FORT ZOEKT ONDERNEMER INLEIDING Rondom Amsterdam ligt op een steenworp afstand een bijzondere verdedigingsring: de Stelling van Amsterdam. De Stelling, bestaande uit 42 forten, is aangelegd tussen 1880 en 1914 en is een ingenieus systeem waarmee het land rondom Amsterdam ter verdediging onder water kan worden gezet (inundatie). De Stelling van Amsterdam staat sinds 1996 op de UNESCO Werelderfgoedlijst. De provincie Noord-Holland is verantwoordelijk voor dit Werelderfgoed. Forten zijn bijzondere gebouwen. Ze hebben aantrekkingskracht en bieden geborgenheid. Tegelijkertijd hebben ze een lastig binnenklimaat en zijn vaak moeilijk bereikbaar. Niet alle forten lijken op elkaar. De ligging is totaal verschillend en ook hun omvang en de staat van onderhoud. Lang niet alle forten zijn daarmee even geschikt voor exploitatie door een ondernemer. De provincie Noord-Holland heeft in overleg met forteigenaren gekeken naar forten die qua economische benutting kansrijk zijn. Daar zijn vier forten uitgekomen als bijzonder kansrijk: Fort bij de Liebrug Fort bij Edam Fort bij Spijkerboor Fort bij Kudelstaart. Ze hebben bijzondere kwaliteiten en de eigenaar ziet economische benutting als een toegevoegde waarde. Qua ontwikkelkansen verschillen zij in hoge mate van elkaar. Voor een ondernemer moet een fort wel passend zijn. Vandaar dat de forten voorzien zijn van een maatvoering, van S t/m XL 1
UITLEG MAATVOERING FORT Small : een fort waarvan relatief kleine onderdelen gehuurd kunnen worden en waar ook andere gebruikers/huurders een rol spelen. Samenwerking met derden is van belang en het concept dat het fort succesvol kan maken is een gezamenlijke inzet. De eigenaar van het fort speelt daarin ook een rol. De eigenaar van het Fort zal zelf subsidie aanvragen en investeren in de gebouwen. Medium : Een fort waarvan grotere onderdelen gehuurd kunnen worden en waar van de toekomstige huurder een investering wordt gevraagd om zijn concept (dat wezenlijk is voor de exploitatie) vorm te geven. De investering zal echter beperkt blijven en de huurder hoeft het Fort niet te restaureren. De eigenaar van het Fort zal zelf subsidie aanvragen en investeren in de gebouwen. Large : Een fort dat voor een deel gehuurd kan worden of dat deels in erfpacht kan worden verkregen en waarin fors geïnvesteerd zal moeten worden om de exploitatie vorm te kunnen geven. Samenwerking met derden blijft noodzakelijk, maar de nieuwe exploitant wordt leidend in het geheel en speelt een belangrijke rol in de coördinatie van activiteiten. De eventueel beschikbare provinciale subsidie zal door de exploitant moeten worden aangevraagd en de exploitant zal zelf de cofinanciering moeten opbrengen. Extra large: Het fort zal in erfpacht worden uitgegeven of verkocht worden in zijn geheel. De exploitant wordt verantwoordelijk voor de gehele exploitatie van het Fort en ook voor de financiering van de startinvestering (al of niet met subsidie). 2
FORTEN IN DE AANBIEDING Fort bij de Liebrug: startdatum 1 maart 2015 Ligging: Dit fort ligt precies tussen Amsterdam en Haarlem in aan de rand van de Binnen Liede. Daarmee heeft het fort een groot publieksbereik. Fietsers en wandelaars kunnen via de omliggende recreatiegebieden het fort eenvoudig bereiken. Ook met de auto is het fort uitstekend bereikbaar. Het Fort ligt vlak naast de weg die van Halfweg naar Haarlem loopt. Er is op dit moment echter niet veel parkeergelegenheid op en rond het Fort. Het station Haarlem Oost-Spaarnwoude is op loopafstand. 3
De weg waaraan het fort ligt ontsluit verder een aantal mooi landelijk gelegen woningen. Grote verkeer aantrekkende werking lijkt ongewenst. Met de gemeente wordt momenteel gesproken over de aanpassing van het bestemmingsplan, zodat er nog meer mogelijk is dan nu al het geval is. De huidige bestemming is bedrijfsmatig. Het recreatieschap start nog in oktober 2014 met het maken van een verbeelding van wat zij voorstaan met het Fort. De resultaten daarvan zullen op de website van de provincie worden gezet en aan geïnteresseerden worden gestuurd (u kunt zich hiervoor aanmelden via e-mail: klinkhamerj@noord-holland.nl). Staat van Onderhoud: redelijk Het Fort behoeft op een aantal punten restauratiewerkzaamheden, welke door het recreatieschap als eigenaar zouden kunnen worden uitgevoerd als er met nieuwe huurders afspraken gemaakt kunnen worden. De inzet van extra geld om het Fort een boost te geven is mede afhankelijk van de concretisering van de plannen en de energie van nieuwe ondernemers op deze plek. Mogelijke functies: Mogelijke functies kunnen zijn voedsel, landbouw, recreatie, lokale biologische markt, horeca, eventueel verblijfsrecreatie. Er zijn al een aantal ruimtes verhuurd, maar er kunnen zeker een aantal nieuwe huurders bij om het geheel levendiger en meer publieksgericht te maken. Het fort moet meer open zijn voor passanten en recreanten. Het recreatieschap staat open voor suggesties en gaat graag met u het gesprek aan. Zowel kleinere individuele ruimtes als grotere delen van het fort zijn te huur. De bestaande houten loods krijgt waarschijnlijk een woonbestemming. De combinatie wonen en werken (beheerderswoning voor een exploitant) is niet uitgesloten. 4
Voor meer afbeeldingen zie: http://bit.ly/fortbdliebrug 5
Fort bij Edam: startdatum begin 2016 Ligging : Het Fort ligt dicht tegen het oude centrum van Edam aan en is goed bereikbaar. Zowel per auto, openbaar vervoer als fiets/lopend. In de directe omgeving zijn een aantal woonhuizen gelegen. Het is een spannende plek, gelegen in een prachtige omgeving. Het IJsselmeer en de stad Amsterdam liggen allebei op een steenworp afstand. Dit fort zou mede vanwege de ligging geschikt kunnen zijn voor verblijfsrecreatie. De buitenruimte van het fort is erg mooi en biedt mogelijkheden voor culturele (of andere ) evenementen. Vlak naast het Fort ligt een oude houten loods, deze wordt niet aangeboden aan ondernemers, maar zal geschikt gemaakt worden voor bewoning. Staat van onderhoud : redelijk 6
Het fort is in een redelijke staat van onderhoud. Uiteraard zijn er herstelwerkzaamheden te verrichten, maar de kosten daarvan zijn overzichtelijk (er is al veel gedaan) en zullen worden gedragen door de eigenaar (eventueel met een subsidie van de provincie Noord-Holland). Beoogde functies : verblijfsrecreatie en lichte horeca in combinatie met vrijwilligers die op het fort een sterk cultuurhistorisch programma bieden: Jeugdherberg, B & B, short stay, culinaire thema s, slapen en eten, fietsen en eten, schoolkampen, jeugdkampen, educatie en onderwijsdoelen, cursussen en trainingen. Aanbod van Staatsbosbeheer : Een deel van het fort is te huur nadat het door Staatsbosbeheer is opgeknapt. Samenwerking met de vrijwilligers is een voorwaarde. Geïnteresseerden kunnen zich melden bij Staatsbosbeheer. Bij het opknappen van het fort wordt rekening gehouden met de toekomstige functie. Een deel van het Fort is te huur nadat het door Staatsbosbeheer is opgeknapt. Samenwerking met de vrijwilligers is een voorwaarde. Geïnteresseerden kunnen zich melden bij Staatsbosbeheer. Bij het opknappen van het Fort wordt rekening gehouden met de toekomstige functie. Parkeergelegenheid : (net) buiten het fort. 7
Voor meer afbeeldingen zie: http://bit.ly/fortbijedam 8
Fort bij Spijkerboor: startdatum 2015 Dit prachtige fort herbergt een museum en is in relatief goede staat van onderhoud. Het fort beschikt over een aantal bijzondere historische elementen zoals een nog werkend kanon en een kapel die dienst deed voor gevangenen. De (mooie) poterne is voorzien van een aantal bijzondere muurschilderingen. Het is een groot fort dat mogelijkheden biedt voor recreatie en horeca. Ligging: De ligging is landelijk en rustig. Het fort is met de auto goed bereikbaar. Het museum neemt momenteel veel ruimte in beslag, maar zou ook gehuisvest kunnen worden in een kleiner deel van het fort. Staat van onderhoud: het onderhoud is relatief goed. Er zijn wel wat onderhoudswerkzaamheden voorzien, maar de omvang daarvan is beperkt. Om het fort geschikt te maken voor bijvoorbeeld verblijfsrecreatie of horeca zal er echter wel veel moeten gebeuren. 9
Mogelijke functies: Het fort zou naast haar bijzondere cultuurhistorische waarde uitstekend geschikt kunnen zijn voor een horeca functie met mogelijkheden tot overnachting. Ook culturele evenementen behoren mede door de grote buitenruimten rondom het fort tot de mogelijkheden. Er zou al op korte termijn een mini-camping naast het fort kunnen worden ingericht en aan de oostkant van het fort zouden kamers verhuurd kunnen worden (al of niet met maaltijden). In de prachtige poterne zijn mogelijkheden voor horeca exploitatie, maar ook naast het fort op de fundering van een oude loods kan een restaurant worden gerealiseerd (mede werking van de gemeente is nog niet verkregen). Aanbod eigenaar: Natuurmonumenten is bereid delen van het fort te verhuren of in erfpacht uit te geven. Ook zijn er mogelijkheden voor bijbouwen in de directe omgeving. Natuurmonumenten komt graag in contact met geïnteresseerde ondernemers. 10
Voor meer afbeeldingen zie: http://bit.ly/fortbijspijkerboor 11
Fort bij Kudelstaart: startdatum per direct Ligging: Dit fort heeft een prachtige ligging aan de Westeinder plassen. Het fungeert momenteel als jachthaven, maar de gemeente streeft er naar het niveau van de voorzieningen op te schroeven door toevoeging van horeca en watersport faciliteiten. In de toekomst kunnen hier zeilwedstrijden en zeillessen worden georganiseerd en vormt het fort een belangrijk onderdeel van het waterfront van Aalsmeer. Het fort is goed bereikbaar, maar het parkeren vormt een nog op te lossen opgave. De Westeinderplassen vormen het grootste aaneengesloten zeilwater van Nederland (na het IJsselmeer) en zijn sterk in opkomst als wedstrijdlocatie voor o.a. de regenboogklasse (zeilcategorie). Rondom de plassen zijn een aantal jachthavens in bedrijf die plaats bieden aan veel plezierjachten. Het fort is een van die locaties. Naast ligplaatsen verhuur gebeurt er op het fort momenteel echter niets. De gemeente ziet grote kansen voor een herontwikkeling van het fort door een ambitieuze partij die bereid is te investeren. 12
Het Fort heeft een forse restauratieve opgave. Er is becijferd dat er ongeveer 2 miljoen moet worden geïnvesteerd om het Fort helemaal op te knappen. Er zijn mogelijkheden om de restauratie gefaseerd aan te pakken. Een financiële bijdrage van de provincie voor uitvoering van restauratiewerkzaamheden is mogelijk. Bijbouwen behoort tot de mogelijkheden, vooral aan de achterzijde van het Fort. 13
Mogelijke functies: Jachthaven, horeca, retail, short stay, zeilschool, zeilwedstrijden, kantoor, etc. Door de omvang van het fort en de mogelijkheid van bijbouwen kunnen hier veel functies worden ondergebracht. De gemeente zoekt (samen met het RVB) naar een exploitant /koper die het gehele Fort kan en wil exploiteren. Daartoe zal een selectieproces worden opgestart begin 2015. Het fort is dus te koop! Maar er wordt wel gevraagd een forse investering te doen in het geheel en worden er tevens eisen gesteld aan de wijze van exploitatie. Voor meer afbeeldingen zie: http://bit.ly/fortbijkudelstaart 14
INTERESSE? Als u interesse heeft in de exploitatie van (een deel van) één van deze forten dan verzoeken wij u om dat aan ons te melden. U wordt dan op de hoogte gehouden van de voortgang van de ontwikkelingen en wij verzoeken u van onze kant om met ons aan tafel te gaan om te overleggen over uw ambities en ideeën. De provincie Noord-Holland wil met deze werkwijze bereiken dat er versnelling ontstaat in het proces van economische benutting van forten. Uw interesse kunt u tonen door ons te bellen of te mailen : Peter Oussoren (Tenman B.V.) E-mail p.oussoren@tenman.nl Tel. 06-50 49 88 01 Joop Klinkhamer (provincie Noord-Holland) E-mail klinkhamerj@noord-holland.nl Tel. 06-54 22 84 03 15