Gebroken heup Orthopedie
Inleiding 4 Een gebroken heup Klachten en diagnose Besluit tot operatie Voorbereiding op de operatie 6 Wat heeft u nodig? Waardevolle bezittingen Medicijnen Dieet Allergie De dag van opname 7 Informatie Verpleegkundig specialist Geriater Pijnstilling Nuchter Infuus Doorliggen De operatie 9 Voorbereidingen De operatie Landelijke registratie Complicaties Direct na de operatie 13 Medicijnen Infuus, katheter, drain Liggen en slapen Eten en drinken 2
Na de operatie 14 Revalideren Röntgenfoto Hechtingen Revalidatie in het verpleeghuis Fysiotherapie Resultaat van de operatie Uit het ziekenhuis en dan. 16 Wanneer uw arts waarschuwen? Nacontrole Leefregels na een gebroken heupoperatie 17 Aandachtspunten bij gebruik van elleboogkrukken 18 Meest gestelde vragen 19 Adres en telefoonnummers achterzijde omslag 3
Inleiding U bent in CWZ binnengekomen via de spoedeisende hulp. Daar is gebleken dat uw heup gebroken is. Samen met de orthopeed heeft u en/of uw familie besloten dat er een operatie plaats moet vinden. Zo n operatie is geen kleinigheid en de revalidatie vraagt veel wilskracht en inspanning van de patiënt en zijn familie. Een goed begin is het halve werk geldt ook voor een heupoperatie die met spoed moet worden uitgevoerd. Een goede voorbereiding zal zeker bijdragen aan een vlot herstel. In deze brochure kunt u lezen over de operatie, de opname in het ziekenhuis, de revalidatieafdelingen van het verpleeghuis en adviezen voor de herstelperiode thuis. We raden u aan om deze brochure goed te bewaren zodat u het kunt gebruiken als naslagwerk. Een gebroken heup Een gebroken heup is een probleem dat regelmatig voorkomt bij oudere mannen en vrouwen, die in of rondom hun eigen huis vallen. De oorzaak kan verschillend zijn: van een stoepje dat niet wordt gezien, een matje waarover uitgegleden wordt tot duizeligheidsklachten die aanleiding zijn voor een valpartij. Indien nodig zal dit tijdens deze opname nog nader worden onderzocht. De heup kan op verschillende manieren breken. De meest voorkomende heupfracturen zijn: Dijbeenhalsbreuk (collum-fractuur): deze ligt in het bovenste gedeelte van het dijbeen ongeveer 2,5-5 cm van de heupkop af. Deze breuk ligt binnen het heupkapsel. Hierdoor kan de bloedvoorziening naar de afgebroken kop in gevaar komen en afsterven. collumfractuur 4
Breuken door de verdikkingen van de heupkop (pertrochantere fracturen): deze breuk bestaat vaak uit meerdere delen en is hierdoor minder stabiel en stevig. petrochantaire fractuur Breuken onder de verdikkingen (subtrochantere fracturen): deze komen minder vaak voor. subtrochantaire fractuur Klachten en diagnose Na de val is er sprake van veel pijn. Het is meestal niet meer mogelijk om te lopen of staan op het aangedane been. Vaak ligt het been naar buiten gedraaid en lijkt het korter. Bij binnenkomst in het ziekenhuis zijn er röntgenfoto s genomen van uw beide heupen. Op de foto is te zien waar precies het bot gebroken is en hoever de verschillende stukken uit elkaar staan. Besluit tot operatie Wanneer blijkt dat de heup gebroken is wordt in overleg met u en uw familie een besluit genomen over een operatie. Een gebroken heup is een medische urgentie. U hebt de beste kans op herstel en de minste kans op complicaties als u zo snel mogelijk weer uit het bed kan, al is het maar zitten op een stoel. Daarom zal men, hoe matig uw conditie ook is, bijna altijd kiezen voor een operatie om de botten aan elkaar te zetten, of een prothese te plaatsen, zodat u weer snel uit bed kan. Voordat u de operatie kunt ondergaan wordt er bloed afgenomen en een hartfilmpje gemaakt als u zestig jaar of ouder bent. 5
De anesthesist onderzoekt u nog voor de operatie en bespreekt met u uw gezondheidstoestand en de verschillende vormen van verdoving die bij de operatie mogelijk zijn. Bij geen bijzonderheden kan de operatie doorgaan. Voorbereiding op de operatie U bent acuut opgenomen in het ziekenhuis. Hierdoor heeft u zich niet kunnen voorbereiden op de operatie die komen gaat. Hierbij een aantal tips voor uw verblijf in CWZ. Wat heeft u nodig? Tijdens uw opname heeft u nodig: Krukken of rollator Ondergoed en bedkleding (bij voorkeur met korte of oprolbare mouw) Gemakkelijk zittende kleding (niet te strakke rok of broek) Kamerjas, pantoffels (geen slippers) Toiletartikelen (geen handdoek en washandjes) Lectuur en dergelijke Goede schoenen Waardevolle bezittingen Het is raadzaam grotere geldbedragen, sieraden en andere kostbaarheden mee naar huis te geven. Mocht dit niet lukken dan zijn er kluisjes beschikbaar voor het opbergen van uw kostbaarheden. De ervaring leert dat het gevaar van zoekraken en diefstal in een openbaar gebouw aanwezig is. Het ziekenhuis kan hiervoor niet aansprakelijk worden gesteld. Medicijnen De medicijnen die u tijdens uw verblijf nodig heeft, ontvangt u van de ziekenhuisapotheek. Neem geen medicijnen in zonder hierover overleg te plegen. Een combinatie van geneesmiddelen kan namelijk bij ondeskundig gebruik gevaarlijk zijn. 6
Omdat het van belang is te weten welke medicijnen u tot de opnamedag heeft gebruikt, verzoeken wij u deze medicijnen, in de originele verpakking, wanneer u ze nog niet heeft meegenomen door familie of bekenden te laten meenemen. Dieet Als u een bepaald dieet volgt, vragen wij u dit aan de verpleegkundige mede te delen. Dan wordt bekeken of wijzigingen hierin al dan niet noodzakelijk zijn. Allergie Wanneer u weet dat u voor bepaalde stoffen allergisch (overgevoelig) bent, is het belangrijk dit te melden. Hiermee wordt dan rekening gehouden bij uw behandeling en verpleging. De dag van opname Informatie Op de opnamedag heeft u een gesprek met een verpleegkundige over zaken die voor de verpleging belangrijk zijn om te weten. Tevens vertelt de verpleegkundige u het één en ander over de gang van zaken rond de operatie. Als u dat prettig vindt, kan uw partner/ begeleider bij het opnamegesprek aanwezig zijn. Zo kan iemand uit uw naaste omgeving een goed beeld krijgen van de gang van zaken rond de operatie. Verpleegkundig specialist De verpleegkundig specialist is een verpleegkundige die door een gespecialiseerde opleiding in de orthopedie bevoegd is een aantal taken van een arts over te nemen. De verpleegkundig specialist orthopedie is verantwoordelijk voor de coördinatie van de medische en verpleegkundige zorg rondom uw operatie en verblijf in het ziekenhuis. Zij zal zo snel mogelijk na uw opname een gesprek hebben met u en uw familie. Zij begeleidt u gedurende de opname en bespreekt met u de mogelijkheden na het ontslag uit het ziekenhuis. Ook op de polikliniek is zij voor u een vast aanspreekpunt. 7
Geriater U bent met spoed opgenomen in het ziekenhuis. Voordat de operatie plaats kan vinden wordt er gekeken naar uw algemene gezondheidstoestand. In CWZ is daarvoor een geriater werkzaam. Een geriater is een arts die zich gespecialiseerd heeft in de zorg rondom de oudere patiënt. De geriater zal bij u langs komen voor een gesprek en enkele onderzoeken. Daarnaast belt zij één van de familieleden om een en ander toe te lichten. Naar aanleiding van deze bevindingen geeft zij de orthopeed advies met betrekking tot de zorgverlening aan u. Pijnstilling Voor de operatie start u met de pijnmedicatie. Dit heeft naast bestrijding van de bestaande pijn als doel een spiegel in uw bloed op te bouwen zodat na de operatie de pijnmedicatie meer effect heeft. Niet eten en drinken, nuchter Omdat de operatie onder verdoving plaatsvindt, is het nodig dat u nuchter bent. U wordt hierover geïnformeerd wanneer het aan de orde is. Meer informatie hierover kunt u lezen in de folder Verdoving (anesthesie) bij volwassenen. Infuus Ter voorbereiding op de operatie wordt er een infuusnaald ingebracht. Hierdoor kan antibiotica en vocht toegediend worden. Doorliggen Als gevolg van de gebroken heup en de operatie heeft u kans op doorliggen. Om de kans hierop te verminderen ligt u op een speciaal matras. 8
De operatie Voorbereidingen Voordat u naar de operatiekamer gaat wordt eerst op de afdeling nog het infuus aan de infuusnaald aangesloten. Via dit systeem kunnen medicijnen, vocht en het narcosemiddel toegediend worden. Daarna krijgt u de voorbereidende medicijnen voor de anesthesie (premedicatie). Het is belangrijk dat u deze medicijnen voor de ingreep inneemt. U krijgt een urine catheter zodat u niet met uw pijnlijke heup op de po hoeft. Tijdens de operatie draagt u een operatiejasje dat u op de afdeling alvast aantrekt. Bovengenoemde maatregelen zijn er om de hygiëne op de operatiekamer te waarborgen en daardoor infecties te voorkomen. Een kwartier voor de ingreep wordt u naar de verkoeverkamer gebracht. Hier worden u nog wat vragen gesteld. Daarna wordt u naar de operatiekamer gereden. Daar komt u op een smalle operatietafel te liggen. De anesthesioloog geeft u de verdoving, die met u besproken is. Ook zal er voordat de operatie begint bewakingsapparatuur aangesloten worden, om lichaamsfuncties zoals bloeddruk, pols, ademhaling en zuurstofgehalte tijdens de operatie goed te kunnen observeren. De operatie Om bij het heupgewricht te kunnen komen, maakt de orthopedisch chirurg een snee aan de zijkant van uw bovenbeen. De operatie kan op verschillende manieren plaats vinden afhankelijk van de soort breuk. De kophalsprothese: de heupkop wordt vervangen door een prothese. Na de operatie mag het been direct worden belast. 9
platen en schroeven: De eigen heupkop wordt behouden en de heup wordt gerepareerd met behulp van schroeven en pinnen. Dit moet zo snel mogelijk gebeuren om de doorbloeding van de heupkop niet in gevaar te brengen. De chirurg bepaalt of en hoeveel het been meteen belast mag worden. fixatie met schroeven fixatie met DHS fixatie met Gammanail (dynamische heupschroef) De operatie op zich duurt 1 tot 1,5 uur. Landelijke registratie Uw operatiegegevens zullen worden geregistreerd in de Landelijke Registratie Orthopedische Implantaten. Als u hier bezwaar tegen heeft kunt u dit kenbaar maken aan uw behandelend specialist. 10
Complicaties Na een goed uitgevoerde operatie kunnen toch complicaties optreden zoals wondinfectie, trombose, nabloeding, decubitus en acute verwardheid. Hierover kunt u meer lezen in de bijgevoegde folders. Als bij de operatie kunstmateriaal is ingebracht, blijft het risico van infectie bestaan. In verband hiermee is het belangrijk dat u uw huisarts en tandarts vertelt dat u een kunstheup of kunstmateriaal heeft, op het moment dat er een operatieve ingreep plaatsvindt. Zij kunnen u dan zonodig antibiotica geven, om het gevaar van infectie tegen te gaan. Wanneer u gestart bent met bloedverdunnende injecties, bijvoorbeeld Clexane, om trombose (stolsel in een bloedvat) te voorkomen dan krijgt u deze gedurende zes weken voorgeschreven. Er bestaat een kleine kans op specifieke complicaties na een heupprothese operatie. Dit zijn onder andere: Infectie Dit kan een oppervlakkige infectie zijn, maar ook een diepe infectie rond de delen van de prothese of het kunstmateriaal. Diepe infecties kunnen tot ernstige complicaties leiden, waardoor de ziekenhuisopname verlengd wordt. Behandeling van dergelijke infecties kan op verschillende manieren plaats vinden. U kunt via een infuus antibiotica toegediend krijgen, maar ook een operatieve ingreep kan noodzakelijk zijn om de wond te reinigen. Bij een diepe infectie kan uw orthopedisch chirurg besluiten de prothese of het kunstmateriaal geheel te verwijderen. Luxatie Bij een heupluxatie schiet de heupkop uit de heupkom. Dit komt het meeste voor in de eerste 2 maanden na het plaatsen van een prothese. U vermindert de kans op een heupluxatie als u de adviezen, zoals besproken met uw orthopedisch chirurg en fysiotherapeut, zorgvuldig opvolgt. 11
Zwelling Na de operatie kan een zwelling van het onderbeen ontstaan. Dit is een normaal verschijnsel na een heupoperatie en zal in de loop van de enkele maanden weer verdwijnen. Eventueel kan men de zwelling tegengaan door het dragen van een steunkous. Losraken De heupprothese wordt duurzaam en stabiel vastgezet. Toch kan het soms voorkomen dat deze gaat loszitten en pijn veroorzaakt. In dat geval is een extra operatie nodig ( revisie ). Ook kan het kunstmateriaal zogenaamd uitbreken. Ook dan is een extra operatie nodig. Slijtage Uw heupprothese is een mechanisch werkend geheel en is daarom onderhevig aan wrijving en slijtage. De slijtage is beperkt vanwege het ontwerp van de prothese. Geheel voorkomen van slijtage is echter niet mogelijk. Daarom kunnen er metaalsporen in het bloed en weefsel worden aangetroffen. Voor zover bekend levert dit geen nadelige effecten op. Verschil in beenlengte Na uw heupoperatie kan het voorkomen dat er een beenlengteverschil is ontstaan. Gewoonlijk is dit het gevolg van een lichte verlenging van de geopereerde zijde. Uw orthopeed streeft altijd optimale beenlengte na. Mocht er een beenlengteverschil blijven bestaan, dan wordt een verhoogde schoenzool geadviseerd. Looppatroon Na een heupoperatie is het looppatroon van sommige patiënten niet optimaal. Dit heeft allerlei oorzaken, bijvoorbeeld pijn. Normaal gesproken moet dit na 3 maanden geheel of grotendeels verdwenen zijn. Een klein deel van de patiënten houdt deze problemen. 12
Direct na de operatie Na de operatie gaat u naar de uitslaapkamer (verkoeverkamer). Hier zal men regelmatig uw bloeddruk, polsslag, temperatuur en ademhaling controleren. Als u weer goed wakker bent, gaat u terug naar de verpleegafdeling. Op de verpleegafdeling belt de verpleegkundige die voor u zorgt uw contactpersoon/begeleider. Na de operatie kunt u pijn hebben en misselijk zijn. Met behulp van een speciale pijnbestrijdingsmethode (zie hoofdstuk pijnmeting in de folder Verdoving (anesthesie) bij volwassenen) wordt de pijn zoveel mogelijk verlicht, zodat u sneller van de operatie kunt herstellen. Tegen de misselijkheid krijgt u eventueel medicijnen. Medicijnen U krijgt via een injectie bloedverdunnende middelen. Mocht u bekend zijn met het gebruik van bloedverdunnende middelen, dan is het mogelijk dat er voor u een ander beleid van toepassing is, dat hoort u van de orthopeed of de verpleegkundig specialist. Infuus, katheter, drain Na de operatie heeft u een infuus in uw arm. Het infuus zorgt ervoor dat u voldoende vocht krijgt. Verder krijgt u via het infuus een antibioticum en eventueel bloed toegediend. Het infuus wordt na ongeveer twee dagen verwijderd. Om het plassen te vergemakkelijken, is er een blaaskatheter bij u ingebracht. De katheter wordt zo snel mogelijk weer verwijderd. Ook hebt u een wonddrain. Dit is een slangetje dat uit de wond komt met daarop aangesloten een opvangpot. Deze zuigt (door het vacuüm) continu het overtollige wondvocht en bloed af. De drain wordt de eerste dag na de operatie verwijderd. 13
Liggen en slapen Het makkelijkst zal zijn om gedurende de eerste weken op uw rug te liggen. Op de niet geopereerde zij liggen mag, maar dan met een kussen tussen de benen. Vooral de eerste dagen zal dit nog pijnlijk zijn. De eerste 2 weken na de operatie mag u niet op de geopereerde heup liggen. Na 2 weken en als de wond goed geneest en niet meer pijnlijk is mag u -met een kussen tussen de benen- op de geopereerde heup liggen. Eten en drinken Bij terugkomst van de operatiekamer mag u vrij snel beginnen met het drinken van water. Uitbreiden daarvan is afhankelijk van uw misselijkheidklachten. Na de operatie De eerste dagen heeft u bij uw lichamelijke verzorging nog hulp nodig van helpenden en verpleegkundigen. Het is echter de bedoeling dat u zo snel mogelijk weer dingen zelf gaat doen. Uw gebroken heup is immers hersteld en verder bent u niet ziek. Na de operatie wordt er regelmatig bloed afgenomen om te controleren of u tijdens de operatie niet teveel bloed heeft verloren. Desnoods krijgt u een extra zakje bloed toegediend. Revalideren De dag na de operatie start u, onder begeleiding van een fysiotherapeut, met oefeningen op bed, verplaatsen van bed naar stoel. Het is de bedoeling dat u met behulp van krukken of rollator gaat revalideren. Het is raadzaam deze van thuis mee te laten nemen. U kunt deze lenen bij de thuiszorgwinkel. 14
Tijdens uw verblijf wordt er gestart met looptraining. Tijdens de loopoefeningen is het raadzaam om makkelijk zittende kleding en stevige schoenen (dicht en met veters of een goede instapschoen) aan te hebben. Röntgenfoto Na de operatie wordt er een controlefoto van uw heup gemaakt. Hechtingen De huid is in principe gesloten met hechtingen die na ongeveer 6 weken vanzelf oplossen. Het is dus niet nodig hechtingen te verwijderen. Mocht dit bij u anders zijn, dan hoort u dit van de verpleegkundige. Revalidatie in het verpleeghuis Na 5 tot 7 dagen heeft u geen medische behandeling meer nodig en wordt de revalidatie voortgezet in het verpleeghuis. De afdeling orthopedie CWZ werkt hiervoor nauw samen met ZZG Herstelhotel in Nijmegen, Waalwick in Ewijk, St. Elisabeth in Beneden-Leeuwen, Lingehof in Bemmel en Zorgresidentie Velp in Grave. Hier revalideert u verder en is het streven de revalidatie zo in te richten dat u naar uw bestaande woonsituatie kunt terugkeren. Mocht terugkeer naar uw bestaande woonsituatie niet mogelijk zijn dan wordt er gezocht naar de best passende oplossing. Meer informatie over de verpleeghuizen vindt u in de desbetreffende folders. Het Transferpunt Zorg CWZ wordt ingeschakeld om de overgang naar het verpleeghuis te regelen. Meer informatie hierover kunt u vinden in de folder Niet terug naar huis na opname in CWZ; opname in een verpleeghuis. Voordat u naar het verpleeghuis gaat, neemt een verpleegkundige nog enkele praktische zaken met u door, zoals medicijnen die u moet gebruiken en diverse afspraken. 15
Fysiotherapie Bij overplaatsing van CWZ naar het verpleeghuis krijgt u een verwijsbrief en een overdrachtsbrief mee voor de fysiotherapie in een verpleeghuis. Resultaat van de operatie Met uw herstelde heup zullen de pijnklachten die u voor de operatie had, grotendeels verdwenen zijn. De eerste maanden zal uw heup nog een beetje gevoelig zijn maar daar zult u geleidelijk steeds minder last van hebben. Toch zult u altijd wat last houden van stijfheid. Meestal is gebruik van pijnstillers niet (meer) nodig. Mocht u toch nog pijn hebben dan kunt u paracetamol nemen. Maximaal 4 keer per dag 2 tabletten van 500 mg. Uit het ziekenhuis en dan... Wanneer uw arts waarschuwen Het is belangrijk dat er in de volgende gevallen contact opgenomen wordt met het verpleegkundig spreekuur orthopedie: Als de operatiewond gaat lekken. Als het wondgebied erg gezwollen en rood blijft. Als uw been erg pijnlijk aanvoelt. Als u niet meer op het geopereerde been kunt staan, terwijl u dat eerst wel kon. Als u koorts gaat ontwikkelen hoger dan 38,5 Celsius. Nacontrole 8 Weken na de operatie heeft u een afspraak op de polikliniek orthopedie bij de verpleegkundig specialist. Meestal wordt er een röntgenfoto gemaakt, daarna brengt u een bezoek aan de verpleegkundig specialist die u een aantal vragen zal stellen en de heupfunctie zal testen. Deze controles zullen nog een aantal keren herhaald worden (tot ongeveer 1 jaar na de operatie). 16
Leefregels na een gebroken heupoperatie De eerste 6 tot 8 weken na de operatie moet u met krukken of rollator blijven lopen, indien afwijkend dan is dit in overleg met fysiotherapeut of orthopeed. Gedurende de eerste twee maanden na de operatie is het belangrijk dat u een aantal zaken goed in acht neemt om de breuk zo snel mogelijk te laten genezen. In deze periode moeten de benen enigszins gespreid worden gehouden bij het zitten en liggen. Legt u een kussen tussen uw benen als u in bed ligt. Probeer op uw rug te slapen, zodat uw benen in de goede houding blijven liggen. Als u op uw zijde gaat liggen zorg dan dat er altijd een kussen tussen de knieën ligt. Uw knie niet in de richting van uw neus brengen, bijvoorbeeld om uw nagels te knippen. Niet op de gewone manier de kous en schoen aantrekken van het geopereerde been. Als u stevige instapschoenen draagt, heeft u alleen een lange schoenlepel nodig om uw schoenen aan te trekken. Bij veterschoenen zal u bij het strikken van veters gedurende twee maanden hulp nodig hebben. Niet bukken vanuit een stoel. Niet te ver over de tafel buigen. Niet bukken vanuit een staande houding met de benen naast elkaar. De fysiotherapeut leert u hoe u iets van de grond kunt rapen met het geopereerde been naar achteren uitgestrekt. Niet hurken. Niet met de benen over elkaar gaan zitten. Niet op een lage stoel of kruk gaan zitten. Los staan kan en mag, u moet alleen opletten dat u niet gaat lopen of tegelijkertijd een draaibeweging maakt. Staan, bijvoorbeeld bij een aanrecht, kan en mag dus. Overbelasting moet u vermijden. 17
Zitten Bij voorkeur een hoge stoel met armleuningen. Als u gaat zitten of staan, het geopereerde been iets naar voren plaatsen, het been niet hoog leggen op een kruk of stoel. Draaien Stap voor stap; niet staand draaien op de voet van het geopereerde been. Liggen De eerste twee maanden het geopereerde been niet gestrekt tillen (daarna mag u dit gaan oefenen) Traplopen Dit oefent u met de fysiotherapeut. Omhoog: eerst het beste been (niet geopereerde), dan bijsluiten; het geopereerde been en de elleboogkruk. Omlaag: eerst de elleboogkruk met het geopereerde been, dan bijsluiten. Een stevige trapleuning is nodig. Aandachtspunten bij het gebruik van elleboogkrukken of rollator De krukken of rollator worden door de fysiotherapeut afgesteld. De krukken staan op de goede hoogte afgesteld wanneer u kunt staan met de handen op de handgrepen van de krukken en de ellebogen bijna gestrekt. Gaan zitten Wanneer u wilt gaan zitten, loopt u naar achteren totdat u het bed of de stoel met de achterkant van uw benen voelt. Zet de krukken eerst aan de kant en steun met beide handen op de leuningen van de stoel of op het bed. Let erop dat u tijdens het gaan zitten, uw geopereerde been wat naar voren zet. 18
Gaan staan Wanneer u wilt gaan staan, verplaatst u zich eerst naar de rand van de zitting, dus naar voren toe. Drukt u zich dan op met beide armen vanaf de armleuningen. Let ook hierbij op dat u uw geopereerde been iets naar voren zet bij het gaan staan. Probeert u nooit op te staan door u op te drukken vanaf de krukken, dit is onstabiel waardoor u kunt vallen. Lopen Wanneer u met krukken of rollator loopt, doe dit in de goede houding. Houdt u hoofd rechtop en kijk recht vooruit. Wanneer u naar uw voeten kijkt, bestaat de mogelijkheid dat u struikelt en valt. Bovendien raakt u hiervan ook meer vermoeid. Loop rustig. Het is niet nodig dat u zich haast. Controleer of de doppen van de krukken nog voldoende profiel hebben. Kijk uit voor natte en/of gladde vloeren! Conclusie: doe het rustig aan en wees voorzichtig. De meest gestelde vragen na een gebroken heupoperatie Hoe lang zal mijn heup pijnlijk blijven? De eerste drie maanden wordt de pijn geleidelijk aan minder. Startpijn, lokale vermoeidheid en een rekkend, trekkend en drukkend gevoel zullen steeds minder op de voorgrond staan. Hoe lang blijft mijn been dik? Het is heel normaal dat u de eerste 3 maanden na de operatie enige zwelling in de voet en/of onderbeen heeft. Hoe vaak moet ik oefenen? U krijgt van de fysiotherapeut oefeningen in lig, zit en stand die u tijdens uw opname ieder uur kunt herhalen. Naar mate u meer aan het lopen komt, zal deze oefenfrequentie af nemen. Oefen dus regelmatig, maar overdrijf niet! 19
Wanneer mag ik weer gaan autorijden/fietsen? Indien u zonder hulpmiddelen kunt lopen (twee maanden na de operatie) mag u na overleg met de orthopeed weer autorijden/ f ietsen. In verband met de lage instap is een damesfiets aan te raden. Raadpleeg tevens de polisvoorwaarden van uw verzekering. Wanneer mag ik weer gaan douchen/in bad? U kunt al snel weer onder de douche. Als u een goede sta-functie heeft, kunt u in principe vanaf drie dagen na de operatie onder de douche. Zorg ervoor dat u onder de douche niet kunt uitglijden en u eventueel aan een stevige grijpstang kunt vasthouden. Het is raadzaam de eerste twee maanden niet in bad te gaan vanwege de moeilijke instap. Wat voor soort schoenen kan ik het beste aantrekken? Het is verstandig om schoenen te dragen die vast aan de voet zitten en een brede hak hebben. Hoge hakken en slippers moet u de eerste drie maanden vermijden. Moet ik een steunkous dragen? In principe is het niet nodig, als er toch zwelling in de voet en/of onderbeen optreedt, is het aan te raden om er toch een te dragen, dit in overleg met de arts. Wanneer mag ik weer op mijn zij slapen? Legt u uit voorzorg, gedurende de eerste twee maanden na de operatie, een kussen tussen uw benen als u in bed ligt. U mag op beide zijden slapen als u zorgt dat er altijd een kussen tussen de knieën ligt. Op deze manier voorkomt u draaiing van de heup. Hoe verzorg ik mijn wond? De wond moet schoon en droog blijven. De huid rondom de hechtingen kan er wat rood of geïrriteerd uit zien. Soms is deze iets gezwollen. Wanneer de hechtingen opgelost zijn (na ± 6 weken) zal deze roodheid langzamerhand afnemen. 20
U kunt de wond gewoon wassen. Het is wel beter om deze van boven naar beneden te wassen, in plaats van links naar rechts. Let er ook op dat u rond het wondgebied geen crème of lotion gebruikt. Waar moet ik op letten na de operatie? Gedurende de eerste 2 maanden na de operatie is het erg belangrijk dat u de leefregels goed in acht neemt. Deze leefregels kunt u nog eens nalezen in deze folder. Voor sporten geldt het volgende: Zwemmen kan en mag na ongeveer 2 maanden(overleg dit met uw arts). Ouderengymnastiek en (beperkt) sporten kan en mag maar overleg dit ook met uw arts of verpleegkundig specialist. Hoe lang moet ik gebruik maken van een loophulpmiddel? Patiënten na een heupoperatie lopen gemiddeld tot 2 maanden na de operatie met een loophulpmiddel. In overleg met uw fysiotherapeut wordt dit afgebouwd. Hierbij geldt: niet te vroeg met één kruk gaan lopen in verband met het aannemen van verkeerde houding. Hoe ga ik om met bloedverdunnende middelen? Als u in het ziekenhuis gestart bent met bloedverdunnende injecties dient u deze gedurende 6 weken te blijven gebruiken. Als u voor de operatie al bloedverdunnende middelen gebruikte via de trombosedienst gaat u hier na de operatie gewoon mee door. Hoe lang verblijf ik in het verpleeghuis? Het streven is om u zo snel mogelijk weer naar uw woonsituatie te laten terugkeren. Hierop is de revalidatie en begeleiding in het verpleeghuis gericht. Er zullen hierover nog een aantal gesprekken met u en uw familie plaatsvinden. 21
22
23
Adres en telefoonnummers Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis Weg door Jonkerbos 100 6532 SZ Nijmegen Voor het maken, annuleren of verzetten van afspraken op de polikliniek: Polikliniek orthopedie (B56) Iedere werkdag van 8.30-16.30 uur bereikbaar Telefoon (024) 365 82 65 of online via www.orthopedie.cwz.nl Voor het verzetten van de operatiedatum: Operatieplanning orthopedie Iedere werkdag tussen 8.30-12.00 uur bereikbaar Telefoon (024) 365 88 36 Voor alle vragen over uw behandeling en/of operatie: Verpleegkundig spreekuur orthopedie Iedere werkdag van 8.30 tot 9.30 uur bereikbaar Telefoon (024) 365 81 19 Verpleegafdeling orthopedie (A22) Telefoon (024) 365 78 30 Website: www.orthopedie.cwz.nl 24 G580-A / 11-15