De fietsbereikbaarheidskaart Een krachtig instrument om de kwaliteit van bestaande en nieuwe fietsverbindingen in beeld te brengen!
2 De fietsbereikbaarheidskaart
Een basis voor effectieve maatregelen Een basis voor effectieve maatregelen Wilt u ook meer inzicht hebben in de effecten van fietsverbindingen, of de verschillen tussen varianten? Stappen automobilisten daadwerkelijk over naar de fiets als u die ene verbinding realiseert? Wilt u een goede onderbouwde keuze kunnen maken als basis voor investeringen? Vraagt u zich wel eens af welk fietsproject meer prioriteit moet krijgen? Dan is de fietsbereikbaarheidskaart een geschikt hulpmiddel voor u. Met de fietsbereikbaarheidskaart brengen we het fietsbereik en de fietspotentie letterlijk in beeld. Hierdoor is het mogelijk om te onderzoeken of fietsprojecten, zoals realisatie van fietssnelwegen en ontbrekende schakels, tot een hoger fietsgebruik kunnen leiden en in welke mate. Het instrument biedt daardoor ook handvatten om prioriteitsvraagstukken van projecten op te lossen. En te toetsen of de fietsverbinding op de juiste locatie is geprojecteerd, zodat deze in de praktijk ook gebruikt wordt. Met de fietsbereikbaarheidskaart kan voor verschillende situaties de bereikbaarheid van de fiets in beeld worden gebracht. Bijvoorbeeld de huidige situatie en een variant met een nieuwe fietsverbinding, zoals een vrijliggend fietspad, fietssnelweg of fietsbrug / -tunnel. Het gaat hierbij concreet om het gebied dat op de fiets kan worden bereikt binnen een bepaalde tijdsperiode. De fietsbereikbaarheidskaart 3
s-hertogenbosch Oss 4 De fietsbereikbaarheidskaart
De fietsbereikbaarheidskaart De fietsbereikbaarheidskaart is gebaseerd op een geografisch informatiesysteem. Met behulp van het Openstreetmap wordt een basiskaart opgesteld. Resultaten worden weergegeven op een kaart met reistijden vanuit één punt. Het is mogelijk om reistijdisochronen vanaf één punt weer te geven. Ook is het mogelijk om op een kaart de inwoners of werknemers met een bepaalde reistijd te tonen. De kaart laat bijvoorbeeld zien hoeveel extra bewoners binnen 30 minuten, door realisatie van een ontbrekende fietsschakel, het centrum van een stad kunnen bereiken. In nevenstaand voorbeeld is de fietsbereikbaarheid vanaf het NS-station van s-hertogenbosch en Oss weergegeven. De kaartbeelden zijn opgebouwd uit contouren (in vier verschillende lijnkleuren) die het gebied laten zien dat binnen een bepaalde tijdsperiode per fiets in de huidige situatie te bereiken is. Daar waar dezelfde kleur in het netwerk buiten de contouren valt, verbetert de fietsbereikbaarheid als gevolg van realisatie van de snelfietsroute s-hertogenbosch Maasdonk - Oss. Zo kan fietsverkeer, na realisatie van de snelfietsroute, de gehele kern Rosmalen binnen een tijdsbestek van 30 minuten bereiken, terwijl fietsers in de huidige situatie circa 40 minuten moeten rijden om de oostzijde van de kern te bereiken. De kernen Nuland en Geffen zijn vanaf het NS-station Oss via de snelfietsroute binnen 30 minuten bereikbaar. In de huidige situatie is alleen Geffen binnen die tijdsperiode per fiets te bereiken. De fietsbereikbaarheidskaart 5
Bereikbaarheidskaarten De fietsbereikbaarheidskaarten zijn onderdeel van een familie van bereikbaarheidskaarten. Goudappel Coffeng heeft de bereikbaarheidskaarten ontwikkeld om een brug te slaan tussen ruimte en mobiliteit. De kaarten geven o.a. informatie over de verzorgingsgebieden van (te ontwikkelen) locaties en over het aantal te bereiken voorzieningen in de woonomgeving. Daarmee bieden de kaarten relevante informatie aan marktpartijen en burgers. De kaarten geven reistijden voor zowel de auto als voor het openbaar vervoer. Met de prognoses van de reistijden in 2020 kunnen private partijen zien of hun afzetgebied gaat groeien of krimpen (zie www.bereikbaarheidskaart.nl). En nu kan ook het verschil tussen de fiets- en autobereikbaarheid inzichtelijk gemaakt worden met de bereikbaarheidskaart. Met behulp van reistijdisochronen wordt duidelijk gemaakt welke plekken vanaf een punt binnen een bepaalde reistijd te bereiken zijn. Op basis van reistijden uit het regionale verkeersmodel wordt een isochroon om een plek heen gelegd. Het gebied dat bereikt kan worden binnen dat tijdsbestek krijgt een bepaalde kleur. Naast de effecten op verschillende vervoerwijzen is het ook mogelijk om vertragingen ten gevolge van congestie mee te nemen in de bereikbaarheidskaarten. Dankzij nieuwe rekentechnieken is beter dan ooit bekend welke vertraging files nu eigenlijk veroorzaken en wat dit betekent voor deur-tot-deurverplaatsingen. Daardoor ontstaat een goed beeld van de werkelijkheid. Door de diverse modaliteiten tegelijk op een kaart weer te geven zijn verschillen goed zichtbaar. 6 De fietsbereikbaarheidskaart
De fietsbereikbaarheidskaart 7
Aantal inwoners dat vanuit centrum Veghel kan worden bereikt Aantal inwoners 200.000 180.000 160.000 140.000 120.000 100.000 80.000 60.000 40.000 20.000 0 Kwaliteitsslag fietsnetwerk Huidig fietsnetwerk 5 10 15 20 25 30 45 60 Tijdsperiode in minuten In bovenstaand voorbeeld is weergegeven hoeveel extra inwoners binnen een bepaalde tijdsperiode het centrum van Veghel kunnen bereiken nadat er een kwaliteitsslag wordt gemaakt in het fietsnetwerk. De kwaliteitsslag bestaat onder andere uit het realiseren van enkele ontbrekende fietsschakels en van vrijliggende fietsvoorzieningen langs gebiedsontsluitingswegen. Door deze kwaliteitsslag kunnen ruim 3.500 inwoners MEER dan in de huidige situatie binnen 10 minuten het centrum van Veghel per fiets bereiken. Binnen een fietsafstand van 30 minuten is de toename zelfs 20.000 inwoners. Doordat de fietsbereikbaarheid verbetert zal het fietsgebruik toenemen. Deze toename vervult een rol in het terugdringen van het aantal interne autoverplaatsingen, het reduceren van de luchtverontreiniging, het stimuleren van een gezonde levensstijl en het schept ruimte voor (lange) autoverplaatsingen die essentieel zijn voor het functioneren van economische kerngebieden. 8 De fietsbereikbaarheidskaart
Prioritering van fietsroutes De fietsbereikbaarheidskaart is een geschikt instrument om verschillende varianten te vergelijken. Dit biedt een goede basis om varianten te prioriteren en af te wegen. In het voorbeeld is voor drie (ontbrekende) schakels aangegeven hoeveel inwoners bereikt kunnen worden binnen een bepaalde straal. Zo is het goed mogelijk dat een relatief kleine verbinding in aansluiting op het bestaande netwerk meer bewoners bereikt. 1 3 2 15 km 7,5 km Meetpunt Inwoners binnen straal van 7,5 km Inwoners binnen straal van 15 km Prioriteit Route 1 4000 1500 2 Route 2 3500 800 3 Route 3 3000 3000 1 De fietsbereikbaarheidskaart 9
10 De fietsbereikbaarheidskaart
Meer informatie Goudappel Coffeng is gevestigd in Deventer en heeft vestigingen in Amsterdam, Eindhoven, Den Haag en Leeuwarden. Vanuit onze vestiging in Eindhoven bieden wij onze diensten aan in het zuiden van Nederland. Omdat onze lokale adviseurs voornamelijk actief zijn in het zuiden zijn zij goed op de hoogte van wat er speelt. Waar nodig worden onze adviseurs ondersteund door specialisten uit andere vestigingen. Voor meer informatie over de mogelijkheden van bereikbaarheidskaarten kunt u contact opnemen met Danny Walraven (telefoon 040 235 25 16). De fietsbereikbaarheidskaart 11
Eindhoven Flight Forum 92-94 5657 DC Eindhoven T +31 (0)40 235 25 00 F +31 (0)40 235 25 55 www.goudappel.nl goudappel@goudappel.nl