Loopbaancompetenties, determinanten en effecten: Resultaten van een literatuuronderzoek, en een vergelijking met PIAAC Design Charles & Ray Eames - Hang it all Vitra Heidi Knipprath Werkgroep Transitionele Loopbanen, 3 december 2013
Context - beleid Key competences in the shape of knowledge, skills and attitudes appropriate to each context are fundamental for each individual in a knowledge-based society. They provide added value for the labour market, social cohesion and active citizenship by offering flexibility and adaptability, satisfaction and motivation... they should be acquired by everyone Key competences are: communication in the mother tongue and foreign languages, mathematical competence and basic competences in science and technology, digital competence, learning to learn, social and civic competences, sense of initiative and entrepreneurship, cultural awareness and expression. (Recommendation of the European Parliament and of the Council of 18 December 2006 on key competences for lifelong learning) 2
Context over toekomstige werknemers 1 op 4 schoolverlaters niet klaar voor arbeidsmarkt Veel jongeren missen immers de noodzakelijke technische vaardigheden en attitudes om zelfredzaam te zijn op de arbeidsmarkt (www.jobat.be). 6 op 10 studenten niet klaar voor arbeidsmarkt De universiteit zou mij moeten voorbereiden op het sollicitatieproces (www.vacature.com). 3
Context over toekomstige werknemers Foute attitude nekt cursisten VDAB Een belangrijke factor die een vlotte doorstroom belemmert, blijkt het solliciteergedrag van de sollicitant Een terugkerend verwijt binnen bedrijven: de technische kennis van de VDAB-sollicitanten zit snor, maar soms ontbreken de sociale vaardigheden (www.standaard.be). 4
Context - loopbaantheorieën Protean and boundaryless careers 5
Vraagstellingen Welke competenties worden in de literatuur genoemd die noodzakelijk zijn om een succesvolle loopbaan te ontwikkelen? In welke mate hebben loopbaancompetenties een impact op de loopbaanontwikkeling? Welke factoren beïnvloeden de ontwikkeling of gebruik van loopbaancompetenties? 6
Onderzoeksmethodologie Literatuurstudie Fase 1: career competences, professional competences etc. als zoekterm met 87 relevante papers als resultaat Fase 2: specifieke competenties (bv. career insight, analytical skills etc.) in combinatie met andere zoektermen zoals effect, determinant etc. met 132 relevante papers als resultaat PIAAC In 25 landen werden probleemoplossend vermogen, de taalkundige en numerieke vaardigheden en het gebruik van andere vaardigheden van 157000 volwassenen gemeten. 7
Knowing-dimensions Bron: DeFilippi R. T. & Arthur M. B. (1994), The boundaryless career: A competency-based perspective, Journal of Organizational Behavior, vol. 15, no. 4, p. 307-324 8
Loopbaancompetenties: knowing-how Bron: Knipprath & De Rick (2013). Career competences and career outcomes. A critical analysis of concepts and complex relationships. Leuven: HIVA. 9
Loopbaancompetenties: knowing-whom Bron: Knipprath & De Rick (2013). Career competences and career outcomes. A critical analysis of concepts and complex relationships. Leuven: HIVA. 10
Knowing-why in detail Bron: http://blog.kevinmaxwell.co.uk/2013/09/organised-new-career/ 11
Knowing-why in detail Career goal development Career exploration Career identity and career self-efficacy Career planning and career decision-making Mobility and realization of person-environment fit 12
De positie van Vlaanderen m.b.t. knowing-how (PIAAC) Bron: Cincinnato & De Meyer (2013). Vaardig genoeg voor de 21ste eeuw? De eerste Vlaamse resultaten bij PIAAC. Gent: Universiteit Gent, Vakgroup Onderwijskunde. 13
Wat voor impact hebben loopbaancompetenties? Volgens de literatuurstudie: Bron: Knipprath & De Rick (2013). Career competences and career outcomes. A critical analysis of concepts and complex relationships. Leuven: HIVA. Volgens PIAAC Vlaanderen: Sleutelvaardigheden hebben enkel op de arbeidsmarktparticipatie en het loon een positieve impact, maar in duidelijk mindere mate dan het opleidingsniveau (Cincinnato & De Meyer, 2013). 14
Welke factoren beïnvloeden de ontwikkeling of gebruik van loopbaancompetenties? Volgens de literatuurstudie: Bron: Knipprath & De Rick (2013). Career competences and career outcomes. A critical analysis of concepts and complex relationships. Leuven: HIVA. 15
Welke factoren beïnvloeden de ontwikkeling van loopbaancompetenties? Volgens PIAAC in Vlaanderen: Bron: Cincinnato & De Meyer (2013). Vaardig genoeg voor de 21ste eeuw? De eerste Vlaamse resultaten bij PIAAC. Gent: Universiteit Gent, Vakgroup Onderwijskunde. 16
Welke factoren beïnvloeden de ontwikkeling van loopbaancompetenties? Volgens PIAAC in Vlaanderen: Bron: Cincinnato & De Meyer (2013). Vaardig genoeg voor de 21ste eeuw? De eerste Vlaamse resultaten bij PIAAC. Gent: Universiteit Gent, Vakgroup Onderwijskunde. 17
Welke factoren beïnvloeden de ontwikkeling van loopbaancompetenties? Volgens de literatuurstudie: Bron: Knipprath & De Rick (2013). Career competences and career outcomes. A critical analysis of concepts and complex relationships. Leuven: HIVA. 18
En wat hebben we geleerd vandaag? Een breed scala van competenties wordt noodzakelijk geacht voor loopbaanontwikkeling: van beroepsspecifieke, generieke competenties tot competenties specifiek gericht op het sturen of managemen van de loopbaanontwikkeling zelf. Al deze competenties lijken inderdaad een positieve impact te hebben op een succesvolle loopbaan, zowel volgens objectieve als subjectieve criteria. Maar, slechts 1/3de van de studies is longitudinaal! 19
En wat hebben we geleerd vandaag? Vlaanderen scoort internationaal gezien goed voor cognitieve vaardigheden zoals geletterdheid en gecijferdheid en voor het gebruik van inter- en intrapersoonlijke vaardigheden op het werk, maar minder goed voor probleemoplossend vermogen. Er bestaan op het eerste zicht tegenstrijdige resultaten met betrekking tot de verklarende factoren tussen de literatuurstudie enerzijds en de eerste resultaten van PIAAC anderzijds. 20
En wat hebben we geleerd vandaag? Sociale en etnische afkomst: indirecte impact via opleidingsniveau? Geslacht: indirecte impact op gebruik van vaardigheden op het werk via beroepssituatie Leeftijd: curvilineair? Beroepssituatie: een grotere impact op beroepsspecifieke en generieke vaardigheden dan op competenties gericht op de ontwikkeling van de loopbaan? 21
Nieuwe onderzoeksvragen (1) de impact van verschillende operationalisaties van competenties (competentiegebruik of competentieniveau vereist op het werk, competentieniveau volgens het individu, en competentieniveau volgens peilingen) op het doen van valide uitspraken over de relatie tussen competenties en andere factoren; (2) de mate waarin leren, tijdens de initiële schoolloopbaan of erna via levenslang leren of loopbaanervaringen, het effect van individuele achtergrondkenmerken kan verzachten; (3) het rendement van de verschillende competentieprofielen; en (4) de relatie tussen systeemkenmerken, competenties, levenslang leren en arbeidsmarktuitkomsten. 22
23