Systems Engineering en de Modelgebaseerde aanpak. Eric Burgers



Vergelijkbare documenten
Implementatie Landelijke Standaard Tunnels

Software Processen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1. Het software proces

COINS Praktijkproject. René Dorleijn & Gertjan van Manen. 23 januari 2008

Kostenbesparing door Systems Engineering bij project Sluiskiltunnel

Standaardisering..Waarom? Vanuit het oogpunt van de installateur. Alexander Hoos 09 mei 2016

Systems Engineering en Value Engineering introductie en functie in ontwerpprocessen

Voor en nadelen (spatieel) gedistribueerd

SE + BIM = integraal BIM?

Test rapportage Waarom eigenlijk?

Implementatie BIM in Nederlandse civiele- en infrabouw

ORGANISATORISCHE IMPLENTATIE BEST VALUE

Business Process Management

Een Inleiding tot Software Engineering. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 1 Slide 1

RWS Landelijke Tunnelstandaard

INTRODUCTIE MAVIM BPM ONZE SOFTWARE DEMONSTRATIE

Software Test Plan. Yannick Verschueren

Proces van samenwerking SYSTEMS ENGINEERING

Engineering Nedtrain Haarlem

BIM in de praktijk. Alexander Hoos / Kuijpers

J-STD-016. Documentatiestandaard

Verificatie & Validatie

ARE methodiek Het ontwikkelen van Informatie Elementen

Informatiemanagement, -processen en -implementaties

HERGEBRUIK VAN REQUIREMENTS Een praktische implementatie

Het systeem Rotterdamsebaan KIVI, Delft 10 mei 2017

Software Engineering (I00094) College 3:

notitie Systems Engineering Lesplan Requirements Engineering (RE) Werkgroep opleidingen Definitief; vastgesteld Stuurgroep 4P

Nationaal Model BIM Protocol

Zelftest Java EE Architectuur

De beheerrisico s van architectuur

Verdatarisering van bouwsector

Bekend zijn met de visie en inzet van procesmanagement in de eigen organisatie.

Socio-technisch systemen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1

Tunnels in DBFM. Blankenburgverbinding. Ir. Y.H. Norg Contractmanager BBV. Delft, 10 mei 2017

Wegontwerp en Tunnelveiligheid. Jan Van Steirteghem Projectdirecteur Coentunnel Construction v.o.f.

SEPIAdvies BV. Wat is Systems Engineering?

UML. From weblog Dennis Snippert

De nieuwe opdrachtgever Het gebruik van ICT en simulatie tools

Systems Engineering in de gww-sector

ArchiMate voor kennismodellen van NORA en haar dochters. Marc Lankhorst 16 oktober 2013

De juiste requirements juist

Systems Engineering Lesplan Verificatie en Validatie Management (V&V) Werkgroep opleidingen, Eric Holtrop, Bert van Wersch, Ron Beem

Vier aandachtspunten bij het specificeren van digitaal geregelde voedingen

Software Test Plan. Yannick Verschueren

De meest geschikte contractvorm voor een duurzame natuurvriendelijke oever

Vooruitkijken en expliciet samenwerken

Normen. De ontwikkeling van nationale en internationale normen en afspraken. Dik Spekkink BIM Praktijkdag 18 mei 2017

Van inconsistent model naar betrouwbare informatiebron

Renovatie 1 ste Coentunnel

Enterprisearchitectuur

Unified Modeling Language

Testing University. A fool with a tool is still a fool

Software Quality Assurance Plan

De BouwConnectie met in de Bouw

UML is een visuele taal om processen, software en systemen te kunnen modeleren.

Combiplan Nijverdal. Gert-Jan Braas (VolkerInfra) Waarvoor doen we het eigenlijk?

Vastgoedinformatiesystemen. Thijs van der Spil

Looptijd instandhoudingscontracten

6 Presentatie VTTI Tweede Coentunnel anders aangepakt 29 november VTTI Tweede Coentunnel anders aangepakt. Waar is de Coentunnel?

KPT Verificatie & Validatie

Leveranciers bijeenkomst

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Data Governance van visie naar implementatie

RENOVATIE VTTI Westerscheldetunnel

CMM 3: levert het wat op?

Verificatie & Validatie

IT architectuur, analyse Methoden & technieken, in het bijzonder RUP, UML, use cases, SOA

ERP Testing. HP Nijhof. Testmanager. Testnet November 2005

Wensenlijst V-Log laatste update wensenlijst:

Opdrachtformulering (pagina 3 van 7)

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see

ISACA round-table 7 december 2009 Rik Marselis

Managementinformatie Onderhoudsbedrijven

Voorbeeldvraag 1. Welke uitspraak is JUIST:

BIM Laatste BIM ontwikkelingen efficiency, kwaliteit en euro s. A.M. Slockers Admea / Smits van Burgst

Releasen met een druk op de knop: Met behulp van Continuous Delivery sneller uw doel bereiken

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development

Tips & Tricks: Tip van de maand November Office Integratie

Praktijkervaring met een business rules aanpak: impact op de organisatie

Parasoft toepassingen

BIM bij Schüco. Hilvarenbeek,

Welkom! Verkorten tunnelafsluiting door virtueel testen

Digitalisering Uitwisseling van informatie op basis van open standaarden. Hoe ziet Rijkswaterstaat dat? Hester van der Voort-Cleyndert

Functioneel ontwerp. Een introductie. Algemene informative voor medewerkers van SYSQA B.V. Almere

Business Scenario. Voorbeeld Archimate Risico Extensie. versie 0.1. Bert Dingemans

DATAMODELLERING DATA MAPPING MODEL

Configuratie Management

CROW StandaardSystematiek Kostenramingen GWW-Objectenbibliotheek

ISO 9001: Business in Control 2.0

Opdrachtgeverschap 2.0. Toezien op de afspraken in de verwerkersovereenkomst

LSP Connect en HL7v3

Hieronder staat een voorstel voor het kennismodel voor de vernieuwde EAR wiki.

Transcriptie:

Systems Engineering en de Modelgebaseerde aanpak Eric Burgers

2 Context: Toepassing MBSE in tunnelprojecten Modelprecisie / formaliteit LST 1.2 LST 1.1 Nijverdal (2011) SysML Statisch model Dynamisch model Coentunnel LST Architectuur (2010) Zachman framework Introductie Tunnel i.c.m. Spoor Gedragsspecificatie voor ConOps (UML) DI architectuur Westerscheldetunnel (2012) Eisen model t.b.v. traceability Mix SATO / SoS Elementen van LST A4 Delft-Schiedam (2012) Tunnel i.c.m. verdiepte ligging SysML Statisch model Dynamisch model Deployment model Koppeling met HW en Civiel in ontwikkeling Toekomst (2013 2014) Model validatie door simulatie (SW + HW) Meten van modelevolutie; metrication LST 1.x, service packs Tijd

Document Based Systems Engineering Specificatieboom, specificatie hiërarchie (bijv. volgens IEEE J- STD-016) Inrichting Engineeringproces om specificatieboom te vullen (SEMP). Relaties tussen specificaties en ontwerpen worden bijgehouden in documenten / bestanden Ontwerpen worden gemaakt m.b.v. diverse tools (bijv. Visio, AutoCad, Excel, etc) Fundamentele beperkingen door verspreiding van informatie Niet één, maar veel auteurs Gelijktijdige wijzigingen, reparaties na review, onderhoud aan documentatie Kernvraag: Hoe consistent te houden gedurende de gehele projectduur?

Model Based Systems Engineering MBSE = SE + Systeemmodellering Primair product: coherent model van het te bouwen systeem Een systeemmodel: Verbetert communicatie tussen engineers, belanghebbenden Verhoogt precisie & integriteit van Specificatie & Ontwerp, verlaagt faalkosten Maakt hergebruik van Specificatie- en Ontwerpproducten mogelijk Waar kan ik de informatie vinden? à Wat betekent de informatie (=redeneren)?

Model = centrale artifact Eisenanalyse B&O Systeemontwerp Model Detailontwerp Testen Inkoop RAMS

Verschillende disciplines, verschillende perspectieven Civiel-technisch perspectief Functioneel specificeren IT/TTI perspectief Object-georiënteerd werken Functie Object Logisch / Statisch model Implementatie model Eisen Gedrag M Eis specificatie Eigenschap prestatie Dynamisch model Deployment model Perspectief is zonder meer geldig in de betreffende discipline

7 Overbrugbare verschillen Logisch / Statisch model Implementatie model Eisen Gedrag M Let op: spraakwarring Dynamisch model Deployment model Ontwerp (raakvlak TTI Civiel) Specificatie Functie Object Eis specificatie Eigenschap prestatie

8 Fundamenteel verschil in werkwijze Civiel-technische werkwijze: Start met de contouren Vul gefaseerd in(vo-do-uo) Klaar als alle details zijn ingevuld MBSE werkwijze (top-down, outside-in) Start met specificatie van volledige systeem (precies) Breek systeem op in subsystemen (ontwerp) en specificeer precies Klaar als subsystemen ingekocht of gemaakt kunnen worden.

9 De wet van Conway organizations which design systems... are constrained to produce designs which are copies of the communication structures of these organizations Functionele opdeling versus integraal ontwerpteam Lifecycles lopen niet synchroon Civiel Hardware Software VO DO UO VO DO UO VO DO UO VO DO UO Documenten Model (bijv. BIM + EA)

10 Valkuilen bij invoering (MB)SE is een add-on. Kern van het project Verandert de manier van werken SE structureert de werkzaamheden en definieert de producten Is een engineering aanpak MBSE is een tool (MB)SE is een vak, kennis van SysML, SE, standaarden noodzakelijk Behoefte aan opleidingen (voor engineers en klant) Terminologie is hetzelfde Betekenis van systeem, object, functie zijn verschillend voor civiel en installatietechniek. (Maar lijken veel op elkaar) Systems Engineering = Systems Engineering Een aanpak voor civiel past niet op installatietechniek en vice versa. MBSE wordt niet afgedekt door de leidraad SE. Er is een standaard model Informatiebehoefte is per project verschillend, soms herbruikbaar Modelorganisatie (meta-model) vooraf bepalen! Achteraf veranderen is kostbaar.

11 Succesfactoren Essentiele processen Configuratie management Requirements management Probleemafhandeling Engineeringproces Zowel OG als ON hebben hetzelfde begrip van: Processen Technieken Terminologie Beschouw de invoering van MBSE als veranderingstraject

VRAGEN 12