Welkom bij de gemeenteraad De gemeenteraad is het hoogste orgaan van onze gemeente. De raad vertegenwoordigt u, als inwoner van de gemeente Raalte en neemt beslissingen over allerlei belangrijke zaken in de gemeente. Of het nu gaat om de bouw van een school of het innen van belastingen, het begint met een besluit van de gemeenteraad. In deze folder vindt u meer informatie over de gemeenteraad, de werkwijze van de raad en de manier waarop u invloed kunt uitoefenen.
D e Gemeenteraad Iedere vier jaar kiezen de inwoners van de gemeente Raalte van 18 jaar en ouder hun gemeenteraad. Onze gemeenteraad bestaat uit 25 leden. Ieder raadslid is vertegenwoordiger van een politieke partij en vertegenwoordigt de bevolking in het gemeentebestuur. Het is belangrijk dat de raadsleden weten wat er leeft onder de bevolking. Raadslid zijn is geen baan. Naast het raadswerk hebben raadsleden een reguliere baan en staan midden in de samenleving. De burgemeester is voorzitter van de raad. De raadsgriffie ondersteunt de raad. S preekrecht U kunt de raadsfracties op verschillende manieren laten weten hoe u ergens over denkt. De raadsleden zijn per mail, telefoon of per post te bereiken. De adressen van de raadsleden vindt u op het inlegvel van deze folder, op www.raalte.nl en in de gemeentegids. het woord voeren over ingediende verzoeken tot een interpellatie. Indien u gebruik wenst te maken van het spreekrecht tijdens de raadpleinsessie, verzoeken wij u vriendelijk dit, indien mogelijk, vóór 12.00 uur op de dag van de vergadering kenbaar te maken bij de raadsgriffie. Wilt u tijdens de raadpleinsessie bij het onderdeel De Ontmoeting het woord voeren, neemt u dan contact op met de raadsgriffie en geeft u aan waarover u het woord wilt voeren. Ëlke spreker krijgt maximaal 5 minuten het woord, met een maximum van 30 minuten totaal.tijdens de raadsvergadering kunt u alleen De raadsgriffie is bereikbaar op telefoonnummer 0572-347770 of per mail: griffie@raalte.nl. B urgerinitiatief Heeft u een globaal idee of een meer uitgewerkt voorstel voor uw eigen buurt of dorp dan kunt u dit voorleggen aan de gemeenteraad. Dit initiatief richt u aan de agendacommissie van de raad en dient u in bij de raadsgriffie. Vanzelfsprekend dient dit voorstel aan een aantal spelregels te voldoen. De indiener moet 16 jaar of ouder zijn en in de gemeente Raalte wonen. Ook zijn tenminste honderd handtekeningen van inwoners nodig die het voorstel ondersteunen. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de raadsgriffie: 0572-347770 of griffie@raalte.nl. 2 Welkom bij de gemeenteraad
R aadsvergaderingen Eén keer per maand, in de regel op de laatste donderdag van de maand om 19.30 uur, vergadert de gemeenteraad in de raadzaal van het gemeentehuis. Tijdens deze vergaderingen worden voorstellen behandeld. Een voorstel komt meestal van het college, maar soms ook van één van de raadsfracties. De inhoud van deze voorstellen is divers: denk bijvoorbeeld aan de aanleg van een nieuwe weg of de bouw van een dorpshuis. De raadsvergaderingen zijn openbaar en u bent er van harte welkom. R aadpleinsessies Ter voorbereiding van elke raadsvergadering zijn er aan het begin van de maand, in principe op de eerste maandag en dinsdag, voorbereidende bijeenkomsten. Deze bijeenkomsten worden raadpleinsessies genoemd. Ze worden geleid door een raadslid. Een voorstel wordt meestal eerst besproken in de raadpleinsessie. Tijdens deze sessies, die om 19.30 uur beginnen, staat voor de raadsleden het verzamelen van informatie en het vormen van een mening centraal. Raadsleden kunnen vragen stellen aan de wethouder en met elkaar en het college in debat gaan. Niet alle raadsleden hoeven aanwezig te zijn bij de raadpleinsessies. Deze sessies zijn ook bedoeld voor het verbeteren van het contact tussen u en de raad. Onze raadpleinsessies kennen drie blokken: A. De Ontmoeting Inwoners en vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties kunnen inspreken over kwesties die niet op de agenda staan, bijvoorbeeld over gemeentelijke toekomstplannen. Het gaat bij deze kwesties om de grote lijnen, niet om uitvoeringszaken zoals een losliggende stoeptegel of een kapotte straatlantaarn. In dit blok kan de raad ook een hoorzitting organiseren over bijvoorbeeld de perspectiefnota en de begroting. Als u een brief aan de gemeenteraad hebt geschreven en die wilt toelichten dan nodigen wij u van harte uit de raadpleinsessie bij te wonen. Heeft u vragen of opmerkingen, neem dan contact op met de griffie. De griffie kan u meer vertellen over de raadpleinsessies. B. Het Overleg De raadsleden overleggen met het college van burgemeester en wethouders over voorstellen aan de raad. C. De Beeldvorming Dit blok is bedoeld voor het uitwisselen van informatie over thema s die in de toekomst een belangrijke rol kunnen spelen, zoals bijvoorbeeld de toekomstige ontsluitingsstructuur van Raalte. Welkom bij de gemeenteraad 3
P olitieke begrippen Agendacommissie De agendacommissie is een overlegorgaan van en voor de raad. Het bestaat uit de voorzitter, de plaatsvervangend voorzitter en de fractievoorzitters. De agendacommissie bepaalt welke punten op de agenda van de raadpleinsessie en raadsvergadering komen en wordt voorgezeten door de burgemeester,. De vergaderingen van de agendacommissie zijn openbaar. Amendement Een amendement is een wijziging op een voorstel. In een amendement staat beschreven welk onder-deel uit een voorgesteld besluit wordt verwijderd of aangepast. Krijgt het amendement steun van de meerderheid van de raad, dan wordt dat betreffende onderdeel van het voorstel gewijzigd. Begroting De begroting geeft een overzicht van de plannen voor het komende jaar en de kosten daarvan. Behandeling van de begroting vindt in november plaats. Coalitie De raadsfracties die wethouders leveren, noemen we de coalitiepartijen. Zij hebben gezamenlijk de meerderheid in de gemeenteraad. College van burgemeester en wethouders Het college van burgemeester en wethouders is het dagelijks bestuur van de gemeente. Dualisme Met dualisme wordt de taakverdeling tussen college en raad aangeduid. Sinds 2002 zijn de verhoudingen in het gemeentelijk bestuur veranderd. De raad richt zich sterker op de burgers, bepaalt de hoofdlijnen van het beleid en besteedt meer aandacht aan de controle van het college. Het college van burgemeester en wethouders vormt het dagelijks bestuur en voert de raadsbesluiten uit. Fractie Raadsleden van één politieke partij vormen samen de raadsfractie. De fractievoorzitter leidt de fractie. Burgemeester De burgemeester is voorzitter van de gemeenteraad en van het college. De burgemeester heeft zelf een aantal onderwerpen (onder andere politie, openbare orde en veiligheid) in portefeuille waarvoor hij wettelijk verantwoordelijk is. Gemeenteraad De gemeenteraad is het hoogste orgaan van de gemeente en wordt eens in de vier jaar gekozen. De raad bepaalt in grote lijnen het beleid, controleert of het college van burgemeester en wethouders dit beleid goed uitvoert en stelt de gemeentelijke regels vast waaraan alle inwoners zich moeten houden. De raad stelt de gemeentebegroting vast en bepaalt hiermee waaraan het geld van de gemeente wordt 4 Welkom bij de gemeenteraad
besteed. De gemeenteraad van Raalte bestaat uit 25 raadsleden. Gemeenterekening In de rekening legt het college verantwoording af over de uitvoering van de begroting van het jaar daarvoor. Gemeentesecretaris De gemeentesecretaris is hoofd van de ambtelijke organisatie en als zodanig de belangrijkste ambtelijke adviseur van het college. Griffie De gemeenteraad wordt in zijn werk ondersteund door de raadsgriffie. De griffie staat onder leiding van de griffier. De griffier is de contactpersoon tussen de raad en de ambtelijke organisatie. De griffie is verantwoordelijk voor de voorbereiding, het verloop en de nazorg (inclusief de formele afronding van de besluitvorming) van de raadsvergaderingen. De griffie bewaakt het besluitvormingsproces en adviseert en begeleidt de raadsleden. het college; c. het stuk ter advisering voorlegt aan het college; d. het stuk onmiddellijk in de vergadering behandelt. Als een brief ter afdoening wordt voorgelegd, betekent dit dat het college de brief afhandelt. Hierbij gaat het vaak om onderwerpen waarvoor het college bevoegd is. Als een brief ter advisering wordt voorgelegd betekent dit dat het stuk terugkomt in een volgende raadsvergadering met een inhoudelijk voorstel van het college voor de afhandeling van de brief. Ingekomen stukken Alle ingekomen stukken, gericht aan de raad, worden door de griffie op de lijst van ingekomen stukken geplaatst. Op deze lijst wordt voorgesteld op welke manier de ingekomen stukken worden afgehandeld. Het kan zijn dat de raad: a. kennis neemt van de inhoud van een ingekomen stuk; b. het stuk ter afdoening voorlegt aan Initiatiefvoorstel De meeste raadsvoorstellen komen van het college en soms van de agendacommissie. Een raadslid kan zelf ook met een voorstel komen. Dit noemen we een initiatiefvoorstel. Het voorstel wordt door een raadslid gemaakt, ingediend en geagendeerd voor de raadsvergadering. Vervolgens beslist de raad of het voorstel wordt aangenomen of verworpen. Welkom bij de gemeenteraad 5
P olitieke begrippen (vervolg) Interpellatie Een interpellatie is een zwaarwegend politiek instrument om onderwerpen aan de orde te stellen. Tijdens een interpellatiedebat bevraagt het raadslid een collegelid over een bepaald onderwerp. Dit onderwerp is als zodanig niet geagendeerd. De vragen die het raadslid stelt, zijn voor het begin van de vergadering schriftelijk bij de griffier ingediend. Motie Met een motie doet de raad het college een verzoek of geeft de raad het college een bepaalde opdracht. Een motie kan ook gaan over een onderwerp dat niet op de agenda staat. Het college is niet verplicht een motie uit te voeren. Wordt een motie door een meerderheid van de raad ondersteund, dan zal het college die niet snel negeren. Oppositie Dit zijn de raadsfracties die niet in het college zijn vertegenwoordigd. Ordevoorstel De voorzitter en ieder raadslid kunnen tijdens de vergadering een voorstel van orde doen om bijvoorbeeld de volgorde van behandeling van de agendapunten te wijzigen. Een ordevoorstel kan alleen over de orde van de vergadering gaan. De raad beslist direct over het ordevoorstel. G asten van de raad Weet u wat een raadslid doet? Heeft u al eens gesproken met een raadslid over gemeentelijke zaken? Dit is een mooie gelegenheid. Als gast van de raad kunt u een kijkje nemen in de keuken van de raad. Voor elke vergadering nodigt de gemeenteraad door middel van een willekeurige steekproef uit het bevolkingsregister een aantal inwoners als speciale gast uit. Daarnaast kunt u zichzelf als gast aanmelden bij de griffie. Voorafgaand aan de raadsvergadering krijgt de gast deze informatiefolder en de agenda voor de raadsvergadering thuisgestuurd. Op de avond zelf wordt de gast 45 minuten voor aanvang van de raadsvergadering ontvangen door een aantal raadsleden. Zij vertellen over hun werkzaamheden als raadslid, de functie van de gemeenteraad en de manier waarop raadsbesluiten tot stand komen. Na deze introductie wordt de gast voorgesteld aan de burgemeester, de overige raadsleden en de wethouders en neemt hij/zij plaats op de publieke tribune om de raadsvergadering bij te wonen. Na afloop wordt onder het genot van een drankje nog informeel nagepraat en ontvangt de gast een leuke attentie. U bent echter ook zonder rechtstreekse uitnodiging welkom bij elke raadsvergadering. 6 Welkom bij de gemeenteraad
Perspectiefnota De perspectiefnota schetst op hoofdlijnen een meerjarig beeld, rekening houdend met de effecten van beleid van het afgelopen jaar. Met de perspectiefnota zet de raad beleidslijnen uit die financieel worden vertaald in de begroting. De perspectiefnota wordt in juni / juli behandeld en de begroting in november. Plaatsvervangend voorzitter van de raad Bij afwezigheid van de voorzitter neemt de plaatsvervangend voorzitter van de gemeenteraad het voorzitterschap over. De plaatsvervangend voorzitter is een raadslid. Presidium Het presidium is een overlegorgaan van en voor de raad. Het bestaat uit de voorzitter van de raad, de plaatsvervangend voorzitter, de fractievoorzitters en de griffier. Het presidium bevordert een goed verloop van de processen binnen de raad en adviseert de raad hierover. Daarnaast vervult het presidium de werkgeversrol voor de raadsgriffie. De vergaderingen van het presidium zijn niet openbaar. werkwijze van de raad, bijvoorbeeld het bijeenroepen van vergaderingen, bepalingen over stemmingen en de afhandeling van ingekomen stukken. Rekeningcommissie De taak van de rekeningcommissie is om jaarlijks de gemeenterekening te onderzoeken en daarover advies uit te brengen aan de raad. De rekeningcommissie is het aanspreekpunt voor de Rekenkamer en ondersteunt de rekenkamer in haar werkzaamheden en pleegt overleg over de voortgang van de onderzoeken. De rekeningcommissie bestaat uit een aantal raadsleden. Quorum Wettelijk is bepaald dat het quorum bestaat uit de helft plus één van het totaal aantal raadsleden. Om te kunnen vergaderen zijn er in Raalte ten minste dertien raadsleden aanwezig. Reglement van orde Het Reglement van orde bevat bepalingen over de Rekenkamer De rekenkamer doet onderzoek naar de doelmatigheid, de doeltreffendheid en de rechtmatigheid van gemeentelijk beleid en beheer. De rekenkamer Raalte bestaat uit 1 lid, dat niet woonachtig is in en niet afkomstig uit de gemeente. Zo wordt een optimale onafhankelijkheid nagestreefd. Welkom bij de gemeenteraad 7
P olitieke begrippen (vervolg) Schriftelijke vragen Als een raadslid meer informatie wil van het college over een door het college genomen besluit of een bepaalde ontwikkeling, dan kan hij of zij hierover schriftelijke vragen stellen. De vragen worden zo snel mogelijk, in ieder geval binnen dertig dagen, schriftelijk door het college beantwoord. Stemverklaring Na het sluiten van de beraadslaging en voordat de raad tot stemming overgaat, kan een raadslid of fractie zijn of haar uit te brengen stem kort motiveren. Voorjaarsnota en najaarsnota In de voor- en najaarsnota geeft het college de stand van zaken aan met betrekking tot de uitvoering van de begroting tot dat moment. Het zijn dus vooral voortgangsrapportages. COLOFON Opdrachtgever: Griffie gemeente Raalte Concept, ontwerp en realisatie: Ongewoon Reclamebureau, Raalte Redactie: Griffie, gemeente Raalte Communicatie, gemeente Raalte Print: Repro gemeente Raalte Fotografie: Stefan Kemper Fotografie Adresgegevens: Gemeente Raalte Zwolsestraat 16 8101 AC Raalte (0572) 347799 info@raalte.nl www.raalte.nl Voorstel Een advies van het college waarin het besluit van de raad wordt voorbereid. Wethouders Samen met de burgemeester vormen zij het college van burgemeester en wethouders. Elke wethouder heeft een aantal onderwerpen in zijn portefeuille waarvoor hij verantwoordelijk is. De gemeente Raalte heeft drie wethouders. De wethouders worden benoemd door de gemeenteraad. 8 Welkom bij de gemeenteraad