Aandachtsfunctionaris Kindermishandeling Tea Hol Coördinator Landelijke Vakgroep Aandachtsfunctionarissen Kindermishandeling Meldcode Nieuw is de wettelijke verplichting tot het hebben en hanteren van de meldcode voor huiselijk geweld en kindermishandeli ng Een code voor al het geweld in afhankelijkheidsrelaties Voor alle beroepsgroepen die met kinderen en volwassenen werken 1
Kennisquiz: wat weet u al? Acht vragen U mag allemaal gaan staan Bij een fout antwoord mag u gaan zitten De winnaar ontvangt een grandioze prijs Vraag 1 De wet meldcode geldt voor: a. onderwijs, kinderopvang, gezondheidszorg? b. alle organisaties die met ouders, kinderen en ouderen werken Gezondheidszorg Onderwijs Kinderopvang Maatschappelijke ondersteuning Jeugdzorg Justitie Politie 2
Vraag 2 Voor organisaties die met kinderen en volwassenen werken is het werken met de meldcode een: a. verplichting? b. nadrukkelijke wens? Antwoord A Voor deze organisaties is het een verplichting om de meldcode te implementeren, er naar te handelen en te borgen Bij vermoedens van kindermishandeling/huiselijk geweld is het voor deze organisaties een verplichting om de meldcode te hanteren. Vraag 3 Heeft een professional die vermoedens heeft omtrent kindermishandeling/huiselijk geweld een: a. meldplicht? b. meldrecht? 3
Antwoord B Geen meldplicht Recht om te melden, ook zonder toestemming Verantwoordelijkheid ligt bij de professional Wettelijke verplichting is: Meldcode implementeren Meldcode gebruiken Meldcode borgen Protocol Deskundig persoon Beroepskrachten zijn deskundig in signaleren Vraag 4 Wat is een aandachtsfunctionaris huiselijk geweld: a: de persoon die bij vermoedens van Km/HG verantwoordelijk is voor het documenteren b: de persoon die begeleidt/adviseert bij de stappen van de meldcode c: de persoon die de kindcheck doet 4
Antwoord B Vraag 5 De aandachtsfunctionaris is verplicht om: a: collegiale consultatie te doen bij Veilig Thuis b: te melden bij Veilig Thuis bij zorg omtrent KM?HG c: zorg te dragen voor de borging van de meldcode binnen de organisatie Antwoord C 5
Vraag 6 De kindcheck is: a: het kind nakijken op lichamelijk letsel b: in gesprek gaan met het kind over de zorg die er is c: bij een volwassenen waar ernstige zorg over is, navragen of hij/zij zorg draagt voor kinderen Antwoord C Vraag 7 De aandachtsfunctionaris is een verplichting binnen: a: het ziekenhuis b: kinderopvang c: jeugdzorg 6
Antwoord A Vraag 8 Valt kindermishandeling, misbruik door een collega, ook onder de meldcode? a: ja b: nee Antwoord B Niet onder de meldcode. Wel een plicht om te melden 7
Doel van de meldcode Voorkomen of voortijdig stoppen van kindermishandeling en huiselijk geweld Bij gebruik meldcode: vaker ingrijpen Meldcode biedt houvast bij afweging wel/niet melden bij het Veilig Thuis Wat is de meldcode? De meldcode is een stappenplan waarin wordt aangegeven hoe de medewerker behoort om te gaan met het signaleren en het handelen van huiselijk geweld en kindermishandeling ter ondersteuning van zijn/haar besluitvorming om wel of niet te melden. Waarom een meldcode De meldcode kan de beroepskrachten ondersteunen in de omgang met signalen van HG en KM Het stappenplan leidt de beroepskracht stap voor stap door het proces, vanaf signaleren tot het moment van eventueel melden, rekening houdend met zijn beroepsgeheim Het mag worden verwacht dat deze ondersteuning een bijdrage levert aan een effectieve aanpak van KM/HG 8
Stap 1 In kaart brengen van signalen/kindcheck Stap 2 Collegiale consultatie en bij twijfel raadplegen Veilig Thuis Bij twijfel deskundige op gebied van letselduiding. Arts verplicht VT Stap 3 Gesprek voeren met betrokkene(n ) Stap 4 Wegen van de kindermishandelin g / huiselijk geweld en bij twijfel altijd Veilig Thuis raadplegen Stap 5a Stap 5b Hulp organiseren en effecten volgen Melden en bespreken Kindcheck Is een stappenplan om, wanneer u zorgen heeft over een volwassen cliënt/patiënt, nagaat of hij zorg draagt voor minderjarige kinderen en of deze kinderen veilig zijn. In een gesprek onderzoekt u of u verder actie moet ondernemen door de stappen van de meldcode te zetten. Wat valt er onder de meldcode? 9
Vormen Lichamelijke mishandeling en/of verwaarlozing Psychische mishandeling en/of verwaarlozing Seksueel misbruik Meisjesbesnijdenis Getuige zijn van huiselijk geweld Eergerelateerd geweld 119.000 kinderen mishandeld Veel uit onmacht 553.920 kinderen met een ouder (s) met één of meer psychische aandoeningen 23.080 kinderen met een verslaafde ouder 423.000 kinderen zijn onder de 12 jaar Goossens & van der zanden, 2012 Dus... Om meer kinderen in beeld te krijgen, gebruik de meldcode. Geeft de ouder en kind een kans om de situatie te veranderen 1/3 van de kinderen met een ouder met psychische problematiek, krijgt zelf problemen 10
Wettelijke verplichtingen Implementeren Hanteren Borgen Deskundig persoon Deskundig op signaleren Wettelijke verplichting organisatie Meldcode implementeren Protocol dat aan de wettelijke eisen voldoet Alle medewerkers zijn op de hoogte van wat de meldcode is en hoe hiermee binnen de organisatie te werken De deskundig persoon ondersteunen in tijd en ruimte Scholing omtrent signaleren Cliënten, patiënten zijn op de hoogte van de meldcode Protocol De stappen van de meldcode Verantwoordelijkheden voor de stappen bv. wie doet wat in welke stap Wie beslist er over wel/niet melden Wie doet de melding Hoe om te gaan met vertrouwlijke informatie Documenteren Informatie meldplicht/meldrecht ivm beroepsgeheim Informatie hoe de kindcheck te gebruiken 11
Wie is verantwoordelijk? Het zal duidelijk zijn dat niet alle professionals zelf alle stappen dienen te doorlopen. Een meldcode van de eigen organisatie dient duidelijk te maken wie welke stappen zet. Sommige professionals moeten signalen dienen door geven aan een intern daartoe aangewezen collega, die het stappenplan verder doorloopt. Deze persoon kan de Aandachtsfunctionaris heten. Beleid en Implementatie Bestuur Directie Leidinggevende Verantwoordelijkheden en taken Im plem entatie en uitvoer ing/begeleigin g bij de meldcode Aandachtsfunctionaris Beleidsmedewerker Signaleren De beroepskracht/medewerker Meldcode en beroepsgeheim Vertrouwensrelatie is van wezenlijk belang. Situaties, waarin de problematiek ernstig is en dat het doorbreken van het beroepsgeheim noodzakelijk is. Dit kan bij ernstig vermoeden van KM/HG. Zorgvuldige belsuitvorming met deskundige collega en/of anoniem bij VT. Voldoende relevante feiten, s ignalen aanwezig en aantoonbaar. Concrete afweging van belangen, bv conflict Van plic hten 12
Aandachtsfunctionaris Een professional met specifieke deskundigheid het terrein van KM/HG o Biedt begeleiding bij het nemen van de stappen van de meldcode Heeft een adviesfunctie Is verantwoordelijk voor de implementatie, hanteren en borgen van de meldcode Wie zijn dat? Een professional met specifieke deskundigheid op het terrein van kindermishandeling/hu iselijk geweld De AF heeft kennis van verschillende aspecten van kindermishandeling, kan omgaan met vermoedens van kindermishandeling en kan signalen van kindermishandeling in kaart brengen. De AF heeft zicht op mogelijke spanningen waar beroepskrachten mee te maken hebben De AF is in staat om gesprekken over over vermoedens van kindermishandeling aan te gaan met betrokkenen en collega s De AF kent de verantwoordelijkheden en taken van de functie en is in staat deze uit te dragen, uit te voeren en verder vorm te geven 2 soorten aandachtsfunctionarissen De indirecte aandachtsfunctionaris De directe aandachtsfunctionaris 13
Aandachtsfunctionaris Indirect Zij houden zich met name bezig met de adviserende en beleidsmatige kant van de implementatie en uitvoering van de Meldcode Huiselijk geweld en Kindermishandeling Heeft naast de kerntaken, een adviserende rol naar het bestuur en directie. Meestal één indirecte AF binnen de organisatie Aandachtsfunctionaris Direct Begeleidt bij de uitvoering van de stappen van de meldcode Huiselijk geweld en kindermishandeling. Zorgt dat de meldcode op de kaart blijft binnen eigen team/locatie Taken AF De collega s motiveren om de meldcode te hanteren en begeleiden bij de stappen Deskundig advies geven Kennis over de meldcode binnen de organisatie te verspreiden, zowel bij de directie als bij de collega s De meldcode implementeren en borgen Contactpersoon VT Registreren, documentere n en evalueren 14
Hoeveel Aandachtsfunctionarissen? Eén AF indirect, die zich met name bezig houdt met beleid en implementatie In grotere organisaties zijn vaak meerdere directe AF aangesteld per team of locatie Verschil wel/geen Aandachtsfunctionaris Er wordt meer beroep gedaan op de deskundige persoon, zowel voor collegiale consultatie als andere zaken Meer overleg met ketenpartners, ook over hoe doe jij dat? Bestuur/directie wordt meer bewust van de ernst van het hanteren van de meldcode Meer zicht op de vaardigheden van de medewerker op het vlak van bespreekbaar maken van zorgen, wat weer leidt tot gerichte advisering t.b.v. deskundigheidsbevordering Vb. Ambulancedi enst: maart tot november 2014 van 0 naar 120 meldingen Dus... Een aandachtsfunctionaris kan er toe bij dragen dat de meldcode meer wordt gehanteerd, zodat we meer kinderen en ouders een kans kunnen geven op verandering. 15
Borging voor de AF LVAK als ondersteuning De LVAK is een vakgroep voor de uitvoerende AF op het gebied van KM/HG/en OM De vakgroep draagt zorg voor de deskundigheidsbevordering van de aandachtsfunctionaris De LVAK is een vereniging met een gedragscode waar de aandachtsfunctionaris zich aan moet houden Om de deskundigheid te bewaken is het verplicht om één bijscholingsdag per jaar te volgen De leden hebben een registratie in het kwaliteitsregister bij het Registerplein Kwaliteitskeurmerk (Keurmerk Meldcode) voor de organisatie uitgegeven door de LVAK en het Registerplein Waarom aansluiten bij de LVAK? De borging van de meldcode is beter en de meldcode wordt meer ingezet omdat de AF: Geschoold blijft Door eigen motivering meer motiveert en begeleidt Op de hoogte blijft van nieuwe ontwikkelingen op het gebied van de meldcode Meer contact heeft met andere AF uit dezelfde doelgroep Gebruik kan maken van een digitale bibliotheek en helpdesk 16
Wat biedt de LVAK? Bijscholingsda gen, gericht op doelgroep Digitale bibliotheek Digitale helpdesk, twee juristen aanwezig Nieuwsbrief Besloten Linkedin groep Keurmerk meldcode Keurmerk Meldcode Een organisatie kan het Keurmerk Meldcode krijgen: Een AF een lidmaatschap heeft bij de LVAK en zodoende jaarlijks geschoold blijft Een protocol heeft dat aan de wettelijke eisen voldoet Registerplein Automatisch registratie bij Registerplein bij lidmaatschap LVAK Kwaliteitsbewaking van verplichte scholing Onderdeel van de toetsingscommissie 17
De geschoolde AF Training van 2 ½ dag Kennis kindermishandeling/huiselijk geweld Kennis meldcode Taken van de aandachtsfunctionaris Eigen inzicht Plan van aanpak voor implementatie Communicatie Veiligheid- en risicotaxatie Werkwijze Veilig Thuis Scholing medewerkers Keuze uit verschillende dagdelen: Signaleren: één dagdeel of twee dagdelen Signaleren en Communiceren: twee dagdelen Resultaat 75% van de ouders wil hulp 18
Inschrijving voor de Vakgroep www.lvak.nl Meer informatie info@lvak.nl 19