Private Kwaliteitsborging Vanzelfsprekend! Metaalunie, Nieuwegein, 25 maart 2014 Drs.ing. H.M. Nieman
Inhoudsopgave Inleiding Wat is private kwaliteitsborging? Waarom private kwaliteitsborging? Doelen private kwaliteitsborging Het nieuwe stelsel volgens BZK Rol en taken van de kwartiermakers
Inleiding BWT wordt niet geprivatiseerd De vergunning blijft bij het bevoegd gezag Kwartiermakers gaan informatie ophalen Niet alles in beton gegoten Samenwerking alle partijen. 3
Wat is private kwaliteitsborging? Private kwaliteitsborging in de bouw is een stelsel van in wet- en regelgeving verankerde instrumenten om te borgen dat bouwwerken voldoen aan het Bouwbesluit. Deels bestaat dit al: 1) Bouwbesluit 2012 artikel 1.8 lid 2 en 3 > EKV 2. Indien een bouwproduct aan bepaalde prestaties die niet onder een geharmoniseerde norm vallen moet voldoen, zodat het bouwwerk waarin het wordt toegepast voldoet aan een bij of krachtens dit besluit gestelde eis, is aan die eis voldaan indien het bouwproduct is toegepast overeenkomstig een op die eis toegesneden kwaliteitsverklaring. 3. Indien een bouwproces ( idem ) toegesneden kwaliteitsverklaring 2) Woningwet artikel 1a (zorgplicht zorgplicht), 1b (bouwverbod bouwverbod, tenzij ) en 2 (aansturing Bouwbesluit)
Wat is private kwaliteitsborging? NL heeft een gemengd publiek/privaat stelsel NU Rijk Opdracht- gever Bevoegd Gezag Stelselverantwoordelijke X Bouwregelgeving X Programma van Eisen X Bestemmingsplan X Welstand X Bouwbesluit X X BWT toetst op aannemelijkheid en ziet incidenteel toe op uitvoering = schijnzekerheid! Fricties (zie Cie Dekker): - Dubbel werk > Onnodige kosten - Diffuse verantwoordelijkheden - Focus onvoldoende op het gebruiksgerede bouwwerk
Wat is private kwaliteitsborging? NL houdt een gemengd publiek/privaat stelsel STRAKS Rijk Opdracht- gever Bevoegd Gezag Stelselverantwoordelijke Bouwregelgeving Toelating + monitoring instrumenten Programma van Eisen Bestemmingsplan Welstand Omgevingsveiligheid Bouwbesluit Wat blijft: EKV Wat verandert: eenduidige private rol inzake Bouwbesluit X X i.o.v. Rijk X X X X X accentverschuiving
Waarom private kwaliteitsborging De bouw maakt kwaliteit onvoldoende waar Verschuilen achter de vergunning Gebrekkig prikkels tot het leveren van kwaliteit Zwakke positie van de bouwconsument Kwaliteitsverbetering via het publieke spoor blijft uit De bouw kan en moet zelf kwaliteit leveren! 7
Waarom private kwaliteitsborging? Onduidelijke verantwoordelijkheden Papieren werkelijkheid
Waarom private kwaliteitsborging? Gebrek aan naleving/ geen prikkel voor kwaliteit Focus op tijd en geld
Doelen private kwaliteitsborging Duidelijke verantwoordelijkheden, niet naar elkaar wijzen De bouw levert zelf kwaliteit
Doelen private kwaliteitsborging De klant krijgt wat hij/zij wil en waarvoor is betaald
Positie eindgebruiker verbeteren Consument betaalt vanaf begin bouwproces Kan tekeningen niet beoordelen
Positie eindgebruiker verbeteren Beperkte kennis en ervaring met contracten Tegengestelde belangen, moeilijk om je recht te halen
Proces tot nu toe Bouwteam Veel onderzoek beschikbaar
Insteek ministerie BZK Private kwaliteitsborging in veel landen reeds praktijk Drie jaar duaal, op weg naar private toetsing Vereenvoudiging bezien, m.n. eigenbouw Toelatingsorganisatie, bevoegd gezag betrokken Overheid stelt kaders
Uitgangspunten BZK Borging gericht op prestaties opgeleverde bouwwerk (as built) Duidelijkheid omtrent verantwoordelijkheid voor voldoen aan regelgeving Helderheid omtrent aansprakelijkheid Vermindering administratieve lasten overheid stelt kaders, markt ontwikkelt private instrumenten Toelatingsorganisatie toetst private instrumenten Proportionaliteit gekoppeld aan risicoklassen Betaalbaarheid
Het duale stelsel Vergunninghouder kiest: publiek of privaat Publiek geen verandering Privaat technische toets verdwijnt Marktpartijen Voldoen aan Bouwbesluit (technische voorschriften, vnl. 2 t/m 6) Overheid RO, welstand, omgevingsveiligheid + evt. overige WABO (totaal 26 wetten) afstemming in PKB
Het duale stelsel Bevoegd Gezag: Toestemming om te bouwen!
Proportionaliteit! Erkenningsregeling Erkende architect Lid van beroepsvereniging, permanente educatie Fouten: verlies erkenning, boete Ontwerpen onder certificaat Eigen verklaring dat plan voldoet Gekoppeld aan verzekerde garantie met onafhankelijk toezicht en opleveringskeuring Gecertificeerd toezicht Onafhankelijk toezicht op ontwerp en uitvoering Aansprakelijkheid bij toezichthouder
Rol bevoegd gezag Vergunning verlenen RO / welstand / omgevingsveiligheid / overige activiteiten (WABO) Overleg en communicatie Handhaven: - inhoudelijk vergunning - systeem PKB Toezicht bestaande bouw
Planning BZK November 2013 Zsm daarna: 2015 2018 Kamerbrief Wetsvoorstel richting TK AMvB: criteria/toelatingsorg. Wettelijk stelsel Evaluatie
Kwartiermakers toelatingsorganisatie Brief minister Blok 27 november 2013 Voor de beoordeling, indeling naar risicoklasse en de toelating tot het stelsel van instrumenten voor private kwaliteitsborging zal een toelatingsorganisatie worden aangewezen. Deze toelatingsorganisatie zal strikt toetsen of nieuwe instrumenten voor kwaliteitsborging voldoen aan door de overheid gestelde criteria.
Taak van de kwartiermakers Zet een organisatie op die Instrumenten beoordeelt Toets aan wettelijk criteria Indelen naar risicoklasse Toeziet op de werking van instrumenten Monitoren werking instrumenten Realty checks Sanctioneert Schorsen / intrekken toelating
Werkwijze Kwartiermakers Markt voorbereiden op private kwaliteitsborging All parties concerned Informatie ophalen uit de markt Vertalen naar criteria voor private kwaliteitsborging Binnen de door de wetgever gestelde grenzen: Uitwerken risicoklassen Operationaliseren eisen aan instrumenten Werkwijze toelatingsorganisatie Te overleggen gegevens en bescheiden Sancties bepalen bij onvoldoende borging
Werkwijze Kwartiermakers Informatie brengen naar de markt Wat hebben bouwende partijen nodig? Voorlichting over werkwijze stelsel Uitleg over eisen private kwaliteitsborging Draagvlak! Zomer 2014 advies aan BZK
Opleverdossier As built (tekeningen, berekeningen, bewijs) Belangrijk voor toekomstige verbouwingen rechtens verkregen niveau Beschikbaarheid Bevoegd gezag Toekomstige gebruikers en eigenaren
Algemene eisen toelatingsorganisatie Onafhankelijk Deskundig en gezaghebbend Beperkt van omvang en slagvaardig! Bundelen van activiteiten, gebruik makend van bestaande structuren en kennis
Draagvlak Beeld bijstellen verantwoordelijkheid Consumenten, gebruikers, opdrachtgevers betrekken bij proces Stuurgroep met vertegenwoordigers van: Ontwerp en engineering, Ontwikkeling en uitvoering, Toelevering, Beheer borgingsinstrumenten, Professionele opdrachtgevers, Eindgebruikers en Bevoegd Gezag. Ook direct overleg met organisaties binnen geleding en overige partijen. Doelen: helder Kwaliteit private instrumenten: robuust en geborgd Stelsel: transparant en proportioneel kwaliteit zichtbaar maken (bouwbrief op basis van reality checks ) Communicatieplan voorlichting naar alle doelgroepen Correct gedrag belonen, niet voldoen aan : handhaven!
Processchema STUURGROEP:7 GELEDINGEN >>> Ontwerp en engineering BNA, NL-ingenieurs, VNconstructeurs Ontwikkeling en uitvoering Bouwend NL, Uneto-VNI, Onderhoud-NL, NVB Toelevering Metaalunie, NVTB Beheer borgingsinstrum. en SBK, KOMO, CI en, etc. Prof. Opdrachtgevers VNO-NCW-MKB, Neprom, Aedes, BoZ Eindgebruikers VEH, Woonbond, VAC.wonen, CG-raad Bevoegd Gezag VNG, VBWTN, COBc, BrandweerNL, (FRK, FGMG)
Instrument- beheerder STELSEL INSTRU- MENT A Kwaliteits- borger INSTRUMENT X Toelatings- organisatie TOETS aan wettelijke criteria Bouwer + adviseurs INSTRU- MENT X Toegelaten instrumenten INSTRU- MENT Y INSTRU- MENT.. INSTRU- MENT Z INSTRU- MENT N Toezicht op het stelsel Toelating tot het stelsel
Instrumentbeheerder -Controle op juiste toepassing instrument x - controle binnen het stelsel Kwaliteitsborger - Past instrument x toe Bouwer + adviseurs Mogelijk één partij (afh. criteria en risico) STELSEL (inclusief kwaliteitscontrole binnen het stelsel) INSTRUMENT X (regeling) -Eisen aan proces - Eisen aan personen - Eisen aan product - Voorschriften wijze van controle Inhoud instrument + kwaliteitscontrole per risicocategorie bepaald door wettelijke criteria Toezicht op de werking van het stelsel / systeem / instrumenten Ondermeer door een controle van het resultaat van toepassing van een instrument Toelatings- organisatie
Kopgroep-projecten projecten Vooruitlopend op de stelselwijziging worden pilots pilots uitgevoerd met bestaande en nieuwe potentiële instrumenten: CHW in 5 gemeenten: experiment grondgebonden woningen onder keurmerk Stichting Garantiewoningen A dam Oost+ Alliantie : ontwikkeling Zeeburgereiland indienen cf. BRL5019, toets+toezicht cf. TIS Bb Gem.Deventer+BNA+BN: ontwikkeling en toepassing methodiek voor kleine bouwwerken met scoop I van BRL5019 als vangnet Wie volgt?
Conclusie Private kwaliteitsborging = Heldere rollen Positie consument/afnemers versterken Verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid duidelijk Proportioneel = maatwerk Niet voldoen aan = sanctie Versnelling bouwproces Minder faalkosten
Vragen? Meer info via www.instituutbouwkwaliteit.nl of info@instituutbouwkwaliteit.nl Zie voor gebruikte termen en begrippen de bijlage.