Een kort overzicht Rol van de adviserend geneesheer bij arbeidsongeschiktheid Ilse Cappan, Coördinerend adviserend geneesheer, CM Antwerpen Werken in een netwerk rond de patiënt Het kabinet De Block is bezig met de ontwikkeling van Healthconnect een communicatietool voor artsen Behand. arts Patiënt Multidisciplinair team Adviserend geneesheer Bedrijfsarts 1
Arbeidsongeschiktheid: uitgaven en aantal gevallen (RIZIV 2015) Aantal arbeidsongeschikten eind 12/2015 = 376.000 (werknemers en zelfstandigen) waarvan 23.700 zelfstandigen Uitgaven 2015 voor primaire arbeidsongeschiktheid en invaliditeit = 6,4 miljard voor werknemers + 390 miljoen voor zelfstandigen ZIV-wet van 14/07/1994 Art. 56 153. 1. De adviserend geneesheren hebben de volgende taken: (informeren) de arbeidsongeschiktheid controleren, in overeenstemming met de bepalingen uit titel IV, hoofdstuk III, secties I en II en volgens de regels die zijn bepaald in overeenstemming met artikel 86, 3 van deze wetgeving; (gezondheidszorg) 4 2
Art 153 2 De adviserend geneesheren zorgen ook voor de sociaal-economische reïntegratie van de arbeidsongeschikten. Ze nemen daartoe alle nodige maatregelen en contacteren, met het akkoord van de titularis, elke fysieke of morele persoon die zou kunnen bijdragen aan de professionele reïntegratie van deze persoon. De adviserend geneesheer neemt deel aan de procedure voor professionele reïntegratie, zoals bedoeld in artikel 109bis, onder de voorwaarden die zijn bepaald door de Koning. 5 Arbeidsongeschiktheid De behandelende arts onderzoekt de klachten van zijn patiënt, stelt zo snel mogelijk de diagnose en bepaalt de medische prognose. Hij schrijft de meest aangewezen behandeling voor. Rust is één element van het behandelingsplan Therapeutische rust bij een werknemer kan stopzetting van zijn beroepsactiviteiten vereisen De behandelende arts schrijft dan een arbeidsongeschiktheidsattest om zijn patiënt arbeidsongeschikt te verklaren. 3
Wanneer de patiënt arbeidsongeschikt is Naast het verlies van sociale contacten en soms het zelfbeeld... gaat ook hijzelf achteruit: Belangrijk inkomensverlies Spiraal van kwetsbaarheid: uitkeringen zijn lager dan inkomsten (in principe 60%, soms minder volgens statuut verzekerde) Gemiddelde uitkering van arbeidster = armoededrempel Maximum uitkering (bruto inkomen vóór belasting): o Met gezinslast: 2.055 euro o Alleenstaande : 1.739 euro o Samenwonende: 1.264 euro Arbeidsongeschiktheidsattest (Zie Infobox op website RIZIV) Als zijn patiënt onder arbeidscontract bij een werkgever werkt, schrijft de arts een attest voor de werkgever zonder vermelding van medische gegevens! Als de patiënt recht heeft op een uitkering van zijn ziekenfonds tijdens de periode van arbeidsongeschiktheid, schrijft de behandelende arts ook een medisch attest bestemd voor de adviserend geneesheer van het ziekenfonds Typeattest voor de adviserend geneesheer van het ziekenfonds Vereiste en noodzakelijke vermeldingen Wanneer dit naar de AdvG sturen? Termijnen Hoe dit opsturen? 4
Medische attesten : verschillen! Medisch attest voor de werkgever begin- EN einddatum o! Geen medische gegevens behalve vermelding ziekte of ongeval Medisch getuigschrift voor de adviserend geneesheer begindatum EN einddatum (sinds 1/1/2016) met diagnose of symptomatologie, o zodat AdvG inschatting kan maken van vermoedelijke duur van de arbeidsongeschiktheid en de termijn voor het eerste medisch onderzoek o mogelijke codificatie ICPC2 en ICD10 o mogelijkheid tot communicatie met AdvG o Doelstellingen: samenwerking, kennis van de situatie, hulp bij de reïntegratie... > actief werken rond de persoon 13 5
Toekomst: een informaticastroom... normaal voor 2017 (einde van het jaar) Wanneer moet er een certificaat worden opgesteld (geneesheer) en worden opgestuurd (de patiënt) naar de CM van de mutualiteit (ten laatste)? Situaties en categorie van de werknemer Bedienden Arbeiders Werklozen en andere personen die niet (meer) werken aan het begin van de arbeidsongeschiktheid (bijv. interimkrachten wiens contract ten einde loopt) Na te leven termijn 28 kalenderdagen 14 kalenderdagen 48 uren Kinderverzorgers die zijn aangesloten bij een erkende of gesubsidieerde dienst (bijv. het Nationaal werk voor kinderwelzijn) Zelfstandigen (*) Na verlaten van het ziekenhuis Tijdens een herval na werkhervatting 48 uren 28 kalenderdagen 48 uren 48 uren 6
BELANGRIJK om te weten Het begin van de arbeidsongeschiktheid is de eerste dag waarop het werk wordt stopgezet (niet de eerste dag waarop het gewaarborgd loon wordt overschreden) De betaling van uitkeringen wordt (tijdens het eerste jaar van arbeidsongeschiktheid) stopgezet op de laatste dag van de verklaring van de behandelende arts Rekening houden met het weekend: de periodes moeten zich opvolgen (van maandag tot zondag, niet van maandag tot vrijdag), anders verlies van uitkeringen op zaterdag Personen die zijn verzekerd in het buitenland: een sjabloon van het internationaal certificaat invullen (beschikbaar op de website van het RIZIV) Het nieuw certificaat volledig invullen: Nr. RIZIV, origineel document en handtekening Nodige certificaten voor verlenging (correct gerechtvaardigd, correct weglaten) Altijd de eerste dag van ziekte/afwezigheid op het werk als de begindatum van arbeidsongeschiktheid vermelden op het certificaat (niet de eerste dag waarop de periode van het gewaarborgd loon wordt overschreden) De arbeidsongeschiktheid regeling van de loontrekkenden Art 100 1 Wordt als arbeidsongeschikt erkend, de werknemer o die elke activiteit heeft stopgezet o als rechtstreeks gevolg van het begin of de verergering o van letsels of functionele stoornissen waarvan erkend wordt dat ze leiden tot een vermindering van het verdienvermogen o tegen een tarief gelijk aan of lager dan het derde van wat een persoon in dezelfde omstandigheden en met dezelfde opleiding door zijn werk kan verdienen o In de beroepengroep waartoe de beroepsactiviteit uitgevoerd door de betrokkene op het ogenblik waarop hij arbeidsongeschikt werd, behoort, OF o In de verschillende beroepen die hij gezien zijn beroepsopleiding zou hebben kunnen uitoefenen. Echter, gedurende de eerste 6 maanden van zijn primaire ongeschiktheid wordt deze vermindering van verdienvermogen geëvalueerd ten opzichte van het gewoonlijk beroep van de betrokkene, voor zover het vermoeden bestaat dat de aandoening gunstig kan evolueren of kan genezen op min of meer korte tijd. 7
Twee sleutelnoties Verlies van 2/3 van het verdienvermogen = in de praktijk, ongeschiktheid om naar behoren en duurzaam te functioneren op een werkpost. Zijn laatste beroep, de regel van 6 maanden en zijn referentie-arbeidsmarkt (zijn referentieberoepen): Zal hij zijn laatste beroep nog kunnen uitoefenen? (eventueel aangepast) Zal hij nog één van zijn referentieberoepen kunnen uitoefenen? (voordien uitgeoefende beroepen of beroepen waarvoor hij is opgeleid) Zal hij geen enkele van zijn referentieberoepen meer kunnen uitoefenen? Hoe evalueert de adviserend geneesheer de referentieberoepen van de verzekerde? Referentieberoepen van de persoon De regel is de «referentie-arbeidsmarkt» van de verzekerde, o «van wat een persoon in dezelfde omstandigheden en met dezelfde opleiding door zijn werk kan verdienen In de beroepengroep waartoe de beroepactiviteit uitgeoefend door de betrokkene op het ogenblik waarop hij arbeidsongeschikt werd, behoort of in de verschillende beroepen die hij had kunnen uitoefenen, gezien zijn beroepsopleiding. o = «zijn algemene arbeidsmarkt» Maar één uitzondering : o «gedurende de eerste 6 maanden ten opzichte van het gewoonlijk beroep van de betrokkene voor zover de aandoening gunstig kan evolueren of kan genezen op min of meer korte tijd» 8
Parcours van AO tot de hervatting (loontrekkende) BA (N)GAO Gegevens mbt medische evolutie GRI erkent overgang naar invaliditeit tot datum voorgesteld door AG Arbeid Primaire AO: max. 12 maanden Eventuele invaliditeit Arbeidl Erkenning van de AO AG Uitnod. Medisch onderzoek Medisch onderzoek door AG en beslissing : (einde AO of ) Verl AO + prognose WH Na 6de maand AO : alle referentieberoepen van de verzekerde Medisch onderzoek door AG en beslissing : (einde AO of) Verl AO + prognose WH + Acties re-integratie Medische invaliditeitsfiche voor GRI : voorstel Periode INV + prognose + Acties reintegratie Acties tot reintegratie Gedeeltelijke re-integratie Doel van de gedeeltelijke werkhervatting = volledige of gedeeltelijke re-integratie Loontrekkenden: Art. 100 2 : "Wordt als arbeidsongeschikt erkend, de werknemer die, onder de voorwaarden bepaald in artikel 80, 5, een vooraf toegelaten arbeid hervat op voorwaarde dat hij, van een geneeskundig oogpunt uit, een vermindering van zijn vermogen van ten minste 50 pct. behoudt. (Ter info : Art. 80, 5 verwijst naar de regelgevingen inzake het recht op ongeschiktheidsuitkeringen, en de berekening en de betalingsvoorwaarden ervan). 9
Wat zijn de voorwaarden voor een gedeeltelijke werkhervatting? Onder meer gestopt zijn met alle activiteiten aan het begin van de AO (minstens 1 dag) (let op bij combinatie van halftijdse jobs, bijberoep ) Erkend zijn als arbeidsongeschikt in de zin van art. 100 1 Het aspect «ziekte» moet de gedeeltelijke werkhervatting rechtvaardigen tijdens de periode van AO: de AG erkent een ongeschiktheid van minstens 50% vanuit geneeskundig oogpunt (geen barema) Activiteit die verenigbaar is met de gezondheidstoestand Voorafgaande aanvraag aan de adviserend geneesheer om deeltijds te werken tijdens de periode van AO (specifiek formulier aanvragen bij het ziekenfonds of downloaden op de website), Toestemming moet niet worden afgewacht Voor zelfstandigen is het systeem ingewikkelder en is een voorafgaande toestemming noodzakelijk vóór de werkhervatting. Doelstelling = de sociaal-professionele reïntegratie Aan een werknemer die niet meer (of nog niet) als arbeidsgeschikt kan worden beschouwd, de mogelijkheid geven om een verminderde of aangepaste activiteit uit te oefenen tijdens de erkende AO-periode o MAAR de arbeidsongeschiktheid niet verlengen voor werk dat niet meer zou bestaan De goedkeuring voor de uitoefening van een deeltijdse activiteit kan als doel hebben (prognose): o de volledige professionele reïntegratie (einde van de AO): de goedgekeurde periode voor deeltijds werk kan worden beperkt. Het gaat om een aangepaste of geleidelijke hervatting o of degedeeltelijke reïntegratie op lange termijn, indien de medische beperking een volledige hervatting onmogelijk maakt 10
Reïntegratieplan (nog niet gepubliceerd) ZIV-wetgeving en arbeidswetgeving Incentives voor de werkgevers, ter bespreking Grotere rol van de arbeidsgeneesheer Categorisering op 3 maanden (of op 2 maanden na de aangifte? Quick scan?) De mogelijkheid om bepaalde personen te helpen zodat ze niet worden uitgesloten van de arbeidsmarkt Niet voor iedereen, zeer zelden mogelijk voor langdurig invaliden Reïntegratieplan De gerechtigde is niet gebonden aan een arbeidsovereenkomst Start door de preventieadviseur - arbeidsgeneesheer Analyse van de AG 2 maanden na de AOverklaring (quickscan) De gerechtigde is niet gebonden aan een arbeidsovereenkomst Onmiddellijke start door de AG 11
Beroepsherscholing Upgrade Een ander beroep leren Hulp bij de reïntegratie Overeenkomsten RIZIV-NIC-VDAB - ACTIRIS- FOREM zodat een "zieke" toegang heeft tot opleidingen Volledige of gedeeltelijke oriëntatie-opleidingreïntegratie Contact met/of consultatie bij de AG Nog belangrijker dan de arbeidsongeschiktheid... Verlammende tegenstrijdige berichten (HA AG - Arbeidsgeneesheer) Rol van het bedrijf: de werkplaats aanpassen, contact met de werknemer, sfeer, ondersteuning tijdens de hervatting,... Ongeschiktheid die zich uitbreidt en verstrikking Risico op verlies van werk (C4 overmacht) 12
Besluit Complexe materie - verschillende wetgevingen en belanghebbenden Triogroepen van Domus Medica om het volledige trajet te leren met alle soorten belanghebbenden (HA-AG-Arbeidsgeneesheer) tijdens 3-4 GEACCREDITEERDE vergaderingen CM Alexandra.DeSchauwer@cm.be 13