Jaardocument Maatschappelijke Verantwoording 2015

Jaardocument maatschappelijke verantwoording 2015 Voorwoord Raad van Bestuur 3 1 Uitgangspunten van de verslaggeving 5 2 Profiel van de organisatie 6 2.2 Structuur van Livio 7 2.3 Kerngegevens 10 3. Verslag van de Raad van Toezicht 13 3.1 Samenstelling 13 3.2 Onafhankelijkheid 14 3.3 Deskundigheid 14 3.4 Commissies 14 3.5 Klankbord en Toezicht 15 4. Verslag van de Raad van Bestuur 18 4.1 Normen voor goed bestuur 18 4.2 Raad van Bestuur 18 4.3 Bedrijfsvoering 19 4.4 Communicatie 21 4.5 Cliëntenraad 22 4.6 Ondernemingsraad 26 4.7 Meerjarenbeleid 29 4.8 Algemeen beleid verslagjaar 30 4.9 Algemeen kwaliteitsbeleid 31 4.10 Kwaliteitsbeleid ten aanzien van klanten 32 4.11 Kwaliteit ten aanzien van medewerkers 35 4.12 Samenleving 41 4.13 Financieel beleid 42 5. Jaarrekening 43 5.1 Geconsolideerde jaarrekening 44 5.1.1 Geconsolideerde balans per 31 december 2015 44 5.1.2 Geconsolideerde resultatenrekening over 2015 45 5.1.3 Geconsolideerd kasstroomoverzicht 46 5.1.4 Grondslagen van waardering en resultaatbepaling 47 5.1.5 Toelichting op de geconsolideerde balans 53 5.1.6 Mutatieoverzicht materiële vaste activa 59 5.1.7 Mutatieoverzicht financiële vaste activa 60 5.1.8 Overzicht langlopende schulden ultimo 2015 61 5.1.9 Toelichting op de geconsolideerde gesegmenteerde resultatenrekening 62 5.1.10 Toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening 66 5.1.11 Enkelvoudige balans per 31 december 2015 71 Jaardocument 2015 Livio 1

5.1.12 Enkelvoudige resultatenrekening over 2015 72 5.1.13 Toelichting op de enkelvoudige balans 73 5.1.14 Enkelvoudig mutatieoverzicht materiële vaste activa 78 5.1.15 Enkelvoudig mutatieoverzicht financiële vaste activa 79 5.1.16 Enkelvoudig overzicht langlopende schulden ultimo 2015 (enkelvoudig) 80 5.1.17 Toelichting op de enkelvoudige gesegmenteerde resultatenrekening 81 5.1.18 Toelichting op de enkelvoudige resultatenrekening 85 5.2 Overige gegevens 88 5.2.1 Vaststelling en goedkeuring jaarrekening 88 5.2.2 Resultaatbestemming 88 5.2.3 Gebeurtenissen na balansdatum 88 5.2.4. Nevenvestigingen 88 5.2.5. Controleverklaring 88 Bijlage bij het jaardocument 94 Lijst met afkortingen 94 Jaardocument 2015 Livio 2

Voorwoord Raad van Bestuur Het jaar 2015 laat zich typeren door ingrijpende wijzigingen en duurzame veranderingen. Immers een belangrijk aantal veranderingen kwamen samen in dit jaar. De wijzigingen in de regelgeving gingen gepaard met een forse krimp van de beschikbare gelden en leidde tot een omzetdaling van 5 miljoen euro. De omzetdaling ging gepaard met een stijging van het aantal klanten, waarbij we een stevige stijging van het aantal thuiszorg klanten zien, en een daling van het aantal (intramurale) zorgdagen en dagbestedingen. Livio heeft derhalve in 2015 een belangrijke bijdrage geleverd aan de gewenste maatschappelijke ontwikkeling: meer klanten tegen minder kosten. In 2015 hebben we, om deze gewenste ontwikkeling te kunnen blijven ondersteunen, om continuïteit te kunnen blijven bieden, een belangrijke aantal ingrijpende wijzigingen doorgevoerd. Alle kosten van de reorganisatie zijn in 2015 volledig genomen. Na uitputting van de voorziening kwam dit op een incidenteel negatief resultaat van 1,5 miljoen. Alle zorgteams zijn in 2015 opnieuw samengesteld. Om tot deze nieuwe zorgteams te komen zijn ca. 200 medewerkers omgeschoold, 300 medewerkers van team veranderd en hebben ca. 200 medewerkers hun carrière buiten Livio voorgezet. Dit omvangrijke traject hebben we in een jaar geheel doorgevoerd. Een prestatie van formaat. In een omvangrijk deel van de organisatie zijn de zorgprocessen op basis van de nieuwe uitgangspunten opnieuw ingericht. In 2016 zullen de overige vestigingen volgen. Belangrijke vernieuwingstrajecten hebben in 2015 de 1 ste proefimplementatie doorlopen. Eén vestiging kent een nieuwe inrichting, die zelfredzaamheid, eigen regie en participatie bevordert. Intensieve voorbereidingen zijn afgerond om in 2016 de klanten van een vestiging hun verzekerde aanspraak op basis van een keuze systeem te laten verzilveren. Ook is in 2015 overgestapt naar een nieuwe maaltijdleverancier en flexibel maaltijdconcept. Een belangrijke start is gemaakt met de ontwikkeling van nieuwe ICT infrastructuur. Ook duurzaamheid heeft de aandacht binnen Livio. Binnen onze vestigingen lopen diverse duurzaamheidsprogramma s om het verbruik van energie en afval zoveel mogelijk te beperken. Een groep medewerkers heeft als proef de beschikking gekregen over een e-bike als (mogelijke) vervanging van de auto. Ook in de samenwerking met belangrijke partners zijn forse stappen gezet. Om tot een hoogwaardiger en doelmatiger inzet van specialistische zorg te komen, zijn in 2015 de voorbereidingen afgerond om met andere VVT organisaties een coöperatie op te richten die deze specialistische zorgvormen voor heel Enschede e.o. zal leveren. Bundeling van kennis en vaardigheden en daling van de beschikbaarheidskosten worden hierbij nagestreefd. In samenwerking met het ROC, bedrijfsleven, gemeente en andere zorgleveranciers is in 2015 de TZA (TwentseZorgAcademie) gestart waar innovatieve zorgconcepten worden uitgeprobeerd. Kortom Livio is volop in beweging om haar passende antwoord op de transitie te geven. Wij kijken positief naar de toekomst en verwachten dat we tijdig de veranderingen hebben ingezet, zodat de uitstekende zorginfrastructuur die we in de loop der jaren hebben opgebouwd, vernieuwd en veerkrachtig blijft. Er blijft echter wel een punt van zorg. De maatschappelijke veranderingen volgen elkaar in een (te) hoog tempo op. Steeds meer signalen worden ontvangen dat de participatie geen gelijke tred houdt met de Jaardocument 2015 Livio 3

daling van de zorgbudgetten. De marges binnen de zorg lopen, door de dalende prijzen, nog immer terug zodat innovatieruimte afneemt. Investeerders en financiers van de zorg, blijven zeer afwachtend, aangezien zij het speelveld (de markt) niet meer kunnen overzien. Ik hoop dat er ook bij de beleidsmakers, gemeenten en zorgverzekeraars, voldoende ruimte komt om over deze punten met elkaar van gedachten te wisselen. Immers pleiten voor iets nieuws is nooit onschuldig, er gaat altijd iets bestaands verloren. Het afgelopen jaar was indrukwekkend. Ondanks veel veranderingen, noodzakelijke vernieuwingen, in combinatie met daling van de beschikbare middelen, omvangrijke incidentele (reorganisatie) kosten, hebben alle betrokkenen bij Livio; medewerkers, klanten en hun familie, vrijwilligers, hun geweldige bijdrage geleverd en kijken we positief naar de toekomst. Enschede, 18 april 2016 G.C. van de Logt, RA Voorzitter Raad van Bestuur Livio Jaardocument 2015 Livio 4

1 Uitgangspunten van de verslaggeving Dit jaardocument bestaat uit drie delen. Het eerste deel (hoofdstuk 1 tot en met 4) bevat het directieverslag, waarin de uitgangspunten van de verslaggeving en een profiel van de organisatie worden weergegeven. Tevens wordt aangegeven hoe Livio wordt bestuurd en wat haar beleid is en wordt ingegaan op meer specifieke onderdelen als het kwaliteitsbeleid, het personeelsbeleid en het financieel beleid. Voorts is in dit gedeelte de rapportage van de medezeggenschap (Ondernemingsraad en Centrale Cliëntenraad) opgenomen. Het tweede deel (hoofdstuk 5) bevat de financiële jaarrekening van Livio. Tot slot van dit document is een lijst van gebruikte afkortingen vermeld. Met het opstellen van dit document wordt voldaan aan alle wettelijke verplichtingen rondom informatieverstrekking. Daarnaast laat Livio zien dat zij transparantie over haar gevoerde beleid wenst uit te stralen. Het jaardocument wordt na vaststelling door de Raad van Bestuur goedgekeurd door de Raad van Toezicht, waarna het op de website wordt gepubliceerd. Daarmee is het voor elke belangstellende toegankelijk. Jaardocument 2015 Livio 5

2 Profiel van de organisatie 2.1 Algemene identificatiegegevens Naam van de organisatie: Stichting Livio Adres: Boulevard 1945 nr. 460 Postcode en plaats: 7511 AL Enschede Telefoonnummer: 0900-9200 Postadres: Postbus 448 Postcode en plaats: 7500 AK Enschede Identificatienummers NZa: 300-382 voor Enschede en Haaksbergen, zorgkantoorregio Twente 300-2260 voor Berkelland, zorgkantoorregio Arnhem Nummers Kamer van Koophandel: Stichting Livio: 08122202 Stichting Livio Beheer: 41029134 Stichting Livio Winkel: 41030613 Livio Thuishulp B.V.: 08153467 Livio Holding B.V.: 08153464 E-mailadres: Website: info@livio.nl www.livio.nl Jaardocument 2015 Livio 6

2.2 Structuur van Livio Juridische structuur In 2015 zag de organisatie er in schema als volgt uit: Stichting Livio Stichting Livio Beheer Stichting Livio Winkel Livio Holding B.V. Livio Thuishulp B.V. Organogram Stichting Livio en juridische eenheden Stichting Livio Beheer: het bevorderen van de zorg voor ouderen door het zonder winstoogmerk exploiteren van zorgwoningen. Stichting Livio Winkel: het verzorgen van dienstverlening en de levering van goederen en materialen ten behoeve van de bevolking op het terrein van de volksgezondheid en andere terreinen waardoor de gezondheid en de zelfstandigheid van de consument maximaal wordt bevorderd. Livio Holding B.V.: het deelnemen, voeren van beheer, verlenen van diensten, en zo voort aan andere ondernemingen die werkzaam zijn op het gebied van de zorg. Livio Thuishulp B.V.: In deze BV vinden geen activiteiten plaats. Organisatorische structuur inclusief medezeggenschapstructuur De leiding van Stichting Livio berust bij de Raad van Bestuur. De werkmaatschappijen worden aangestuurd door de stichting en daarmee door de Raad van Bestuur van Livio. Van de hierboven genoemde rechtspersonen is er slechts één actief naar buiten toe, te weten Stichting Livio. De overige hebben vooral administratieve en/of fiscale functies. Het toezicht op de stichting en haar onderliggende rechtspersonen vindt plaats vanuit de Raad van Toezicht van Stichting Livio. Jaardocument 2015 Livio 7

Daarnaast gelden de volgende besturingsuitgangspunten: het toezicht wordt uitgeoefend door een Raad van Toezicht, bestaande uit minimaal 5 en maximaal 9 natuurlijke personen; Livio werkt met drie managementlagen: de Raad van Bestuur, het management en de operationele leiding. In 2015 is verder gewerkt vanuit de structuur die in 2014 werd ingesteld, waarbij de operationele leiding is uitgevoerd door coach/managers die situationeel bepaald coachen dan wel leidinggeven aan zelfsturende teams; Er is besloten de term zelfsturende teams te gaan vervangen door: professionele teams. voor de basisfuncties geldt een indeling naar werksoort. Deze is als volgt uitgewerkt: o drie Resultaatverantwoordelijke Eenheden (RVE s) te weten Thuiszorg, Wonen met Zorg en Zorg en Verblijf (waarin begrepen de Kleinschalige woonvormen en Lichamelijk Gehandicapten); o in de ondersteunende sfeer: de afdeling Financiële, Economische en Administratieve Zaken; de afdeling Facilitaire Zaken; de afdeling Personeel & Organisatie; de afdeling Kwaliteit & Beleid; de afdeling Marketing & Innovatie (per 2016 wordt dit: Markt & Communicatie) voor de gehele Livio-organisatie fungeert één Ondernemingsraad. De bestuurder is in de overlegvergadering gesprekspartner van de Ondernemingsraad; ten behoeve van de cliënten zijn er per locatie eigen Cliëntenraden. Dat zijn er in totaal 14. Deze raden voeren rechtstreeks overleg met het management van de betreffende organisatie-eenheid of Jaardocument 2015 Livio 8

locatie. Voor de Thuiszorg en de afdeling Lichamelijk Gehandicapten (LG) is er een afzonderlijke Cliëntenraad. Bedoelde 14 Cliëntenraden komen via een vertegenwoordiging bijeen in de Centrale Cliëntenraad (CCR). De CCR - voorgezeten door een onafhankelijk extern voorzitter - fungeert als gesprekspartner met de bestuurder van Livio; de interne controle werd in 2015 op het niveau van werkmaatschappij uitgevoerd. De externe accountant is PricewaterhouseCoopers. Livio participeert in: Hulpmiddelencentrum Noord Oost Nederland HCNON BV Stichting Livio Zorgwinkel had in 2011 een zeggenschap van 25% in dit samenwerkingsverband met Carint, Sensire en Zorgaccent&TNWT. In 2012 is door de aandeelhouders besloten tot een faillissementsaanvrage, eind april werd het faillissement uitgesproken. Naar verwachting zal de liquidatie van de BV in 2016 worden afgerond. Stichting Keuken De Boeskool Deze stichting heeft als doel de productie en verzorging van maaltijden ten behoeve van klanten van Livio, Zorggroep Sint Maarten en Zorgfederatie Oldenzaal. Livio heeft 5 van de 11 stemmen in het bestuur van deze stichting. In 2014 is door de aandeelhouders besloten tot verkoop van de activiteiten, hetgeen in de eerste maanden van 2015 geëffectueerd is. In 2016 zal de stichting worden geliquideerd. IZIT.NL BV Deze Vennootschap heeft activiteiten op het gebied van informatie-uitwisseling tussen zorgaanbieders in het gebied Twente / Oost Achterhoek. Hiermee verband houdend is er het project ICT en Zorg in Twente (IZIT) waaraan Livio deelneemt. Stichting Wijkgilde Een stichting - in 2014 opgericht door RJ safety&security en Livio - die zich ten doel stelt om een bijdrage te leveren aan het bevorderen van de (arbeids)participatie van de inwoners van Enschede. Dit alles in het kader van Maatschappelijke Verantwoord Ondernemen. ZorgSchakelEnschede In 2015 is Livio een samenwerking aangegaan met drie college zorgaanbieders, te weten: Ariens Zorgpalet, De Posten en Manna. Samenwerking streeft een doelmatige organisatie na waarbij personele (over)capaciteit van de vier betrokken zorgaanbieders het hoofd kan worden geboden en gezamenlijk een frontoffice kan worden ingericht binnen MST. Langs deze weg kan kennisontwikkeling, kennisonderhoud, ketenzorg en kwaliteitsverbetering m.b.t. zorgtaken beter worden geborgd. Hiermee wordt aangesloten op de eisen vanuit de zorgverzekeraar. Primair wordt de samenwerking gezocht op het gebied van GRZ, specialistische verpleging, nachtzorg en spoedopvang. Devio In 2015 is de afdeling Devio binnen Livio gaan werken. Devio is ontstaan vanuit de groeiende vraag naar zorg waarbij rekening wordt gehouden met de multiculturele levensbeschouwing, cultuur en taal van de cliënt. Jaardocument 2015 Livio 9

Toelatingen Livio heeft twee wettelijke toelatingen als instelling voor verblijf met behandeling: verpleeghuis De Cromhoff in Enschede en verpleeghuis Het Wiedenbroek in Haaksbergen en negen toelatingen als instelling voor verblijf zonder behandeling: woonzorgcentrum De Bleekhof in Enschede; woonzorgcentrum Broekheurnerborch in Enschede; woonzorgcentrum Broekheurnerstede in Enschede; woonzorgcentrum De Hatteler in Enschede; woonzorgcentrum Lippink s hof in Enschede; woonzorgcentrum De Meergaarden in Eibergen; woonzorgcentrum Het Meijersveld in Neede; woonzorgcentrum Het Saalmerink in Haaksbergen; woonzorgcentrum Twekkelerveld in Enschede; Daarnaast heeft Livio een toelating als instelling voor lichamelijk gehandicapten (veelal aangeduid als LG). Livio heeft toelatingen voor persoonlijke verzorging, verpleging, begeleiding, behandeling en verblijf. 2.3 Kerngegevens Kernactiviteiten en nadere typering Livio is een organisatie die werkzaam is op het terrein van zorg, wonen en gezondheid. In hoofdzaak betreft dit zorg aan huis (verzorging, verpleging en begeleiding bij klanten thuis) en verpleeghuiszorg en reguliere zorg in meer beschermde woonvormen, alsmede de zorg voor lichamelijk gehandicapten. Ook de uitleen van verpleegartikelen alsmede voedingsvoorlichting en dieetadvisering behoren tot de kernactiviteiten van Livio. Productie, personeel en opbrengsten Onderstaand de kwantitatieve gegevens omtrent productie, capaciteit, personeel en opbrengsten in 2015 en het voorgaande jaar. In dit overzicht zijn de gegevens opgenomen van VVT (Verpleging, Verzorging & Thuiszorg), GHZ-LG (Gehandicaptenzorg Lichamelijk Gehandicapten), ZVW (Zorgverzekeringswet), WMO (Wet Maatschappelijke Ondersteuning) alsmede van een aantal subsidieregelingen die in 2015 voor een deel van de voormalige AWBZ-zorg van kracht zijn geworden (Subsidie Extramurale behandeling, Subsidie Kortdurend Eerstelijns Verblijf en Subsidie Begeleid Wonen). Jaardocument 2015 Livio 10

In de tabel zien we tussen 2014 en 2015 een verschil op Wlz onderdelen vanwege de overgang vanuit AWBZ financiering. Jaardocument 2015 Livio 11

Werkgebied In 2015 bestond het feitelijk werkgebied van Livio uit de gemeenten Enschede, Haaksbergen en Berkelland. Deze gemeentes vallen binnen de zorgkantoorregio s Twente en Arnhem. Het werkgebied van Livio is conform haar strategische doelstellingen bepaald op heel Twente en de Oost Achterhoek. Kaart werkgebied gemeenten in Twente en Oost Achterhoek Overzicht locaties De Livio locaties zijn goed bereikbaar met het openbaar vervoer. Hiertoe maakt Livio jaarlijks afspraken met de plaatselijke overheid en aanbieders van het openbaar vervoer. Er zijn voldoende parkeerplaatsen en invalidenparkeervoorzieningen bij iedere locatie voorhanden. Jaardocument 2015 Livio 12

3. Verslag van de Raad van Toezicht 3.1 Samenstelling In 2015 had de Raad van Toezicht de volgende samenstelling (peildatum 31-12-2015): Naam M/V Leeftijd Eerste benoeming mr F.P.M. Willeme* m 63 2009 Voorzitter sinds 2012 Einde zittings-duur Her- Benoemb aar Profiel 2017 neen OpenbaarB estuur Functie - Nevenfuncties Adviespraktijk Contrareg Denekamp - Adviseur advocatenmaatschappen - Docent Nijenrode - Adviseur Festivals Limburg bv - Statutair directeur Megaland Beheer bv (evenemententerrein) - Adviseur Pinkpop c.a. - Voorzitter Top Sport Twente - Voorzitter Wielerevenementen Dinkelland - Lid RvT Regionale Ambulancevoorziening Haaglanden - Voorzitter Rekenkamer Gemeente Ommen - Voorzitter Rekenkamer Gemeente Losser prof. dr. J.H. Zwaveling** m 60 2012 2016 ja Zorg Voorzitter RvB MMC Eindhoven - lid RvT Zuyd Hogeschool - lid RvT Trombosedienst regio Eindhoven - Bestuurslid Ronald Mc Donaldhuis G.F. Markslag*** m 58 2011 2015 Ja Financiën Directeur/Eigenaar Markslag financieel management en advies BV F. Bosveld *** m 41 2008 2016 neen Vastgoed Senior adviseur zorgvastgoed/ adjunctdirecteur afdeling Valuations van DTZ Zadelhoff te Amsterdam mr drs. S. Posthuma**** v 50 2009 2017 neen Juridisch Directeur/Eigenaar GovernCo bv - Lid RvC Woningbouwcorporatie Mijande Wonen - Voorzitter VvE Trompflat (v.a. juli 2015) M.P.A. Woesthuis m 42 2011 2015 ja Ondernemer Directeur/Eigenaar (DGA) TriMM - Voorzitter Stichting FRIS (Twente) - Secretaris Stichting Creatieve Campus Enschede - Voorzitter Singelloop Enschede - Lid RvT Stichting FBK Games * voorzitter RvT, tevens voorzitter van de Remuneratiecommissie (arbeidsvoorwaarden en functioneren RvB) ** vicevoorzitter RvT, tevens lid van de Remuneratiecommissie (arbeidsvoorwaarden en functioneren RvB) *** lid RvT, tevens voorzitter, respectievelijk lid van de Auditcommissie (financiën) **** lid RvT, benoemd in overleg met en op voordracht van de Centrale Cliëntenraad Jaardocument 2015 Livio 13

Ten aanzien van het rooster van aftreden gelden de volgende statutaire uitgangspunten: een zittingsduur van 4 jaren; één maal herbenoembaar; zoveel mogelijk spreiding van de benoemingsjaren. Het moment van aan- en aftreden is steeds bepaald op 31 december. Naast de statutaire uitgangspunten wordt gewerkt conform de Zorgbrede governance code (versie 2010) In 2015 zijn de heren Markslag en Woesthuis herbenoemd als lid van de Raad van Toezicht. 3.2 Onafhankelijkheid Geen van de leden heeft op enigerlei wijze een verbinding met Livio, anders dan uit hoofde van het lidmaatschap van de Raad. De hierboven aangegeven (neven)functies vormen naar het oordeel van de Raad van Toezicht geen belemmering voor het functioneren als lid van de Raad. 3.3 Deskundigheid Voldoende deskundigheid in de Raad van Toezicht en de verdere ontwikkeling daarvan is gewaarborgd door: het bewaken van een breed profiel van de Raad van Toezicht als geheel, waarbij tenminste één lid beschikt over relevante kennis van en ervaring in de zorg; een introductieprogramma voor nieuwe leden waaraan de leden van het Managementteam, de Raad van Bestuur en de voorzitter Raad van Toezicht een bijdrage leveren en locaties worden bezocht; een werkbezoek/inhoudelijke themabijeenkomst tweemaal per jaar; de mogelijkheid tot volgen van cursussen of symposia. 3.4 Commissies De Raad van Toezicht heeft in het kader van een effectieve en efficiënte verdeling van meer specialistische taken twee commissies ingesteld: de Auditcommissie t.b.v. het intern toezicht en de Remuneratiecommissie t.b.v. de werkgeverstaak. De Raad van Toezicht blijft als geheel verantwoordelijk voor de bij de betreffende commissies genoemde deelaspecten. Auditcommissie Intern toezicht Uit de taken van de Raad van Toezicht vloeit voort dat deze verantwoordelijk is voor het interne toezicht op onder andere: de opzet en werking van het interne beheersing- en controlesysteem; de financiële informatieverschaffing; het risicoprofiel verbonden aan de strategie van de organisatie; de naleving van weten regelgeving. De toezichthoudende taak op deze deelaspecten is toegewezen aan twee leden van de Raad van Toezicht, deze vormen gezamenlijk de Auditcommissie/commissie Financiën. De Auditcommissie is in 2015 twee keer bijeengeweest ten behoeve van de gebruikelijke jaarcyclus; in deze bijeenkomsten werden de Jaarrekening 2015 en de Begroting 2016 besproken alsmede het Jaardocument 2015 Livio 14

strategisch huisvestingsplan een de ICT strategie. De bespreking van de Jaarrekening 2015 met de accountant vond deels buiten aanwezigheid van de Raad van Bestuur plaats. De jaarlijkse Managementletter van de accountant werd eveneens besproken. Aan de managementletter is de titel: transitie in volle gang meegegeven. Dit typeert het jaar 2015 voor Livio. Het jaar 2015 is het jaar waarin Livio zo veel mogelijk de transitiekosten heeft genomen om daarna de organisatie in haar nieuwe vorm te kunnen realiseren. De voorgenomen transitiekosten zijn allen ten laste van 2015 verwerkt. Remuneratiecommissie - Werkgeverstaak Uit de taken van de Raad van Toezicht vloeit voort dat deze met betrekking tot de Raad van Bestuur verantwoordelijk is voor onder andere: benoeming, eventuele schorsing en ontslag; beoordeling en bezoldiging. De taken met betrekking tot deze deelaspecten zijn reglementair toegewezen aan de voorzitter en een lid van de Raad van Toezicht, deze vormen gezamenlijk de Remuneratiecommissie / Commissie arbeidsvoorwaarden en functioneren. Aanvullend hieraan is besloten dat de voorzitter en vicevoorzitter gezamenlijk de Remuneratiecommissie vormen. In 2015 is de Remuneratiecommissie vier keer bijeen geweest. Het jaarlijkse functioneringsgesprek met de voorzitter van de Raad van Bestuur vindt plaats via deze commissie. Tevens heeft de commissie besloten om in voorjaar 2016 een 360 0 feedback procedure in te voeren als ondersteuning bij het functioneringsgesprek van de Raad van Bestuur. Over de bevindingen van de Remuneratiecommissie werd verslag uitgebracht aan de voltallige Raad van Toezicht. 3.5 Klankbord en Toezicht De Raad van Toezicht als geheel houdt toezicht op het beleid van de Raad van Bestuur en op de algemene gang van zaken binnen Livio door tenminste zes tevoren vastgestelde vergaderingen per jaar. Zoals eerder vermeld onder Deskundigheid wordt twee maal per jaar een werkbezoek/ inhoudelijke themabijeenkomst georganiseerd waarbij ook de klankbordrol van de raad tot uiting komt. Tevens bezoeken de voorzitter en bij toerbeurt de leden van de Raad één keer per jaar een reguliere vergadering van de bestuurder met de Centrale Cliëntenraad en twee keer per jaar een reguliere vergadering van de bestuurder met de Ondernemingsraad. Informatievoorziening De Raad van Bestuur verschaft de Raad van Toezicht tijdig de voor een adequaat functioneren benodigde informatie. In de regel gebeurt dit als voorbereiding, dan wel tijdens de vergadering van de Raad van Toezicht. Indien daarvoor aanleiding is voorziet de Raad van Bestuur de Raad van Toezicht tussentijds van relevante informatie. Ieder kwartaal ontvangt de Raad van Toezicht een integraal samengestelde Managementrapportage, gebaseerd op input vanuit Kwaliteit, Financiën, Personeel en Marketing. Door middel van deze rapportage verstrekt de Raad van Bestuur nadere informatie over de belangrijkste ontwikkelingen en risico s op het gebied van kwaliteit, veiligheid en financiën en de voortgang van de realisatie van voorgenomen beleid. Leden van het management team zijn regelmatig op uitnodiging aanwezig geweest bij de RvT vergaderingen om een onderwerp van desbetreffende expertise nader toe te lichten. De Raad van Toezicht wordt door de externe accountant geïnformeerd door middel van een accountantsverslag dat de accountant opstelt naar aanleiding van de jaarcontrole en een interim rapportage naar aanleiding van de interim controle. Tenminste eenmaal per jaar vindt structureel overleg plaats tussen de Raad / de Auditcommissie en de externe accountant. Dit overleg vindt deels buiten aanwezigheid van de Raad van Bestuur plaats. Jaardocument 2015 Livio 15

Vergaderingen In de reguliere vergaderingen overlegt de Raad van Toezicht met de Raad van Bestuur over de strategie van de organisatie en de risico s die verbonden zijn aan de activiteiten van Livio. Voorafgaand aan de vergaderingen is er steeds een agendaoverleg tussen de voorzitter van de Raad van Toezicht en de Raad van Bestuur in aanwezigheid van de secretaris van de Raad van Bestuur. Tijdens elke reguliere vergadering staan in elk geval een schriftelijke voortgangsrapportage over de gang van zaken op de agenda, evenals de financiële stand van zaken. Goedkeuring, besluiten In 2015 is de Raad van Toezicht 6 keer regulier bijeen geweest, telkens in aanwezigheid van de Raad van Bestuur. In 2015 werd door de Raad van Toezicht goedkeuring verleend aan: goedkeuring jaardocument 2014 addendum bij Begroting 2015 ICT roadmap Vergoeding RvT op basis van WNT Financiële rapportage Evaluatie functioneren RvT Businesscase Wiedenbroek/exploitatie vastgoed/exploitatie zorg Lean onderzoek en traject intramurale zorg Intentieverklaring ZorgSchakel Enschede Klasse-indeling RvB, marginale toetsing door accountant Herbenoeming twee RvT leden voor vier jaar Addendum reglement RvB, waarneming bij eenhoofdige RvB Jaarplanning RvT 2016 Besluit liquidatie Boeskool Besluit nieuwe indeling vergaderingen RvT: strategie/verantwoording Begroting 2016 Werkbezoek inhoudelijke themabijeenkomst In het voor- en najaar werd een werkbezoek /inhoudelijke themabijeenkomst georganiseerd voor de RvT, RvB en het volledige management team. In het voorjaar stond het werkbezoek in het teken van het nieuwe zorgconcept en werd op interactieve wijze diverse nieuw- en verbouwlocaties bezocht. In het najaar presenteerde het management team een aantal onderwerpen waarover aansluitend met elkaar werd gediscussieerd. De onderwerpen die aan bod kwamen waren: eigen regie en zelfredzaamheid, governance en nut, noodzaak en eigentijds. Conclusie Terugkijkend op het jaar 2015 spreekt de Raad van Toezicht haar waardering uit voor de wijze waarop de bestuurder en de medewerkers invulling hebben gegeven aan het beleid van Livio in deze tijd met veel veranderingen en grote uitdagingen. Evaluatie De jaarlijkse evaluatie van de Raad van Toezicht werd ingevuld door middel van individuele gesprekken van de voorzitter met de leden. Hiervan werd een verslag op hoofdlijnen opgemaakt. De rode draad uit deze gesprekken werd samen met de bestuurder plenair besproken in de RvT. Bij de aandachtspunten werd onderscheid gemaakt tussen de verschillende rollen van de raad - toezichthouder, werkgever en klankbord en het functioneren als team. Voor 2016 is overeengekomen om de evaluatie op dezelfde wijze te blijven voortzetten. Hierbij zal wel gebruik gemaakt gaan worden van een format voor het Jaardocument 2015 Livio 16

gesprek zodat dezelfde onderwerpen in de gesprekken aan bod zullen komen. Voor 2016 is tevens aangegeven te gaan werken aan een meer structurelere invulling van het scholen/trainen van de RvT. Hiervoor zullen in 2016 de eerste stappen worden gezet, bij voorkeur in de vorm van een in-company training die zich zal richten op de teamontwikkeling en het modern toezichthouderschap. Bezoldiging De vergoeding voor de Raad van Toezicht is in lijn met de Wet Normering Topinkomens (WNT) gekoppeld aan de bezoldiging van de bestuurder en bedraagt voor de voorzitter 15%, voor leden 10% van de bezoldiging van de bestuurder. In 2016 zal de overgang naar WNT2 worden besproken. Jaardocument 2015 Livio 17

4. Verslag van de Raad van Bestuur 4.1 Normen voor goed bestuur Livio ziet het afleggen van verantwoording door middel van dit Jaardocument als een moment bij uitstek om informatie te geven over het gevoerde beleid en de werkwijze. Essentieel daarbij zijn transparantie van handelen door de bestuurder en het afleggen van verantwoording aan een brede kring van belanghebbenden. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de invulling daarvan binnen Livio en de bestaande overlegstructuur. De Zorgbrede Governancecode is een bundeling van breed gedragen algemene opvattingen binnen de zorg over goed bestuur, toezicht en verantwoording. Een belangrijk element van het model is een strikte scheiding tussen de uitvoerende en toezichthoudende functies. Livio onderschrijft deze principes en wenst daar zoveel mogelijk aan te voldoen. Met de Zorgbrede Governancecode 2010 als referentiekader worden de betreffende documenten en werkwijzen regelmatig geëvalueerd en indien nodig aangepast. Het bestuur van Livio berust bij een Raad van Bestuur, in 2015 vormde de voorzitter Raad van Bestuur de 1-hoofdige Raad van Bestuur. De Raad van Bestuur staat onder toezicht van een Raad van Toezicht. Deze toetst de beleidsvorming en resultaten, zoals gerealiseerd door de bestuurder. De Raad van Toezicht bestond in 2015 uit zes personen. De leden hebben allen een verschillende, voor Livio maatschappelijk relevante, professionele achtergrond. Gezamenlijk voldoen zij aan het gewenste profiel. Geen van de leden van de Raad van Toezicht heeft op enigerlei wijze een verbinding met Livio, anders dan uit hoofde van het lidmaatschap van de Raad. In de paragrafen 3.5 en 4.3 wordt nader ingegaan op de werkwijze van de Raad van Toezicht en de Raad van Bestuur, met name op het interne beheersing- en controlesysteem en op de wijze waarop de communicatie tussen de raden gestalte krijgt. 4.2 Raad van Bestuur Samenstelling en werkwijze In 2015 werd de Raad van Bestuur gevormd door de heer van de Logt, tevens voorzitter. Naam Bestuursfunctie M/V Leeftijd In dienst Nevenfuncties G.C. v.d. Logt, RA voorzitter m 54 1 dec. 2013 - Lid adviescommissie HAN - Lid RvT Saltro te Utrecht - Vz RvT MEE Veluwe & IJsseloever - lid RvC Rode Kruis Ziekenhuis Beverwijk. De Raad van Bestuur werkt volgens een door de Raad van Toezicht goedgekeurd reglement, waaraan is toegevoegd dat de leden van de Raad van Bestuur hun handelen baseren op de Gedragscode voor de goede bestuurder, opgesteld door de Vereniging van bestuurders in de gezondheidszorg (NVZD). De Raad van Bestuur is de bestuurder van Livio in de zin van de wet. Dit orgaan is eindverantwoordelijk voor de gang van zaken en heeft tot taak het opstellen, vaststellen en - na goedkeuring door de Raad van Toezicht - het uitvoeren van het beleid van Livio. Jaardocument 2015 Livio 18

Het functioneren van de Raad van Bestuur is jaarlijks onderwerp van gesprek tussen de Raad van Toezicht en de Raad van Bestuur. Ook in 2015 zijn er gesprekken geweest tussen de tweehoofdige Remuneratiecommissie vanuit de Raad van Toezicht en de voorzitter van de Raad van Bestuur. Van deze gesprekken zijn verslagen gemaakt, de uitkomsten van de gesprekken zijn tevens besproken in de voltallige Raad van Toezicht. Bezoldiging De bezoldiging van de Raad van Bestuur is in lijn met de Wet Normering Topinkomens (WNT) en opgebouwd conform de normen van de Beloningscode Bestuurders in de Zorg (BBZ). Ook de secundaire arbeidsvoorwaarden zijn in lijn met de WNT en BBZ. Nevenfuncties De nevenfuncties van de Raad van Bestuur worden op persoonlijke titel uitgeoefend en staan los van hun functie bij Livio. De genoemde nevenfuncties vormen naar het oordeel van de Raad van Toezicht geen belemmering voor het functioneren van de Raad van Bestuur van Livio. De nevenfuncties van de Raad van Bestuur zijn bewust gekozen en hebben een nuttige en waardevolle functie voor de Raad van Bestuur persoonlijk en voor zijn functie binnen Livio. Niet genoemd in bovenstaand overzicht zijn de bestuursfuncties en toezichtfuncties die de Raad van Bestuur vervult in organisaties waarin Livio participeert, zie paragraaf 2.2. Het uitoefenen van deze functies houdt rechtstreeks verband met de positie als lid van de Raad van Bestuur van Livio. Richtsnoer van handelen daarbij is uiteraard het belang van Livio. Ook wat dit betreft is er naar het oordeel van de Raad van Toezicht geen sprake van enige vorm van belangenverstrengeling. Voor geen van de nevenfuncties in organisaties waarin Livio participeert, worden aan de desbetreffende bestuurders vergoedingen in welke vorm ook toegekend. 4.3 Bedrijfsvoering Risicobeheersing- en controlesystemen Maatschappelijke ontwikkelingen en de doelen die Livio zich daarbij stelt zijn beschreven in het Voorwoord Raad van Bestuur en onder 4.1 en 4.2. De bedrijfsvoering is erop gericht de risico s die samenhangen met de doelen die Livio zich stelt in een vroeg stadium te onderkennen en hiervoor beheersmaatregelen af te spreken en te implementeren. Vanuit het strategisch meerjarenplan waarin ook de kansen en bedreigingen worden benoemd - worden jaarplannen gemaakt die worden vertaald in activiteitenplannen van de resultaatverantwoordelijke eenheden en de ondersteunende afdelingen. Deze jaar- en activiteitenplannen vormen de basis voor de begroting die wordt vastgesteld door de Raad van Bestuur en goedgekeurd door de Raad van Toezicht. Jaarplan en begroting zijn leidend voor de planning en control cyclus. Maandelijks wordt gerapporteerd over de realisatie ten opzichte van het jaarplan en de begroting. Op basis van deze maandelijkse rapportage, de overleggen met de Raad van Toezicht en het accountantsverslag wordt het ingezette beleid indien nodig samen met de Raad van Bestuur bijgestuurd. Jaardocument 2015 Livio 19

In het kader van de Zorgbrede Governancecode 2010 zijn de interne risicobeheersing- en controlesystemen van Livio vastgelegd en geborgd. De relevante onderwerpen zijn vastgelegd in door de Raad van Bestuur vastgestelde documenten: Administratieve Organisatie/Interne Controle (AO/IC) De AO/IC procedures rondom het facturatieproces AWBZ, het bewaken van de rechtmatigheid en juistheid van de (zorg)productie, de juistheid en volledigheid van de te betalen salarissen en de gestandaardiseerde manier van inkopen borgen het in control zijn van de organisatie. Treasurystatuut Het formele kader waarbinnen de financierings- en beleggingsactiviteiten van de organisatie dienen plaats te vinden. Procuratieregeling Het aangaan van verbintenissen en handelen uit naam van de Stichting is hiermee geborgd. Regeling Fraudepreventie en Control In deze notitie wordt inzicht gegeven in het begrip Fraude als ook hoe we fraude kunnen voorkomen en hoe we daar als organisatie mee moeten omgaan. Duidelijk moet zijn dat het plegen van fraude in welke vorm dan ook niet wordt getolereerd en sancties met zich brengt. Overlegstructuur (Werk)overleg vindt plaats op diverse niveaus in de organisatie. Om de week vindt een overleg plaats tussen Raad van Bestuur en het Managementteam. In 2015 heeft net al in het voorgaande jaar eveneens om de week een Transitie Management Team (TMT) overleg plaatsgevonden tussen Raad van Bestuur, Managementteam en de leidinggevenden van de afdelingen Kwaliteit en Marketing & Innovatie. In december 2015 is besloten, vanwege de grote impact die deze afdeling heeft op de ontwikkelingen, om de afdeling Informatisering en ICT infrastructuur ook tweewekelijks te laten aansluiten bij het Transitie MT. De bestuurder heeft frequent individueel voortgangsoverleg met de onder hem ressorterende managers en met de Secretaris Raad van Bestuur. Vier keer per jaar vinden de zogenaamde Kwartaalbijeenkomsten plaats waarbij Raad van Bestuur, Managementteam en alle leidinggevenden de gang van zaken met elkaar bespreken. Managers van de organisatieonderdelen overleggen periodiek (doorgaans maandelijks of per periode van vier weken) met het middenkader. Het middenkader overlegt met de eigen werkeenheid. Daarnaast vindt waar nodig ad hoc overleg plaats. Jaargesprekken met medewerkers vinden eens per jaar tot anderhalf jaar plaats. Indien daar aanleiding toe is worden informatiebijeenkomsten voor medewerkers georganiseerd. Gedurende heel 2015 is specifiek aandacht gegeven aan het informeren van de medewerkers over de voortgang van de Toekomst 17 projecten. Hiertoe zijn op wisselende locaties informatiebijeenkomsten georganiseerd. In de paragrafen 4.5 en 4.6 wordt de overlegstructuur ten aanzien van de medezeggenschap - Cliëntenraad en Ondernemingsraad uitgewerkt. Jaardocument 2015 Livio 20

4.4 Communicatie De zorg verandert, Livio verandert mee. Niet alleen organisatorisch, ook communicatief. We willen beter aansluiten op vragen en verwachtingen van medewerkers, klanten en diens omgeving. We willen communicatiemiddelen slimmer en effectiever op elkaar aansluiten. Dat vraagt om herziening van gebruikte communicatiekaders. Daarom hebben we afgelopen jaar uitvoerig gewerkt aan de revitalisatie van het merk Livio, van wijkanalyse tot oplevering van verschillende communicatie dragers. Lancering Kwiek Kwiek, het magazine van Livio over oud zijn en jong blijven. Hierin leest u achtergrondverhalen en interviews van onze medewerkers, vrijwilligers, klanten en samenwerkingspartners. Het magazine heeft als doel te boeien en te binden. Er is daarom veel aandacht voor het menselijke aspect. Met deze ontwikkeling is er een einde gekomen aan de kranten LivioNieuws en LivioLeven. Kwiek verschijnt zesmaal per jaar en wordt thuisbezorgd bij medewerkers, vrijwilligers, klanten en samenwerkingspartners. Oplevering nieuwe website De website livio.nl is vernieuwd. Naast een eigentijdse uitstraling biedt deze de gebruiker meer structuur en gebruiksgemak. De informatie over zorg, wonen en diensten is beter vindbaar en de (aanvraag)formulieren zijn gebruikersvriendelijker. De wijk als vertrekpunt Om onze slagvaardigheid in het werkgebied te vergroten hebben we het werkgebied van Livio opgedeeld in 18 wijken. Voor elke wijk is een scan gemaakt die als vertrekpunt dient voor nadere uitwerking met onder andere wijkteams, sociaal cultureel werkers en zorgprofessionals uit de wijk. Het Fitte Brein Op 26 september hebben we ruim 850 bezoekers, waaronder vele klanten, mantelzorgers, medewerkers, vrijwilligers en samenwerkingspartners, laten genieten van de lezingen van Ard Schenk, Dick Swaab, Erik Scherder en als speciale gast Willem Philipsen. Afgaande op de vele positieve reacties hebben we Livio weer goed op de kaart gezet. Ook relevant:. Een greep uit de overige resultaten: Oplevering website en folder voor Devio, thuiszorg met een multiculturele benadering. Oplevering toolkit, met onder andere een compleet nieuwe folderlijn en verspreidingsplan. Oplevering nieuwe digitale nieuwsbrief. Oplevering calamiteitenkaart (samen met voorlichting brandweer) Opening Twentse Zorgacademie en Living Lab Opening Zuil der Herinnering Onderzoek LivioPlus. Kwiek Lezersonderzoek. Vele activiteiten, waaronder Kunst in het Volkspark, Seniorenbeurs en Wereld Alzheimerdag. Jaardocument 2015 Livio 21

4.5 Cliëntenraad Structuur In 2015 had Livio 14 lokale Cliëntenraden (CR) en 1 centrale Cliëntenraad (CCR), bestaande uit in totaal 15 vertegenwoordigers uit de lokale Cliëntenraden, zie onderstaand organogram. Elke locatie levert een vertegenwoordiger. Het bedrijfsonderdeel Thuiszorg (TZ) vormt hierop een uitzondering en vaardigt drie vertegenwoordigers af omdat deze kolom een groot aantal klanten van Livio in het gehele werkgebied vertegenwoordigen. Organogram Livio Centrale Cliëntenraad en Lokale Cliëntenraden Lokale Cliëntenraden Livio telde in 2015 zoals aangegeven 14 lokale Cliëntenraden. Per locatie vindt overleg plaats met de betrokken coach/manager en minimaal twee maal per jaar is er een overlegvergadering met de RVEmanager. De Cliëntenraad van de Thuiszorg is niet aan een locatie verbonden, de RVE-manager Thuiszorg is hier de overlegpartner. In de lokale Cliëntenraden kunnen zowel huurders en cliënten met een indicatie voor Verblijf als vertegenwoordigers zitting nemen en worden met name locatie gebonden onderwerpen besproken. De lokale Cliëntenraden en Centrale Cliëntenraad nemen kennis van elkaars verslaglegging. Jaardocument 2015 Livio 22

Samenstelling Centrale Cliëntenraad in 2015 Toegetreden in 2015 Mevr. C. Prins (CR Broekheurnerstede). Dhr. T. van der Hulst (reservelid, CR het Saalmerink) Dhr. T. Molenveld (reservelid CR het Saalmerink) Mevr. I. van de Blink-Allisat (CR Broekheurnerborch) Dhr. J. de Jong (CR Thuiszorg) Mevr. M. Baas-Winters (CR de Hatteler) Afgetreden in 2015 Dhr. T.C. Broeders (CR Broekheurnerborch) Mevr. J. Achterbosch (reservelid, CR het Wiedenbroek) Dhr. T. van der Hulst (reservelid CR het Saalmerink) Dhr. L.G.M. Mol (CR de Werf) Mevr. C. Prins (CR Broekheurnerstede) Dhr. R.J.H. van der Hulst (CR Twekkelerveld) Samenstelling CCR per 31-12-2015 Dhr. H. Bijleveld Mevr. G. van Ooijen Dhr. H. Kleisen Dhr. J. de Jong Dhr. W. Wolters Mevr. L. van de Pol Dhr. A. Vermeulen Mevr. M. Baas-Winters Mevr. I. van den Blink-Allisat Dhr. J. Caarels Dhr. H. Schutman Dhr. H. Morsink Dhr. H. Stokkink Dhr. H. Veldkamp Voorzitter CR Thuiszorg CR Thuiszorg CR Thuiszorg CR Lippink s hof CR LG CR de Bleekhof CR de Hatteler CR Broekheurnerborch CR de Cromhoff CR de Meergaarden CR het Saalmerink CR het Wiedenbroek CR KSW (tevens vice voorzitter) Rooster van aftreden Voor de Lokale Cliëntenraden en de Centrale Cliëntenraad gelden ten aanzien van het rooster van aftreden de volgende - bij convenant vastgelegde uitgangspunten: zittingsduur van 3 jaar (lokale raden), respectievelijk 2 jaar (centrale raad); maximaal twee keer herbenoembaar; zo veel mogelijk spreiding van de benoemingsjaren; moment van aan- en aftreden is respectievelijk 1 januari / 31 december; bij benoemingen van een tussentijdse vacature wordt afgetreden op het tijdstip waarop degene in wiens plaats hij trad zou zijn afgetreden; de onafhankelijk voorzitter wordt benoemd voor 1 jaar, vervolgens herbenoeming om de 3 jaar. Jaardocument 2015 Livio 23

Vergaderingen De Lokale Cliëntenraden en de Centrale Cliëntenraad vergaderen 1 maal per maand, 11 keer per jaar. Daarnaast is er 5 keer per jaar een overlegvergadering met de bestuurder, 1 keer per jaar neemt hier ook een delegatie vanuit de Raad van Toezicht aan deel. Voorafgaand aan de overlegvergaderingen is er steeds een agendaoverleg tussen de (onafhankelijk) voorzitter CCR en de bestuurder. Ondersteuning De Centrale Cliëntenraad wordt ondersteund door een secretariële medewerker en een medewerker Kwaliteit. De Lokale Cliëntenraden regelen in overleg met de RVE-manager de benodigde ondersteuning. De CCR is lid van het Netwerk Cliëntenraden in de Zorg (NCZ). In 12 oktober 2016 is vanuit de CCR deelgenomen aan het landelijk congres NCZ in Nieuwegein. Adviezen / Besluiten De belangrijkste onderwerpen waar de Centrale Cliëntenraad in 2015 advies over heeft uitgebracht zijn in het hiernavolgende overzicht opgenomen. Uitgebrachte adviezen: Teammanager wordt manager/coach: CCR claimt geen adviesrecht. Voor de CCR is van belang wat de effecten zijn van deze operatie voor de achterban. De CCR verzoekt om betrokkenheid bij de ontwikkeling van kwaliteitssystemen. Realiseren passende personeelsformatie 2017: CCR claimt geen adviesrecht. Bepleit wordt het reorganisatievoorstel met grote zorgvuldigheid door te voeren. In het traject zal de CCR in het bijzonder letten op de effecten voor de achterban. Positief advies op het jaardocument 2014. Lean (Accezz) onderzoek en traject projectondersteuning Verbeterpotentieel intramurale zorgverlening. De CCR neemt kennis van het traject en houdt het recht voor om bij uitkomsten ervan die wel advies plichtig zijn, dan een advies uit te brengen. Intentieverklaring samenwerking Zorgleveranciers (Rode Bus): positief advies. Jaardocument 2015 Livio 24

Naast voornoemde adviezen zijn de volgende relevante issues aan de orde geweest in de Centrale Cliëntenraad en/of in de lokale Cliëntenraden: Begroting 2015 Inzagerecht Elektronisch Klantdossier Nieuwe maaltijdenleverancier Vrijwilligersbeleid Transitie Livio Klantenmedezeggenschap DEVA CQ onderzoek Vital Health (Omaha) Magazine Kwiek: briefwisseling CCR en OR Koken op gas en veiligheid Communicatie CCR en LCR Managementrapportage Aanbesteding groenvoorziening Livio Evaluatie ontruimingsoefeningen 2014 Jaarverslag Hygiëne en Infectiepreventie Huurverhoging 2015 Afwikkeling HCNON Klachten maaltijdenverstrekking Zorgverbetertraject rond de behandeling en zorg voor mensen met dementie. Zorgarrangement op maat (pilot Ouderenster) Werkdruk locaties Zorginkoop Stand van zaken zelfregulering/zelfsturing HKZ audit Projecten CCR 2016 Klantenmedezeggenschap na de transitie Huurdersraad en cliëntenraad Onafhankelijke Cliëntondersteuning Wet Langdurige Zorg. Zorginvulling bij een ZZP Brochure cliëntenraad Rooster van aftreden Bedtijden cliënten verpleeghuis Vertaling beleidslijnen naar tactisch beleid naar de lokale cliëntenraad Jaardocument 2015 Livio 25

4.6 Ondernemingsraad Structuur Livio heeft een centrale Ondernemingsraad (OR) die gevormd wordt door 17 leden. In 2015 kende de OR drie vaste commissies: commissie Advies en Instemming, commissie Financiële Zaken, commissie Veiligheid, Gezondheid, Welzijn en Milieu (VGWM). Samenstelling In april 2015 heeft de OR afscheid genomen van Joyce van Apeldoorn en in juli 2015 van Marco Wulff. Beiden beëindigden hun OR lidmaatschap omdat zij Livio gingen verlaten. In september 2015 heeft de OR verkiezingen gehouden voor de nieuwe driejarige zittingstermijn. De volgende OR leden stelden zich niet herkiesbaar: Elles Bieleveldt, Nellie Boersma, Wilma Groot Zevert, Hans t Hooft, Jannie Krol, Irma Lubbers, Bernadette Meekes, Betsy Meijer en Yvonne Rauwerdink. Voor de 17 beschikbare OR zetels hebben zich 11 kandidaten verkiesbaar gesteld, er hoefde dus niet te worden gestemd. De OR acht 11 leden voor nu voldoende om een goede OR te vormen. Gezien de samenstelling van 11 leden is er voor gekozen om de taken van de voormalige vaste commissie PR door het Dagelijks Bestuur met ondersteuning vanuit het secretariaat uit te voeren. Per 31-12-2015 had de Ondernemingsraad de volgende samenstelling: Dagelijks Bestuur Ceciel Leever Verzorgende 3IG Voorzitter Jeanet Buikema Sociaal Cultureel Werker Vice Voorzitter Lenneke Kleinenberg Medewerker Vastgoedbureau Secretaris Overige leden Wim Achterhuis Marinka Dijkema Marco Grillis Janneke Groot Landeweer Geralda Grijsen Chantal van der Veen Marloes van Voorst Karin de Witte Verzorgende 3IG Fysiotherapeut Sociaal Cultureel Werker Verzorgende 3IG Zorgassistent Verpleegkundige Eerst Verantwoordelijk Verzorgende Medewerker Inkoop Jaardocument 2015 Livio 26

Vaste Commissies: De OR kent drie vaste commissies die de onderwerpen, welke bij hun aandachtsveld horen, voorbereiden alvorens de OR in zijn vergadering daarover een besluit neemt. Commissie Advies en Instemming Deze commissie bereidt de onderwerpen voor die de Raad van Bestuur de ondernemingsraad ter advies of instemming voorlegt. Commissie Financiële Zaken Deze commissie beoordeelt de financiële cijfers van de organisatie, waarbij de begroting, de maandcijfers en de jaarrekening de belangrijkste stukken zijn. Commissie VGWM (Veiligheid, Gezondheid, Welzijn en Milieu) Deze commissie heeft als taken het bespreken van zaken met betrekking tot arbeidsomstandigheden, het verkrijgen van informatie op dit gebied en het bevorderen van de naleving van de voorschriften ten aanzien van VGWM. De commissies kunnen gebruik maken van elkaars capaciteiten. Vergaderingen De Ondernemingsraad kwam gemiddeld drie keer per maand bijeen, in vergadering of in commissievergaderingen. De OR vergaderde in 2015 zeven keer met de Raad van Bestuur. Het is gebruikelijk dat een delegatie van de Raad van Toezicht twee keer per jaar bij zo n overlegvergadering aanwezig is om de algemene gang van zaken in de organisatie of een thema te bespreken. Ten behoeve van het overleg in een meer informele setting werd één keer een keukentafelgesprek van OR en RvB gehouden. Jaardocument 2015 Livio 27

Advies en instemming De belangrijkste onderwerpen waarover de Ondernemingsraad in 2015 advies heeft uitgebracht, dan wel instemming heeft verleend, zijn in het navolgende overzicht opgenomen. Onderwerp Formatiereductie PIT-team (Psychiatrisch Intensieve Thuiszorg), Thuisbegeleiding en medewerkers Service. Realiseren passende personeelsformatie 2017. Harmonisatie Jubileumregeling. Vital Health is een bedrijf dat toepassingen in automatisering voor de Eerstelijn, GGZ en Ziekenhuizen ontwikkelt en levert. Livio overweegt van hun diensten gebruik te maken. Sluiting productiekeukens Livio. Accezz begeleidt veranderingstrajecten in de zorg. Intentieverklaring samenwerking de ZorgSchakel Enschede (opgestart onder de naam Rode Bus). Inzet van gezamenlijke beschikbare capaciteit van de deelnemende organisaties t.b.v. specialistische zorg (thuis). Advies/Instemming De OR vindt dit beleid een logische stap en hoopt dat voor de betreffende medewerkers een passende functie binnen Livio gevonden kan worden. De OR heeft enkele aandachtspunten opgenomen in zijn advies, onder andere dat de betrokken medewerkers tijdig, eenduidig en volledig geïnformeerd moeten worden, bij voorkeur door één personeelsadviseur om tegenstrijdige informatie te voorkomen. De OR is verheugd dat Livio de CAO verschillen opheft en medewerkers V&V en medewerkers Thuiszorg gelijkwaardig honoreert en de 12½-jarig jubileumgratificatie gelijktrekt. De OR heeft geadviseerd om werknemers een gedegen scholing aan te bieden betreffende algemene kennis van ICT middelen en het gebruik hiervan. De OR adviseerde ook optimaal gebruik te maken van de mogelijkheden die Vital Health biedt. In het kader van de verkoop van de productiekeuken De Boeskool en het uitbesteden van maaltijdlevering kan de OR zich vinden in het beleid de eigen keukens binnen Livio te sluiten. In verband met de voortgang van het project heeft de OR besloten zijn advies uit te brengen alvorens de adviesaanvraag besproken is in een overlegvergadering. De OR ziet grote voordelen voor Livio. Mochten er op enig moment personele consequenties ontstaan, dan ontvangt de OR een advies of instemmingsaanvraag. De OR staat positief tegenover het samenwerkingsverband. De OR heeft enkele aandachtspunten opgenomen in zijn advies en gevraagd of deelplannen en adviesaanvragen betreffende de ZorgSchakel Enschede tijdig voorgelegd worden. Jaardocument 2015 Livio 28

Overige onderwerpen Naast de bespreking van bovengenoemde advies- en instemmingaanvragen is veelal naar aanleiding van ontvangen informatie van de bestuurder, een aantal beleidsonderwerpen aan de orde geweest. De belangrijkste daarvan is het nieuwe Sociaal Reglement Livio, dat in gezamenlijk overleg van Raad van Bestuur en Ondernemingsraad tot stand kwam en eind 2015 is vastgesteld. Het nieuwe Reglement treedt per 1 januari 2016 in werking. 4.7 Meerjarenbeleid In 2014 is reeds met het oog op de komende transitie in de zorg het in 2011 vastgestelde Strategisch Plan 2012 2015 Met de zorgkracht van Livio nader aangescherpt, vastgesteld, goedgekeurd en breed gecommuniceerd met de medewerkers onder aan aangepaste naam Livio 2017 Visie, Missie onveranderd De huidige en toekomstige ontwikkelingen in de ouderenzorg maken het noodzakelijk onze organisatie steeds verder aan te scherpen. De permanente opdracht is om met de ons ter beschikking gestelde middelen zoveel mogelijk klanten te adequaat ondersteunen en zorg te dragen voor continuïteit. Het leven is het waard om geleefd te worden! Livio ondersteunt mensen die zorg behoeven en stelt hen daardoor zo veel mogelijk in staat de regie over hun leven te voeren. Livio is de wijk georiënteerde zorgverlener die passende zelfstandigheidsoplossingen biedt aan onze doelgroepen in Enschede, Haaksbergen en Berkelland. Wij vinden dat goede zorg gaat om maximaal behoud van zelfrespect en kwaliteit van leven, met warme betrokkenheid van naasten Livio ondersteunt deze zorg door open te staan voor de situatie van de klant en daar verantwoord naar te handelen. Uitgangspunten Livio 2017 Eigen regie & Participatie is het vertrekpunt bij organiseren van zorg Onderscheidend voordeel: We zijn er wanneer nodig! Operational Excellence is uitgangspunt voor onze werkwijze: o Meer zorg met minder (moeite & kosten). o Effectief werken en een positief rendement. o Groei, meer klanten tegen gelijkblijvende (maatschappelijke) kosten Flexibiliteit: beweeglijk reageren op vragen van onze stakeholders. Innovatief: nieuwe wonen & zorg concepten, slimme technologie, eigentijdse coördinatie en communicatie infrastructuur. Relatiemarketing: breed in investeren, samenhangend met veranderde geldstromen en samenwerkingsverbanden. Jaardocument 2015 Livio 29

4.8 Algemeen beleid verslagjaar Ons aanbod is gebaseerd op het drieluik Nut, Noodzaak & Eigentijds. Daarbij hanteert Livio het begrip klant, hetgeen tot uitdrukking wenst te brengen dat onze relatie vooral een wederkerige is. Het werk is er op gericht klanten de regie over hun eigen leven te laten behouden waarbij ze liefst binnen hun eigen sociale netwerk invulling aan hun leven kunnen geven. Livio is er daarbij op gericht zowel klanten als hun netwerken en sociale steunsystemen (mantelzorgers) te faciliteren. Klanten ervaren daarbij een vraag- en klantgerichte houding van medewerkers en een goed gevoel voor maatschappelijke omstandigheden en de mogelijkheden van de organisatie. Einde 2014 en begin 2015 zijn deze projecten alle van start gegaan met als overkoepelende thema Toekomst 17. Een 2-tal omvangrijke projecten zijn in 2015 afgerond. In 2015 zijn alle zorgteams opnieuw samengesteld uit 12~15 medewerkers die de beschikken over het classificatie niveau 3 IG, 4 en 5. Om tot deze nieuwe zorgteams te komen zijn ca. 200 medewerkers omgeschoold, 300 medewerkers van team veranderd en hebben ca. 200 medewerkers hun carrière buiten Livio voorgezet. In 2015 zijn voor 3 vestigingen projecten afgerond waarbij de zorgprocessen op basis van de nieuwe uitgangspunten opnieuw zijn ingericht. In 2016 zullen de andere vestigingen volgen. Bij een aantal projecten hebben de 1 ste proefimplementaties in 2015 plaatsgevonden. Een vestiging kent een nieuwe inrichting, die zelfredzaamheid, eigen regie en participatie bevordert. Tevens zijn alle voorbereidingen afgerond om vanaf 1 ste kwartaal 2016 de klant zijn verzekerde aanspraak op basis van een keuze systeem te laten verzilveren. Hierbij heeft de klant de mogelijkheid gekregen om te kiezen uit een groot aantal verschillende zorgvormen, zorgmomenten, zelfzorg(hulpmiddelen) en zorguitvoerders, waarbij van iedere combinatie is vastgesteld wat de invloed is op de verzekerde aanspraak. In 2015 is tevens overgestapt naar een nieuwe maaltijdleverancier en flexibel maaltijdconcept. Een belangrijke start is gemaakt met de ontwikkeling van nieuwe ICT infrastructuur. In een 2 wekelijks transitieoverleg vindt de onderlinge afstemming en monitoring plaats. Over de voortgang wordt regelmatig breed en op verschillende manieren gecommuniceerd onder de naam Toekomstpraat. In 2016 en 2017 zullen we de plannen, na evaluatie van de proefimplementatie en eventuele aanpassingen, implementeren in alle overige organisatieonderdelen. Financiën Het resultaat uit boekjaar 2015 wordt toegelicht in paragraaf 4.13. De noodzaak van resultaatgerichtheid blijft onverminderd aanwezig. Hoewel Livio er niet voor is om winst te maken, is het een absolute noodzaak jaarlijks over te houden om een minimum eigen vermogen in stand te houden. Een voldoende eigen vermogen is hard nodig om weerstand te kunnen blijven bieden tegen de bewegingen in onze sector. Onze vermogenspositie heeft gedurende de afgelopen vijf jaar weer vrijwel het niveau bereikt van wat in de VVT branche wenselijk wordt geacht. Minimaal handhaving hiervan is een must. Ondanks het verlies in 2015, veroorzaakt door in het dit jaar verantwoorden van alle reorganisatiekosten, is het vermogen nog steeds boven het branche gemiddelde. Voor 2016/2017 wordt een toenemende druk op de marges voorzien. Livio heeft de nodige maatregelen genomen om de vermogenspositie op peil te houden. Jaardocument 2015 Livio 30

4.9 Algemeen kwaliteitsbeleid Sinds 2006 is Livio gecertificeerd op basis van het kwaliteitscertificaat HKZ voor de VV&T. Het huidige HKZ certificaat is geldig tot november 2018. De deelschema s voor Verpleging en Verzorging en Voedingsvoorlichting en dieetadvisering worden door certificerende organisatie Det Norske Veritas geaudit. Interne en externe auditering Minimaal twee keer per jaar vindt er een audit plaats conform de standaarden van HKZ, één keer door de interne Auditcommissie van Livio, één keer door DNV ter beoordeling en continuering van de HKZcertificatie. Hiermee bereikt Livio een methodische werkwijze die gebaseerd is op de zogenaamde PDCA-cyclus (Plan, Do, Check, Act). In 2015 is bij de interne audit extra aandacht uitgegaan naar het thema medicatieveiligheid. Rapportage Elke maand wordt een rapportage opgesteld, welke op basis van prestatie-indicatoren een overzicht geeft van de meest cruciale aspecten van de organisatie. Deze rapportage kan de volgende onderwerpen bevatten en is als volgt opgebouwd: 1 Klachten 2 Meldingen Incidenten Klanten 3 Meldingen Incidenten Medewerkers 4 BOPZ 5 Rapportage calamiteitendienst en Brandveiligheid 6 Klanttevredenheid/ benchmark 7 Interne audits/ externe audits 8 Corrigerende en preventieve maatregelen 9 Prestatie indicatoren 10 Beoordeling leveranciers 11 Inkoop Ieder element uit de rapportage bestaat uit 2 onderdelen: cijfers en eventuele adviezen. Klachten De registratie van klachten vormt een vast onderdeel van de hierboven genoemde rapportage. Melding Incidenten Klanten (MIK) De gemelde incidenten worden geregistreerd naar categorie, gezondheidsklachten en gevolgen. In 2015 werd conform de Leidraad van de IGZ 2 maal een melding gedaan van een calamiteit. Het betrof beide keren een overlijden binnen 30 dagen na een val. Op basis van een methodische analyse is onderzoek gedaan naar de calamiteiten. Belangrijk om te onderzoeken of er sprake van vermijdbaarheid of verwijtbaarheid was en zo nodig verbetermaatregelen te nemen. Jaardocument 2015 Livio 31

Van 1 melding is bekend dat de IGZ geen nader onderzoek doet en de melding afsluit. Van de andere melding is nog geen bericht ontvangen. Bijzondere Opname Psychiatrische Ziekenhuizen (BOPZ) Bijna alle bewoners van de BOPZ erkende geriatrische afdelingen hebben een BOPZ art.60 indicatie. In een enkele uitzonderingssituatie is sprake van indicatie op basis van een Rechtelijke Machtiging (RM). Gebruik middelen en maatregelen in het kader van de BOPZ Indien noodzakelijk worden bij psychogeriatrische klanten Middelen en Maatregelen (M&M) toegepast conform de afspraken die hieromtrent zijn gemaakt tussen het zorgen behandelteam en de klant en diens vertegenwoordiger. Het aantal bewegingsvrijheid beperkende middelen (dicht) op het lijf van de bewoner daalt. Ook over geheel 2015 is deze daling te zien (38 naar 27). In totaal zijn er 27 van deze toepassingen en deze worden toegepast bij 24 cliënten. Enkele cliënten hebben meerdere van dergelijke M&M toepassingen. Bij 13,2% (vorige maand: 12,6%) van de cliënten worden deze M&M toegepast. Het aantal toegepaste bedhekken is in december 2015 8. Gestelde doelstelling voor 2015 van maximaal 13 is gehaald. 4.10 Kwaliteitsbeleid ten aanzien van klanten Overall beeld De resultaten van de Landelijke Prevalentiemeting Zorgproblemen (LPZ) meting van 2015 zijn licht verslechterd t.o.v. 2014. Dit wordt zichtbaar gemaakt in onderstaande tabel. Livio breed is het percentage scores onder de norm ( landelijk gemiddelde) met 2% toegenomen, namelijk van 39% in 2014 naar 41% in 2015. Uitgaande van een normaalverdeling scoort 50% van de zorgaanbieders onder en 50% boven het landelijk gemiddelde. Livio doet het met een percentage van 41% scores onder de norm in 2015 beter dan het landelijk gemiddelde, tegelijkertijd is er nog veel ruimte voor verdere verbetering op de norm die Livio zich gesteld heeft. De verslechtering t.o.v. 2014 is toe te schrijven aan de RvE Wonen & Zorg. Het resultaat van de RvE Thuiszorg is verbeterd t.o.v. 2014 en ook de RvE Zorg & Verblijf is iets verbeterd. Jaardocument 2015 Livio 32

Thuiszorg Wonen & Zorg Zorg & Verblijf Totaal Livio n=466 n=495 n=228 n=1189 Aantal indicatoren onder norm 2015 20 37 56 113 Aantal indicatoren onder norm 2014 23 28 58 109 Verschil -3-13% +9 +32% -2-3% +4 +7% Totaal aantal gemeten indicatoren 48 80 149 277 % onder norm t.o.v. totaal 2015 42% 46% 38% 41% % onder norm t.o.v. totaal 2014 48% 35% 39% 39% Verschil -6% +11% -1% +2% Overall beeld per Kwaliteitsindicator Het aantal scores dat voldoet aan de norm ( landelijk gemiddelde) is op 4 Kwaliteitsindicatoren verbeterd, op 3 Kwaliteitsindicatoren gelijk gebleven en op 4 Kwaliteitsindicatoren verslechterd. Het percentage scores onder de norm is verbeterd op Vrijheidsbeperkende Maatregelen (-11%), Prevalentie Vochtletsel (-13%), Prevalentie Incontinentie (-3%) en Valincidenten (-7%). Het percentage scores onder de norm is verslechterd op Medicijnfouten (+4%), Gebruik Antipsychotica (+9%), Prevalentie Decubitus (+10%) en Prevalentie Smetten (+10%). Op de Kwaliteitsindicatoren Gebruik Antipsychotica (64%) en Prevalentie Depressie (55%) presteren we minder goed dan het landelijk gemiddelde. Opvallend hierbij is dat we hier vorig jaar ook al slechter op scoorden dan het landelijk gemiddelde. Opvallend is dat we op de Kwaliteitsindicator Vrijheidsbeperkende maatregelen geen 1 keer onder de norm scoren (0%). Jaardocument 2015 Livio 33

Aantal indicatoren Verschil Totaal gemeten % onder norm t.o.v. totaal onder norm Indicatoren Kwaliteitsindicatoren 14 15 14 15 Vrijheidsbeperkende 1 0-1 (-100%) 9 11% 0% -11% maatregelen Medicijnfouten 9 10 +1 (+11%) 22 41% 45% +4% Gebruik antipsychotica 12 14 +2 (+17%) 22 55% 64% +9% Prevalentie Probleemgedrag 8 8 0 (0%) 22 36% 36% 0% Prevalentie Depressie 12 12 0 (0%) 22 55% 55% 0% Prevalentie Decubitus 12 15 +3 (+25%) 30 40% 50% +10% Prevalentie Smetten 10 13 +3 (+30%) 30 33% 43% +10% Prevalentie Vochtletsel 12 8-4 (-33%) 30 40% 27% -13% Prevalentie Incontinentie 13 12-1 (-8%) 30 43% 40% -3% Prevalentie Ondervoeding 9 9 0 (0%) 30 30% 30% 0% Valincidenten 14 12-2 (-14%) 30 47% 40% -7% Totaal 112 113 +1 (+1%) 277 39% 41% +2% Ver- schil Klachten Klachtenregeling Livio heeft een klachtenregeling voor klanten, die gebaseerd is op de landelijke Klachtenregeling voor thuiszorg, verzorgingshuizen en verpleeghuizen. Livio heeft een externe, onafhankelijke klachtencommissie voor algemene klachten, voor BOPZ klachten wordt gebruik gemaakt van de Regionale Klachtencommissie. De klant kan bijgestaan worden door de klachtenfunctionaris voor het formuleren van de klacht. De registratie van klachten vormt een vast onderdeel van de eerder genoemde maandrapportage. In 2015 werden 64 klachten ontvangen. Alle klachten zijn via de klachtenfunctionaris door de verantwoordelijk manager naar tevredenheid afgehandeld. De meeste klachten betroffen ervaren kwaliteit personeel, informatie en bejegening. Jaaroverzicht Klachten 2014-2015 Maand Jan Feb Maart April Mei Juni Juli Aug Sept Okt Nov Dec Totaal klachten 2014 5 1 4 3 3 5 1 1 5 4 4 3 39 klachten 2015 8 2 1 4 6 1 4 3 6 7 4 18 64 Voor de stijging van het aantal klachten in december 2015 is geen verklaring gevonden. De klachten lagen verspreid over de drie RVE s en binnen de RVE geen concentratie op bepaalde locaties of afdelingen. Jaardocument 2015 Livio 34

4.11 Kwaliteit ten aanzien van medewerkers Algemeen Het jaar 2015 kenmerkt zich in P&O termen als een jaar dat in teken stond van een forse herinrichting van de organisatie. Begin 2015 werden de resultaten bekend van het eind 2014 uitgevoerde Medewerkers Tevredenheid Onderzoek (MTO). De uitkomsten waren ten opzichte van het MTO in 2012 niet significant zaken anders, een gemiddelde tevredenheid van een 7,5. Met gepaste trots mogen we dan ook wel zeggen dat Livio nog steeds behoort tot de 1/3 van de organisaties in de zorg die het beste scoren met betrekking tot het MTO. In het voorjaar van 2015 kwam ook de nadruk te liggen op de uitvoering van de organisatiewijzigingen. Daartoe waren onder ander toe dat er een drietal adviesaanvragen bij de Ondernemingsraad zijn neergelegd die alle drie betrekking hadden op voorgenomen organisatie wijzigingen. Tevens is in dat kader met het ROC van Twente wel een bijzonder opleidingstraject tot stand gekomen die medewerkers de mogelijkheid gaat bieden om versneld een 3IG diploma te gaan behalen (40 weken in plaats van de regulier 80 tot 120 weken). In 2014 hebben twee P&O adviseurs zich bekwaamd in coaching hetgeen ertoe heeft geleid dat zij in 2015 voor een 15 tal medewerkers een coaching traject hebben verzorgd. Daarnaast zijn alle P&O adviseurs getraind om de OIM (oplossingsgerichte interactie methode) en zijn zij met nog een aantal collega s gecertificeerd om de TMA (Tallent Motivatie Assessment) te mogen afnemen/duiden. Ook in 2015 hebben wij goede resultaten behaald met de Stichting Het Wijkgilde. Een stichting opgericht door RJ safety & security en Livio die zich ten doel stelt om een bijdrage te leveren aan het bevorderen van de (arbeids)participatie van de inwoners van Enschede. Dit alles in het kader van Maatschappelijke Verantwoord Ondernemen. In 2015 zijn we erin geslaagd om ruim 50 inwoner van de gemeente Enschede met een grote afstand tot de arbeidsmarkt aan een betaalde baan te helpen en nog eens een 30-tal inwoners die vrijwilligerswerk zijn gaan doen. Jaardocument 2015 Livio 35

Tevens hebben we het keurmerk mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid behouden evenals het werkpakt keurmerk van de gemeente Enschede. Logo het WijkGilde: Logo mantelzorg vriendelijk personeelsbeleid: Werkpakt keurmerk: Livio Academie 2015 In het jaar 2015 is verder vorm en inhoud gegeven aan het structuren van leren en kennisdeling binnen Livio zoals vermeld in het meerjaren leerbeleid van Livio 2012-2015. Een belangrijk onderdeel hierin is het implementeren en operationaliseren van een leermanagement systeem. Door middel van dit systeem kunnen we medewerker in toenemende mate regie krijgt over het moment van leren. Ook in 2015 hebben er weer vele leertrajecten plaatsgevonden. Er heeft ongeveer 13.000 uur aan formele leermomenten plaatsgevonden. De speerpunten van het meerjaren leerbeleid 2012-2015 vormen ook voor 2015 weer de basis voor dit verslag; kennisdeling, structuur en talentontwikkeling. Jaardocument 2015 Livio 36

Hieronder een opsomming van een aantal leertrajecten die in 2015 hebben plaatsgevonden zodat u zich hiervan een beeld vormen. Uiteraard zijn dit niet alle leertrajecten maar het geeft een beeld van de diversiteit van leertrajecten binnen Livio. BHV Basis (volledig nieuw ontwikkeld) BHV herhaling (volledig nieuw ontwikkeld) Tillen en Transfer Houding en Beweging Voorbehouden handelingen EVV leertraject EVV follow up Cursus werkbegeleiding pc-vaardigheden training EKD e-learning "omgaan met agressie aandachtsvelden/klinische les Vakbekwame zorg, driejarig leertraject o.b.v. normen verantwoorde zorg Leertraject dementiezorg Livio Voedselveiligheid binnen de intramurale zorg Vakbekwaam indiceren voor wijkverpleegkundigen Veilige naald instructie MBO verzorgende 3 IG en Verpleegkunde (BBL) HBO-V ( duaal) Naast de interne leertrajecten is de Livio Academie nauw betrokken bij de ontwikkeling van het beroepsonderwijs in de regio op zowel MBO als ook op HBO niveau. Vanuit de organisatie hebben we op deze manier invloed op de ontwikkeling van toekomstige beroepsbeoefenaars op school maar ook in de praktijk. Verder zijn wij als Livio actie betrokken bij het TZA (Twentse Zorg Academie) en hebben wij een intentieverklaring ondertekend om actief te participeren in een wijkleercentrum in Eibergen. Jaardocument 2015 Livio 37

Ziekteverzuim 2015 Afdeling Totaal Verzuim % Verzuim % kortdurend Verzuimfreq. Incl. langdurig Verzuimfreq. w.v. kortdurend Gem. duur incl. langdurig Gem. duur w.v. kortdurend Aantal Meldingen Livio 8,5 2,48 0,72 0,58 35,59 14,38 1755 RvB 2,73 2,73 0,43 0,43 13,9 13,9 10 P&O 13,79 2,12 0,56 0,44 54,25 17,7 242 FEAZ 1,21 0,71 0,7 0,65 7,9 5,57 30 Facilitair 3,59 1,35 0,53 0,45 29,41 9,5 81 Thuiszorg 9,41 2,68 0,71 0,52 44,24 19,02 412 Zorg & Verblijf 7,58 2,74 0,81 0,69 28,28 12,27 555 Wonen & Zorg 8,91 2,66 0,82 0,67 29,61 13,02 425 Het verzuim binnen Livio is de laatste twee jaren gedaald naar structureel rond de 5,5%. Vanaf het najaar 2015 zagen we een stijging. Dit, gekoppeld aan het vertrek van onze bedrijfsarts (36 uur per week in dienst bij Livio) maakte dat we ons moesten bezinnen over een andere aanpak. In nauw overleg met de OR is nieuw beleid ontwikkeld. Belangrijkste uitgangspunt van het nieuwe beleid is: volledig invulling geven aan de stelling: De 1 ste verzuimdag = de 1 ste re-integratie dag! Dit doen we middels het anders inrichten van de organisatie als het gaat om verantwoordelijkheden met betrekking tot het verzuimproces. In praktische zin gebeurd dit door de functie in te richten van verzuimconsulent/bedrijfsverpleegkundige, die de procesregie gaat voeren met betrekking tot de verzuimende medewerker. Met het nieuw geformuleerde arbeidsverzuimbeleid gaan we een verdere kwaliteitsslag maken richting integraal gezondheidsmanagement. Als we het geheel van activiteiten goed inzetten en onderhouden, dan kan dit een verdere daling van het verzuim opleveren tot het niveau van in eerste instantie structureel onder de 4%. Dit betekent dat medewerkers zich gezond en vitaal voelen en het levert de organisatie in zijn geheel ook financiële voordelen op. Jaardocument 2015 Livio 38

Vrijwilligers Het aantal vrijwilligers in 2015 is toegenomen naar 998 ultimo 2015. Vrijwilligersaantal ultimo 2015 Rayon Neede 8% Rayon Eibergen 13% Rayon Haaksbergen 43% Rayon Enschede 36% Rayon Eibergen 125 Rayon Enschede 363 Rayon Haaksbergen 430 Rayon Neede 80 Totaal 998 Verdeling man/vrouw. Verdeling m.b.t. hoelang vrijwilligers aan onze organisatie verbonden zijn. Jaardocument 2015 Livio 39

Verdeling m.b.t. de leeftijd van onze vrijwilligers geeft het volgende beeld. Geleid vrijwilligerswerk Ook in 2015 is er sprake geweest van geleid vrijwilligerswerk in de vorm van zowel maatschappelijke stages, voorbereidende beroepsstages en taalstages. Ook zijn via de gemeente diverse kandidaten aangemeld voor verschillende vormen van vrijwilligerswerk al dan niet als opmaat tot het verkrijgen van een reguliere baan. Enkele kerngetallen medewerkers Livio Geslacht Leeftijd Deeltijdfactor Instroom Uitstroom 51,55 fte 184,70 fte Jaardocument 2015 Livio 40

4.12 Samenleving Livio dichtbij Het werk van Livio is er op gericht klanten de regie over hun eigen leven te laten behouden waarbij ze liefst binnen hun eigen sociale netwerk invulling aan hun leven kunnen geven. Livio faciliteert daarbij zowel klanten als hun netwerken en sociale steunsystemen (mantelzorgers) om dit mogelijk te maken. Wanneer we dit met en voor onze klanten kunnen realiseren, werken we aan een toekomstbestendige wijze waarop Livio haar rol in de samenleving invult. Voorwaarde hierbij is dat Livio aanwezig is in de nabijheid van haar klanten. Want dit faciliteren kunnen we niet van afstand doen. Bij veel van onze activiteiten heeft Livio keuzes gemaakt ter bevordering van duurzaamheid en respectvol omgaan met ons milieu. We hebben de afgelopen jaren onze activiteiten, werkzaamheden en faciliteiten binnen wijken, buurten en dorpen steeds beter geprofileerd, waarbij uiteraard ook hierbij geldt dat iedere activiteit kostendekkend georganiseerd dient te worden. Mogelijkheden die bijvoorbeeld een Livio Grand Café te bieden heeft worden onder de aandacht gebracht. Clubs, verenigingen en activiteiten, die binnen Woonzorgcentra geboden worden, stellen we open voor buurtbewoners. We laten steeds op wijk-, buurten dorpsniveau zien wat we doen en er wat er mogelijk is. Daarmee wordt de binding met de inwoners van het werkgebied verstrekt en zorgen we ervoor dat Livio bekend wordt als grote organisatie die tegelijkertijd open en dichtbij in eigen wijk, buurt of dorp aanwezig is. Ook met het oog op de toenemende marktwerking is het belangrijk dat we deze kracht van Livio blijven onderstrepen. Jaardocument 2015 Livio 41

4.13 Financieel beleid In 2015 zijn de resultaten in belangrijke mate beïnvloed door de reorganisatie van de zorgteams. Hierbij is er niet alleen sprake van een omvangrijke formatiereductie, maar ook een omvangrijke ombouw. Zowel de kosten met betrekking tot de ombouw (scholing/lagere inzet) als de kosten met betrekking tot de formatie reductie zijn in 2015 verantwoord. Deze grote inspanning heeft een duidelijke weerslag gehad op de organisatie. De verwachting is dat in 2016, mede door het gerichter sturen op het aanpassen van het gedrag van medewerkers, de organisatie zich weer herpakt, en de resultaten zich weer ombuigen naar een positief rendement. Opbouw van het resultaat per segment 2015 2014 1.000 1.000 Wlz (2014: AWBZ) -1.794 543 ZVW (2014: GRZ) -746-389 Overige activiteiten 1.001 112 Totaal -1.539 266 Financiële ratio's 2015 2014 Resultaatratio (concernniveau) -1,5% 0,3% Resultaatratio Wlz-gefinancierde activiteiten (2014: AWBZ) Segment 1 - Wlz (2014: AWBZ) -2,8% 0,6% Resultaatratio Zvw-gefinancierde activiteiten (2014: GRZ) Segment 2 - Zvw (2014: GRZ) -2,9% -8,3% Resultaatratio niet-wlz/zvw-gefinancierde activiteiten Segment 3 - Overige activiteiten 10,0% 3,7% Liquiditeit (concernniveau) Quick ratio (vlottende activa/korte schulden) 98,5% 133,8% Solvabiliteit (concernniveau) Solvabiliteit (totaal eigen vermogen/totaal opbrengsten) 19,7% 20,3% Solvabiliteit (totaal eigen vermogen/balanstotaal) 33,6% 31,7% 31-12-2013 31-12-2014 31-12-2015 EV / VV 0,45 0,46 0,51 Jaardocument 2015 Livio 42

5. Jaarrekening Jaarrekening 2015 Jaardocument 2015 Livio 43

Stichting Livio 5.1 GECONSOLIDEERDE JAARREKENING 5.1.1 GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER 2015 (na resultaatbestemming) Ref. 31-dec-15 31-dec-14 ACTIVA Vaste activa Materiële vaste activa 1 43.149 43.901 Financiële vaste activa 2 799 1.204 Totaal vaste activa 43.948 45.105 Vlottende activa Voorraden 3 74 71 Vorderingen uit hoofde van financieringstekort 5 257 1.207 Debiteuren en overige vorderingen 6 8.765 4.698 Liquide middelen 7 5.467 15.674 Totaal vlottende activa 14.563 21.650 Totaal activa 58.511 66.755 Ref. 31-dec-15 31-dec-14 PASSIVA Groepsvermogen 8 Kapitaal 341 341 Bestemmingsfondsen 12.410 14.950 Algemene en overige reserves 6.894 5.893 Totaal groepsvermogen 19.645 21.184 Voorzieningen 9 2.731 6.192 Langlopende schulden (nog voor meer 10 21.348 23.194 dan een jaar) Onderhanden werk uit hoofde van DBC's / 4 177 88 DBC-zorgproducten Kortlopende schulden (ten hoogste 1 jaar) Schulden uit hoofde van financieringsoverschot 5 9 129 Overige kortlopende schulden 11 14.601 15.968 Totaal passiva 58.511 66.755 Pagina 44

Stichting Livio 5.1.2 GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING OVER 2015 BEDRIJFSOPBRENGSTEN: Ref. 2015 2014 Opbrengsten zorgprestaties en maatschappelijke ondersteuning 13 90.504 95.503 Subsidies (exclusief Wmo en Jeugdzorg) 14 1.962 1.207 Overige bedrijfsopbrengsten 15 7.185 7.513 Som der bedrijfsopbrengsten 99.651 104.223 BEDRIJFSLASTEN: Personeelskosten 16 69.732 70.349 Afschrijvingen op immateriële en materiële vaste activa 17 4.570 4.552 Overige bedrijfskosten 18 25.906 27.993 Som der bedrijfslasten 100.208 102.894 BEDRIJFSRESULTAAT -557 1.329 Financiële baten en lasten 19-982 -1.063 RESULTAAT UIT GEWONE BEDRIJFSUITOEFENING -1.539 266 Buitengewoon resultaat 20 0 0 RESULTAAT BOEKJAAR -1.539 266 RESULTAATBESTEMMING Het resultaat is als volgt verdeeld: 2015 2014 Toevoeging/onttrekking: Kapitaal 0 0 Reserve aanvaardbare kosten -2.540 154 Algemene reserve 1.001 112-1.539 266 Pagina 45

Stichting Livio 5.1.3 GECONSOLIDEERD KASSTROOMOVERZICHT Kasstroom uit operationele activiteiten Ref. 2015 2014 Bedrijfsresultaat -557 1.329 Aanpassingen voor: - afschrijvingen en overige waardeverminderingen 1 3.948 3.838 - mutaties voorzieningen 9-3.461 1.706 487 5.544 Veranderingen in vlottende middelen: - voorraden 3-3 -14 - mutatie onderhanden werk uit hoofde van DBC's / DBCzorgproducten 4 89 1.319 - vorderingen 6-4.067-2.606 - vorderingen/schulden uit hoofde van financieringstekort respectievelijk -overschot 5 830 1.552 - kortlopende schulden (excl. schulden aan banken) 11-1.367-1.373-4.518-1.122 Kasstroom uit bedrijfsoperaties -4.588 5.751 Ontvangen interest 19 96 85 Betaalde interest 19-1.070-1.140 Buitengewoon resultaat 20 0-8 -974-1.063 Totaal kasstroom uit operationele activiteiten -5.562 4.688 Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investeringen materiële vaste activa 1-3.194-3.275 Verwervingen deelnemingen en/of samenwerkingsverbanden 2 9 1.475 Investeringen in overige financiële vaste activa 2 386 393 Totaal kasstroom uit investeringsactiviteiten -2.799-1.407 Kasstroom uit financieringsactiviteiten Aflossing langlopende schulden 10-1.846-2.121 Totaal kasstroom uit financieringsactiviteiten -1.846-2.121 Mutatie geldmiddelen -10.207 1.160 Stand geldmiddelen per 1 januari 15.674 14.514 Stand geldmiddelen per 31 december 5.467 15.674 Mutatie geldmiddelen -10.207 1.160 Pagina 46

Stichting Livio 5.1.4 GRONDSLAGEN VAN WAARDERING EN RESULTAATBEPALING 5.1.4.1 Algemeen Grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de Regeling verslaggeving WTZi, de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving RJ 655 en titel 9 BW2. Continuïteitsveronderstelling Deze jaarrekening is opgesteld uitgaande van de continuïteitsveronderstelling. Vergelijking met voorgaand jaar De grondslagen van waardering en van resultaatbepaling zijn ongewijzigd ten opzichte van voorgaand jaar. Vergelijkende cijfers De cijfers voor 2014 zijn, waar nodig, geherrubriceerd om vergelijkbaarheid met 2015 mogelijk te maken. Gebruik van schattingen De opstelling van de jaarrekening vereist dat het management oordelen vormt en schattingen en veronderstellingen maakt die van invloed zijn op de toepassing van grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen, en van baten en lasten. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. De schattingen en onderliggende veronderstellingen worden voortdurend beoordeeld. Herzieningen van schattingen worden opgenomen in de periode waarin de schatting wordt herzien en in toekomstige perioden waarvoor de herziening gevolgen heeft. Consolidatie In de geconsolideerde jaarrekening van Stichting Livio zijn de financiele gegevens verwerkt van de rechtspersonen waarin een beleidsbepalende zeggenschap kan worden uitgeoefend. Het betreft de volgende rechtspersonen: - Stichting Livio Winkel, Enschede (100%) - Stichting Livio Beheer, Enschede (100%) - Livio Holding B.V., Enschede (100%) - Livio Thuishulp B.V., Enschede (100%) Consolidatie heeft plaatsgevonden volgens de integrale methode voor bovenstaande rechtspersonen. Intercompany-transacties, intercompany-winsten en onderlinge vorderingen en schulden tussen groepsmaatschappijen en andere in de consolidatie opgenomen rechtspersonen zijn geëlimineerd, voor zover de resultaten niet door transacties met derden buiten de groep zijn gerealiseerd. Ongerealiseerde verliezen op intercompany-transacties zijn ook geëlimineerd, tenzij er sprake is van een bijzondere waardevermindering. Waarderingsgrondslagen van groepsmaatschappijen en andere in de consolidatie opgenomen rechtspersonen, zijn waar nodig gewijzigd om aansluiting te krijgen bij de geldende waarderingsgrondslagen voor de groep. Enkelvoudige jaarrekening De grondslagen van waardering en resultaatbepaling voor de enkelvoudige jaarrekening zijn gelijk aan de grondslagen voor de geconsolideerde jaarrekening. Verbonden rechtspersonen Als verbonden partij worden alle rechtspersonen aangemerkt waarover overheersende zeggenschap, gezamenlijke zeggenschap of invloed van betekenis kan worden uitgeoefend. Ook rechtspersonen die overwegende zeggenschap kunnen uitoefenen worden aangemerkt als verbonden partij. Transacties van betekenis met verbonden partijen worden toegelicht voor zover deze niet onder normale marktvoorwaarden zijn aangegaan. Hiervan wordt toegelicht de aard en de omvang van de transactie en andere informatie die nodig is voor het verschaffen van het inzicht. Grondslagen WNT Voor de uitvoering van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen in de (semi)publieke sector (WNT) heeft de stichting zich gehouden aan de beleidsregel toepassing WNT en deze als normenkader bij het opmaken van deze jaarrekening gehanteerd. Pagina 47

Stichting Livio 5.1.4 GRONDSLAGEN VAN WAARDERING EN RESULTAATBEPALING 5.1.4.2 Grondslagen van waardering van activa, passiva en resultaatbepaling Activa en passiva De algemene grondslag voor de waardering van de activa en passiva is de verkrijgingsprijs of de vervaardigingsprijs. Voor zover niet anders vermeld, worden activa en passiva opgenomen voor de geamortiseerde kostprijs. Toelichtingen op posten in de balans, resultatenrekening en kasstroomoverzicht zijn in de jaarrekening genummerd. Een actief wordt in de balans opgenomen wanneer het waarschijnlijk is dat de toekomstige economische voordelen naar de stichting zullen toevloeien en de waarde daarvan betrouwbaar kan worden vastgesteld. Een verplichting wordt in de balans opgenomen wanneer het waarschijnlijk is dat de afwikkeling daarvan gepaard zal gaan met een uitstroom van middelen die economische voordelen in zich bergen en de omvang van het bedrag daarvan betrouwbaar kan worden vastgesteld. Immateriële en materiële vaste activa Bedrijfsgebouwen en -terreinen worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs plus bijkomende kosten of vervaardigingsprijs onder aftrek van cumulatieve afschrijvingen gedurende de verwachte toekomstige gebruiksduur. Op terreinen wordt niet afgeschreven. Er wordt rekening gehouden met de bijzondere waardeverminderingen die op balansdatum worden verwacht. Overige vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs inclusief direct toerekenbare kosten, onder aftrek van cumulatieve afschrijvingen gedurende de verwachte toekomstige gebruiksduur en bijzondere waardeverminderingen. Livio beoordeelt op iedere balansdatum of er aanwijzingen zijn dat een vast actief aan een bijzondere waardevermindering onderhevig kan zijn. Indien dergelijke indicaties aanwezig zijn, wordt de realiseerbare waarde van het actief vastgesteld. Indien het niet mogelijk is de realiseerbare waarde voor het individuele actief te bepalen, wordt de realiseerbare waarde bepaald van de kasstroomgenererende eenheid waartoe het actief behoort. Van een bijzondere waardevermindering is sprake als de boekwaarde van een actief hoger is dan de realiseerbare waarde; de realiseerbare waarde is de hoogste van de opbrengstwaarde en de bedrijfswaarde. Een bijzonder-waardeverminderingsverlies wordt direct als last verwerkt in de winst- en verliesrekening onder gelijktijdige verlaging van de boekwaarde van het betreffende actief. Financiële leasing Livio least een drietal gebouwen; hierbij heeft de stichting grotendeels de voor- en nadelen verbonden aan het eigendom van deze activa. Deze activa worden geactiveerd in de balans bij aanvang van het leasecontract tegen de reële waarde van het actief of de lagere contante waarde van de minimale leasetermijnen. De te betalen leasetermijnen worden op annuïtaire wijze verdeeld in een aflossings- en een rentecomponent. De leaseverplichtingen worden exclusief de rentecomponent opgenomen onder de langlopende schulden. De rentecomponent wordt gedurende de looptijd van het contract verantwoord in de winst- en verliesrekening met een vast rentepercentage over de gemiddelde resterende aflossingscomponent. De relevante activa worden afgeschreven over de resterende gebruiksduur of, indien korter, de looptijd van het contract. Operationele leasing Bij de stichting bestaan er leasecontracten waarbij een groot deel van de voor- en nadelen die aan de eigendom verbonden zijn, niet bij de stichting ligt. Deze leasecontracten worden verantwoord als operationele leasing. Verplichtingen uit hoofde van operationele leasing worden, rekening houdend met ontvangen vergoedingen van de lessor, op lineaire basis verwerkt in de winst- en verliesrekening over de looptijd van het contract. Pagina 48

Stichting Livio 5.1.4 GRONDSLAGEN VAN WAARDERING EN RESULTAATBEPALING Financiële vaste activa Deelnemingen in groepsmaatschappijen en overige deelnemingen waarin invloed van betekenis kan worden uitgeoefend, worden gewaardeerd volgens de nettovermogenswaardemethode. Invloed van betekenis wordt in ieder geval verondersteld aanwezig te zijn bij het kunnen uitbrengen van 20% of meer van de stemrechten. De nettovermogenswaarde wordt berekend volgens de grondslagen die gelden voor deze jaarrekening; voor deelnemingen waarvan onvoldoende gegevens beschikbaar zijn voor aanpassing aan deze grondslagen, wordt uitgegaan van de waarderingsgrondslagen van de desbetreffende deelneming. Indien de waardering van een deelneming volgens de nettovermogenswaarde negatief is, wordt deze op nihil gewaardeerd. Deelnemingen waarop geen invloed van betekenis kan worden uitgeoefend, worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs. Indien sprake is van een duurzame waardevermindering vindt waardering plaats tegen deze lagere waarde; afwaardering vindt plaats ten laste van de resultatenrekening. De vordering op grond van compensatieregeling betreft het door de Nza toegekende bedrag inzake de Nzaregeling CA 300-493. Deze post wordt in 6 jaar lineair afgeschreven. De overige vorderingen betreffen de rente-egalisatierekening voor verzorgingshuis ABC. Deze is ontstaan door sommering van de verschillen tussen werkelijke rentekosten en een vaste budgetrente per jaar. Jaarlijks neemt deze vordering af met het verschil tussen de werkelijke rente en de vaste budgetrente. De onder financiële vaste activa opgenomen overige vorderingen omvatten verstrekte leningen en overige vorderingen. Deze vorderingen worden initieel gewaardeerd tegen reële waarde. Vervolgens worden deze leningen gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. Indien er bij de verstrekking van leningen sprake is van disagio of agio, wordt dit gedurende de looptijd ten gunste respectievelijk ten laste van het resultaat gebracht als onderdeel van de effectieve rente. Ook transactiekosten worden verwerkt in de eerste waardering en als onderdeel van de effectieve rente ten laste van het resultaat gebracht. Bijzondere waardeverminderingen worden in mindering gebracht op de winst-en-verliesrekening. Voorraden De voorraden worden gewaardeerd op verkrijgingsprijzen, rekening houdend met incourantie. Vorderingen uit hoofde van bekostiging en overige vorderingen De vorderingen uit hoofde van bekostiging worden gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs op basis van de effectieverentemethode, verminderd met bijzondere waardeverminderingsverliezen. Voorzieningen wegens oninbaarheid worden in mindering gebracht op de boekwaarde van de vordering. Onderhanden werk uit hoofde van DBC's Het onderhanden werk uit hoofde van DBC's wordt gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs, zijnde de kostprijs van de reeds bestede verrichtingen, of tegen de opbrengstwaarde van de DBC indien deze lager is. De productie van het onderhanden werk is bepaald door de openstaande verrichtingen te koppelen aan de DBC's die ultimo boekjaar openstonden. Op het onderhanden werk worden de voorschotten die ontvangen zijn van verzekeraars in mindering gebracht. Liquide middelen Liquide middelen bestaan uit kas, banktegoeden en deposito s met een looptijd korter dan twaalf maanden. Liquide middelen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voorzieningen (algemeen) Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen die op de balansdatum bestaan waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is en waarvan de omvang op betrouwbare wijze is te schatten. De voorzieningen worden gewaardeerd tegen de beste schatting van de bedragen die noodzakelijk zijn om de verplichtingen per balansdatum af te wikkelen. De voorzieningen worden gewaardeerd tegen de nominale waarde van de uitgaven die naar verwachting noodzakelijk zijn om de verplichtingen af te wikkelen, tenzij anders vermeld. Wanneer verplichtingen naar verwachting door een derde zullen worden vergoed, wordt deze vergoeding als een actief in de balans opgenomen indien het waarschijnlijk is dat deze vergoeding zal worden ontvangen bij de afwikkeling van de verplichting. Pagina 49

Stichting Livio 5.1.4 GRONDSLAGEN VAN WAARDERING EN RESULTAATBEPALING Voorziening mobiliteit De voorziening mobiliteit wordt gevormd voor de verwachte kosten van medewerkers welke in het verslaggevingsjaar boventallig zijn geworden. Voorziening groot onderhoud De voorziening groot onderhoud wordt gevormd voor verwachte kosten inzake periodiek onderhoud van panden, installaties e.d., gebasseerd op een meerjaren onderhoudsplan. De voorziening is gebasseerd op nominale waarde. Voorziening Lippink s hof De voorziening Lippink s hof wordt gevormd door het verschil tussen de werkelijke huurprijs en de ontvangen vergoeding van de overheid. Rente- en kasstroomrisico Livio loopt renterisico over de rentedragende vorderingen (met name onder financiële vaste activa en liquide middelen) en rentedragende langlopende en kortlopende schulden (waaronder schulden aan kredietinstellingen). Voor vorderingen en schulden met variabele renteafspraken loopt Livio risico ten aanzien van toekomstige kasstromen; met betrekking tot vastrentende vorderingen en schulden loopt Livio risico s over de reële waarde als gevolg van wijzigingen in de marktrente. Met betrekking tot vorderingen worden geen financiële derivaten ter afdekking van het renterisico gecontracteerd. Kredietrisico Livio heeft geen significante concentraties van kredietrisico. Verkoop vindt plaats op basis van krediettermijnen van 30 dagen. De liquide middelen staan uit bij banken die minimaal een A-rating hebben. Livio heeft vorderingen verstrekt aan participanten en maatschappijen waarin wordt deelgenomen. Schulden Schulden worden bij de eerste verwerking gewaardeerd tegen reële waarde. Transactiekosten die direct zijn toe te rekenen aan de verwerving van de schulden worden in de waardering bij eerste verwerking opgenomen. Schulden worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, zijnde het ontvangen bedrag rekening houdend met agio of disagio en onder aftrek van transactiekosten. Het verschil tussen de bepaalde boekwaarde en de uiteindelijke aflossingswaarde wordt op basis van de effectieve rente gedurende de geschatte looptijd van de schulden in de winst- en verliesrekening als interestlast verwerkt. Livio past kostprijshedge-accounting toe voor de renteswaps die ervoor zorgen dat bepaalde variabel rentende schulden worden omgezet in vastrentende leningen. Het ineffectieve deel van de waardeverandering van de renteswaps worden verantwoord in de winst- en verliesrekening onder de financiële baten en lasten. Baten en lasten Algemeen Het resultaat wordt bepaald als het verschil tussen de opbrengstwaarde van de geleverde prestaties en de kosten en andere lasten over het jaar. De opbrengsten op transacties worden verantwoord in het jaar waarin zij zijn gerealiseerd. Baten en lasten uit voorgaande jaren (waaronder nagekomen budgetaanpassingen) die in dit boekjaar zijn geconstateerd, zijn aan dit boekjaar toegerekend. De gebudgetteerde zorgprestaties bestaan uit zorgprestaties geleverd uit hoofde van de Wet langdurige zorg (Wlz), de Zorgverzekeringsweg (Zvw) en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Verantwoording van deze prestaties geschiedt naar rato van de geleverde prestaties, gebaseerd op de verrichte diensten tot aan de balansdatum in verhouding tot de in totaal te verrichten diensten. De baten zijn berekend aan de hand van de voorschriften voor de bekostiging. Pagina 50

Stichting Livio 5.1.4 GRONDSLAGEN VAN WAARDERING EN RESULTAATBEPALING Stelselwijziging De presentatie van de opbrengsten in de resultatenrekening met inbegrip van de vergelijkende cijfers (waar mogelijk) is aangepast aan de gewijzigde bekostiging van onze instelling (zoals toegelicht in paragraaf 5.1.10 in deze jaarrekening). Dit wijkt af van het voorgeschreven model van de Richtlijn 655 Gezondheidszorg (versie 2015), maar is in overeenstemming met Ontwerp Richtlijn 655 Gezondheidzorg (versie 2016). Naar onze mening geeft de nieuwe presentatie beter inzicht in de herkomst en aard van de opbrengsten. Sociaal domein Bij het bepalen van de Wmo-omzet en Jeugdwet-omzet heeft Stichting Livio de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling gevolgd zoals onderstaand opgenomen. Met ingang van 2015 is als gevolg van de transitie een deel van de toenmalige AWBZ en ZVW zorg overgeheveld van de zorgkantoren respectievelijk de zorgverzekeraars naar de gemeenten ( decentralisatie ). Als gevolg van deze decentralisatie met als gevolg per gemeente verschillende administratieve processen is er voor 2015 sprake van een bepaalde mate van omzetonzekerheden. Overeenkomstig de landelijke en gemeentelijke uitingen van de overheid heeft hierbij continuïteit van zorgverlening voorop gestaan. Dit heeft gevolgen die leiden tot inherente onzekerheden in deze omzet van instellingen, die naar beste weten zijn geschat door de raad van bestuur van stichting en verwerkt in de jaarrekening, maar die tot nagekomen effecten kunnen leiden in volgend jaar. Hieraan liggen een aantal zaken ten grondslag, waaronder het feit dat per gemeente andere producten zijn afgesproken en separate voorwaarden gelden (aanwezigheid van een geldige beschikking, woonplaatsbeginsel, feitelijke zorglevering, vereisten met betrekking tot social return, duurzaamheidsvereisten, afrekening op basis van cliënttevredenheid, e.d.). Daarnaast is er een finale afrekening resp. landelijke verantwoording van de zorg opgesteld voor alle gemeenten waar de stichting een contracteringsrelatie mee heeft op basis van het landelijke IZA-protocol. Niet alle gemeenten hebben hiermee formeel ingestemd. Dit kan ertoe leiden dat de verantwoorde omzet ter discussie kan worden gesteld. De wijze waarop de individuele gemeenten overgaan tot afwikkeling en vaststelling is op dit moment nog niet bekend, echter de raad van bestuur heeft deze mogelijke effecten naar beste weten geschat en verwerkt in deze jaarrekening waar mogelijk en wijst op het resterende inherente risico terzake dat kan leiden tot nagekomen financiële effecten in 2016 of later. Niet-gebudgetteerde zorgprestaties Dit betreft prestaties uit persoonsgebonden en persoonsvolgende budgetten. Verantwoording van deze prestaties geschiedt naar rato van de geleverde prestaties, gebaseerd op de verrichte diensten tot aan de balansdatum in verhouding tot de in totaal te verrichten diensten. De baten zijn berekend aan de hand van de voorschriften voor de bekostiging. Subsidies Exploitatiesubsidies worden als bate verantwoord in de winst-en-verliesrekening in het jaar waarin de gesubsidieerde kosten zijn gemaakt of opbrengsten zijn gederfd, of wanneer een gesubsidieerd exploitatietekort zich heeft voorgedaan. De baten worden verantwoord als het waarschijnlijk is dat deze worden ontvangen. Subsidies met betrekking tot investeringen in materiële vaste activa worden in mindering gebracht op het desbetreffende actief en als onderdeel van de afschrijvingen verwerkt in de winst-en-verliesrekening. Overige bedrijfsopbrengsten De overige bedrijfsopbrengsten bestaan uit huur en serviceverlening en overige dienstverlening. Verantwoording van deze prestaties geschiedt naar rato van de geleverde prestaties, gebaseerd op de verrichte diensten tot aan de balansdatum in verhouding tot de in totaal te verrichten diensten. De baten uit overige opbrengsten zijn gebaseerd op het gefactureerde of doorberekende bedrag voor geleverde goederen en diensten, onder aftrek van kortingen en dergelijke en van over de omzet geheven belastingen. Pagina 51

Stichting Livio 5.1.4 GRONDSLAGEN VAN WAARDERING EN RESULTAATBEPALING Personeelskosten Lonen, salarissen en sociale lasten worden op grond van de arbeidsvoorwaarden verwerkt in de winst-en verliesrekening voor zover ze verschuldigd zijn aan werknemers. De baten en lasten worden toegerekend aan de periode waarop ze betrekking hebben, uitgaande van historische kosten. Verliezen worden verantwoord als deze voorzienbaar zijn, baten worden verantwoord als deze gerealiseerd zijn. Voorziening personeelsbeloningen Stichting Livio heeft voor haar werknemers een toegezegde pensioenregeling. Hiervoor in aanmerking komende werknemers hebben op de pensioengerechtigde leeftijd recht op een pensioen dat is gebaseerd op het gemiddeld verdiende loon berekend over de jaren dat de werknemer pensioen heeft opgebouwd bij Livio. De verplichtingen, die voortvloeien uit deze rechten van haar personeel, zijn ondergebracht bij het bedrijfstakpensioenfonds Zorg en Welzijn. Livio betaalt hiervoor premies waarvan de helft door de werkgever wordt betaald en de helft door de werknemer. De pensioenrechten worden jaarlijks geïndexeerd, indien en voor zover de dekkingsgraad van het pensioenfonds (het vermogen van het pensioenfonds gedeeld door haar financiële verplichtingen) dit toelaat. Per 1 januari 2015 diende het pensioenfonds een dekkingsgraad van ten minste 105% te hebben. De dekkingsgraad (na indexatie) bedroeg toen 109%. Per 1 januari 2015 gelden nieuwe regels voor pensioenfondsen. Daarbij hoort ook een nieuwe berekening van de dekkingsgraad. De nieuwe dekkingsgraad is het gemiddelde van de laatste twaalf dekkingsgraden. Door een gemiddelde te gebruiken zal de dekkingsgraad nu minder sterk schommelen. Op 31 december 2023 moet de dekkingsgraad minimaal 123% zijn. De gemiddelde dekkingsgraad per februari 2016 bedroeg 96%. Het pensioenfonds verwacht hieraan te kunnen voldoen en voorziet geen noodzaak voor de aangesloten instellingen om extra stortingen te verrichten of om bijzondere premieverhogingen door te voeren. Livio heeft geen verplichting tot het voldoen van aanvullende bijdragen in geval van een tekort bij het pensioenfonds, anders dan het effect van hogere toekomstige premies. Livio heeft daarom alleen de verschuldigde premies tot en met het einde van het boekjaar in de jaarrekening verantwoord. Afschrijvingen op immateriële en materiële vaste activa Immateriële vaste activa inclusief goodwill en materiële vaste activa worden vanaf het moment van ingebruikneming afgeschreven over de verwachte toekomstige gebruiksduur van het actief. Over terreinen wordt niet afgeschreven. Boekwinsten en -verliezen uit de incidentele verkoop van materiële vaste activa zijn begrepen onder de afschrijvingen. Overige bedrijfskosten De overige bedrijfskosten worden gevormd door de kosten van voedingsmiddelen en hotelmatige kosten, algemene kosten, patiënt- en bewonersgebonden kosten, onderhouden energiekosten en kosten van huur en leasing. De rechten en verplichtingen uit hoofde van meerjarige financiële contracten, zoals huurcontracten, operationele leasecontracten e.d. worden niet in de balans geactiveerd en gepassiveerd. De lasten die hieruit voortvloeien worden onder de bedrijfslasten verantwoord. Financiële baten en lasten Rentebaten en rentelasten worden tijdsevenredig verwerkt, rekening houdend met de effectieve rentevoet van de desbetreffende activa en passiva. Bij de verwerking van de rentelasten wordt rekening gehouden met de verantwoorde transactiekosten op de ontvangen leningen. Kasstroomoverzicht Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode. De geldmiddelen in het kasstroomoverzicht bestaan uit de liquide middelen. Ontvangsten en uitgaven uit hoofde van interest, ontvangen dividenden en winstbelastingen zijn opgenomen onder de kasstroom uit operationele activiteiten. Transacties waarbij geen instroom of uitstroom van kasmiddelen plaatsvindt, waaronder financiële leasing, zijn niet in het kasstroomoverzicht opgenomen. De betaling van de leasetermijnen uit hoofde van de financiële leasingcontracten zijn voor het gedeelte dat betrekking heeft op de aflossing als een uitgave uit financieringsactiviteiten aangemerkt en voor het gedeelte dat betrekking heeft op de interest als een uitgave uit operationele activiteiten. Onder de investeringen in materiële vaste activa zijn alleen opgenomen de investeringen waarvoor in 2015 geldmiddelen zijn opgeofferd. Pagina 52

Stichting Livio 5.1.5 TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS ACTIVA 1. Materiële vaste activa De specificatie is als volgt: 31-dec-15 31-dec-14 Bedrijfsgebouwen en terreinen 29.695 31.434 Machines en installaties 6.313 6.749 Andere vaste bedrijfsmiddelen, technische en administratieve uitrusting 6.976 5.689 Materiële vaste bedrijfsactiva in uitvoering en vooruitbetalingen op materiële vaste activa 165 29 Niet aan het bedrijfsproces dienstbare materiële activa 0 0 Totaal materiële vaste activa 43.149 43.901 Het verloop van de materiële activa in het verslagjaar is als volgt weer te geven: 2015 2014 Boekwaarde per 1 januari 43.901 44.464 Bij: investeringen 3.262 3.275 Bij: herwaarderingen 0 0 Af: afschrijvingen 3.948 3.838 Af: bijzondere waardeverminderingen 0 0 Af: terugname geheel afgeschreven activa 66 0 Af: desinvesteringen 0 0 Boekwaarde per 31 december 43.149 43.901 Toelichting: Voor een nadere specificatie van het verloop van de materiële vaste activa per activagroep wordt verwezen naar het mutatieoverzicht onder 5.1.6. Livio heeft ervoor gekozen vanaf 2011 de waardering in de jaarrekening aan te passen aan de nieuwe systematiek waarbij op bedrijfseconomische grondslagen wordt afgeschreven. Daarbij dient opgemerkt te worden dat de economische levensduur van een nieuw zorgpand is ingeschat op 30 jaar rekening houdend met een restwaarde van 0 van de oorspronkelijke investering. Voor de bestaande panden is een inschatting gemaakt van de resterende economische levensduur en de verwachte restwaarde. Het verschil tussen de boekwaarde per 31 december 2015 en de realiseerbare waarde was ultimo 2015 positief. Derhalve zijn er ultimo 2015 geen bijzondere waardeverminderingen op de vaste activa doorgevoerd. De gekozen uitgangspunten, welke in 2015 zijn geactualiseerd, zijn ook de basis voor de financiële administratie en de managementrapportage. Livio is geen juridisch eigenaar van de financial lease activa. Voor verdere toelichting zie paragraaf 5.1.6. 2. Financiële vaste activa De specificatie is als volgt: 31-dec-15 31-dec-14 Deelnemingen 0 9 Vordering op grond van compensatieregeling 771 1.157 Overige vorderingen 28 38 Totaal financiële vaste activa 799 1.204 Het verloop van de financiële vaste activa is als volgt: 2015 2014 Boekwaarde per 1 januari 1.204 3.072 Ontvangen dividend / aflossing leningen 405 393 Herrubricering 0 1.475 Boekwaarde per 31 december 799 1.204 Toelichting: Voor een nadere specificatie van het verloop van de financiële vaste activa per activagroep wordt verwezen naar het mutatieoverzicht onder 5.1.7. De post "Overige vorderingen" betreft de rente-egalisatierekeing voor verzorgingshuis ABC. Deze is ontstaan door sommering van de verschillen tussen werkelijke rentekosten en een vaste budgetrente per jaar. Pagina 53

Stichting Livio 5.1.5 TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS ACTIVA 3. Voorraden De specificatie is als volgt: 31-dec-15 31-dec-14 Hulpmiddelen 11 11 Emballage 63 60 Totaal voorraden 74 71 4. Onderhanden werk uit hoofde van DBC's / DBC-zorgproducten De specificatie is als volgt: 2015 2014 Onderhanden werk DBC's / DBC-zorgproducten 568 657 Af: ontvangen voorschotten 745 745 Totaal onderhanden werk -177-88 5. Vorderingen uit hoofde van financieringstekort en schulden uit hoofde van financieringsoverschot AWBZ / Wlz Wlz 2013 2014 2015 totaal Saldo per 1 januari -43 1.250 1.207 Financieringsverschil boekjaar 149 149 Correcties voorgaande jaren 163 163 Betalingen/ontvangsten 43-1.305-1.262 Subtotaal mutatie boekjaar 43-1.142 149-950 Saldo per 31 december 0 108 149 257 Stadium van vaststelling (per erkenning): Livio c c a a= interne berekening a= interne berekening b= overeenstemming met zorgverzekeraars c= definitieve vaststelling NZa 2013 2014 2015 totaal ZVW Saldo per 1 januari 129 0 129 Betalingen/ontvangsten -120 0-120 Subtotaal mutatie boekjaar -120 0 0-120 Saldo per 31 december 9 0 0 9 Stadium van vaststelling (per erkenning): Livio b 31-dec-15 31-dec-14 Waarvan gepresenteerd als: - vorderingen uit hoofde van financieringstekort 257 1.207 - schulden uit hoofde van financieringsoverschot 9 129 248 1.078 Pagina 54

Stichting Livio 5.1.5 TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS ACTIVA Specificatie financieringsverschil in het boekjaar 2015 2014 Wettelijk budget voor aanvaardbare kosten Wlz-zorg (exclusief subsidies) 59.486 87.974 Af: vergoedingen ter dekking van het wettelijk budget 59.337 86.724 Totaal financieringsverschil 149 1.250 6. Debiteuren en overige vorderingen De specificatie is als volgt: 31-dec-15 31-dec-14 Vorderingen op debiteuren 5.965 1.625 Overige vorderingen 1.339 2.574 Overige overlopende activa 1.461 499 Totaal debiteuren en overige vorderingen 8.765 4.698 Toelichting: De voorziening die in aftrek op de vorderingen is gebracht, bedraagt 13.000. De stijging van de post ''Vorderingen op debiteuren'' wordt veroorzaakt doordat in 2015 de vorderingen op zorgverzekeraars en gemeentes zijn opgenomen onder deze post. In voorgaande jaren was het onderdeel van het financieringsresultaat. Alle vorderingen hebben een looptijd van korter dan 1 jaar. Vorderingen worden bij de eerste verwerking gewaardeerd tegen de reële waarde van de tegenprestatie. Handelsvorderingen worden na de eerste verwerking gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. De reële waarde benadert de boekwaarde. 7. Liquide middelen De specificatie is als volgt: 31-dec-15 31-dec-14 Bankrekeningen 5.447 15.660 Kassen 20 14 Totaal liquide middelen 5.467 15.674 Toelichting: De liquide middelen staan ter vrije beschikking. PASSIVA 8. Groepsvermogen Het groepsvermogen bestaat uit de volgende componenten: 31-dec-15 31-dec-14 Kapitaal 341 341 Bestemmingsfondsen 12.410 14.950 Algemene en overige reserves 6.894 5.893 Totaal groepsvermogen 19.645 21.184 Pagina 55

Stichting Livio 5.1.5 TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS PASSIVA Kapitaal Saldo per Resultaat- Overige Saldo per Het verloop is als volgt weer te geven: 1-jan-2015 bestemming mutaties 31-dec-2015 Kapitaal 341 0 0 341 Totaal kapitaal 341 0 0 341 Bestemmingsfondsen Saldo per Resultaat- Overige Saldo per Het verloop is als volgt weer te geven: 1-jan-2015 bestemming mutaties 31-dec-2015 Reserve aanvaardbare kosten: Verpleging, Verzorging en Thuiszorg 14.950-2.540 0 12.410 Totaal bestemmingsfondsen 14.950-2.540 0 12.410 Algemene en overige reserves Saldo per Resultaat- Overige Saldo per Het verloop is als volgt weer te geven: 1-jan-2015 bestemming mutaties 31-dec-2015 Algemene reserves 5.893 1.001 0 6.894 Totaal algemene en overige reserves 5.893 1.001 0 6.894 9 Voorzieningen Saldo per Dotatie Onttrekking Vrijval Saldo per Het verloop is als volgt weer te geven: 1-jan-2015 31-dec-2015 x 1.000 Voorziening mobiliteit 4.051 600 3.220 0 1.431 Voorziening groot onderhoud 1.572 250 272 250 1.300 Voorziening Lippink's hof 569 0 569 0 0 Totaal voorzieningen 6.192 850 4.061 250 2.731 Toelichting in welke mate (het totaal van) de voorzieningen als langlopend moeten worden beschouwd: 31-dec-2015 Kortlopend deel van de voorzieningen (< 1 jr.) 1.281 Langlopend deel van de voorzieningen (> 1 jr.) 1.450 Hiervan langlopend (> 5 jaar) 1.300 Toelichting per categorie voorziening: - voorziening mobiliteit De huidige personeelsformatie, zowel kwalitatief als kwantitatief, is onvoldoende in staat om aan de toenemende complexiteit van onze klanten en de eisen die gemeentes en zorgverzekeraars stellen, te voldoen. Daarnaast zorgt de rem op de landelijke zorguitgaven voor een teruglopende omzet, dit noopt Livio tevens om de personeelsformatie naar beneden bij te stellen. De noodzakelijke reorganisatie betreft primair de RVE's Zorg & Verblijf, Wonen & Zorg en Thuiszorg. Vanwege uitwisselbaarheid van functies geldt de reorganisatie evenwel ook de lagere functieniveau's binnen Facilitaire Zaken (FZ). De ondersteunende diensten FZ, Financieel Economisch Administratieve Zaken (FEAZ) en Personleen & Organisatie (P&O) krimpen mee met de teruglopende omzet. Voor de boventalligheid is een voorziening mobiliteit getroffen die is geactualiseerd op basis van de genomen besluiten in 2015. - voorziening groot onderhoud De dotatie aan de onderhoudsvoorziening in 2015 is gebaseerd op het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) dat in 2014 is bijgesteld voor de komende 10 jaren. Dit wordt gedaan door de afdeling FZ met behulp van Planon. Planon is een facilitair managementinformatiesysteem dat helpt om een beter inzicht te krijgen in en controle te houden over het onderhoud aan gebouwen, gebouwgebonden installaties en terreinen. Regulier onderhoud dat meer kost dan 5.000 en niet jaarlijks wordt uitgevoerd, wordt gezien als groot onderhoud dat ten laste van de voorziening wordt geboekt. De overige reguliere onderhoudsactiviteiten vallen onder klein onderhoud en worden ten laste van de exploitatie gebracht. - voorziening Lippink's hof De huur, vergoed door de overheid, is bepaald op een afschrijvingstermijn van 33 jaar, terwijl er voor de berekening van de huurprijs is uitgegaan van een afschrijvingstermijn van 50 jaar. De dotatie betreft dan ook de eerste 33 jaar het verschil tussen de huurprijs op basis van 50 jaar en 33 jaar. De resterende 17 jaar zal de huur worden onttrokken aan deze voorziening. Door het wegvallen van de nacalculatorische posten (invoering NHC) en het binnen Livio gaan werken met DVO's (Dienstverleningsovereenkomsten) is besloten deze voorziening in 2015 te laten vrijvallen. Pagina 56

Stichting Livio 5.1.5 TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS PASSIVA 10. Langlopende schulden (nog voor meer dan een jaar) De specificatie is als volgt: 31-dec-15 31-dec-14 Schulden aan banken 15.371 15.678 Financial lease 7.041 7.516 Totaal langlopende schulden (nog voor meer dan een jaar) 22.412 23.194 Het verloop is als volgt weer te geven: 2015 2014 Stand per 1 januari 24.326 26.581 Bij: nieuwe leningen 0 0 Af: aflossingen 1.132 1.266 Af: aflossingen 2015 c.q. 2014 307 544 Af: aflossing financial lease 475 445 Stand per 31 december 22.412 24.326 Af: aflossingsverplichting komend boekjaar 1.064 1.132 Stand langlopende schulden per 31 december 21.348 23.194 Toelichting in welke mate (het totaal van) de langlopende schulden als langlopend moeten worden beschouwd: Kortlopend deel van de langlopende schulden (< 1 jr.), aflossingsverplichtingen 1.064 1.132 Langlopend deel van de langlopende schulden (> 1 jr.) (balanspost) 22.411 23.194 Hiervan langlopend (> 5 jaar) 11.418 16.580 Voor een nadere toelichting op de langlopende schulden wordt verwezen naar de bijlage overzicht langlopende schulden. De aflossingsverplichtingen zijn verantwoord onder de kortlopende schulden. Toelichting: Stichting Livio heeft, per 31-12-2015, de volgende kredietfaciliteiten: zekerheid: Rabobank 4.000.000 hypothecair De SWAP, met een restschuld per 31 december 2015 van 8.300.317, wordt gepresenteerd op basis van kostprijs hedge-counting. Het renterisico van de lening is afgedekt met een 10-jarige swap-overeenkomst (van 3 april 2014 tot 2 januari 2024) tegen een vaste rentevergoeding van 2,73%. Het verloop van de hoofdsom van de swap is gelijk aan de hoofdsom van de 50-jarige lening. De waarde van deze overeenkomst bedraagt per ultimo 2015 761.447 negatief, ultimo 2014 bedroeg deze waarde 876.543 negatief. Livio past kostprijshedge-accounting toe voor de renteswap. 11. Overige kortlopende schulden De specificatie is als volgt: 31-dec-15 31-dec-14 Crediteuren 2.951 3.955 Aflossingsverplichtingen langlopende leningen 1.064 1.157 Belastingen en sociale premies 2.958 2.582 Schulden terzake pensioenen 1.073 1.467 Nog te betalen salarissen 670 1.431 Vakantiegeld 2.086 2.229 Vakantiedagen 2.496 2.311 Nog te betalen kosten 1.303 836 Totaal overige kortlopende schulden 14.601 15.968 Toelichting: Alle kortlopende schulden hebben een looptijd korter dan 1 jaar. De reële waarde benadert de boekwaarde. Pagina 57

Stichting Livio 5.1.5 TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS PASSIVA 12. Niet in de balans opgenomen regelingen Afgesloten huuroverkomsten met de woningcorporaties Domijn, Ons Huis, Habion en Pro Wonen. De resterende looptijd van de verplichtingen is eind 2015: tot. looptijd van tot resterend Broekheurnerborch 40 jaar 1999 2038 23 jaar Broekheurnerstede 50 jaar 1999 2048 33 jaar DAC de Singel 20 jaar 2005 2025 10 jaar Eenhuis 20 jaar 2005 2025 10 jaar Ferdinand Bolstraat 20 jaar 2007 2027 12 jaar Hatteler 40 jaar 1994 2033 18 jaar Hofmaat 20 jaar 2007 2027 12 jaar Meergaarden 20 jaar 1996 2015 0 jaar Merelstraat 20 jaar 2008 2028 13 jaar Pathmos 10 jaar 2007 2017 2 jaar Troelstrastraat 20 jaar 2008 2018 13 jaar Twekkelerveld 50 jaar 1997 2046 31 jaar Wiedenbroeksingel (18 app.) 20 jaar 2005 2025 10 jaar 2015 x 1.000 Kortlopend deel (< 1 jr.) 6.547 Langlopend deel (> 1 jr.) 283.289 Hiervan langlopend (> 5 jaar) 247.433 De leasebetalingen in het boekjaar bedroegen 6.074 Pagina 58

Stichting Livio 5.1.6 MUTATIEOVERZICHT MATERIELE VASTE ACTIVA Andere vaste Materiële vaste bedrijfs- bedrijfsactiva in middelen, uitvoering en Niet aan het Bedrijfs- technische en vooruitbetalingen bedrijfsproces gebouwen en Machines en administratieve op materiële dienstbare Totaal terreinen installaties uitrusting vaste activa materiële activa Stand per 1 januari 2015 - aanschafwaarde 51.196.123 14.257.099 11.134.386 29.292 0 76.616.900 - cumulatieve herwaarderingen 0 0 0 0 0 0 - cumulatieve afschrijvingen 19.763.020 7.508.040 5.445.494 0 0 32.716.554 Boekwaarde per 1 januari 2015 31.433.103 6.749.059 5.688.892 29.292 0 43.900.346 Mutaties in het boekjaar - investeringen 0 481.468 2.645.166 136.079 0 3.262.713 - herwaarderingen 0 0 0 0 0 0 - afschrijvingen 1.738.149 851.798 1.358.234 0 0 3.948.181 - bijzondere waardeverminderingen 0 0 0 0 0 0 - terugname geheel afgeschreven activa.aanschafwaarde 1.463.669 1.168.929 1.578.333 0 0 4.210.931.cumulatieve herwaarderingen 0 0 0 0 0 0.cumulatieve afschrijvingen 1.463.669 1.103.530 1.578.333 0 0 4.145.532 - desinvesteringen aanschafwaarde 0 0 0 0 0 0 cumulatieve herwaarderingen 0 0 0 0 0 0 cumulatieve afschrijvingen 0 0 0 0 0 0 per saldo 0 0 0 0 0 0 Mutaties in boekwaarde (per saldo) -1.738.149-435.729 1.286.932 136.079 0-750.867 Stand per 31 december 2015 - aanschafwaarde 49.732.454 13.569.638 12.201.219 165.371 0 75.668.682 - cumulatieve herwaarderingen 0 0 0 0 0 0 - cumulatieve afschrijvingen 20.037.500 7.256.308 5.225.395 0 0 32.519.203 Boekwaarde per 31 december 2015 29.694.954 6.313.330 6.975.824 165.371 0 43.149.479 Afschrijvingspercentage 2%-5% 5,0% 10%-20% 0,0% Pagina 59

Stichting Livio 5.1.7 MUTATIEOVERZICHT FINANCIELE VASTE ACTIVA Vorderingen op participanten en op maatschappij- Vordering op en waarin wordt grond van deelgenomen Overige compensa- Overige Totaal Deelnemingen (deelnemingen) effecten tieregeling vorderingen Boekwaarde per 1 januari 2015 9.000 0 0 1.155.662 37.867 1.202.529 Kapitaalstortingen 0 0 Resultaat deelnemingen 0 0 Ontvangen dividend 0 0 Verstrekte leningen / verkregen effecten 0 0 0 0 0 Ontvangen dividend / aflossing leningen 0 0 0 0 0 (Terugname) waardeverminderingen 0 0 0 0 0 Amortisatie (dis)agio 0 0 0 0 0 Aflossing 9.000 0 0 384.979 9.467 403.446 Boekwaarde per 31 december 2015 0 0 0 770.683 28.400 799.083 Som waardeverminderingen 0 Pagina 60

Stichting Livio BIJLAGE 5.1.8 Overzicht langlopende schulden ultimo 2015 Leninggever Datum Hoofdsom Soort lening Restschuld 31 december 2014 Nieuwe leningen in 2015 Aflossing in 2015 Restschuld 31 december 2015 Restschuld over 5 jaar Resterende looptijd in jaren eind 2015 Totale looptijd Werkelijkerente Aflossingswijze Aflos-sing 2016 % Gestelde zekerheden Rabobank 1998 4.537.802 40 hypotheek 2,60% 2.694.321 0 113.445 2.580.876 2.013.651 22 Lineair 113.445 Rabobank 1999 2.268.901 40 hypotheek 2,10% 1.403.882 0 56.723 1.347.159 1.063.546 23 Lineair 56.722 Rabobank 2000 499.158 40 hypotheek 4,00% 324.453 0 324.453 0 0 0 Lineair 0 Rabobank 2001 4.991.582 24 hypotheek 6,25% 2.660.645 0 478.731 2.181.914 1.170.310 9 Annuïtair 428.141 gemeentegarantie Rabobank 2002 10.164.677 50 hypotheek 2,73% 8.526.300 0 225.983 8.300.317 7.170.404 36 Lineair 225.983 gemeentegarantie Rabobank 2010 2.400.000 10 hypotheek 4,60% 1.200.000 0 240.000 960.000 0 4 Lineair 240.000 Totaal 16.809.601 0 1.439.335 15.370.266 11.417.911 1.064.291 Pagina 61

Stichting Livio 5.1.9 TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE GESEGMENTEERDE RESULTATENREKENING 5.1.9.1 GESEGMENTEERDE RESULTATENREKENING OVER 2015 SEGMENT Wlz/AWBZ 2015 2014 BEDRIJFSOPBRENGSTEN: Opbrengsten zorgprestaties en maatschappelijke ondersteuning 59.649 88.219 Niet-gebudgetteerde zorgprestaties (exclusief DBC's / DBC- 1.044 1.873 zorgproducten; inclusief Wmo-huishoudelijke hulp) Subsidies (exclusief Wmo en Jeugdzorg) 1.561 1.207 Overige bedrijfsopbrengsten 1.555 5.201 Som der bedrijfsopbrengsten 63.809 96.500 BEDRIJFSLASTEN: Personeelskosten 41.363 65.725 Afschrijvingen op immateriële en materiële vaste activa 3.144 3.693 Overige bedrijfskosten 20.457 25.874 Som der bedrijfslasten 64.964 95.292 BEDRIJFSRESULTAAT -1.155 1.208 Financiële baten en lasten -639-665 RESULTAAT UIT GEWONE BEDRIJFSUITOEFENING -1.794 543 Buitengewone baten 0 0 Buitengewone lasten 0 0 Buitengewoon resultaat 0 0 RESULTAAT BOEKJAAR -1.794 543 RESULTAATBESTEMMING Het resultaat is als volgt verdeeld: 2015 2014 Toevoeging/(onttrekking): Kapitaal 0 0 Reserve aanvaardbare kosten -1.794 543 Algemene reserve 0 0 Pagina 62-1.794 543

Stichting Livio 5.1.9.1 GESEGMENTEERDE RESULTATENREKENING OVER 2015 SEGMENT Zvw 2015 2014 BEDRIJFSOPBRENGSTEN: Opbrengsten zorgprestaties en maatschappelijke ondersteuning 21.710 0 Omzet DBC's / DBC-zorgproducten 3.772 4.703 Subsidies (exclusief Wmo en Jeugdzorg) 281 0 Overige bedrijfsopbrengsten 20 1 Som der bedrijfsopbrengsten 25.783 4.704 BEDRIJFSLASTEN: Personeelskosten 23.720 3.034 Afschrijvingen op immateriële en materiële vaste activa 812 291 Bijzondere waardeverminderingen van vaste activa 0 0 Overige bedrijfskosten 1.997 1.746 Som der bedrijfslasten 26.529 5.071 BEDRIJFSRESULTAAT -746-367 Financiële baten en lasten 0-22 RESULTAAT UIT GEWONE BEDRIJFSUITOEFENING -746-389 Buitengewone baten 0 0 Buitengewone lasten 0 0 Buitengewoon resultaat 0 0 RESULTAAT BOEKJAAR -746-389 RESULTAATBESTEMMING Het resultaat is als volgt verdeeld: 2015 2014 Toevoeging/(onttrekking): Kapitaal 0 0 Reserve aanvaardbare kosten -746-389 Algemene reserve 0 0-746 -389 Pagina 63

Stichting Livio 5.1.9.1 GESEGMENTEERDE RESULTATENREKENING OVER 2015 SEGMENT OVERIG 2015 2014 BEDRIJFSOPBRENGSTEN: Opbrengsten zorgprestaties en maatschappelijke ondersteuning 3.925 0 Niet-gebudgetteerde zorgprestaties (exclusief DBC's / DBC- 403 708 zorgproducten; inclusief Wmo-huishoudelijke hulp) Subsidies (exclusief Wmo en Jeugdzorg) 120 0 Overige bedrijfsopbrengsten 5.611 2.311 Som der bedrijfsopbrengsten 10.059 3.019 BEDRIJFSLASTEN: Personeelskosten 4.649 1.590 Afschrijvingen op immateriële en materiële vaste activa 614 568 Bijzondere waardeverminderingen van vaste activa 0 0 Overige bedrijfskosten 3.452 373 Som der bedrijfslasten 8.715 2.531 BEDRIJFSRESULTAAT 1.344 488 Financiële baten en lasten -343-376 RESULTAAT UIT GEWONE BEDRIJFSUITOEFENING 1.001 112 Buitengewone baten 0 0 Buitengewone lasten 0 0 Buitengewoon resultaat 0 0 RESULTAAT BOEKJAAR 1.001 112 RESULTAATBESTEMMING Het resultaat is als volgt verdeeld: 2015 2014 Toevoeging/(onttrekking): Kapitaal 0 0 Reserve aanvaardbare kosten 0 0 Algemene reserve 1.001 112 1.001 112 Pagina 64

Stichting Livio 5.1.9.2 AANSLUITING TOTAAL RESULTAAT MET RESULTAAT SEGMENTEN Resultaat volgens gesegmenteerde resultatenrekeningen: 2015 2014 SEGMENT Wlz/AWBZ -1.794 543 SEGMENT Zvw -746-389 SEGMENT OVERIG 1.001 112-1.539 266 Resultaat volgens geconsolideerde resultatenrekening -1.539 266 Pagina 65

Stichting Livio 5.1.10 TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING BATEN 13. Opbrengsten zorgprestaties en maatschappelijke ondersteuning De specificatie is als volgt: 2015 2014 Opbrengsten zorgverzekeringswet (exclusief subsidies) 20.144 0 Wettelijk budget voor aanvaardbare kosten Wlz-zorg (exclusief subsidies) 59.486 87.974 Opbrengsten persoonsgebonden en -volgende budgetten 5.559 2.581 Opbrengsten DBC's 3.773 4.703 Budgetcorrecties voorgaande jaren 163 245 Overige zorgprestaties 1.379 0 Totaal 90.504 95.503 Toelichting: Het Wettelijk budget voor aanvaardbare kosten Wlz-zorg excl. subsidies daalde met ruim 28 miljoen euro ten opzichte van de AWBZfinanciering in 2014 als gevolg van de stelselwijziging in de zorgfinanciering die in 2015 zijn beslag kreeg. De extramurale zorg (thuiszorg en dagactiviteiten) gingen voor een groot deel over naar de Zorgverzekeringswet en de WMO. Het budget daalde hierdoor met 21.120.000 respectievelijk 1.254.000. Het aantal intramurale klanten met een Wlz-financiering nam af met 81 ten opzichte van het aantal dat in 2014 vanuit de AWBZ werd gefinancierd. Hiervan werden in 2015 13 klanten vanuit de subsidieregeling KortdurendEerstelijnsVerblijf (KEV) gefinancierd, en 16 klanten met een GGZ-C indicatie gingen over naar het gemeentelijk domein.de feitelijke afname van het aantal intramurale klanten bedroeg 52, dit betreft met name ZZP 1-3. Het budget voor intramurale zorg nam hierdoor af met 1.730.000. Daarnaast ging 852.000 over naar de subsidieregeling (KEV) en 926.000 naar de gemeente. De tarieven binnen de Wlz daalden 1,3%. Dit wordt voor bijna 0,3%-punt veroorzaakt doordat de Wlz-tarieven lager waren dan de AWBZ-tarieven in 2014. Daarnaast was in 2015 het gunningspercentage ruim 1% lager. Als gevolg van deze tariefverschillen nam het budget met 993.000 euro af. De genormeerde en nacalculeerbare kapitaallasten namen af met 189.000, met name als gevolg van de afname van het aantal ZZP-klanten, waardoor de genormeerde kapitaallasten daalden. 14. Subsidies (exclusief Wmo en Jeugdzorg) De specificatie is als volgt: 2015 2014 Rijkssubsidies vanwege het Ministerie van VWS 480 425 Overige subsidies, waaronder loonkostensubsidies en EU-subsidies 1.482 782 Totaal 1.962 1.207 Toelichting: Onder overige subsidies is in 2015 de subsidie Zorginfrastructuur verantwoord. Deze nieuwe subsidie zorgt voor de stijging van subsidies ten opzichte van 2014. Tot 2014 werden de kapitaallasten verantwoord onder het wettelijk budget voor aanvaardbare kosten. 15. Overige bedrijfsopbrengsten De specificatie is als volgt: 2015 2014 Overige dienstverlening 2.304 3.106 Huur en serviceverlening 4.881 4.407 Totaal 7.185 7.513 Toelichting: De opbrengsten uit huur en serviceverlening stijgt met 474.000. Dit wordt veroorzaakt door een toename van het aantal huurders vanuit zorg, in verband met het wegvallen van de ZZP 1 tot en met ZZP 3. Grootste toename is zichtbaar bij de locaties de Meergaarden en het Saalmerink. Daarnaast wordt de stijging veroorzaakt met 150.000 door de reguliere huurverhoging. Pagina 66

Stichting Livio 5.1.10 TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING LASTEN 16. Personeelskosten De specificatie is als volgt: 2015 2014 Lonen en salarissen 54.096 54.859 Sociale lasten 7.488 7.541 Pensioenpremies 4.274 4.576 Andere personeelskosten 2.483 1.726 Subtotaal 68.341 68.702 Personeel niet in loondienst 1.391 1.647 Totaal personeelskosten 69.732 70.349 Specificatie gemiddeld aantal personeelsleden (in FTE's) per segment: Wlz 1.263 1.314 GRZ 39 41 Overig 36 37 Gemiddeld aantal personeelsleden op basis van full-time eenheden 1.338 1.392 Aantal personeelsleden dat buiten Nederland werkzaam is 0 0 Toelichting: De lonen en salarissen dalen ten opzichte van 2014 met 763.000. Deze daling heeft de volgende oorzaken: - Het aantal fte's is gedaald ten opzichte van 2014 met 54 fte. Dit heeft een effect van 2,16 mio. - De gemiddelde loonkosten per fte zijn met 2,6% toegenomen (effect 1,4 mln.) door een cao verhoging van 1,5%, de jaarlijkse periodieke verhogingen (0,8%) en de ontwikkeling in de functiemix naar hogere niveau's (0,3%). De post ''personeel niet in loondienst'' daalt met 256.000, dit wordt veroorzaakt door minder inhuur van uitzendkrachten door het flexbureau. 17. Afschrijvingen op immateriële en materiële vaste activa De specificatie is als volgt: 2015 2014 Afschrijvingen: - materiële vaste activa 4.570 4.552 Totaal afschrijvingen 4.570 4.552 Toelichting: Voor een nadere specificatie van het verloop van de materiële vaste activa per activagroep wordt verwezen naar het mutatieoverzicht onder 5.1.6. Pagina 67

Stichting Livio 5.1.10 TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING 18. Overige bedrijfskosten De specificatie is als volgt: 2015 2014 Voedingsmiddelen en hotelmatige kosten 6.679 7.457 Algemene kosten 6.084 7.018 Patiënt- en bewonersgebonden kosten 2.394 2.260 Onderhoud en energiekosten: - Onderhoud 1.658 1.409 - Energiekosten gas 596 544 - Energiekosten stroom 481 657 - Energiekosten stadsverwarming 646 651 - Energie transport en overig 141 121 Subtotaal 3.522 3.382 Huur en leasing 7.227 7.626 Dotaties en vrijval voorzieningen 0 250 Totaal overige bedrijfskosten 25.906 27.993 Toelichting: Voedingsmiddelen en hotelmatige kosten: Voedingsmiddelen en hotelmatige kosten zijn afgenomen met 778.000. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de nieuwe constructie inzake voedingsmiddelen. De keukens op de locaties zijn vervangen door bulk maaltijden. Algemene kosten: De algemene kosten dalen met ca. 0,9 mln ten opzichte van vorig jaar. Oorzaak is de dotatie aan de voorziening mobiliteit in 2014. De kosten van software zijn gestegen met ca. 165.000. 19. Financiële baten en lasten De specificatie is als volgt: 2015 2014 Rentebaten 96 85 Waardeveranderingen financiële vaste activa en effecten -8 0 Subtotaal financiële baten 88 85 Rentelasten -1.070-1.140 Resultaat deelnemingen 0-8 Totaal financiële baten en lasten -982-1.063 Pagina 68

Stichting Livio 5.1.10 TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING 20. Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) Per 1 januari 2013 is de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) ingegaan. Deze verantwoording is opgesteld op basis van de volgende op Stichting Livio van toepassing zijnde regelgeving: het WNT-maximum voor de zorg, totaalscore 5-7 punten en klasse G. Het bezoldigingsmaximum in 2015 voor Stichting Livio is 188.660. Het weergegeven individuele WNT-maximum is berekend naar rato van de omvang (en voor topfunctionarissen tevens de duur) van het dienstverband, waarbij voor de berekening de omvang van het dienstverband nooit groter kan zijn dan 1,0 fte. Het individuele WNT-maximum voor de leden van Raad van Toezicht bedraagt voor de voorzitter 15% en voor de overige leden 10% van het bezoldigingsmaximum, berekend naar rato van de duur van het dienstverband Leidinggevende topfunctionarissen G.C. van de Logt Functie(s) Duur dienstverband in 2015 Omvang dienstverband (in fte) Gewezen topfunctionaris Echte of fictieve dienstbetrekking voorzitter RvB 1/1-31/12 1,0 nee ja Individueel WNT-maximum 188.660 Bezoldiging Beloning 201.584 Belastbare onkostenvergoedingen 0 Beloningen betaalbaar op termijn 10.749 Subtotaal 212.333 -/- Onverschuldigd betaald bedrag Totaal bezoldiging 2015 212.333 Gegevens 2014 Duur dienstverband in 2014 Omvang dienstverband (in fte) 1/1-31/12 1,0 Bezoldiging Beloning 181.885 Belastbare onkostenvergoedingen 0 Beloningen betaalbaar op termijn 21.950 Totaal bezoldiging 2014 203.835 Individueel WNT-maximum 2014 188.660 Toezichthoudende topfunctionarissen Functie(s) Duur dienstverband in 2015 F. Willeme F. Bosveld G.F. Markslag Voorzitter RvT Lid RvT Lid RvT 1/1-31/12 1/1-31/12 1/1-31/12 Individueel WNT-maximum 26.700 17.800 17.800 Bezoldiging Beloning 26.700 17.800 17.800 Belastbare onkostenvergoedingen 0 0 0 Beloningen betaalbaar op termijn 0 0 0 Subtotaal 26.700 17.800 17.800 -/- Onverschuldigd betaald bedrag Totaal bezoldiging in kader van de WNT 26.700 17.800 17.800 Gegevens 2014 Duur dienstverband in 2014 1/1-31/12 1/1-31/12 1/1-31/12 Bezoldiging Beloning 14.051 9.367 9.367 Belastbare onkostenvergoedingen 0 0 0 Beloningen betaalbaar op termijn 0 0 0 Totaal bezoldiging 2014 14.051 9.367 9.367 Individueel WNT-maximum 2014 14.150 9.433 9.433 Pagina 69

Stichting Livio 5.1.10 TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING S. Posthuma M.P.A. Woesthuis J.H. Zwaveling Functie(s) Duur dienstverband in 2015 Lid RvT Lid RvT Lid RvT 1/1-31/12 1/1-31/12 1/1-31/12 Individueel WNT-maximum 17.800 17.800 17.800 Bezoldiging Beloning 17.800 17.800 17.800 Belastbare onkostenvergoedingen 0 0 0 Beloningen betaalbaar op termijn 0 0 0 Subtotaal 17.800 17.800 17.800 -/- Onverschuldigd betaald bedrag Totaal bezoldiging in kader van de WNT 17.800 17.800 17.800 Gegevens 2014 Duur dienstverband in 2014 1/1-31/12 1/1-31/12 1/1-31/12 Bezoldiging Beloning 9.367 9.367 9.367 Belastbare onkostenvergoedingen 0 0 0 Beloningen betaalbaar op termijn 0 0 0 Totaal bezoldiging 2014 9.367 9.367 9.367 Individueel WNT-maximum 2014 9.433 9.433 9.433 Motivatie overschrijding van de maximale bezoldiging: In verband met de klasse-indeling in topinkomens komt dhr. Van de Logt boven de WNT-norm, echter deze functionaris valt onder het overgangsrecht. De stijging van 8.498 ten opzichte van 2014 wordt veroorzaakt door de vakantietoeslag uitbetaald in 2014. Dit betrof voor dhr. Van de Logt in 2014 namelijk maar 6 maanden (in dienst datum 01-12-2013). 22. Honoraria accountant 2015 2014 De honoraria van de accountant over 2015 zijn als volgt: 1 Controle van de jaarrekening 33 69 2 Overige controlewerkzaamheden (w.o. Regeling AO/IC en Nacalculatie) 31 8 3 Fiscale advisering 2 9 4 Niet-controlediensten 15 14 Totaal honoraria accountant 81 100 Toelichting: De kosten van de accountant worden verantwoord in het jaar waarin de diensten zijn geleverd. Pagina 70

Stichting Livio 5.1.11 ENKELVOUDIGE BALANS PER 31 DECEMBER 2015 (na resultaatbestemming) Ref. 31-dec-15 31-dec-14 ACTIVA Vaste activa Materiële vaste activa 1 30.522 31.612 Financiële vaste activa 2 921 1.352 Totaal vaste activa 31.443 32.964 Vlottende activa Voorraden 3 64 61 Vorderingen uit hoofde van financieringstekort 5 257 1.207 Debiteuren en overige vorderingen 6 13.659 8.930 Liquide middelen 7 506 11.484 Totaal vlottende activa 14.486 21.682 Totaal activa 45.929 54.646 Ref. 31-dec-15 31-dec-14 PASSIVA Eigen vermogen 8 Kapitaal 341 341 Bestemmingsfondsen 11.680 14.220 Algemene en overige reserves 4.496 4.642 Totaal eigen vermogen 16.517 19.203 Voorzieningen 9 3.453 6.283 Langlopende schulden (nog voor meer 10 12.031 13.249 dan een jaar) Kortlopende schulden (ten hoogste 1 jaar) Onderhanden werk uit hoofde van DBC's / 4 177 88 Schulden uit hoofde van financieringsoverschot 5 9 129 Overige kortlopende schulden 11 13.742 15.694 Totaal passiva 45.929 54.646 Pagina 71

Stichting Livio 5.1.12 ENKELVOUDIGE RESULTATENREKENING OVER 2015 BEDRIJFSOPBRENGSTEN: Ref. 2015 2014 Opbrengsten zorgprestaties en maatschappelijke ondersteuning 12 90.502 95.503 Subsidies (exclusief Wmo en Jeugdzorg) 13 1.962 1.207 Overige bedrijfsopbrengsten 15 6.512 7.533 Som der bedrijfsopbrengsten 98.976 104.243 BEDRIJFSLASTEN: Personeelskosten 16 69.642 70.276 Afschrijvingen op immateriële en materiële vaste activa 17 3.978 3.985 Overige bedrijfskosten 18 27.397 29.467 Som der bedrijfslasten 101.017 103.728 BEDRIJFSRESULTAAT -2.041 515 Financiële baten en lasten 19-645 -687 RESULTAAT UIT GEWONE BEDRIJFSUITOEFENING -2.686-172 Buitengewoon resultaat 0 0 RESULTAAT BOEKJAAR -2.686-172 RESULTAATBESTEMMING Het resultaat is als volgt verdeeld: 2015 2014 Toevoeging/(onttrekking): Reserve aanvaardbare kosten -2.540-347 Algemene reserve -146 175-2.686-172 Pagina 72

Stichting Livio 5.1.13 TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS Voor zover posten uit de enkelvoudige balans niet afwijken van de geconsolideerde balans zijn deze hierna niet nader toegelicht en wordt verwezen naar de toelichting op de geconsolideerde balans. ACTIVA 1. Materiële vaste activa 31-dec-15 31-dec-14 De specificatie is als volgt: Bedrijfsgebouwen en terreinen 18.829 20.096 Machines en installaties 5.477 5.801 Andere vaste bedrijfsmiddelen, technische en administratieve uitrusting 6.075 5.686 Materiële vaste bedrijfsactiva in uitvoering en vooruitbetalingen op materiële vaste activa 141 29 Totaal materiële vaste activa 30.522 31.612 Het verloop van de materiële activa in het verslagjaar is als volgt weer te geven: 2015 2014 Boekwaarde per 1 januari 31.612 31.598 Bij: investeringen 2.332 3.275 Bij: herwaarderingen 0 0 Af: afschrijvingen 3.357 3.261 Af: bijzondere waardeverminderingen 0 0 Af: terugname geheel afgeschreven activa 65 0 Af: desinvesteringen 0 0 Boekwaarde per 31 december 30.522 31.612 Toelichting: Voor een nadere specificatie van het verloop van de materiële vaste activa per activagroep wordt verwezen naar het mutatieoverzicht onder 5.1.14. 2. Financiële vaste activa De specificatie is als volgt: 31-dec-15 31-dec-14 Deelnemingen in groepsmaatschappijen 34 36 Overige deelnemingen 89 122 Vordering op grond van compensatieregeling 770 1.156 Overige vorderingen 28 38 Totaal financiële vaste activa 921 1.352 Het verloop van de financiële vaste activa is als volgt: 2015 2014 Boekwaarde per 1 januari 1.352 3.263 Resultaat deelnemingen 2 0 Ontvangen dividend / aflossing leningen 33 33 Onttrekkingen 396 1.878 Boekwaarde per 31 december 921 1.352 Toelichting op belangen in andere rechtspersonen of vennootschappen: Naam en rechtsvorm en woonplaats rechtspersoon Kernactiviteit Verschaft kapitaal Kapitaalbelang (in %) Eigen vermogen Resultaat Rechtstreekse kapitaalbelangen >= 20%: Livio Holding B.V. te Enschede voeren van beheer 18 100% 17 0 Livio Thuishulp B.V. te Enschede ontwikkelen concepten 18 100% 17 0 Pagina 73

Stichting Livio 5.1.13 TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS ACTIVA 3. Voorraden De specificatie is als volgt: 31-dec-15 31-dec-14 Overige voorraden: Emballage 64 61 Totaal voorraden 64 61 4. Onderhanden werk uit hoofde van DBC's / DBC-zorgproducten De specificatie is als volgt: 31-dec-15 31-dec-14 Onderhanden werk DBC's / DBC-zorgproducten 568 657 Af: ontvangen voorschotten 745 745 Totaal onderhanden werk -177-88 5. Vorderingen uit hoofde van financieringstekort en schulden uit hoofde van financieringsoverschot AWBZ / Wlz Wlz 2013 2014 2015 totaal Saldo per 1 januari -43 1.250 1.207 Financieringsverschil boekjaar 149 149 Correcties voorgaande jaren 163 163 Betalingen/ontvangsten 43-1.305-1.262 Subtotaal mutatie boekjaar 43-1.142 149-950 Saldo per 31 december 0 108 149 257 Stadium van vaststelling (per erkenning): Livio c c a ZVW Saldo per 1 januari 129 0 129 Financieringsverschil boekjaar 0 0 Correcties voorgaande jaren 0 0 Betalingen/ontvangsten -120 0-120 Subtotaal mutatie boekjaar -120 0 0-120 Saldo per 31 december 9 0 0 9 Stadium van vaststelling (per erkenning): Livio b a= interne berekening b= overeenstemming met zorgverzekeraars c= definitieve vaststelling NZa 31-dec-15 31-dec-14 Waarvan gepresenteerd als: - vorderingen uit hoofde van financieringstekort 257 1.207 - schulden uit hoofde van financieringsoverschot 9 129 248 1.078 Pagina 74

Stichting Livio 5.1.13 TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS Specificatie financieringsverschil in het boekjaar 2015 2014 Wettelijk budget voor aanvaardbare kosten Wlz-zorg (exclusief subsidies) 59.486 87.974 Af: vergoedingen ter dekking van het wettelijk budget 59.337 86.724 Totaal financieringsverschil 149 1.250 6. Debiteuren en overige vorderingen De specificatie is als volgt: 31-dec-15 31-dec-14 Vorderingen op debiteuren 5.965 1.625 Overige vorderingen 951 4.019 Overige overlopende activa 6.743 3.286 Totaal debiteuren en overige vorderingen 13.659 8.930 7. Liquide middelen De specificatie is als volgt: 31-dec-15 31-dec-14 Bankrekeningen 486 11.469 Kassen 20 15 Totaal liquide middelen 506 11.484 PASSIVA 8. Eigen vermogen Het eigen vermogen bestaat uit de volgende componenten: 31-dec-15 31-dec-14 Kapitaal 341 341 Bestemmingsfondsen 11.680 14.220 Algemene en overige reserves 4.496 4.642 Totaal eigen vermogen 16.517 19.203 Kapitaal Saldo per Resultaat- Overige Saldo per Het verloop is als volgt weer te geven: 1-jan-2015 bestemming mutaties 31-dec-2015 Kapitaal 341 0 0 341 Totaal kapitaal 341 0 0 341 Bestemmingsfondsen Saldo per Resultaat- Overige Saldo per Het verloop is als volgt weer te geven: 1-jan-2015 bestemming mutaties 31-dec-2015 Reserve aanvaardbare kosten: Verpleging, Verzorging en Thuiszorg 14.220-2.540 0 11.680 Totaal bestemmingsfondsen 14.220-2.540 0 11.680 Algemene en overige reserves Saldo per Resultaat- Overige Saldo per Het verloop is als volgt weer te geven: 1-jan-2015 bestemming mutaties 31-dec-2015 Algemene reserve 4.642-146 0 4.496 Totaal algemene en overige reserves 4.642-146 0 4.496 Pagina 75

Stichting Livio 5.1.13 TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS PASSIVA Specificatie aansluiting geconsolideerd - enkelvoudig vermogen 31 december 2015 en resultaat over 2015 De specificatie is als volgt : Eigen vermogen Resultaat Enkelvoudig eigen vermogen en resultaat: 16.517-2.686 Stichting Beheer 3.918 1.116 Stichting Winkel -790 31 Totaal geconsolideerd eigen vermogen en resultaat 19.645-1.539 9. Voorzieningen Saldo per Dotatie Onttrekking Vrijval Saldo per Het verloop is als volgt weer te geven: 1-jan-2015 31-dec-2015 x 1.000 Voorziening mobiliteit 4.051 600 3.220 0 1.431 Voorziening groot onderhoud 1.412 70 0 250 1.232 Voorziening deelneming 820 0 30 0 790 Totaal voorzieningen 6.283 670 3.250 250 3.453 Toelichting in welke mate (het totaal van) de voorzieningen als langlopend moeten worden beschouwd: 31-dec-2015 Kortlopend deel van de voorzieningen (< 1 jr.) 1.281 Langlopend deel van de voorzieningen (> 1 jr.) 2.172 Hiervan langlopend (> 5 jaar) 2.172 10. Langlopende schulden (nog voor meer dan een jaar) De specificatie is als volgt: 31-dec-15 31-dec-14 Schulden aan banken 5.421 5.733 Overige langlopende schulden 7.041 7.516 Totaal langlopende schulden (nog voor meer dan een jaar) 12.462 13.249 Het verloop is als volgt weer te geven: 2015 2014 Stand per 1 januari 13.688 15.283 Bij: nieuwe leningen 0 0 Af: aflossingen 467 581 Af: aflossingen 2015 c.q. 2014 286 567 Af: aflossing financial lease 475 447 Stand per 31 december 12.460 13.688 Af: aflossingsverplichting komend boekjaar 429 439 Stand langlopende schulden per 31 december 12.031 13.249 Toelichting in welke mate (het totaal van) de langlopende schulden als langlopend moeten worden beschouwd: Kortlopend deel van de langlopende schulden (< 1 jr.), aflossingsverplichtingen 429 468 Langlopend deel van de langlopende schulden (> 1 jr.) (balanspost) 12.460 13.668 Hiervan langlopend (> 5 jaar) 3.515 9.416 Voor een nadere toelichting op de langlopende schulden wordt verwezen naar de bijlage overzicht langlopende schulden. De aflossingsverplichtingen zijn verantwoord onder de kortlopende schulden. Pagina 76

Stichting Livio 5.1.13 TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS PASSIVA 11. Overige kortlopende schulden De specificatie is als volgt: 31-dec-15 31-dec-14 Schulden aan banken 0 0 Crediteuren 2.951 3.955 Aflossingsverplichtingen langlopende leningen 429 468 Belastingen en sociale premies 2.948 2.553 Schulden terzake pensioenen 1.073 1.467 Nog te betalen salarissen 670 1.431 Vakantiegeld 2.086 2.311 Vakantiedagen 2.496 2.229 Vooruitontvangen opbrengsten 1.081 1.252 BTW 8 28 Totaal overige kortlopende schulden 13.742 15.694 12. Niet in de balans opgenomen regelingen Algemeen Afgesloten huuroverkomsten met de woningcorporaties Domijn, Ons Huis, Habion en Pro Wonen. De resterende looptijd van de verplichtingen is eind 2015: tot. looptijd van tot resterend Broekheurnerborch 40 jaar 1999 2038 23 jaar Broekheurnerstede 50 jaar 1999 2048 33 jaar DAC de Singel 20 jaar 2005 2025 10 jaar Eenhuis 20 jaar 2005 2025 10 jaar Ferdinand Bolstraat 20 jaar 2007 2027 12 jaar Hatteler 40 jaar 1994 2033 18 jaar Hofmaat 20 jaar 2007 2027 12 jaar Meergaarden 20 jaar 1996 2015 0 jaar Merelstraat 20 jaar 2008 2028 13 jaar Pathmos 10 jaar 2007 2017 2 jaar Troelstrastraat 20 jaar 2008 2018 13 jaar Twekkelerveld 50 jaar 1997 2046 31 jaar Wiedenbroeksingel (18 app.) 20 jaar 2005 2025 10 jaar 2015 x 1.000 Kortlopend deel (< 1 jr.) 6.547 Langlopend deel (> 1 jr.) 283.289 Hiervan langlopend (> 5 jaar) 247.433 De leasebetalingen in het boekjaar bedroegen 6.074 Pagina 77

Stichting Livio 5.1.14 ENKELVOUDIG MUTATIEOVERZICHT MATERIELE VASTE ACTIVA Andere vaste Materiële vaste bedrijfs- bedrijfsactiva in middelen, uitvoering en Niet aan het Bedrijfs- technische en vooruitbetalingen bedrijfsproces gebouwen en Machines en administratieve op materiële dienstbare Totaal terreinen installaties uitrusting vaste activa materiële activa Stand per 1 januari 2015 - aanschafwaarde 35.483.174 12.729.672 11.147.962 29.292 0 59.390.100 - cumulatieve herwaarderingen 0 0 0 0 0 0 - cumulatieve afschrijvingen 15.387.466 6.928.732 5.462.446 0 0 27.778.644 Boekwaarde per 1 januari 2015 20.095.708 5.800.940 5.685.516 29.292 0 31.611.456 Mutaties in het boekjaar - investeringen 0 481.468 1.738.779 111.879 0 2.332.126 - herwaarderingen 0 0 0 0 0 0 - afschrijvingen 1.267.039 740.826 1.348.871 0 0 3.356.736 - bijzondere waardeverminderingen 0 0 0 0 0 0 - terugname geheel afgeschreven activa.aanschafwaarde 1.463.669 1.103.530 1.578.333 0 0 4.145.532.cumulatieve herwaarderingen 0 0 0 0 0 0.cumulatieve afschrijvingen 1.463.669 1.038.950 1.578.333 0 0 4.080.952 - desinvesteringen aanschafwaarde 0 0 0 0 0 0 cumulatieve herwaarderingen 0 0 0 0 0 0 cumulatieve afschrijvingen 0 0 0 0 0 0 per saldo 0 0 0 0 0 0 Mutaties in boekwaarde (per saldo) -1.267.039-323.938 389.908 111.879 0-1.089.190 Stand per 31 december 2015 - aanschafwaarde 34.019.505 12.107.610 11.308.408 141.171 0 57.576.694 - cumulatieve herwaarderingen 0 0 0 0 0 0 - cumulatieve afschrijvingen 15.190.836 6.630.608 5.232.984 0 0 27.054.428 Boekwaarde per 31 december 2015 18.828.669 5.477.002 6.075.424 141.171 0 30.522.266 Afschrijvingspercentage Pagina 78

Stichting Livio 5.1.15 ENKELVOUDIG MUTATIEOVERZICHT FINANCIELE VASTE ACTIVA Vorderingen op participanten en op maatschappijen waarin wordt Vordering op Deelnemingen Vorderingen op deelgenomen grond van in groepsmaat- Overige groepsmaat- (overige Overige compensa- Overige Totaal schappijen deelnemingen schappijen deelnemingen) effecten tieregeling vorderingen Boekwaarde per 1 januari 2015 36.000 122.000 1.155.662 37.867 1.351.529 Kapitaalstortingen 0 Resultaat deelnemingen 2.270 2.270 Ontvangen dividend 0 Verstrekte leningen / verkregen effecten 0 Ontvangen dividend / aflossing leningen 32.686 32.686 (Terugname) waardeverminderingen 0 Aflossingen 0 385.338 9.467 394.805 Boekwaarde per 31 december 2015 33.730 89.314 0 0 0 770.324 28.400 921.768 Pagina 79

Stichting Livio BIJLAGE 5.1.16 Overzicht langlopende schulden ultimo 2015 (enkelvoudig) Leninggever Datum Hoofdsom Soort lening Restschuld Nieuwe 31 december leningen in 2014 2015 Aflossing in 2015 Restschuld Restschuld 31 december over 5 jaar 2015 Resterende looptijd in jaren eind 2015 Totale looptijd Werkelijkerente Aflossingswijze Aflossing 2016 % Gestelde zekerheden Rabobank 1998 4.537.802 40 hypotheek 2,60% 2.694.321 0 113.445 2.580.876 2.013.651 22 Lineair 113.445 Rabobank 1999 2.268.901 40 hypotheek 2,10% 1.403.882 0 56.723 1.347.159 1.063.546 23 Lineair 56.722 Rabobank 2000 499.158 40 hypotheek 4,00% 324.453 0 324.453 0 0 0 Lineair 0 Livio Beheer 2007 723.000 38 Onderhands 5,13% 551.766 0 19.026 532.740 437.610 29 Lineair 19.026 Rabobank 2010 2.400.000 10 hypotheek 4,60% 1.200.000 0 240.000 960.000 0 4 Lineair 240.000 Totaal 6.174.422 0 753.647 5.420.775 3.514.807 429.193 Pagina 80

Stichting Livio 5.1.17 TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE GESEGMENTEERDE RESULTATENREKENING 5.1.17.1 GESEGMENTEERDE ENKELVOUDIGE RESULTATENREKENING OVER 2015 SEGMENT Wlz 2015 2014 BEDRIJFSOPBRENGSTEN: Opbrengsten zorgprestaties en maatschappelijke ondersteuning 59.649 88.219 Niet-gebudgetteerde zorgprestaties (exclusief DBC's / DBC- 1.044 1.873 zorgproducten; inclusief Wmo-huishoudelijke hulp) Subsidies (exclusief Wmo en Jeugdzorg) 1.561 1.207 Overige bedrijfsopbrengsten 1.555 7.490 Som der bedrijfsopbrengsten 63.809 98.789 BEDRIJFSLASTEN: Personeelskosten 41.363 66.726 Afschrijvingen op immateriële en materiële vaste activa 3.144 3.694 Overige bedrijfskosten 20.457 27.662 Som der bedrijfslasten 64.964 98.082 BEDRIJFSRESULTAAT -1.155 707 Financiële baten en lasten -639-665 RESULTAAT UIT GEWONE BEDRIJFSUITOEFENING -1.794 42 Buitengewone baten 0 0 Buitengewone lasten 0 0 Buitengewoon resultaat 0 0 RESULTAAT BOEKJAAR -1.794 42 RESULTAATBESTEMMING Het resultaat is als volgt verdeeld: 2015 2014 Toevoeging/(onttrekking): Kapitaal 0 0 Reserve aanvaardbare kosten -1.794 42 Algemene / overige reserves 0 0-1.794 42 Pagina 81

Stichting Livio 5.1.17.1 GESEGMENTEERDE ENKELVOUDIGE RESULTATENREKENING OVER 2015 SEGMENT Zvw 2015 2014 BEDRIJFSOPBRENGSTEN: Opbrengsten zorgprestaties en maatschappelijke ondersteuning 21.710 0 Omzet DBC's / DBC-zorgproducten 3.772 4.703 Subsidies (exclusief Wmo en Jeugdzorg) 281 0 Overige bedrijfsopbrengsten 20 1 Som der bedrijfsopbrengsten 25.783 4.704 BEDRIJFSLASTEN: Personeelskosten 23.720 3.034 Afschrijvingen op immateriële en materiële vaste activa 812 291 Overige bedrijfskosten 1.997 1.746 Som der bedrijfslasten 26.529 5.071 BEDRIJFSRESULTAAT -746-367 Financiële baten en lasten 0-22 RESULTAAT UIT GEWONE BEDRIJFSUITOEFENING -746-389 Buitengewone baten 0 0 Buitengewone lasten 0 0 Buitengewoon resultaat 0 0 RESULTAAT BOEKJAAR -746-389 RESULTAATBESTEMMING Het resultaat is als volgt verdeeld: 2015 2014 Toevoeging/(onttrekking): Kapitaal 0 0 Reserve aanvaardbare kosten -746-389 Algemene reserve 0 0-746 -389 Pagina 82

Stichting Livio 5.1.17.1 GESEGMENTEERDE ENKELVOUDIGE RESULTATENREKENING OVER 2015 SEGMENT OVERIGE 2015 2014 BEDRIJFSOPBRENGSTEN: Opbrengsten zorgprestaties en maatschappelijke ondersteuning 4.327 0 Niet-gebudgetteerde zorgprestaties (exclusief DBC's / DBC- 0 708 zorgproducten; inclusief Wmo-huishoudelijke hulp) Subsidies (exclusief Wmo en Jeugdzorg) 120 0 Overige bedrijfsopbrengsten 4.937 42 Som der bedrijfsopbrengsten 9.384 750 BEDRIJFSLASTEN: Personeelskosten 4.559 516 Afschrijvingen op immateriële en materiële vaste activa 22 0 Overige bedrijfskosten 4.943 59 Som der bedrijfslasten 9.524 575 BEDRIJFSRESULTAAT -140 175 Financiële baten en lasten -6 0 RESULTAAT UIT GEWONE BEDRIJFSUITOEFENING -146 175 Buitengewone baten 0 0 Buitengewone lasten 0 0 Buitengewoon resultaat 0 0 RESULTAAT BOEKJAAR -146 175 RESULTAATBESTEMMING Het resultaat is als volgt verdeeld: 2015 2014 Toevoeging/(onttrekking): Reserve aanvaardbare kosten 0 0 Algemene / overige reserves -146 175-146 175 Pagina 83

Stichting Livio 5.1.17.2 AANSLUITING TOTAAL RESULTAAT MET RESULTAAT SEGMENTEN Resultaat volgens gesegmenteerde resultatenrekeningen (enkelvoudig): 2015 2014 SEGMENT Wlz -1.794 42 SEGMENT Zvw -746-389 SEGMENT OVERIGE -146 175-2.686-172 Resultaat volgens enkelvoudige resultatenrekening -2.686-172 Pagina 84

Stichting Livio 5.1.18 TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE RESULTATENREKENING Voor zover posten uit de enkelvoudige resultatenrekening niet afwijken van de geconsolideerde resultatenrekening zijn deze hierna niet nader toegelicht en wordt verwezen naar de toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening. BATEN 13. Opbrengsten zorgprestaties en maatschappelijke ondersteuning De specificatie is als volgt: 2015 2014 Opbrengsten zorgverzekeringswet (exclusief subsidies) 20.144 0 Wettelijk budget voor aanvaardbare kosten Wlz-zorg (exclusief subsidies) 59.485 87.974 Opbrengsten persoonsgebonden en -volgende budgetten 5.118 2.581 Opbrengsten DBC's 3.772 4.703 Budgetcorrecties voorgaande jaren 163 245 Overige zorgprestaties 1.820 0 Totaal 90.502 95.503 14. Subsidies (exclusief Wmo en Jeugdzorg) De specificatie is als volgt: 2015 2014 Rijkssubsidies vanwege het Ministerie van VWS 480 425 Overige subsidies, waaronder loonkostensubsidies en EU-subsidies 1.482 782 Totaal 1.962 1.207 15. Overige bedrijfsopbrengsten De specificatie is als volgt: 2015 2014 Overige dienstverlening (waaronder 2e-4e geldstroom UMC's voor onderzoek): Overige dienstverlening 1.631 3.115 Huur en serviceverlening 4.881 4.418 Totaal 6.512 7.533 LASTEN 16. Personeelskosten De specificatie is als volgt: 2015 2014 Lonen en salarissen 54.096 54.859 Sociale lasten 7.488 7.541 Pensioenpremies 4.274 4.576 Andere personeelskosten 2.483 1.726 Subtotaal 68.341 68.702 Personeel niet in loondienst 1.301 1.574 Totaal personeelskosten 69.642 70.276 Specificatie gemiddeld aantal personeelsleden (in FTE's) per segment: Wlz 1.263 1.314 GRZ 39 41 Overige 36 37 Gemiddeld aantal personeelsleden op basis van full-time eenheden 1.338 1.392 Aantal personeelsleden dat buiten Nederland werkzaam is 0 0 Pagina 85

Stichting Livio 5.1.18 TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE RESULTATENREKENING LASTEN 17. Afschrijvingen op immateriële en materiële vaste activa De specificatie is als volgt: 2015 2014 Afschrijvingen: - materiële vaste activa 3.978 3.985 Totaal afschrijvingen 3.978 3.985 18. Overige bedrijfskosten De specificatie is als volgt: 2015 2014 Voedingsmiddelen en hotelmatige kosten 6.646 7.430 Algemene kosten 6.047 6.949 Patiënt- en bewonersgebonden kosten 2.394 2.260 Onderhoud en energiekosten: - Onderhoud 1.623 1.225 - Energiekosten gas 596 544 - Energiekosten stroom 576 657 - Energiekosten stadsverwarming 646 651 - Energie transport en overig 46 120 Subtotaal 3.487 3.197 Huur en leasing 9.003 9.381 Dotaties en vrijval voorzieningen -180 250 Totaal overige bedrijfskosten 27.397 29.467 19. Financiële baten en lasten De specificatie is als volgt: 2015 2014 Rentebaten 46 67 Subtotaal financiële baten 46 67 Rentelasten -683-746 Rentelasten groepsmaatschappijen -8-8 Subtotaal financiële lasten -691-754 Totaal financiële baten en lasten -645-687 Pagina 86

Stichting Livio Ondertekening door bestuurders en toezichthouders G.C. van de Logt 26-4-2016 F. Bosveld 26-4-2016 F. Willeme 26-4-2016 G.F. Markslag 26-4-2016 M.P.A. Woesthuis 26-4-2016 S. Posthuma 26-4-2016 J.H. Zwaveling 26-4-2016 Pagina 87

Stichting Livio 5.2 OVERIGE GEGEVENS 5.2.1 Vaststelling en goedkeuring jaarrekening De raad van bestuur van Stichting Livio heeft de jaarrekening 2015 vastgesteld op 18 april 2016. De raad van toezicht van de Stichting Livio heeft de jaarrekening 2015 goedgekeurd in de vergadering van 26 april 2016. 5.2.2 Resultaatbestemming Het resultaat wordt verdeeld volgens de resultaatverdeling in paragraaf 5.1.2. 5.2.3 Gebeurtenissen na balansdatum Er zijn geen gebeurtenissen na balansdatum die de presentatie van deze jaarverslaggeving beïnvloeden 5.2.4 Nevenvestigingen Stichting Livio heeft geen nevenvestigingen. 5.2.5 Controleverklaring De controleverklaring is opgenomen op de volgende pagina. Pagina 88

Bijlage bij het jaardocument Lijst met afkortingen AIK: Achterhoeks Initiatief Ketenzorg ARBO: Arbeidsomstandigheden AO/IC: Administratieve Organisatie/Interne Controle AVR: Advies, Verzuim en Re-integratie AWBZ: Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten BAK: Budget Aanvaardbare Kosten BBL: Beroeps Begeleidende Leerweg BBZ: Beloningscode Bestuurders in de Zorg BHV: Bedrijfshulpverlening BOPZ: (Wet) Bijzondere Opnemingen Psychiatrische Ziekenhuizen (regelt gedwongen opname en behandeling van mensen die lijden aan een geestesstoornis) BPV: Beroeps Praktijk Vorming BSN: BurgerServiceNummer B.V.: Besloten Vennootschap CAK: Centraal Administratie Kantoor CBS: Centraal Bureau voor de Statistiek Cbz: College Bouw Zorginstellingen CCR: Centrale Cliëntenraad CIBG: Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg (uitvoeringsorganisatie van het ministerie van VWS, dat producten en diensten levert gebaseerd op registratie van (zorg-) gegevens en het beheer daarvan) CIZ: Centrum Indicatiestelling Zorg CR: Cliëntenraad CRG: Carint Reggeland Groep CVA: Cerebro-vasculair Accident Jaardocument 2015 Livio 94

CWI: Centrum voor Werk en Inkomen DB: Dagelijks Bestuur DBC: Diagnose Behandel Combinatie EHBA: Eerste Hulp Bij Alarmering EKD/ECD: Electronisch Klant/Cliënt Dossier E-HRM: Electronic Human Resource Management EVV: Eerst Verantwoordelijk Verzorgende FEAZ: Financieel Economisch Administratieve Zaken FTE: Full Time Equivalenten FWG: Functiewaardering Gezondheidszorg GGD: Gemeentelijke Gezondheidsdienst GGZ: Geestelijke Gezondheidszorg GRZ: Geriatrische Revalidatiezorg GHZ: Gehandicaptenzorg HACCP: Hazard Analysis Critical Control Points (analyse van kritische punten ten aanzien van voedselveiligheid) HCNON: Hulpmiddelencentrum Noord Oost Nederland HH: Huishoudelijke Hulp (als product onder de Wmo; onderscheiden wordt HH1 en HH2) HKZ: Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector HPO: High Performance Organisation IBC: Interne Bezwaren Commissie i.c.: in casu IG: Individuele Gezondheidszorg (als opleiding, bijv. Verzorgende IG) IGZ: Inspectie voor de Gezondheidszorg i.o.: in oprichting IVA: Inkomensvoorziening volledig arbeidsongeschikten Jaardocument 2015 Livio 95

IZIT: ICT en Zorg In Twente JGZ: Jeugdgezondheidszorg KSW: Kleinschalige Woonvorm LG: Lichamelijk Gehandicapten LOC: Landelijke Organisatie Cliëntenraden LPZ: Landelijke Prevalentiemeting Zorgproblemen M&M: Middelen & Maatregelen MIC: Melding Incidenten Cliënten MIK: Melding Incidenten Klanten MIM: Melding Incidenten Medewerkers MKSA: Meer Keuze Secundaire arbeidsvoorwaarden MTO: Medewerkers Tevredenheids Onderzoek MST: Medisch Spectrum Twente MVO: Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen NCZ: Netwerk Cliëntenraden in de zorg NVTZ: Nederlandse Vereniging van Toezichthouders in Zorginstellingen NVZD: Vereniging van bestuurders in de gezondheidszorg (v/h Nederlandse Vereniging van Ziekenhuis Directeuren) NZa: Nederlandse Zorgautoriteit OIM: Oplossingsgerichte Interactie Methode OE: Organisatie Eenheid OC: Onderdeelcommissie (van de OR) OR: Ondernemingsraad P&O: Personeel & Organisatie PG: Psycho Geriatrie PGB: PersoonsGebonden Budget Jaardocument 2015 Livio 96

PIT: Psychiatrische Intensieve Thuiszorg POP: Persoonlijk Ontwikkelingsplan RAK: Reserve Aanvaardbare Kosten RI&E: Risico Inventarisatie & Evaluatie RM: Rechtelijke Macht ROC: Regionaal Opleidingscentrum RVE: Resultaat Verantwoordelijke Eenheid RvB: Raad van Bestuur RvT: Raad van Toezicht SDGH: Stichting Dienstverlening Gezondheidszorg Haaksbergen SOG: Specialist Ouderen Geneeskunde THOON: Twentse Huisartsen Onderneming Oost Nederland TNWT: ZorgAccent & Thuiszorg Noord West Twente TMA: Talent Motivatie Assessment TMT: Transitie Management Team TZA: Twentse Zorg Academie TZ: Thuiszorg TOOM: Terugdringing Ongewenste en Onechte Meldingen (Brandweer) UWV: Uitvoeringsinstituut Werknemerverzekeringen V&V: Verpleging en Verzorging VV&T: Verpleging, Verzorging & Thuiszorg VGWM: Veiligheid, Gezondheid, Welzijn en Milieu Vodi: Voedingsvoorlichting en dieetadvisering VVT: Verpleging, Verzorging en Thuiszorg VWS: (Ministerie van) Volksgezondheid, Welzijn en Sport WfZ: Waarborgfonds voor de Zorgsector Jaardocument 2015 Livio 97

WGV-ON: Werkgeversvereniging Oost-Nederland WIA: (Wet) Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen WLZ: Wet Langdurige Zorg Wmo: Wet maatschappelijke ondersteuning WTZi: Wet Toelating Zorginstellingen ZiZo: Zichtbare Zorg ZSE: ZorgSchakel Enschede ZVW: Zorg VerzekeringsWet ZZP: Zorgzwaarte Pakket Jaardocument 2015 Livio 98