pag.: 1 versie: 3 Doel Het doel van dit protocol is ouders te informeren over de werkwijze op onze school t.a.v.. Tevens is het een werkvoorschrift voor het personeel bij de omgang met zorgleerlingen. (zie ook protocol meerbegaafdheid en leerlinggebonden financiering) Inleiding Een zorgleerling valt op in één of meerdere ontwikkelingsgebieden. Er kunnen problemen zijn in de sociaal-emotionele ontwikkeling, op het gebied van gedrag, werkhouding, cognitieve ontwikkeling, motorische ontwikkeling of spraaktaalontwikkeling. Uitvoering Bij alle leerlingen wordt steeds zorgvuldig gekeken, welke hulp ze nodig hebben en welke mogelijkheden de school heeft om deze hulp te bieden. We onderscheiden daarbij drie vormen van zorgverlening: door de groepsleerkracht in schoolverband met hulp van buiten de school Het is belangrijk om u te realiseren dat niet alle zorgleerlingen alle stappen van dit traject doorlopen. Door de groepsleerkracht De leerkracht signaleert belemmeringen of moeilijkheden door observaties, steekproefsgewijze controle van het dagelijkse werk, methodegebonden toetsen voor taal, rekenen en lezen of gesprekken met de leerling of de ouders van de leerling. De leerkracht gaat in eerste instantie zelf aan de slag. Door speciale leerhulp probeert hij/zij de belemmeringen of moeilijkheden weg te werken. Als dit voldoende resultaat oplevert kan de leerling (met eventueel nog een periode extra hulp) weer mee met de groep. Als het resultaat onvoldoende is, neemt de leerkracht contact op met de interne begeleider(ib-er). Het is vanzelfsprekend dat de leerkracht dit alles doet in overleg met zijn eventuele duo-partner. In schoolverband Op schoolniveau hebben wij een zorgteam, bestaande uit twee IB-ers en de directie. Het zorgteam stimuleert, helpt en controleert de totale op onze school. De leerkrachten kunnen een beroep op de IB-er doen, als de door hen geboden hulp aan een leerling niet voldoende resultaat heeft gehad. Er wordt dan gekeken naar de mogelijke vervolgstappen: nader onderzoek, handelingsplan of eigen leerlijn. Ook bespreekt de IB-er na beide toetsperiodes van het citoleerlingvolgsysteem (januari en juni) de resultaten met de leerkrachten. D- en E-scores zijn signalen voor verdere hulp. En enkel hoge A-scores zijn aanleiding tot verdere actie. 1
pag.: 2 versie:3 Met hulp van buiten de school Als de maatregelen van de school onvoldoende resultaat geven en de oorzaak is niet duidelijk, kan de school een beroep doen op deskundige hulp van externe deskundigen. Dit kan zijn een schooladvies- en begeleidingsdienst, waarmee wij een begeleidingsovereenkomst hebben gesloten voor de of andere professionele organisaties. Mocht er verder onderzoek nodig zijn dan vullen de leerkracht en de ouders daartoe een onderwijskundig rapport in en sturen dat naar de begeleidende instantie. Deze kan diepgaander onderzoek doen en suggesties geven voor verdere hulp(andere programma s, minimum leerlijn, externe hulp, etc.). Ook kunnen zij eventueel verwijzen naar het speciaal onderwijs, als de leerling meer zorg nodig heeft dan onze school kan bieden of het advies om een rugzak aan te vragen. Gesprekken met ouders Als de hulp op schoolniveau plaatsvindt en er gesprekken met ouders plaatsvinden (zie stroomschema), gebeurt dat altijd met de leerkracht en de IB-er samen. Van het gesprek wordt een kort verslag gemaakt, met daarin de gemaakte afspraken. De ouders krijgen dit verslag ter goedkeuring voorgelegd en tekenen voor akkoord. Een handelingsplan wordt eerst door de ouders voor akkoord ondertekend, voordat er mee gestart gaat worden. Bij een aanmelding krijgen de ouders het gehele onderwijskundige rapport ter inzage en vullen daarna hun eigen gedeelte in. Uitvoering van de speciale leerhulp De speciale leerhulp wordt zoveel mogelijk binnen de groep gegeven. De mogelijkheden die de leerkracht daarvoor heeft zijn de volgende: tijdens de gewone lessen is er begeleiding van groepjes leerlingen of individuele leerlingen mogelijk, tijdens de taaktijd kan er aan kinderen extra hulp geboden worden, Bij hoge uitzondering zijn er ook nog de volgende mogelijkheden: er kan gebruikt worden gemaakt van gekwalificeerde externe deskundigen die binnen de school remedial teaching willen geven de formatie die overblijft na de verdeling over de groepen wordt gebruikt voor een leerkracht die kinderen speciale leerhulp kan geven, als een groep les heeft van de vakleerkracht kan een groepsleerkracht ingezet worden voor speciale leerhulp. De doelmatigheid van de aan de individuele leerling geboden hulp wordt beoordeeld door gerichte signaleringstoetsen. Er wordt gekeken of de leerling de stof beheerst en hij / zij aan de volgende fase kan beginnen. Ook tijdens de individuele hulp wordt gekeken of het kind vorderingen maakt. Ook door de groepsgewijze toetsmomenten kan de leerkracht zien of de extra hulp effect gesorteerd heeft. Twee keer per jaar worden de toetsen van het leerlingvolgsysteem Cito afgenomen. (voor een overzicht verwijzen we naar onze toetskalender). De resultaten van deze toetsen worden vermeld in de rapportage naar de ouders. De inzet, organisatie en evaluatie van bovenvermelde hulp vindt plaats tijdens besprekingen binnen de bouw, tussen remedial teacher en groepsleerkracht en tussen remedial teacher en IB-er, waarbij de procedure met betrekking tot het signaleren (l.v.s) en de geboden hulp worden besproken. 2
pag.: 3 versie: 3 Ontwikkelingsperspectief Als de resultaten na een handelingsplanperiode nog onvoldoende blijken te zijn en er een keuze gemaakt wordt voor een eigen leerlijn, maken de IB-ers een ontwikkelingsperspectief van de leerling om te kijken welk uitstroomniveau haalbaar is. Aanmelding extern onderzoek Aanmelding voor een extern onderzoek wordt in overleg met en door de ouders gedaan. Via de huisarts wordt verwezen naar de meest passende instantie: Prima Life, Educare, Acare e.d. Procedure aanmelding leerling bij het samenwerkingsverband Als een leerling aangemeld gaat worden bij de PCL volgen wij de volgende procedure: - de betrokken leerkracht brengt de leerling ter sprake in een leerlingbespreking; is men van mening dat de reeds gedane speciale leerhulp onvoldoende resultaat heeft gehad en is er derhalve noodzaak tot verder diepgaand onderzoek naar de oorzaak van de belemmeringen dan wordt de leerling besproken in een consultatief overleg met een medewerker van de IJsselgroep en volgt een beslissing tot aanmelding bij het swv via een onderwijskundig rapport, - de betrokken leerkracht neemt contact op met de ouders en vraagt om toestemming voor de aanmelding en medewerking bij het aanmeldingsformulier, - de directie vraagt toestemming aan het bestuur voor aanmelding bij het samenwerkingsverband, - na invulling van het formulier door de leerkracht en ouders wordt het ter ondertekening aan de directie gegeven die voor verzending zorgt, - na onderzoek volgt er een mondeling verslag met de ouders, en met hun toestemming met leerkracht en interne begeleider, gevolgd door een schriftelijke advisering, - de leerkracht brengt dit advies in de teamvergadering. Terugplaatsing leerlingen vanuit het s.o. Als de Reestoeverschool voor speciaal onderwijs van mening is dat een kind op onze school geplaatst kan worden is daarvoor de volgende procedure afgesproken: de Reestoeverschool treedt met goedkeuring van de ouders in contact met onze school of plaatsing mogelijk is, er vindt overleg plaats over de betreffende leerling tussen ons en de Reestoeverschool, de leerling neemt een kijkje bij ons op school en maakt enige lessituaties mee (proefplaatsing), wij nemen een beslissing over wel of niet plaatsing op onze school. deze beslissing wordt medegedeeld aan de Reestoeverschool. gelegenheid tot kennismaking van de leerling en de ouders met onze school. 3
pag.: 4 versie: 3 De voorzieningen die voor de betreffende leerling getroffen moeten worden zijn afhankelijk van de leer- en / of gedragsmoeilijkheden van de leerling, van de groep waarin hij / zij geplaatst wordt en van de leerkracht, waarbij het kind in de groep komt. Dit zal per individueel geval bekeken moeten worden. Programma s voor (meer)begaafde leerlingen Zie protocol meerbegaafdheid De leerlinggebonden financiering Zie protocol leerlinggebonden financiering Bijlage 1 Stroomschema meerbegaafde leerlingen belemmeringen/ moeilijkheden overleg leerkracht IB-er invullen SI-Bel - lijst vold. resultaat onvold. result. meerbegaafdenprogramma (doet de leerkracht in de groep) nader onderzoek Informatie ouders 4
Bijlage 2 Stroomschema (a) belemmeringen/ moeilijkheden speciale leerhulp in de groep door lk. Cito lvs-toets vold. onvold. D/E score resultaat result. mee overleg lk.-iber overleg lk.-ib-er met de groep handelingsplan handelingsplan* wordt met ouders besproken gedurende + 6 weken extra begeleiding thuis, door eigen leerkracht of R.T.-er (of een combinatie) vold. resultaat onvold. resultaat mee met de groep voortzetting handelingsplan * eigen leerlijn * ontwikkelingsperspectief aanmelding voor verder onderzoek * (zie boven) bepaald vakgebied met onderwijskundig lagere groep mee rapport (deel)onderzoek onderzoeksbureau Handelingsplan * eigen leerlijn* aanmelding spec. Ond.* * ouders tekenen voor akkoord * ouders tekenen voor akkoord 5
Bijlage 3 Verklarende woordenlijst IB-er: intern begeleider een leerkracht speciaal opgeleid om andere leerkrachten te ondersteunen bij hun zorg voor de leerlingen. Zorgteam: alle IB-ers en een directielid; zij zijn verantwoordelijk voor het zorgbeleid op onze school Cito-leerlingvolgsysteem (lvs): landelijk genormeerde toetsen voor verschillende vakgebieden Cito-scores: Bij het leerlingvolgsysteem van het cito kennen we 5 niveaus: A: goed tot zeer goed B: ruim voldoende tot goed C: matig tot ruim voldoende D: zwak tot matig E: zeer zwak tot zwak PCL: Permanente commissie RVC: Regionale verwijzingscommissie: samenwerkingsverband (swv): deze commissie bepaalt of een leerling voldoet aan de voorwaarden voor aanmelding bij een school voor speciaal basisonderwijs deze commissie bepaalt of een leerling voldoet aan de voorwaarden voor aanmelding bij een school voor speciaal voortgezet onderwijs een verband van scholen van basisonderwijs en speciaal basisonderwijs waarin afspraken gemaakt worden over leerlingen met speciale zorgbehoefte handelingsplan: toetskalender: afgenomen onderwijskundig rapport: tweede leerlijn eigen leerlijn netwerkbijeenkomsten ambulant begeleider een plan voor extra zorg voor een leerling gedurende een periode van ongeveer 6-8 weken; er staat in wat er gebeurt, wie het doet en de doelen die we willen halen een overzicht van alle toetsen van het leerlingvolgsysteem; het vermeldt de tijdstippen waarop de verschillende toetsen worden een rapport dat allerlei gegevens bevat over een kind, niet alleen op de verschillende vakgebieden, maar ook gedragsmatig en sociaal-emotioneel; het moet door ouders en school ingevuld en ondertekend worden bij aanmelding bij de Permanente commissie een kind volgt niet meer de methode van de groep, maar krijgt een eigen aangepast programma een kind gaat versneld of vertraagd door de (soms aangepaste) methode van de groep een bijeenkomst van IB-ers van verschillende scholen een medewerker van de school voor speciaal onderwijs of een regionaal expertisecentrum die de leerkracht ondersteuning biedt bij de zorg aan een leerling. 6