kunnen niet los van elkaar worden gezien. In de periode 2010-2013 hebben wij de personele kosten met ca. 10% weten te verminderen, waarmee de (verwachte) personeelskosten in 2013 iets onder de 10 miljoen uitkomen. Hiermee is invulling gegeven aan de afspraak in het coalitieakkoord om de totale uitgaven voor personeel en inhuur te verlagen en aan de doelstelling van het amendement. Hierbij merken wij nog op dat deze reductie van personeelskosten is gerealiseerd, terwijl op diverse terreinen uitbreiding van formatie heeft plaatsgevonden vanwege beleidskeuzes door uw raad. Daarbij kan gedacht worden aan de bedrijfscontactfunctionaris, formatie uitbreiding bij sociale zaken vanwege het niet doorgaan van de samenwerking met Delft, schuldhulpverlening in eigen beheer. Met andere woorden: "meer voor minder". 3. Amendement bevriezing salarislasten De personele kosten van het ambtelijk apparaat bestaan uit de salarislasten van het vaste personeel en inhuurkosten. Het amendement dat in de raadsvergadering van 6 november 2012 is aangenomen is gebaseerd op cijfers die alleen de component salarislasten betreffen. De inhuurkosten zijn niet in die cijfers begrepen. Voor een inhoudelijke reactie op het amendement willen wij eerst een beeld te schetsen van de stand van zaken na de behandeling van de begroting. 1
Salarislasten (incl. raad en college) Begroting 2013-2016 Schrappen PGB Vermindering formatie buitendienst Salarislasten na verwerking begrotingsbehandeling 2013 9.411.989 2014 9.460.621 2015 9.499.764 2016 9.577.248 30.000 30.000 30.000 9.287.989 9.306.621 9.345.764 9.423.248 In de ontwerpbegroting 2012 worden volgens vaste procedure de salarislasten geraamd, op basis van bestaand beleid. Deze lasten maken onderdeel uit van de besprekingen in college over de uiteindelijke begrotingsvoorstellen. Als één van de begrotingsvoorstellen salarislasten met zich meebrengt, dan wordt dit als voorstel in de begroting geformuleerd, maar nog niet verwerkt in de bestreffende staatjes. In 2012 is dit ook gebeurd. De salarislasten "bestaand beleid" zijn geraamd op 9.040.916, maar in de begroting 2012 is ook het voorstel gedaan om structureel 41.000 op te nemen voor verlenging van de aanstelling van de bedrijfscontactfunctionaris. De raad heeft ingestemd met dit voorstel en daarmee de salarislast van 2012 gebracht op 9.081.916. Het amendement gaat uit van 9.040.916. De bedragen in de tabel zijn de bedragen zoals die op blz. 78 van de begroting zijn opgenomen en waaraan de raad in het amendement refereert. In deze bedragen is niet de uitbreiding van de formatie voor schuldhulpverlening (structureel 40.000) opgenomen, waarvoor het voorstel in de begroting is opgenomen en dat de raad heeft geaccordeerd. Wij gaan ervan uit dat uw raad daarmee heeft ingestemd met een verhoging van de salarislasten met 40.000. In de begroting heeft de raad, op voorstel van ons college, ingestemd met een aantal bezuinigingen op de organisatiekosten voor een totaalbedrag van 258.000, als volgt gespecificeerd: Vervallen PGB 110.000 Formatiereductie buitendienst (m.i.v. 2014) 30.000 Schrappen budget inhuur specifieke activiteiten 13.000 Verlaging budget reïntegratie en coaching 15.000 Schrappen inhuurbudget opvang langdurige 90.000 ziekten en openstaande vacatures Totaal 258.000 Alleen de eerste twee bezuinigingen (PGB en formatiereductie buitendienst) hebben effect op de salarislasten. De overige bezuinigingen komen daarin niet tot uitdrukking. Wij hebben de indruk dat uw raad bij de opstelling/vaststelling van het amendement, is uitgegaan van een al in te boeken verlaging van 258.000. In de toelichting op het amendement staat: "Wij gaan er daarbij vanuit dat de verlaging met ongeveer 150.000 op een totaalbudget van ca. 9.000.000 bereikt kan worden door verdergaande efficiëntie en stroomlijning van het apparaat." Het bedrag van 150.000 is de afgeronde uitkomst van 9.411.989 minus 258.000. Van de 258.000 bezuinigingen komt echter 140.000 in de salarislasten tot uitdrukking. De rest komt op andere posten tot uitdrukking. Vervallen PGB In de begroting is het schrappen van het PGB becijferd op 110.000. Nadere analyse leert, dat het schrappen van het PGB neerkomt op. Hierbij merken wij op dat afschaffing van het PGB nog onderwerp is van overleg met de vakbonden in het Georganiseerd Overleg. Daarover zijn inmiddels meerdere overleggen geweest, maar hierover is nog geen overeenstemming. Het ligt erg moeilijk bij de vakbonden, omdat het schrappen van het PGB met name bij de lagere inkomens (buitendienst e.d.) procentueel substantieel is (het gaat om meerdere procenten van het salaris, op jaarbasis). 2
Formatiereductie buitendienst Het gaat hier om een bedrag van 30.000 en betreft één medewerker, waarvan wij verwachten dat die in 2014 bereid is met vroegpensioen te gaan. Hierin zal wel een tegemoetkoming moeten worden gegeven. Deze bezuiniging op de salarislasten doet zich pas voor in 2014. Het voorgaande leidt dan tot de volgende stand van zaken: 2013 2014 2015 2016 Salarislasten na 9.287.989 9.306.621 9.345.764 9.423.248 verwerking begrotingsbehandeling Amendement raad 9.040.916 9.040.916 9.040.916 9.040.916 Verschil 247.073 265.705 304.848 382.332 Wij verwachten naar de stand van zaken medio mei 2013 de volgende besparingen te realiseren: 2013 2014 2015 2016 Verschil (zie 247.073 265.705 304.848 382.332 hierboven) Verminderingen i.r.t. 126.519 66.665 66.665 66.665 formatie Verminderingen door 70.280 later Invullen van vacatures Voordeel invoering 30.000 30.000 30.000 30.000 werkkostenregeling Verschil 20.274 169.040 208.183 285.667 Vermindering in relatie tot formatie In de begroting 2013 zijn de salariskosten van een algemeen adviseur voor een halfjaar opgenomen, in de verwachting dat hij in de loop van het eerste halfjaar met vroegpensioen zou gaan. Hij heeft echter besloten dit reeds per 1 januari jl. te doen, waardoor deze salariskosten kunnen worden geschrapt. Dit heeft alleen financieel effect voor 2013, omdat reeds structureel met zijn vertrek rekening is gehouden. De functie van de technisch medewerker onderhoud gebouwen hebben wij laten vervallen, na pensionering van de betreffende medewerker. Het onderhoudswerk hebben wij inmiddels uitbesteed aan lokale aannemers. De kosten daarvan zullen worden opgevangen binnen de onderhoudsbudgetten van de verschillende gemeentelijke gebouwen. De formatieplaats en bijbehorende salarislasten kunnen worden geschrapt. De functie beleidsmedewerker water en groen is voor 36 uur, maar deze is voor 24 uur ingevuld. Voordeel invoering werkkostenregeling Met ingang van 2013 is de werkkostenregeling (WKR) voor werkgevers ingevoerd. Deze fiscale regeling komt in plaats van de huidige regels voor vrije vergoedingen en verstrekkingen. Met de nieuwe regeling komen veel regels voor de afzonderlijke vergoedingen/ verstrekkingen te vervallen. Dat moet leiden tot administratieve lastenverlichting. Bijkomend voordeel is dat bij een aantal vergoedingen fiscaal voordeel voor de gemeente ontstaat van 30.000. Dit voordeel landt in de salariskosten. 3
4. Personeelskostenontwikkeling 2010-2013 Eerder in deze notitie hebben wij aangegeven dat de personele kosten bestaan uit de salariskosten van het personeel in dienst van de gemeente en de inhuurkosten. In de staafdiagram, die hieronder is opgenomen, maken wij inzichtelijk hoe de personele kosten zich in deze raadsperiode hebben ontwikkeld. 12.000.000 Ontwikkeling personeelskosten 2010-2013 10.000.000 8.000.000 IInhuur 6.000.000 I Formatieomzetöngen I CAO en premies I Loonsom 2.000.000 2010 2011 2012 2013 4.1 Toelichting: De jaren 2010 tot en met 2012 zijn gebaseerd op de jaarrekeningen van die jaren. Het jaar 2013 is gebaseerd op de verwachte uitkomst naar de stand per mei 2013. Binnen de salariskosten van het vaste personeel zijn twee onderdelen afzonderlijk zichtbaar gemaakt. In de eerste plaats de autonome (niet door ons te beïnvloeden) toename van de salariskosten door salarisverhoging voortkomend uit CAO-afspraken en substantiële veranderingen in de premies (pensioen en sociale verzekeringen). In de tweede plaats de formatieomzettingen die hebben plaatsgevonden van inhuurcapaciteit naar vast personeel. Met deze omzettingen is een reductie van de kosten gerealiseerd. De kosten van inhuur betreffen zowel de (tijdelijke) vervanging van vast personeel als de inhuur van specialisten, vooral op het terrein van plan-/locatieontwikkeling. Ontwikkeling salariskosten De salariskosten per formatieplaats ontwikkelen zich (nagenoeg) autonoom, dat wil zeggen nauwelijks te beïnvloeden door de gemeente. In de CAO-onderhandelingen op landelijk niveau (sector gemeenten) wordt bepaald in welke mate de salarissen per jaar stijgen. De komende jaren zal deze loonontwikkeling naar verwachting dicht in de buurt van de nulprocent blijven. De salarisontwikkelingen door de CAO worden in afgeleide vorm gecompenseerd via de algemene uitkering in het gemeentefonds. De hoogte van de algemene uitkering is gekoppeld aan de omvang van de rijksuitgaven volgens het principe "samen de trap op" en "samen de trap af". 4
Naast CAO-afspraken is de ontwikkeling van de salariskosten vooral afhankelijk van de hoogte van de loonheffing (belasting en premies sociale verzekeringen) en voorzieningen (vooral pensioen). Voor 2013 is de forse stijging van de pensioenpremie met 1,3%, waarvan 70 % voor rekening van de gemeente komt, een opvallende. Op de begroting 2013 e.v. heeft de hoogte van de WGA-premie grote gevolgen. Een deel van deze premie wordt bepaald door de omvang van de instroom van langdurig zieke medewerkers van de eigen organisatie in de WIA (= wet inkomensvoorziening gedeeltelijk arbeidsongeschikten). Na jarenlang geen instroom te hebben gehad is er de afgelopen jaren instroom ontstaan. Als gevolg hiervan is de werkgeverspremie opgelopen van 0,06% in 2010 via 0,56% in 2011 naar 0,83% in 2012 (zie pag. 78 begroting). Voor 2013 is de premie 0,98%, hetgeen opnieuw een stijging van de salarislasten betekent met naar schatting 10.000,- (meegenomen in voorjaarsnota). Onderzocht wordt of deze kosten kunnen worden teruggebracht door middel van herverzekering. Vanwege de lopende gevallen zal herverzekeren een eenmalige grote investering vragen. 4.2 Analyse De salariskosten (loonsom + CAO en premies) vertonen in de periode 2010-2013 een lichte stijging. In relatie met de personeelsuitbreidingen waartoe de raad in de respectievelijke begrotingen heeft besloten én de autonome ontwikkeling (CAO e.a.) kan worden geconcludeerd, dat er geen sprake is van "uitdijing" van de ambtelijke organisatie. De inhuurkosten zijn drastisch verminderd. Formatieomzettingen (in dienst nemen van personeel in plaats van inhuren) en inzet van vast personeel op taken waarvoor eerder ingehuurd werd, zijn daarvoor de belangrijkste verklaringen. 4.3 Conclusie De personele kosten zijn in deze raadsperiode met ca. 10% gedaald, met inbegrip van de taakuitbreidingen waartoe de afgelopen jaren is besloten ("meer met minder"). 5. Tot slot Er worden steeds meer taken aan de gemeenten toebedeeld. De uitvoering van deze taken in combinatie met het gewenste ambitie- en kwaliteitsniveau in onze gemeente betekent dat er de afgelopen jaren formatieuitbreiding heeft plaatsgevonden. Dit kan ook de komende jaren aan de orde zijn, aangezien het Rijk veel taken gaat decentraliseren. Deze ontwikkelingen leiden, in het licht van de reeds gerealiseerde besparingen, tot de verwachting dat inkrimping van de personeelsformatie in onze gemeente de komende jaren niet mogelijk is, zonder dat een beperking van taken hierbij wordt betrokken. Uiteraard zijn en blijven wij als college heel alert op de mogelijkheden om te besparen op de personele en organisatorische kosten en benutten wij goede mogelijkheden daartoe. Voorbeelden daarvan zijn: het binnen de bestaande formatie uitvoeren van werkzaamheden voor de salarisadministratie en de interne controle sociale zaken, die voorheen waren uitbesteed. Bijlage: "Kwaliteit blijft leidend", organisatieontwikkeling gemeente Midden-Delfland 5