Welke begeleiding mag ik inkopen?

Welke begeleiding mag ik inkopen? Wat mag wel en wat mag niet Herindicaties lopen niet op schema 10 antwoorden op meest gestelde vragen Ik wil leren koken, wassen en strijken Op weg naar een zelfstandig bestaan [ nr 5 oktober 09 ] Magazine voor mensen met een persoonsgebonden budget

Colofon EigenWijs is een uitgave van Per Saldo, de belangenvereniging van mensen met een persoonsgebonden budget, in samenwerking met Media Business Press. Leden, abonnees en donateurs van Per Saldo ontvangen het magazine 6 keer per jaar als onderdeel van hun lidmaatschap. EigenWijs biedt informatie, achtergronden en opinies rond het persoonsgebonden budget en andere vormen van persoonsgebonden financiering voor zorg, hulpmiddelen en voorzieningen voor vervoer, werk of onderwijs. De weergegeven standpunten zijn voor rekening van de betreffende sprekers, tenzij anders vermeld. Postbus 19161 3501 DD Utrecht [ T ] 0900 742 48 57 ( 0,20 p/m) Ledenservice (030) 230 40 66 (ma 10.00-17.00 uur, di-do 9.00-17.00 uur) [ F ] (030) 231 49 75 [ I ] www.pgb.nl [ E ] info@pgb.nl Media Business Press Postbus 8632 3009 AP Rotterdam Adj. Uitgever: Judith Verbeek [T] (010) 289 40 27 [E] jverbeek@mbp.nl Redactie EigenWijs [T] (030) 231 93 55 [E] Eigenwijs@pgb.nl Hoofdredacteur Stans Damen Eindredacteur Martha Vlastuin Met medewerking van Mahassin Douhou, Monique van Haren, Lenusya Isabella, Petra Jorissen, Joke Leemhuis, Hans van der Knijff, Heidi Mesman, Marja Morskieft, Marleen Okma, Frans van der Pas, Gabriëlla Sauren Fotografie Peter Damen, Rob Guffens, SOL Filmprodukties llustraties Klutworks Bno Vormgeving BuroDaan grafische vormgeving, Markelo Druk Thieme Rotatie, Zwolle Advertenties Media Sales Support Monique van Neutegem Molenbaan 19 2908 LL Capelle a/d IJssel [T] (010) 289 40 72 [F] (010) 289 40 61 [E] ivanzuidam@mediasalessupport.nl Tarieven op aanvraag Oplage EigenWijs: 21.000 EigenWijs is voor visueel gehandicapten ook verkrijgbaar in gesproken vorm. Meer informatie hierover kunt u opvragen bij de redactie van EigenWijs. Dit blad wordt mede mogelijk gemaakt door de inkomsten van adverteerders. Per Saldo draagt echter geen verantwoordelijkheid voor de inhoud van de advertenties vermeld in deze uitgave of toegevoegd als bijlage. De aangeboden producten en diensten zijn door Per Saldo dus niet getoetst. Wij verzoeken u eventueel negatieve ervaringen te melden via de servicelijn van Per Saldo. Per Saldo, Utrecht, september 2009. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, in fotokopie of anderszins, zonder voorafgaande toestemming van Per Saldo. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. Inhoud 4-6 Welke begeleiding mag ik inkopen met mijn pgb? U heeft een nieuwe indicatie voor de functie begeleiding gekregen en dan? Wat mag u er wel en wat mag u er niet voor inkopen? EigenWijs geeft u handvatten. 10-12 De nieuwe AWBZ De herindicaties verlopen niet geheel op schema. Uw tien meest gestelde vragen. Meld ons hoe uw nieuwe indicatie uitpakt. Per Saldo gaat er als dat nodig is mee naar Den Haag. 14-19 Academie voor Zelfstandigheid Een tot nu toe ontbrekende schakel in de begeleiding van 18+-ers met een verstandelijke beperking. De academie leidt op tot zo zelfstandig mogelijk functioneren in de eigen omgeving. Marieke (25) gaat er vanaf november aan de slag. Zij wil leren koken, wassen en strijken. Marieke en haar moeder vertellen waarom dit zo belangrijk voor haar is. 20-21 Door de bril van Jorissen Spontaan op jacht naar rollend materieel? Rolstoelleveranciers rekenen niet op klanten. 22-23 Algemene Ledenvergadering Per Saldo Veel belangstelling voor workshops herindicatie en begeleiding. Een tekst- en beeldverslag van de ALV op 26 september 2009. 26-30 Nieuws Met informatie over school en pgb, zzp, pgb in de media, Haags nieuws, tips en uitnodigingen 29 Mijn Wijs Meedoen? Graag! 32-33 Waar kunt u terecht met uw vragen over de Wsw? Belangrijke adressen voor informatie en ondersteuning. De CG-Raad meldt knelpunten aan de verantwoordelijke ministeries. 34 Vraag en antwoord Over AWBZ-begeleiding inzetten op school en vragen over uw partner (of ouders) als zorgverlener. 35 De Kiek Miet Brands (65) zet haar zorgverlener graag in het zonnetje: Annie begrijpt me van a tot z en is iemand van de oude stijl. 36 Maak gebruik van de cursussen en bijeenkomsten van Per Saldo U hoeft niet ver meer te reizen en u ontmoet streekgenoten op de Per Saldo cursus of bijeenkomst bij u in de buurt. Geef u op! 37 Activiteitenkalender Data, plaats en tijden van cursussen en bijeenkomsten van Per Saldo [ 4-6 ] [ 14-19 ] [ 22-23 ] [ 32-33 ] [ 37 ] [ nr 5 09 ] 3

[ EIGENWIJS BEGELEIDING ] Welke begeleiding mag ik inkopen met mijn pgb? U hebt een indicatie gekregen voor begeleiding in de AWBZ. Het pgb besteedt u aan de begeleiding die u nodig hebt. Maar op dit moment is het voor budgethouders niet altijd even duidelijk wat het zorgkantoor nog wel als AWBZ-begeleiding toestaat en wat niet. EigenWijs geeft u handvatten welke begeleiding u mag inkopen met uw pgb. 4 [ nr 5 09 ]

[ EIGENWIJS BEGELEIDING ] Strengere indicatie Per 1 januari 2009 bestaan de functies ondersteunende en activerende begeleiding niet meer. Daarvoor in de plaats is een nieuwe functie gekomen, simpelweg begeleiding genoemd. De AWBZ verzekert alleen nog de begeleiding voor mensen die vanwege hun beperking een begeleider nodig hebben die zaken bijstuurt, corrigeert of van hen overneemt. Dat is nodig omdat zij zich anders niet of gedeeltelijk zelfstandig kunnen redden. Zonder begeleiding zouden deze mensen zich verwaarlozen of in het uiterste geval moeten worden opgenomen in een instelling. Ook mensen met een beperking die enkel en alleen begeleiding nodig hebben om buitenshuis actief te kunnen zijn, maar zichzelf thuis wel weten te redden, krijgen geen indicatie meer voor begeleiding meer vanuit de AWBZ. Daarvoor kunt u vanaf 1 januari 2009 aankloppen bij het zorgloket van uw eigen gemeente. De indicatie in de AWBZ is dus strenger geworden. Na de toekenning van uw pgb wordt van u verwacht dat u met uw budget zelf goede begeleiding inkoopt. Dat brengt verantwoordelijkheid met zich mee. Als budgethouder wilt u graag weten wat wel en niet mag, om later bij de verantwoording van de besteding van uw pgb niet voor onaangename verrassingen te komen staan. Nogmaals, voorop staat dat begeleiding aan u is toegekend omdat u hulp of begeleiding nodig heeft omdat u zelf bepaalde zaken niet goed zelf kan en daarom aangewezen bent op een ander. Het standpunt van Per Saldo is dat zolang u begeleiding inzet met als doel dat uw begeleider dit tekort opvult, u uw pgb verantwoord inzet. Hoe en waar u de noodzakelijke begeleiding gaat inzetten, is uw verantwoordelijkheid. Het is uw verantwoordelijkheid om de begeleiding daar in te zetten waar nodig, ook als het buitenshuis is. Dat doet u op uw manier, met de mensen voor wie u kiest en met mensen die begeleiding bieden die u nodig heeft. Elk mens is tenslotte anders, heeft een andere invulling van de dag en stelt andere eisen aan het leven. Bij welke activiteiten u de begeleiding inzet, is aan u. Het zorgkantoor controleert bij de verantwoording of u begeleiding hebt ingekocht om een zelfredzaamheidsprobleem op te lossen. U moet dus altijd kunnen toelichten wat de begeleider doet om het tekort over te nemen of escalatie te voorkomen. Bestedingsvrijheid blijft Het is overigens ook toegestaan dat u binnen uw budget schuift tussen functies en bijvoorbeeld meer uren begeleiding en minder uren persoonlijke verzorging inzet, dan waarvoor u geïndiceerd bent. Dit is een bestaande regel, die ook na de nieuwe maatregelen van kracht blijft. Wat is wel en wat is geen begeleiding De zorgkantoren bewaken echter ook grenzen. Nog meer dan vroeger zal het zorgkantoor alleen de begeleiding goedkeuren, die ingezet wordt omdat iemand zichzelf niet kan redden en daar hulp bij nodig heeft. In vaktaal zegt men dan: die persoon heeft een tekort in zijn zelfred- >> vier veelgestelde vragen Mag ik neurofeedback inkopen? Het College van Zorgverzekeraars zegt er het volgende over. Neurofeedback heeft de bedoeling om de werking van het brein te beïnvloeden, dus de stoornis zelf. Het is niet gericht op het aanleren van vaardigheden of gedrag. Er is nog onvoldoende wetenschappelijk bewijs om het als een effectieve behandeling te kunnen beschouwen. In ieder geval is neurofeedback geen ondersteunende of activerende begeleiding (red. begeleiding of oefenen van een aangeleerde vaardigheid). Het pgb kan dus niet besteed worden aan de inkoop van neurofeedback. Mag ik naschoolse opvang inkopen? Gaat uw kind naar het reguliere basisonderwijs dan behoort de school naschoolse opvang te regelen. Met ingang van 1 augustus 2007 zijn basisscholen hiervoor verantwoordelijk. De indicatiesteller zal dan geen indicatie hiervoor afgeven, wel voor de bovengebruikelijke zorg. Vanuit het persoonsgebonden budget kan de aanvullende AWBZ-zorg betaald worden als de zorg, die het kind tijdens naschoolse opvang nodig heeft, de mogelijkheden van de naschoolse opvang voor zorg, zoals bedoeld in de AWBZ, overschrijden. Maar: scholen voor speciaal onderwijs hebben niet de verplichting om buitenschoolse opvang te organiseren. Voor de buitenschoolse opvang van leerlingen van scholen voor het speciaal onderwijs is een AWBZ-indicatie voor de functie begeleiding groep mogelijk. Mag ik begeleiding voor op school inkopen? De indicatie voor begeleiding op school is erg ingeperkt, maar de bestedingsvrijheid van uw gehele pgb niet. De ouders zijn verantwoordelijk voor het goed organiseren van de begeleiding daar waar nodig. Al bent u er niet voor geïndiceerd, u mag en kan uw pgb inzetten voor begeleiding op school. Mag ik huiswerkbegeleiding inkopen? Als het gaat om het bieden van structuur en hulp bij het plannen van het huiswerk thuis (niet op school) dan kan het kind hiervoor een indicatie begeleiding krijgen. Als er meer begeleiding nodig is omdat er leerproblemen zijn, dan moeten het onderwijs en/of de ouders hier zelf in voorzien. Uw pgb mag u niet gebruiken om ervoor te zorgen dat uw kind het huiswerk goed maakt en leert. De begeleider mag het kind wel helpen om te zorgen dat het huiswerk gaat doen en handig aanpakt, maar niet met het huiswerk zelf. >> 5

zaamheid. Begeleiding die niet als doel heeft dit tekort in zelfredzaamheid op te vangen, wordt afgewezen. Hierbij moet u rekening houden met enkele pertinente valkuilen. U mag uw pgb absoluut niet gebruiken voor: Begeleiders die u helpen om iets te leren voor school. We noemen dat in gewone taal een huiswerkbegeleider. Als u dat op uw verantwoording schrijft, zult u zeker van het zorgkantoor te horen krijgen, dat dit niet geaccepteerd wordt. U zult dus naar het zorgkantoor moeten kunnen uitleggen welk tekort in de zelfredzaamheid de begeleider opvult. Als de huiswerkbegeleider ook een deel van het leren voor zijn rekening neemt, moet u dit uitsplitsen van de AWBZ-begeleiding en een deel zelf betalen. Therapieën zoals psychotherapie, speltherapie, muziektherapie, kunstzinnige therapie, dolfijntherapie, logopedie, ergotherapie, orthopedagogie en neurofeedback; deze vallen onder de functie behandeling en kunt u alleen als zorg in natura afnemen. Recreatie en vrije tijdsbesteding, zoals zwemmen, paardrijden en muziek maken zijn geen zorg. Lesgeld en abonnementen kunt u niet uit uw pgb betalen. Heeft u of uw kind een begeleider nodig bij deze activiteiten die de tekorten in zelfredzaamheid opvangt, dan mag de begeleider wel uit het pgb betaald worden. Diagnose en behandeling van dyslexie is voor rekening van de zorgverzekeraar. Oppas waarbij geen toezicht noodzakelijk is vanwege de beperking. Wat is wel begeleiding Er zijn vier gebieden waarop u begeleiding nodig kunt hebben: 1. Dagindeling U kunt begeleiding nodig hebben bij het indelen van de dag. Men noemt dat het aanbrengen van structuur en het voeren van eigen regie over de dag. Hierbij kunt u denken aan het plannen, stimuleren en voorbespreken van activiteiten, het regelen van dagelijkse zaken, het nemen van besluiten en het opzetten of bijstellen van een dagplanning. Toegestaan: begeleiding van kinderen bij het voeren van regie over hun dagelijkse bezigheden. De begeleiding is nodig omdat het kind door zijn beperking dat niet goed kan. De begeleider maakt een plan met het kind, wat het die dag gaat doen. De begeleider zorgt ervoor dat het kind gaat doen wat is afgesproken. 2. Dagelijkse activiteiten Ondersteuning bij dagelijkse activiteiten om de zelfstandigheid in stand te houden of te bevorderen waarbij de problemen zich ook thuis voordoen. Denk daarbij aan het uitvoeren of het overnemen van activiteiten of het helpen oplossen van praktische problemen. Begeleiding zorgt ervoor dat mensen zich goed verzorgen, dat de post gelezen en verwerkt wordt, dat geldzaken afgehandeld worden enz. Toegestaan: begeleiding buiten de deur die de tekorten opvangt in zelfredzaamheid vanwege de beperking. Dit kan op school zijn, in de buitenschoolse opvang, het zwembad, de stad ingaan, noem maar op. Niet de activiteit is doorslaggevend, maar de noodzakelijke begeleiding. 3. Toezicht Er zijn kinderen en volwassenen die door hun beperking iemand in de buurt moeten hebben die op hun let. Dit mag ook op school worden ingezet. De begeleider grijpt in als het nodig is, bijvoorbeeld als ze naar buiten gaan en zonder begeleiding vergeten een jas aan te trekken of gaan dwalen. Maar ook zwaardere vormen van begeleiding vallen hieronder. Hierbij kunt u denken aan situaties waarin er gevaar voor de persoon zelf of zijn omgeving kan ontstaat. Er dreigt bijvoorbeeld fysiek valgevaar of er is sprake van agressief gedrag of seksueel ontremd gedrag. Toegestaan: Oppas voor kinderen die vanwege hun beperking niet alleen (thuis) kunnen zijn. Zonder begeleiding redden ze zich niet: ze kunnen niet hun eigen eten en drinken pakken, niet zichzelf verzorgen, niet zelfstandig naar bed gaan of in noodgevallen niet iemand waarschuwen. Bij kinderen zal tijdens de indicatie de aftrek van gebruikelijke zorg worden toegepast, maar u mag uw pgb inzetten als dit nodig is. 4. Oefenen Hieronder valt begeleiding die u of uw kind nodig heeft na een therapie of training in bepaalde vaardigheden. Therapie mag u niet inkopen met een pgb, maar moet u na de therapie of training oefenen om de verworven vaardigheid of het verworven inzicht in uw eigen omgeving toe te passen, dan kunt u daarvoor begeleiding inhuren. Toegestaan: Het is niet verboden een begeleider in te huren die uw kind met de verworven vaardigheden in de dagelijkse praktijk leert om te gaan. [ nr 5 09 ] 7

[ EIGENWIJS DE NIEUWE AWBZ ] per saldo informeerde bij het CIZ over de stand van zaken Herindicaties lopen niet geheel op schema Het kabinet heeft vorig jaar besloten te bezuinigen en de uitgaven voor de AWBZ met 1,1 miljard te verminderen. Het verdwijnen van de functies ondersteunende (OB) en activerende begeleiding (AB) is de grootste wijziging. Hiervoor in de plaats komt de functie begeleiding, waarvoor strikte indicatieregels zijn. Het kabinet wil dat vanaf 2010 alle indicatiebesluiten zijn bijgewerkt en niemand meer een indicatie heeft met OB of AB. Voor indicaties die in 2009 aflopen nemen het CIZ en Bureau Jeugdzorg de wijzigingen direct mee als u een herindicatie aanvraagt. Voor de overige indicatiebesluiten die pas aflopen in 2010 of later, neemt het CIZ dit jaar zelf het initiatief (uitgezonderde indicaties met zzp en langdurig verblijf). U krijgt daarom een oproep van het CIZ of Bureau Jeugdzorg om mee te werken aan het bijwerken van uw geldige indicatiebesluit per 1 januari aanstaande. In deze nieuwe rubriek De nieuwe AWBZ volgen we de veranderingen op de voet. U vindt hier ervaringen en het laatste nieuws. 10 [ nr 5 09 ]

[ EIGENWIJS DE NIEUWE AWBZ ] Het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) moet nog zo n 30.000 mensen met een doorlopende indicatie tot na 1 januari 2010 met activerende en/of ondersteunende begeleiding oproepen voor de herindicatie. Het einde van dit grote herindicatieproject, om alle mensen met een begeleidingsvraag opnieuw te herindiceren, begint in zicht te komen. Hoe verloopt dit project tot nu toe? Lukt het het CIZ eind november klaar te zijn met de herindicaties? En wordt er iets gedaan aan de knelpunten? U krijgt antwoord op de 10 meest gestelde vragen. [ Auteur: Stans Damen en Frans van der Pas ] Hoeveel mensen zijn nu geherindiceerd door het CIZ? In totaal moet het CIZ dit jaar zo n 130.000 mensen herindiceren vanwege de bezuinigingsmaatregelen in de AWBZ. Rond de 100.000 mensen hebben nu een brief ontvangen en in september waren er 32.000 besluiten afgegeven en 44.000 trajecten afgesloten. Ik heb nog steeds geen brief ontvangen, wanneer ben ik aan de beurt? Op de website van het CIZ staat een postcodetabel waarin wordt aangegeven welke groepen cliënten zijn aangeschreven, Dit wordt wekelijks bijgehouden. Deze tabel is een beetje weggestopt op de website van het CIZ. De tabel vindt u op www.ciz.nl. Op het rechter deel voor professionals naar beneden scrollen en klikken op CIZ biedt postcodeweekoverzichten. Ook hier weer naar beneden scrollen Welke cliënten zijn aangeschreven? en klikken op postcodeweekoverzicht. Ik lees op de website van het CIZ dat naar mijn postcodegebied al lang een brief is verstuurd. Ik heb geen brief gezien, hoe kan dat? Dat kan kloppen. Bij zo n 8.000 mensen (zowel budgethouders als mensen die de zorg in natura ontvangen) komt het Burger Service Nummer (het oude sofi-nummer) niet overeen met de juiste adresgegevens. Dat is vaak het geval als de zorgvrager een wettelijke vertegenwoordiger heeft. Hierdoor zijn ze niet te traceren bij de automatische controle. Deze mensen worden nu handmatig opgespoord, zodat zij alsnog een brief toegestuurd krijgen. U kunt natuurlijk ook zelf contact opnemen met het CIZ. Begin dit jaar heeft het CIZ aangegeven dat iedereen eind november het nieuwe indicatiebesluit in huis heeft. Gaat dat lukken? Nee. Het CIZ verwacht 15 december alles afgerond te hebben. Maar ze schrijven ook: We sluiten niet uit dat een deel van de herindicaties doorgeschoven wordt naar het eerste kwartaal van 2010. Momenteel wordt bijvoorbeeld met VWS (het ministerie, red.) gesproken over het idee om kinderen en jeugdigen onder de achttien jaar begin 2010 te herindiceren, omdat dit extra zorgvuldigheid vraagt en mogelijk een integrale afweging. Eveneens wordt gesproken over de mogelijkheid om indicaties die aflopen in het eerste kwartaal van 2010 niet dit jaar ook nog te herindiceren. Mijn indicatie moet ondersteunende en activerende begeleiding loopt eind januari 2010 af maar ik heb nog steeds niets gehoord van het CIZ. Toen ik met het CIZ ging bellen werd mij verteld dat ik geen brief ga krijgen en zelf de herindicatie moet aanvragen. Mij werd verteld dat dit zo gaat omdat ik in de groep val wiens indicatie afloopt in het eerste kwartaal van 2010. Maar ik val toch in de groep die dit jaar wordt bekeken of ik voor de nieuwe functie begeleiding in aanmerking kom? Inderdaad. Maar zoals het CIZ schrijft, gaan ze het waarschijnlijk niet redden om iedereen dit jaar te herindiceren. De zorgkantoren kennen vanaf 2010 voor de functies OB en AB geen tarief meer toe en kunnen niet in uw toekenningsbeschikking voor 2010 deze functies in geld omzetten, tenzij het ministerie met een oplossing komt. Per Saldo gaat nu in gesprek om te kijken of we voor die groep een budgetgarantie kunnen afspreken. >> [ nr 5 09 ] 11

[ EIGENWIJS DE NIEUWE AWBZ ] vertel ons hoe uw herindicatie uitpakt! Per Saldo roept iedereen op de ervaringen met de herindicatie voor AWBZ-zorg te melden. Het is belangrijk om ons te vertellen welke indicatie u voorheen had en wat u nu krijgt na de herindicatie. Want alles wat u ons vertelt, melden wij aan staatssecretaris Bussemaker én de Tweede Kamer. Wij kunnen ons goed voorstellen dat u een beetje murw bent geworden van al die veranderingen waardoor u het misschien niet de moeite waard vindt het te melden als uw uren bij de herindicatie hetzelfde zijn gebleven of maar een beetje omlaag zijn gegaan. Maar toch wil Per Saldo u vragen dat wel te doen. Ook als u bij uw herindicatie méér uren krijgt, trouwens. We willen graag een reëel beeld krijgen van wat de nieuwe maatregelen hebben bereikt. Zodat we de mensen in Den Haag Nieuwe indicatie? Laat weten hoe het uitpakt! goed kunnen informeren. Ga daarom naar www.pgb.nl en vul de vragen in. Heeft u geen internet, dan kunt u ons ook bellen op de ledenlijn. Stel, ik krijg pas in december mijn nieuwe indicatiebesluit waaruit blijkt dat ik in januari 2010 minder of geen begeleiding meer kan inkopen. Ik zit wel met een opzegtermijn om mijn zorgverlener te ontslaan of deels te ontslaan. Houdt het CIZ daar rekening mee? Nee. Per Saldo heeft dit begin van 2009 al aangekaart bij het CIZ en het ministerie van VWS. Per Saldo heeft dit knelpunt nog een keer bij het ministerie van VWS neergelegd en dringt aan op duidelijkheid en een snelle oplossing. Ik ben het niet eens met mijn nieuwe indicatiebesluit. Heeft het zin om bezwaar te maken? Ja. Het CIZ liet ons weten dat er momenteel veel meer bezwaarschriften binnenkomen dan in het verleden geval was. De helft hiervan zijn mensen die bezwaar maken tegen de beleidsregels in het algemeen. Dat heeft in zoverre zin dat u hiermee laat weten het niet eens te zijn met het kabinet. Het zal geen verandering in het indicatiebesluit opleveren. De andere helft zijn bezwaarschriften vanwege onzorgvuldig onderzoek. Het CIZ verwacht dat hiervan dertig procent gegrond verklaard zal worden. Bezwaar maken heeft dus zin. De procedure duurt momenteel wel langer vanwege de vele bezwaarschriften. Hoe ga ik in bezwaar? Op het indicatiebesluit staat waar u het bezwaarschrift moet indienen. Regel is dat dit uiterlijk zes weken na de datum die op het indicatiebesluit staat (de dagtekening), binnen moet zijn. Een voorbeeld van een bezwaarschrift, en andere handige tips, vindt u in ons slimme lijstje (voorheen factsheet genoemd) Bezwaar maken tegen indicatiestelling AWBZ die is te vinden op www.pgb.nl onder de knop downloaden. U kunt deze kennis- en wegwijzer op papier bestellen via de webwinkel (ook voor niet-leden). Heeft u geen internet? Dan is dit document ook tegen een vergoeding te bestellen via de ledenlijn. Mijn zoon is vier jaar en de indicatiesteller zei dat de gebruikelijke zorg er standaard wordt afgetrokken. Mag dat? Nee, dat mag niet. Het CIZ heeft Per Saldo verzekerd dat dit per individu zal worden gewogen. Er mag niet zomaar worden gezegd: alle zorg voor een kind van vijf jaar of jonger is altijd gebruikelijke zorg. Het CIZ benadrukt dat de indicatiestellers hierop zijn gewezen Mij werd gevraagd om een professioneel zorgplan met verslag bij mijn aanvraag voor begeleiding en persoonlijke verzorging. Maar dat hoeft toch niet? Dat klopt. Een zorgplan is alleen nodig als begeleiding (opnieuw) wordt aangevraagd voor oefenen. Ook dit hebben we bij het CIZ neergelegd en ze nemen het op met de indicatiestellers. 12 [ nr 5 09 ]

[ EIGENWIJS SCHOLING ] ACADEMIE LEIDT MARIEKE OP TOT ECHTE ZELFSTANDIGHEID Ik wil leren koken, Kinderen worden geboren, groeien op, gaan naar school en op een gegeven moment gaan ze werken of studeren en uit huis. Dat laatste is niet voor iedereen zo gemakkelijk, bijvoorbeeld voor mensen met een verstandelijke beperking. Het is voor hen een hele klus om zoveel mogelijk op eigen benen te komen staan. Voor hen is er nu de academie voor Zelfstandigheid. Hier kunnen ze alles leren op het gebied van wonen en werken. Dus van wassen draaien en koken, tot solliciteren en omgaan met anderen. 14 [ nr 5 09 ]

[ EIGENWIJS SCHOLING ] wassen en strijken [ Auteur: Martha Vlastuin Fotografie: Peter Damen ] je geleerd hebt toe te passen in, ofwel te transformeren naar, de thuissituatie. Op de academie leren de studenten bovendien niet alleen koken, maar leren ze wat er De ouders van Marieke (25) wisten het niet meer. Wat moesten ze met haar aan? Hun dochter met een allemaal nodig is om bijvoorbeeld s avonds om zes uur verstandelijke beperking - had geen werk meer en een pan spaghetti op tafel te krijgen. Daar gaan heel wat een poging om zelfstandig te wonen was niet gelukt. stappen aan vooraf: planning, boodschappen doen en Een artikel in een lokale krant over de academie voor het koken op zich. Zelfstandigheid was voor hen de spreekwoordelijke laatste strohalm. Een afspraak was gauw gemaakt, de intake den die studenten willen leren. Er zijn bakken en mappen Op dezelfde manier gaat het met alle andere vaardighe- werd gedaan en Marieke is inmiddels aangenomen. Haar vol lesmateriaal ontwikkeld op verschillende terreinen. ouders, Els en Henk, zijn opgelucht. Ze zien weer mogelijkheden voor een echt zelfstandig leven voor Marieke. geheel gericht is op de dagelijkse praktijk en de leefom- Daarbij zit ook een methode voor sociale vaardigheid, die standigheden van de individuele student. De academie De academie voor Zelfstandigheid draait nog niet in probeert bij de kunstacademie een student met een Tiel, al scheelt het niet veel. Samen met Marieke en haar afstudeerproject te krijgen die decors gaat maken, zodat moeder Els krijgen we een rondleiding door het nieuw er bijvoorbeeld kan worden geoefend met een decor van ingerichte gebouw. De verf is droog, er moeten alleen een discotheek of een supermarkt. nog wat praktijklokalen worden ingericht. Zoals de keuken. Daar moeten zes studenten tegelijk kunnen koken. Marieke toen Niet samen, want dat levert te weinig zelfstandigheid Moeder Els vertelt dat Marieke in 1984, als baby van bijna op, legt Suzanne Verheijden, locatiemanager, uit. Onze een half jaar, bij hen is komen wonen. Ze is geadopteerd filosofie is leren op maat. Kijk wat de student al kan en uit India, net als haar zusje Ilse, die drie jaar later kwam. ga aan de slag met wat hij zelf nog graag wil leren. Doel Marieke s start was moeilijk. De arts die haar onderzocht is dat hij uiteindelijk zo zelfstandig mogelijk functioneert in zijn eigen omgeving. Marieke lichamelijk niet mankeerde. De eerste jaren van zei dat het hem minder tijd zou kosten te vertellen wat haar leven was ze veel ziek en moest ze vaak verzuimen Transfer van school. Pas veel later, toen haar ouders haar konden Transfer is daarbij een belangrijk begrip. Suzanne legt vergelijken met leeftijdsgenootjes op de kleuterschool, uit hoe dat werkt bij mensen met een verstandelijke viel de ontwikkelingsachterstand op. Toch kwam ze op beperking. Je kunt hier wel leren koken in zilveren pannen, maar als jouw pannen rood zijn, lukt het bij bijvoor- flink werd gepest. Standaard gooiden leerlingen haar het reguliere vmbo terecht, waar ze, zo bleek achteraf, beeld mensen met autisme soms niet om thuis dezelfde brood s ochtends weg, zodat ze heel lang overdag niet maaltijd op tafel te zetten. Daarnaast moeten mensen at. De prestaties waren niet goed, waardoor Marieke die moeilijk leren, blijven oefenen in hun eigen situatie, doorstroomde naar de praktijkschool. Daar ging het anders gaan de vaardigheden verloren. Het is daarom prima. Ze behaalde er haar certificaat. Op dit moment erg belangrijk om eerst in een praktijklokaal te trainen zit Marieke al een poosje alle dagen thuis. Ze heeft in de en daarna, met ondersteuning van een coach, dat wat schoonmaak gewerkt bij een zalencomplex. Maar toen >> [ nr 5 09 ] 15

[ EIGENWIJS SCHOLING ] dit doet de academie voor zelfstandigheid De academie voor Zelfstandigheid kan gezien worden als een logisch vervolg op speciaal voortgezet onderwijs of praktijkonderwijs. Het valt onder de AWBZ-functies dagbesteding of begeleiding. De studenten volgen een individueel traject, van twee tot negen dagdelen per week, gericht op wonen en/of werken. Bij het trainen voor zelfstandigheid op deze terreinen komen in feite alle aspecten uit het leven van de student aan bod: het zo zelfstandig mogelijk leren doen van de dagelijkse activiteiten in de eigen omgeving, contacten leggen en sociale omgang, ontdekken en ontwikkelen van talent, ontdekken en ontwikkelen van voorkeur voor werk, trainen van werk, ontdekken en ontwikkelen van hobby s, sport en beweging. In de instroomfase wordt geïnventariseerd wat een student kan. Daarna worden de leerwensen besproken. Student en trainer maken samen een leerplan, waarna de eerste trainingen kunnen starten. Er vindt regelmatig meting plaats (met INVRA, zie kader op pagina hiernaast) om te kijken of bijstelling nodig is. Alles gebeurt in overleg met de student en desgewenst zijn verwanten. Het vergroten en versterken van vaardigheden gebeurt stap voor stap, in een eigen tempo. In de doorstroomfase vindt de transfer plaats: het toepassen van het geleerde in de eigen situatie, op het werk of in de eigen woning. Als dat nodig is, krijgt de student tijdens zijn werk begeleiding van een jobcoach. In de laatste fase van het traject wordt de student gestimuleerd zo zelfstandig mogelijk te zijn of zelfs op eigen benen te gaan staan. In de nazorg wordt bekeken wat de student nodig heeft aan ondersteuning om de gewenste situatie in stand te houden. ACADEMIE VOOR ZELFSTANDIGHEID E info@zelfstandigzijn.nl I www.zelfstandigzijn.nl Suzanne Verheijden, locatiemanager Tiel: "Praktische vaardigheden aanleren en leren toepassen in eigen omgeving." de persoon met wie ze goed kon samenwerken vertrok, ging het niet meer. Samen met haar vriend probeerde ze zelfstandig te wonen. Ook dat mislukte. De administratie, het plannen van de dag, het liep allemaal niet goed. Al snel is ze weer thuis gaan wonen. Marieke nu Marieke houdt van dieren en laat graag de hond uit. Ze zwemt eens per week met een nichtje. Met haar vriend gaat ze wel eens uit. Haar zusje Ilse woont op een uur reisafstand. Met haar heeft ze vooral contact via msn. Marieke leeft in een klein kringetje. Dat baart ons wel zorgen, zegt haar moeder Els. Want hoe moet dat op den duur? Er zijn wel gesprekken gaande met een maatschappelijk werkster, met het doel Marieke toe te leiden naar begeleid zelfstandig wonen. En ze heeft sinds kort een wsw-indicatie, maar dat biedt vooralsnog weinig mogelijkheden: Marieke staat op de 25-ste plaats en dit jaar is er nog niemand van de wachtlijst doorgestroomd naar werk. Marieke als student In haar prachtig getinte trui loopt Marieke met een blij gezicht rond in de school waar ze binnenkort twee tot drie dagen per week zal gaan doorbrengen. Het is duidelijk te zien dat ze zich er nu al als een vis in het water voelt. Suzanne laat ons zes praktijklokalen zien: het lokaal arbeidstraining, de keuken, de was-/strijkruimte, slaap-/woonruimte, lokaal sociale vaardigheden en een computerlokaal. Daarnaast is ook de tuin bij het complex het domein van de studenten. Moet er wel iemand komen die het graag wil leren, lacht Suzanne. Anders wordt het gras wel erg lang en moeten we het zelf gaan doen. Waarschijnlijk boft ze, want Marieke zegt dat ze best wil leren tuinieren. Wat ze gaat doen, hangt af van het gesprek dat ze binnenkort krijgt. Bij de intake heeft ze een test gedaan waaruit blijkt waar haar interesses 16 [ nr 5 09 ]

[ EIGENWIJS SCHOLING ] Marieke oefent in het was- en strijklokaal onder toeziend oog van haar moeder, Els en behoeftes liggen. Aan de hand daarvan wordt een leerplan opgesteld. Leren koken, de was doen en strijken staan hoog op het lijstje van Marieke. Ze weet uit ervaring dat ze nog veel kan leren. Toen ze met haar vriend samenwoonde, ontdekte ze dat het haar niet lukte om te plannen, waardoor ze zelden op tijd het eten klaar had. Ook het wassen en strijken vindt ze moeilijk: in haar eentje de wasmachine aanzetten is eng; dat een bloesje gestreken moet worden, komt niet in haar op. Zelfstandig reizen zal ze ongetwijfeld ook gaan aanpakken. Met de trein van woonplaats Zetten naar Tiel heeft ze geoefend en lukt nu goed. Maar alleen met trein en >> leven lang leren, ook met een verstandelijke beperking De academie voor Zelfstandigheid werkt met de methode Op eigen benen. Hieraan is een meetinstrument verbonden, waardoor de student visueel inzicht krijgt in wat hij niet alleen kan, maar wat hij ook werkelijk zelfstandig doet. Het meetinstrument heet INVRA (Inventarisatie van Redzaamheids Aspecten). Initiatiefneemster hiervan is mevrouw Gitty Scholten. De methode is tot stand gekomen na 25 jaar praktijkervaring in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Gitty Scholten vindt dat er nog te vaak - ten onrechte - wordt aangenomen dat mensen met een verstandelijke beperking geringe leermogelijkheden hebben. Haar ervaring leert dat de leerprestaties, met toepassing van de methodiek, veel groter zijn dan algemeen wordt verondersteld. Zij gaat uit van een leven lang leren, dat net als voor iedereen, ook moet gelden voor mensen met een verstandelijke beperking. Kijk voor meer informatie op www.invra.nl. [ nr 5 09 ] 17

[ EIGENWIJS SCHOLING ]... bakken vol methodes... bus naar haar zusje die in Vaassen op de Veluwe woont, dat is nog te moeilijk. Marieke straks Marieke wil heel graag meer mensen ontmoeten. Dat lukt in haar huidige omstandigheden niet. Aan haar schooltijd heeft ze geen vriendinnen overgehouden. Die zijn allemaal hun eigen weg gegaan en wonen niet bij haar in het dorp. Marieke verheugt zich erg op het contact met medestudenten. Ook in de toekomst, als ze haar intrek hoopt te nemen in een begeleidwonenproject en ze werk hoopt te vinden, wil ze graag nieuwe mensen ontmoeten. De academie gaat haar daarbij helpen. Samen gaan ze op zoek naar passende woonruimte en naar passend werk. Al met al merkt Marieke gaandeweg het gesprek, dat haar leven met deze studie een heel andere wending kan krijgen. Want wat ze werkelijk goed kan en wat ze werkelijk graag wil, dat is er eigenlijk nooit goed uitgekomen. Wie weet wat ze allemaal nog gaat ontdekken van zichzelf. 18 [ nr 5 09 ]

[ EIGENWIJS SCHOLING ] waar komt de 3e en 4e vestiging? Het is een langer bestaand idee, vertelt Suzanne Verheijden, locatiemanager. Twaalf jaar geleden had Gitty Scholten (zie kader op pagina 17) al plannen, maar kwamen ze niet van de grond. Door o.a. de dob-foundation en Stichting Doen is dat nu wel mogelijk. De fondsbeheerders vonden het uitgangspunt zo goed en vanzelfsprekend, dat ze zich eigenlijk afvroegen waarom deze voorziening er nog niet was. Na onderzoek zijn de plannen voor realisatie gemaakt. Er kunnen nu vier vestigingen worden opgericht, waarvan er inmiddels twee operationeel zijn: Heerlen en Tiel. Voor de overige twee locaties is veel belangstelling in diverse plaatsen. Maar het is nog de vraag waar de derde en vierde academie zullen komen. Hiervoor gaat een zogenoemde kwartiermaker lokale partijen interesseren, want een belangrijke voorwaarde is samenwerking met bestaande instellingen en scholen. Samenwerking kan onder meer worden gezocht met een regionale instelling voor zorg aan mensen met een verstandelijke beperking, de regionale vestiging van MEE en scholen voor speciaal voortgezet onderwijs. Een andere voorwaarde voor de realisatie van een vestiging is, dat een deel van de kosten door een locale financierder wordt gedragen. In Tiel heeft de Provincie Gelderland een subsidie voor drie jaar afgegeven. Het is overigens de bedoeling van de oprichters dat de academie voor Zelfstandigheid een vanzelfsprekend begrip wordt in Nederland en er op den duur in elke regio een locatie is gevestigd. Ouders in hun eigen rol Els: Voor ons is het erg belangrijk dat Marieke dit gaat doen. In onze rol als ouders lukt het ons niet dat wij haar Het klikt tussen Mieke en Marieke zelfstandigheidstraining geven. Daar staat ze niet meer voor open. Als Marieke later haar eigen woonruimte heeft, komt ze gewoon gezellig bij ons koffiedrinken of lekker eten. Dan zijn we de ouders die we graag willen zijn: degenen waar ze altijd terecht kan, waar ze altijd haar ei kwijt kan en een veilige haven zal vinden. Natuurlijk zullen we ook ouderlijk advies geven, maar dat is iets anders dan je kind trainen in zelfstandigheid. Nog even wachten Tot de opening gaat Marieke alvast kennismaken en helpen met het inrichten van de academie. Is kleren ophangen in de was- en strijkkamer iets voor jou?, vraagt Suzanne. Dat is haar op het lijf geschreven, denkt haar moeder: Ze ruimt haar eigen kleren altijd keurig op. Ja, ja, zegt Marieke, dat is een goed werkje voor mij. Het is volgens haar moeder erg belangrijk voor Marieke dat ze door een vast persoon wordt begeleid. Iemand die haar leert kennen en die weet wat ze nodig heeft. Voor Marieke is dat bijvoorbeeld bevestiging : ze wil voortdurend weten of ze iets goed doet. We lopen tijdens de rondleiding haar toegewezen coach Mieke tegen het lijf. Uit het makkelijke en hartelijke contact valt op te maken dat het klikt. Met een opgewekt tot donderdag nemen ze voorlopig afscheid. Dat gaat wel goed komen tussen die twee. [ nr 5 09 ] 19

[ EIGENWIJS ROLLEND MATERIEEL ] Door de bril van Jorissen Spontaan op jacht naar rollend Rolstoelleveranciers rekenen Ik haat druilerige dagen. Dagen die grijs of bruinachtig van kleur zijn en waarop er voortdurend regen valt die de naam bui niet verdient. Vleesnoch-visweer noem ik het. Wat doe je dan? Lekker met een boek op de bank? Vind ik niks, ik wil eruit, spontaan iets doen wat ik niet vaak doe. Het draait vaak uit op shoppen. Afgelopen vrijdag was het vlees noch visweer. Echt weer om een mountainbike uit te gaan zoeken, volgens een vriend. Weer voor de jacht op het nieuwste rollend materieel, dacht ik. Ik loop (wat heet in dit geval) immers nergens warmer voor. Liefst had ik elk kwartaal een nieuwe auto, scootmobiel of handbike en, niet te vergeten, een superlichte, elegante en comfortabele handrolstoel. Om het niet te ingewikkeld te maken was mijn bestemming de firma RSA/ Revacore, een van de grotere hulpmiddelenleveranciers in de hoofdstad. Het uitstapje beloofde van meet af aan geen tof event te worden. Met de metro in de buurt van de showroom aangekomen bleek de hele omgeving opgebroken. Een afstand van zo n 75 meter over bouwzand vol kuilen en plassen kostte mijn elektrische rolstoel een half uur. Toen was ik eindelijk bij de voordeur die wel een heel gesloten indruk maakte. Gelieve te bellen als de deur niet open is stond er op een papiertje. Doodstille showroom Met mijn rolstoel balancerend tussen hoge drempel en lager gelegen stoep probeerde ik de bel te bereiken, absoluut onmogelijk bij een bel die op ooghoogte van een lang mens zit. De stemming werd grimmig, niks missie mislukt, op deze druildag moest en zou ik een paar adl-stoelen zien! Ik reed rond het gebouw en ontdekte de leveranciersingang, gelukkig open. In de werkplaats was het kil en stil, doodstil. Scootmobielen en elektrische rolstoelen stonden verlamd in keurige rijtjes opgesteld. Overal kisten en kasten met bouten, moeren, tangen, inbussleutels en ander gereedschap. Aan de muur de obligate kalenders met pin ups. In de hoop toch iets interessants rollends aan te treffen koerste ik op de showroom aan, toen er een monteur opdook met een zakje in z n hand. Of ze niet open waren vroeg ik. Jawel hoor, maar er is niet veel personeel. Hij leek verbaasd en onthand alsof hij nooit een rolstoelende klant gezien had die zomaar even kwam kijken. Hij had alleen oog voor z n warme broodje. Kan ik fijn effe in de showroom, zei ik om hem uit de brand te helpen. Een verkoper was er vandaag ook niet, maar als ik per se wou kijken kon ik mijn gang gaan. Ook in de showroom was het doodstil. Toiletstoelen met enorme bruine emmers eronder (goed voor minstens tien liter kleine en kilo s grote boodschappen), rollators in soorten en maten en gemaksstoelen in gedempte tinten stonden her en der in de ruimte. Neergepleurd is eigenlijk een betere omschrijving. Hier en daar stond een rolstoel van het saaiste soort. Zo n leenstoel voor de af en toe moeilijk ter been zijnden, vaak n beetje verdekt opgesteld bij de garderobe in musea. Mijn oog viel op een lang spandoek aan de muur: Beenhakker Eerlijk Ervaren Effectief. Ging een andere leverancier met de zeker in dit verband welsprekende 20 [ nr 5 09 ]

[ EIGENWIJS ROLLEND MATERIEEL ] materieel? niet op klanten naam Beenhakker de zaak overnemen en verkeerde het geheel in diepe crisis? Niemand die het mij vertelde en van de hulpmiddelen hoefde ik ook geen antwoord te verwachten. Ik vertrok zonder dat mij iets informatiefs en effectiefs ten deel gevallen was. Tja, u moet ook een afspraak maken De maandag erna was het wederom druilerig. Of ik wél zou slagen bij de andere grote hulpmiddelenleverancier met de veelbelovende naam Welzorg, vroeg ik me af. Jaren geleden ging ik daar regelmatig de nieuwste rolstoelen bekijken en uitproberen. In de showroom viel mijn oog meteen op het setje zwarte museumrolstoelen. Het zal toch niet waar zijn?, dacht ik verder speurend. Een redderende vrouw ging niet over klanten die een rolstoel zoeken en verwees me door Een rolstoel waarin ik kan lezen, dansen, rusten en racen alstublieft! naar een verkoper die effe bezig was. Aha, zei de verkoper nadat ik mijn wens geuit had en troonde me mee naar een gedeelte waar handrolstoelen twee rijen boven elkaar opgesteld stonden. Hij trok er twee uit. Deze verkopen we voornamelijk en wees toen op een degelijk en saai (gaat vaak samen) ogende Quickie en eenzelfde type van Invacare. Niet de aller-treurigste exemplaren, maar lichtgewicht, elegant en comfortabel, ho maar. Ik bleek voor het Wmo-assortimentje te staan. Mevrouw, deze zitten in het Wmo-pakket. Die kosten maar 1.800. De reeks sombere museumrolstoelen bleek ook in dit pakket te zitten. De verkoper voelde zich duidelijk onthand met een pgb-klant die een rolstoel wil waarin ze kan lezen, dansen, rusten en racen. In de hele showroom was geen actief rolstoel te zien. Tsja, u had ook een afspraak moeten maken. Hij dacht na en verwees me naar Vianen, naar een grote showroom vol actief stoelen, gerund door mensen die zelf ervaring hebben. Rolstoelers bedoelde hij. Ik kreeg nog twee A-4tjes met informatie over een rolstoel die er op papier aantrekkelijk uitziet, maar niet in het pakket zit. Op de valreep riep de verkoper me na dat de showroom ondertussen niet (meer) in Vianen, maar in Den Bosch was. En dat ik volgende keer echt eerst een afspraak moest maken. De `werkers uit Den Bosch konden ook naar Amsterdam komen. Geen pluspunten, wel aanbevelingen Het lijkt zo gewoon en gemakkelijk, zelf een rolstoel uitzoeken met een pgb. Maar oh, de praktijk! Iedereen is op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en behoeften van klant en consument, aldus een wervende kreet op de site van Welzorg. Voor het zover is moet er nog heel veel veranderen. Zoals op z n minst: in elke regio showrooms waar je een breed scala aan hulpmiddelen zelf kunt uitproberen zonder eerst ingewikkelde afspraken te maken met ergo-, fysio- of andere therapeuten voor eventueel advies op maat personeel dat niet alleen geïnteresseerd is in nieuwe ontwikkelingen, maar (ook) spontaan bereid is advies te verstrekken Mevrouw met de Bril heeft deze keer geen pluspunten. Jammer, maar helaas. [ nr 5 09 ] 21

[ EIGENWIJS ALV ] ALGEMENE LEDENVERGADERING 26 SEPTEMBER 2009 Veel belangstelling voor workshops herindicatie en begeleiding Er was zoveel belangstelling voor de workshop Help, ik krijg een herindicatie, hoe bereid ik me voor? en de workshop De nieuwe functie begeleiding, wat mag ik nog wel inkopen en wat niet? dat het programma op het laatst nog werd aangepast. Maar ondanks deze grote belangstelling, verliep de Algemene Ledenvergadering (ALV) van zaterdag 26 september soepel als altijd. [ Auteur: Stans Damen Fotografie: Rob Guffens ] De leden konden in het middagprogramma van de ALV kiezen uit vier workshops, één aan het begin van de middag en één aan het einde van de middag. Veel mensen staan nu voor een herindicatie, waardoor er veel belangstelling was voor de workshops over herindicatie en begeleiding. De workshops Ik heb problemen met mijn zorgverlener, hoe los ik ze op? en Zo beoordeelt u zélf de kwaliteit van een pgb-bureau kwamen te vervallen. Aan het begin van de middag werden in de grote zaal twee presentaties gehouden met veel tips hoe een herindicatie voorbereid kan worden en wanneer je wel en wanneer je geen begeleiding geïndiceerd krijgt; plus wat je wel en niet met je pgb mag inkopen. In het tweede deel van de middag werden de tweehonderd aanwezigen opgesplitst in drie doelgroepen, waarna in kleinere zaaltjes vragen gesteld konden worden aan pgb-deskundigen van Per Saldo. hebben deze goedgekeurd. Ook werd er een nieuw bestuurslid gekozen: Beer Boneschansker. Hij heeft een dochter met een ernstige meervoudige handicap. Hij was onder andere inleider/spreker op symposia/congressen met betrekking tot zorg en wonen voor verstandelijk gehandicapten en projectleider kleinschalige woonvoorzieningen voor verstandelijk gehandicapten. Ook werkte hij als manager Handicap & Samenleving bij de Nederlandse Stichting voor het Gehandicapte Kind. Momenteel houdt Beer Boneschansker zich bezig met ARMADO, breekijzerorganisatie voor mensen met een verstandelijke handicap en hun ouders. Hij vervulde meerdere bestuursfuncties, zoals voorzitter van de BOSK, vereniging van mensen met een motorische handicap en hun ouders. Ook was hij lid van de werkgroep Wenkend Perspectief adviesraad van de minister van VWS inzake vernieuwing cliëntparticipatie. Beer Boneschansker regisseert, doet productiewerk in de media en is nu ook de komende vier jaar bestuurslid van Per Saldo. Nieuw bestuurslid s Ochtends werden de plannen voor 2010 plus bijbehorende begroting aan de leden gepresenteerd; de leden Meer informatie over de ALV Kijk op www.pgb.nl, nieuws, 27 september 2009, Dit is er besproken op de Ledenvergadering. 22 [ nr 5 09 ]

Medewerkers van Per Saldo heten de leden van harte welkom en de ADL-assistente zit klaar om hulp te bieden Aline Saers (directeur) en Frans Oostrik (voorzitter) Een lid in gesprek met pgb-consulent van Per Saldo op het spreekuur Nog even overleg en Frans Penninx (bestuurslid) en Irene Verkade (bestuurslid) presenteren de begroting en plannen voor volgend jaar Tijdens de presentaties over begeleiding en de herindicatie worden veel vragen gesteld Na het algemene deel is de grote groep opgesplitst in drie kleinere groepen Coördinator leidt het spreekuur in goede banen De ALV duurt de hele dag, met een welkome [ nr 5 09 ] onderbreking van een goed verzorgde lunch 23

nieuws nieuws nieuws nieuws nieu School en pgb Zzp, de knelpunten Vóór de zomer heeft staatssecretaris Jet Bussemaker aangegeven de regels aan te passen voor kinderen die begeleiding nodig hebben op school. Nu duidelijk is hoe die regels uitpakken, heeft Per Saldo de slimme lijst (voorheen noemden we dat factsheet) School en pgb geactualiseerd. Hierin leest u welke mogelijkheden het pgb vanuit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) biedt voor het inkopen van extra zorg en begeleiding op de (speciale) basisschool, in het speciaal onderwijs, het voortgezet (speciaal) onderwijs, het middelbaar beroepsonderwijs en in het hoger beroepsonderwijs. Hulp die de school niet kan bieden. De beperkende regels die hierbij bestaan en het verschil tussen een pgb en het rugzakje (leerlinggebonden financiering: LGF) komen ook aan bod. Kijk op www.pgb.nl > downloaden > factsheets of bel de ledenservice om de factsheet op papier te bestellen. Budgethouders met een zzp, zowel degenen die de zorg thuis organiseren als in wooninitiatieven met een pgb, voorzien veel knelpunten. Er zijn er zoveel dat het ministerie van VWS een werkgroep heeft ingesteld om die knelpunten te onderzoeken en op te lossen. Per Saldo is in deze werkgroep vertegenwoordigd. Er is een knelpuntenlijst in de maak waarop nu al zo n 15 knelpunten staan. Voor het ministerie van VWS reden om in ieder geval snel een uitgebreid onderzoek te gaan doen naar de financiële gevolgen van het plan van VWS om het pgb af te leiden van de zorg-innatura-prijzen voor een zzp. Voor VWS is het voorbestaan van de huidige wooninitiatieven een speciaal probleem, omdat de staatssecretaris heeft gesteld dat deze niet mogen omvallen. Concrete oplossingen zijn er nog niet. Het Landelijk Steunpunt Wonen zal op 19 november a.s. een actiedag in Den Haag organiseren voor verontruste wooninitiatieven. Meer informatie op www.woonzelf.nl. Zzp, het goede nieuws Goed nieuws voor budgethouders met een zzp: de budgetgarantie is verlengd. Daardoor kan een pgb-zzp in 2010 niet lager worden dan het oude bedrag voor uw pgb, toen uw indicatie nog in functies werd geïndiceerd. Heeft u in 2009 al een budgetgarantie, dan geldt die ook voor 2010. De peildatum voor de hoogte van de garantie is 31 december 2009. Zoals het er nu uitziet geldt de budgetgarantie ook voor 2011, maar daarna is de toekomst van het pgb-zzp ongewis. Op dit moment zijn er al een flink aantal budgethouders geïndiceerd voor een-zzp (zorgzwaartepakket). Een zzp is een volledig pakket aan zorg. U komt hiervoor in aanmerking als u voortdurend toezicht nodig heeft, ieder moment hulp nodig kan hebben en/of in een speciale aangepaste omgeving moet verblijven. Dit noemt men langdurig verblijf. U kunt een zzp ook als een pgb afnemen. Meerinformatie hierover leest u op www.pgb.nl > AWBZ > zzp. Zzp en huishoudelijke hulp Per Saldo krijgt veel vragen van budgethouders met een zzp (AWBZ/zorgkantoor) plus een indicatie huishoudelijke hulp (Wmo/gemeente). Tot wanneer kan iemand met een zzp zijn indicatie bij de gemeente behouden en voor wie vervalt de indicatie huishoudelijke hulp? - Iedereen die vanaf 1 januari 2009 een zorgzwaartepakket heeft in de vorm een pgb, kan geen indicatie voor huishoudelijke hulp meer aanvragen bij de gemeente; deze budgethouders kunnen hun huishoudelijke hulp wel uit het pgb-zzp betalen; - mensen die op 31 december 2008 al hulp in het huishouden vanuit de Wmo ontvingen en die ook een pgbzzp hebben, houden de huishoudelijke hulp van de gemeente totdat de indicatietermijn van het zzp is verstreken; zodra er een nieuwe indicatie in de AWBZ wordt afgegeven vervalt de indicatie van de gemeente en kunnen budgethouders de huishoudelijke hulp uit het pgb (zzp) betalen. 26 [ nr 5 09 ]

ws nieuws nieuws nieuws nieuws in de media Boer geeft zorg op tv Onder de titel Boer & Zorg komt er in november en december een zesdelige documentaire op tv. Het is een informatieve, boeiende en deels humoristische serie waarin het werken op drie verschillende zorgboerderijen in beeld gebracht wordt, waaronder De Witte Hoeve, waarover EigenWijs in het vorige nummer schreef. Vol enthousiasme en toewijding zorgen de boer en boerin, die meestal uit de zorg komt, dat verschillende mensen hun beperking als het ware vergeten. Het gaat om mensen met autisme, met een psychische beperking of achtergrond als burn-out, depressie, ex-verslaafden, ouderen met dementie of Alzheimer. Door in de buitenlucht de handen uit de mouwen te steken en door contact met planten, dieren, mensen, aarde en de seizoenen, komen mensen tot innerlijke rust en zelfvertrouwen, zegt de programmamaker. Dat levert emotionele, verhelderende, positieve beelden en situaties op waaruit blijkt dat een zorgboerderij niet meer weg te denken is uit onze samenleving. Uitzendingen zijn op Nederland 2, 19.55 uur, op 2, 9, 16 november en 30 november, 7, 14 december. Psychiater hekelt rompslomp rondom toekenning pgb Een op de honderd Nederlanders is behept met de sociale ontwikkelingsstoornis autisme. Dat is veel meer dan 25 jaar geleden werd aangenomen. Volgens de huidige wetenschappelijke inzichten heeft 1% van alle mensen autisme, zei psychiater prof.dr. R. J. van der Gaag van de Radboud Universiteit in Nijmegen tijdens een congres van de Nederlandse Vereniging voor Autisme op 9 en 10 oktober. Van der Gaag hekelde de rompslomp rond het toekennen van een persoonsgebonden budget (pgb) voor mensen met autisme. Een kind met autisme wordt elke twee jaar onderzocht of het nog lijdt aan deze levenslange ontwikkelingsstoornis. Je laat toch ook niet een blinde elke twee jaar onderzoeken of hij nog blind is? Van der Gaag bekritiseerde de tendens bij politici en zorgverzekeraars om autisme onder te verdelen in ernstige en minder ernstige vormen. Zo zouden ze bezuinigen op de zorg willen regelen. De psychiater wees op de problemen die mensen rond autisme ervaren. Zo is de opvoeding van een kind met autisme een onwaarschijnlijk grote belasting voor het gezin. De hoogleraar constateerde dat de diverse vormen van zorg rond autisme niet goed met elkaar samenwerken. Ook neemt, volgens hem, het aantal beschermde werkplekken voor mensen met autisme af. Hij bepleitte de instelling van een levensloopbegeleider voor mensen met autisme. Bron: Reformatorisch Dagblad. foto: SOL FILMprodukties [ nr 5 09 ] 27

nieuws nieuws nieuws nieuws nieu haags nieuws Gezamenlijk beoordelen gaat door Prinjesdag: geen bezuiniging op pgb In Leeuwarden en Doetinchem mochten ze het dertien maanden uitproberen. Zorggebruikers die bij meer dan één instantie bekend zijn, werden door één team geïndiceerd. Zij kregen daarna één indicatie voor de totale zorg die zij thuis, op school, op het werk of bij andere activiteiten nodig hebben. De drie betrokken ministeries - VWS, SZW en BZK - willen ermee doorgaan. Daarom krijgen eind 2009 twintig gemeenten een gereedschapskist met richtlijnen, waarmee ze in 2010 gezamenlijk kunnen gaan beoordelen. De proef in Doetinchem en Leeuwarden laat prima resultaten zien. Zowel cliënten als medewerkers van de organisaties reageren positief. Cliënten hoeven minder formulieren in te vullen, de aanvraagprocedure verloopt sneller, ze hebben vaker een vaste contactpersoon en er wordt naar de totale zorgvraag gekeken. Dat zorgt voor een indicatie op maat. Juist dat laatste beoordelen medewerkers van de deelnemende instanties - CIZ, UWV, UWV Werkbedrijf en MEE als positief en motiveert hen tot deelname. De barrières konden daardoor worden overwonnen. De medewerkers ervaren nu het gemak en de voordelen van het gebruik van elkaars expertise en informatie. Doordat de totale situatie van de cliënt in kaart wordt gebracht, leidt dit in veel gevallen tot een betere, meer passende indicatie. In totaal zijn 1500 cliënten op deze manier geholpen. Op dit moment zijn de betrokken ministeries bezig met het vullen van een gereedschapskist, een zogenoemde toolkit, voor twintig gemeenten die in 2010 gaan starten. Deze toolkit wil voorkomen dat zij tegen dezelfde problemen oplopen als destijds in Leeuwarden en Doetinchem, zoals spraakverwarring over bepaalde begrippen (elke instantie heeft zijn eigen taalgebruik) en een systeem om de dossiers met elkaar te delen. De toolkit is bedoeld als richtsnoer waarmee gemeenten een vertaling kunnen maken naar hun eigen situatie. Naast een beperkte bijdrage in de kosten kunnen zij rekenen op ondersteuning in de vorm van advisering, training en begeleiding. Ook komt er een mogelijkheid om kennis en ervaring met elkaar uit te wisselen. EigenWijs laat het u weten zodra er meer bekend is over de gemeenten die gaan meedoen. Op en na de derde dinsdag in september meldden verschillende media dat er bezuinigd zou gaan worden op het pgb in de AWBZ. Deze berichten kloppen niet. De verkeerde interpretatie is ontstaan door een ongelukkige formulering in het begeleidend persbericht van het ministerie van VWS. In de begroting van het ministerie staat dat er binnen de AWBZ in 2010 een overschrijding van 234 miljoen wordt verwacht, geld dat ergens anders vandaan moet worden gehaald. Waarschijnlijk neemt het aantal budgethouders minder snel toe vanwege de bezuinigingsmaatregelen van dit jaar, waarmee staatssecretaris Bussemaker de toegang tot de AWBZ heeft aangescherpt. Het aantal mensen met een pgb stijgt daardoor minder snel dan verwacht. Zodoende heeft het ministerie een meevaller waarmee het begrotingstekort in de AWBZ deels is op te vangen. De rest legt het ministerie neer bij het inkoopbeleid van de zorgkantoren, dat wil zeggen bij de zorg in natura. Eigen bijdrage bij begeleiding In de miljoenennota maakt het kabinet zijn voornemen bekend om per 1 januari 2010 een eigen bijdrage bij begeleiding in te gaan voeren. Het hangt van de afloop van de begrotingsbesprekingen half november a.s. af, of dit voorstel door de Tweede Kamer wordt aangenomen. Per Saldo is zeer verbolgen over de invoering van de eigen bijdrage bij begeleiding, te meer omdat het kabinet de eigen bijdrage voor budgethouders op 1 januari 2010 wil invoeren en voor zorg in natura pas op 1 juli 2010. Korting op de eigen bijdrage laat herrekend Vóór de zomervakantie heeft staatssecretaris Jet Bussemaker de Tweede Kamer toegezegd dat de korting op de eigen bijdrage (Wtcg) voor persoonlijke verzorging en verpleging per 1 juli dit jaar zal worden verrekend. 28 [ nr 5 09 ]

ws nieuws nieuw Per Saldo merkt dat de zorgkantoren hier geen gehoor aan hebben gegeven; deze korting is nu nog steeds niet doorberekend. Hierdoor kunnen chronisch zieken en gehandicapten met een pgb dit jaar een stuk minder zorg inkopen. In een brief heeft Per Saldo de Tweede Kamerleden gevraagd er bij de staatssecretaris op aan te dringen deze korting op zeer korte termijn te herrekenen. Aline Saers, directeur Per Saldo: Dit is een onaanvaardbare situatie. Mensen die dit geld niet kunnen voorschieten, hebben dit jaar gewoonweg minder geld om zorg in te kopen. Iemand die bijvoorbeeld 600 eigen bijdrage per maand betaalt, krijgt per maand 200 terug via zijn pgb die hij aan zorg kan besteden. Nu die eigen bijdrage nog steeds niet herrekend is, heeft deze persoon al 1800 aan zorg misgelopen. De staatssecretaris moet ervoor zorgen dat dit zo spoedig mogelijk wordt opgelost. En eigenlijk is dat al te laat. Beter taxivervoer Bij het taxivervoer voor Valys, Regiotaxi, leerlingenvervoer, AWBZ-vervoer en zittend ziekenvervoer doen zich veel problemen voor. Om daar iets aan te doen zijn er Handboeken contractvervoer ontwikkeld, waar de raad voor chronisch zieken en gehandicapten, CG-raad, haar medewerking aan heeft verleend. De verantwoordelijke ministeries van VWS, OCW en Verkeer en Waterstaat hebben de handboeken aangeboden aan de gemeenten. De CG-Raad is ervan overtuigd, dat de handboeken alleen zullen gaan leven voor ambtenaren en bestuurders als lokale belangenbehartigers erom vragen. De CG-Raad wil hier graag verdere uitvoering aan geven. De Raad heeft, om ondersteuning aan locale partijen te kunnen geven, een voorstel ingediend bij de betrokken departementen. Intussen kunnen ouders die meer invloed willen uitoefenen op het leerlingenvervoer in hun gemeenten, kijken op www. leerlingenvervoer.net. Daarop staat heel praktische informatie, waar u direct mee aan de slag kunt. MIJN WIJS Marja Morskieft Meedoen? Graag! [ EIGENWIJS NIEUWS] Het is een miezerige herfstdag. Ik wilde vandaag in mijn ligstoel doorbrengen, starend naar de spinnenwebben in mijn tuin. Dat gaat niet door! Chronisch zieke moet kunnen meedoen, kopt de krant optimistisch. Vrolijk kijk ik naar wie deze strijdkreet in de krant heeft gezet. Ab Klink. Slik. En Jan Hein Donner. Ai. Ministers van Volksgezondheid en Sociale Zaken. Zonder te lezen weet ik al wat de heren willen beweren. Het zal wel over ketenzorg gaan en de voordelen voor de arbeidsmarkt. Zorgstraten voor de geluksvogels die slechts één aandoening onder de leden hebben. Over hoe doelmatig en kostenbesparend het is om één ziektebeeld langs één trits zorgverleners te sturen. Hoeveel tijd het de chronisch zieke bespaart. Die zij niet in ledigheid mag doorbrengen, neen, de arbeidsmarkt staat te springen om chronisch belemmerden!, glimlacht de heer Donner. Tja, natuurlijk is het fijn als je niet, zoals ik, je onderzoeken in twee ziekenhuizen hoeft te doen. Als je niet vijf specialisten hebt die nauwelijks informatie uitwisselen. Als je niet achtenzestig keer geïndiceerd en gekeurd hoeft te worden bij zeven verschillende instanties voor een rolstoel of pgb. Graag zelfs! Wat had me dat een tijd bespaard. En moordlust. Wie weet had ik tijd overgehouden om een bestseller te schrijven, pleegkinderen op te voeden en een commissariaat te bekleden. Mij hoor je niet klagen over efficiëntie. Maar, beste heren, er is ook nog zoiets als een dagelijks leven! Mensen met makke willen inderdaad heel graag MEEDOEN, dat hebt u goed opgepikt, maar weet u ook wat daarvoor nodig is? Doelmatige ketenzorg is alleen handig voor mensen met slechts één aandoening én, die zijn er niet zoveel! De meeste chronisch zieken stapelen. Krijgen allengs meer aandoeningen. Dan ben je de klos met zo n zorgketen. Pers jezelf maar eens in vier zorgstraten met bijbehorende protocollen en leefregels! Dan ben je snel dood. Of je houdt één aandoening over, die nergens tussenpast. Maar daar zijn we er niet mee. De overbezette chronisch zieke met vaak een lastig lijf, moet ook vervoerd worden naar werk, kerk of hobby. Met welk vervoer? Dat toegankelijke openbaar vervoer misschien? Of dat prima functionerend rolstoelbusjessysteem? Hoort bij andere ministeries en is dus uw pakkie-an niet? Daarnaast zijn er natuurlijk voldoende welwillende werkgevers. Voor mijn part calculerend, want geen gemotiveerder werknemer dan een chronisch mens. Ze staan in de rij hoor, ministers! Verder hebben ze natuurlijk ook ondersteuning en begeleiding nodig. Wordt op dit moment nogal in gesneden, omdat de AWBZ-pot moet krimpen. Lastig, een strijdkreet die me van hoogten naar diepten sleept. Kom in actie ministers, maak uw woorden waar! [ nr 5 09 ] 29

nieuws nieuws nieuws nieuws nie tips Van twee budgethouders Agenda 2010 Tijdens de Algemene Ledenvergadering van Per Saldo eind september vertelden twee leden hetzelfde opmerkelijke verhaal. Hun zorgaanbieder vroeg hen om een kopie van de toekenningsbeschikking en van het indicatiebesluit. Doe dit nooit, is hun advies, want zorgaanbieders stemmen hun aanbod hierop af. Eén budgethouder moest voor een vakantiereis een behoorlijk bedrag voor persoonlijke verzorging betalen, terwijl reisgenoten zonder pgb hiervan gevrijwaard waren. Dit kan natuurlijk nooit de bedoeling zijn. Als individuele budgethouder wilt u de kosten van uw eigen zorg betalen, volgens de prijs die u met de zorgaanbieder overeenkomt. Bent u op zoek naar een nieuwe agenda voor 2010? Neem de 'Otto agenda'. Deze is bedacht en geïllustreerd door Huub van Overveld. Hij heeft een autisme spectrumstoornis. Otto is een stripfiguur, afgeleid van Huub zelf, die veel autistische woordgrappen maakt. Kosten: 7,50 (exclusief verzendkosten). Te bestellen via de Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA), www.autismeboek.nl of bel de NVA op (030) 2299800. Informatieve website: logeren met zorg Deze website dient als startpunt om te zoeken naar informatie over logeermogelijkheden voor kinderen met een Tijd voor leven thema van Week Chronisch Zieken De Week Chronisch Zieken wordt dit jaar gehouden van vrijdag 6 tot en met zaterdag 14 november. Het landelijk, vrij toegankelijke openingscongres is op vrijdag 6 november in NBC Nieuwegein. Chronisch zieken, gehandicapten, hun familie en mantelzorgers, maar ook onderzoekers, professionals, studenten en beleidsmakers worden van harte uitgenodigd. Het gaat deze dag over mogelijkheden voor vrije tijdsbesteding. Tijdens workshops en op de informatiemarkt krijgt u veel informatie over de ontwikkelingen en mogelijkheden op dit gebied. De dag biedt ook een podium om knelpunten en oplossingen te bespreken. Het congres wil een ontmoetingsplaats zijn voor mensen die als ervaringsdeskundige of op een andere manier betrokken zijn bij het leven met een chronische ziekte of handicap. Het programma kunt u downloaden via www.chronischziek.nl. U kunt zich opgeven voor het congres op 6 november door op deze website op de knop ópeningscongres te klikken of bel of mail met het Leids Congres Bureau, tijdvoorleven@leids- uitnodigingen handicap of beperking. Kijk op www.logerenmetzorg.nl. congresbureau.nl, 071 514 82 03. Ook in uw regio worden er in deze week allerlei activiteiten georganiseerd. Tal van voorlichtingsbijeenkomsten op velerlei terreinen, sport en bewegingsactiviteiten, een toneelvoorstelling. Wilt u weten wat er bij u in de buurt gebeurt, kijk voor het weekprogramma op www.chronischziek.nl. Bijeenkomsten voor bemiddelingsbureaus over gedragscode In juni dit jaar heeft Per Saldo de gedragscode voor pgb-bureaus geïntroduceerd. Graag wisselen we van gedachten met pgb-bureaus over de implementatie van de gedragscode en het keurmerk dat volgend jaar zal volgen. Er worden daarom een aantal bijeenkomsten georganiseerd waarin uitleg wordt gegeven over uitgangspunten en de totstandkoming van de gedragscode en de verdere benodigde stappen op weg naar het keurmerk. In november staan er drie bijeenkomsten gepland. Hieraan zijn geen kosten verbonden. Voor verdere informatie en opgave kijk op www.pgb.nl > cursussen en voorlichting > bijeenkomsten voor professionals. 30 [ nr 5 09 ]

[ EIGENWIJS WSW ] WAAR KUNT U TERECHT MET UW VRAGEN OVER DE WSW? Voor informatie en ondersteuning Sinds 1 januari 2008 is de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) veranderd. Met een wsw-indicatie hebt u nu meer rechten en mogelijkheden. U kunt zelf begeleid werk zoeken bij een gewone baas, u mag weten wat uw plaats is op de wachtlijst, u kunt meepraten met de gemeente over de Wsw. Heeft u vragen over de mogelijkheden met een wsw-indicatie, dan kunt u voor informatie en ondersteuning bij een aantal organisaties terecht. We geven u de belangrijkste adressen van organisaties die gratis informatie geven of ondersteuning bieden. [ Tekst: redactie, met dank aan Programma Versterking Cliëntenpositie van de CG-raad] Voor informatie CG-Raad kritisch over pilots wsw Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) wil voor mensen met een arbeidshandicap de mogelijkheid om te werken vergroten. Het ministerie heeft daarvoor een aantal proeven (pilots) ontwikkeld. De Chronisch Zieken en Gehandicapten-Raad (CG-Raad) is kritisch over de voorstellen van het ministerie. In een brief van 24 september aan staatssecretaris Klijnsma en minister Donner zet de CG-Raad de hoofdpunten op een rij. - Er moet extra geld komen voor ondersteuning bij het vinden van werk en ondersteuning tijdens het werk. - Stimuleer begeleid werken op maat met ondersteuning van een pgb: dit vergroot de kansen op een baan! - Pak de wachtlijsten aan. - Zorg voor een structurele oplossing voor het banentekort voor mensen met een arbeidshandicap. - Stimuleer werkgevers om langdurige arbeidsplaatsen voor mensen met een handicap te realiseren. - Laat bestaande Sociale Werkplaatsbedrijven een bijdrage leveren aan de arbeidsparticipatie van mensen met een arbeidshandicap. Experimenteer meer met detachering. - Het wettelijk minimumloon en pensioenopbouw moet ook voor mensen met een arbeidshandicap blijven gelden. - Handhaaf onafhankelijke indicatiestelling voor een Wswindicatie. Bel of mail Per Saldo voor informatie over een pgb-wsw Bij Per Saldo kunt u voor advies en informatie terecht als u een pgb-wsw voor begeleid werken hebt of als u een pgb voor werken bij een gewone baas wilt aanvragen. Per Saldo: E-mail: Internet: 0900-742 4857 of de ledenservice info@pgb.nl www.pgb.nl Bel of mail de Wsw-infolijn voor al uw andere vragen Het Programma Versterking Cliënten Positie (VCP) is een afdeling van de Chronisch Zieken en Gehandicaptenraad (CG-raad) die informatie geeft over de Wsw. U kunt hen via de Wsw-infolijn mailen of bellen om uw vragen te stellen. Heeft u een vraag die niet over de veranderingen in de wet gaat? Dan helpen zij u om uw vraag ergens anders te stellen. Wsw-infolijn: (030) 284 6050 van maandag tot en met donderdag van 10.00 uur tot 12.00 uur en van 14.00 tot 16.00 uur E-mail: wsw-infolijn@programmavcp.nl Internet: www.programmavcp.nl 32

[ EIGENWIJS WSW ] Voor ondersteuning MEE is een organisatie voor iedereen met een beperking. MEE adviseert, ondersteunt en wijst de weg. Zij geven advies over begeleid werken bij een organisatie en over werken bij een gewone baas met een pgb. In Nederland zijn er ongeveer 50 MEE-vestigingen. Deze vindt u via de website www.mee.nl. Telefoon: 0900-999 8888. Voor meer informatie zie de website: www.mee.nl. Tot en met 2010 kunt u terecht bij een onafhankelijk arbeidsadviseur. U krijgt onafhankelijk advies over werk en inkomen. Door het hele land zijn arbeidsadviseurs te vinden op vestigingen van het UWV WERKbedrijf, de werkpleinen. Onafhankelijke arbeidsadviseurs geven arbeidsadviezen aan iedereen. Kijk op de website voor een onafhankelijk arbeidsadviseur bij u in de buurt: www.onafhankelijkarbeidsadviseur.nl. Bent u op zoek naar werkbegeleiding in verband met uw pgb-wsw? Dan kunt u terecht bij Boaborea. Telefoon: 0900-284 4545. E-mail: info@boaborea.nl en website www.boaborea.nl. De werkbegeleiding kunt u betalen uit uw pgb, nadat uw gemeente de begeleidingsorganisatie heeft goedgekeurd. Vraag uw gemeente desgewenst ook of u de hulp bij het zoeken naar werk uit het pgb-wsw mag betalen. Informatie hierover kunt u vinden in de Verordening Persoonsgebonden budget begeleid werken van uw woongemeente. Vraag hiernaar bij de beleidsme- dewerker Wsw van uw woongemeente. Natuurlijk kunt u ook de ledenservice van Per Saldo hierover bellen. Bij het juridisch steunpunt kunt u terecht met juridische vragen. Bijvoorbeeld over werk in de Wsw. U kunt het Juridisch Steunpunt alle werkdagen bellen van 10:00-13:30 uur. Telefoon: 035-6722 666. Een eenmalig telefonisch advies is gratis. Kijk op www.boaborea.nl. Regelrecht is de Juridische Advieslijn van Platform VG. Hier kunt u terecht met alle vragen over regelgeving en een verstandelijke beperking. U kunt bellen op werkdagen van 10:00-13:30 uur. Telefoon: 088-8009 088. Een eenmalig advies is gratis. Kijk op www.platformvg.nl/ Juridische-dienstverlening. De raad voor inspraak Wsw (wsw-raad) komt op voor de belangen van mensen met een wsw-indicatie. U kunt contact opnemen met de raad voor inspraak Wsw in uw eigen regio of gemeente. De gemeente kan u vertellen wie er in de raad zitten. Of kijk op www.aanhetwerkmetdewsw.nl > wsw ers > wsw-raad. Kijk op www.aanhetwerkmetdewsw.nl. Deze website kunt u bezoeken tot 1 januari 2010. Daarna kunt u delen van de informatie van deze website vinden op de website van het ministerie van SZW: www.minszw.nl.

[ EIGENWIJS VRAGEND WIJS ] vraag en antwoord Antwoord Nee, dit is niet langer mogelijk. Er kan sinds 1 januari 2009 alleen een indicatie afgegeven worden voor het houden van toezicht op school (2 tot 4 uur per week, klasse 2). Toezicht moet in dat geval bedoeld zijn om te voorkomen dat er problemen ontstaan met anderen in de klas of op school, bijvoorbeeld door agressief gedrag van het kind. Of andersom, om het kind te beschermen tegen anderen. Of als het kind bijvoorbeeld moeilijk kan omgaan met onverwachte situaties. Alleen wanneer het gedrag van het kind tot zeer ernstige problemen leidt, kan vanaf 1 juli 2009 4 tot 7 uur per week (klasse 3) begeleiding geïndiceerd worden. Voorheen was het mogelijk om begeleiding in te zetten bij het uitvoeren van taken en activiteiten en het aanleren van vaardigheden. Dit kan nu niet meer, daarvoor is de school verantwoordelijk gesteld. Per Saldo vindt overigens dat elke leerling die extra ondersteuning nodig heeft, begeleiding moet kunnen krijgen voor zowel binnen als buiten school. Die begeleiding gaat verder dan toezicht houden. Het gaat ook om: zelfredzaamheid, regie voeren, plannen, organiseren, hulp bij het verplaatsen, hulp bij het uitvoeren van vaardigheden en toezicht. Deze begeleiding is geen reguliere onderwijstaak en gaat verder dan de ondersteuning uit het rugzakje. Daarnaast pleit Per Saldo ervoor het maximaal aantal te indiceren uren los te laten en dit te laten gelden voor alle kinderen die begeleiding nodig hebben. Vraag Waarschijnlijk zal mijn partner* - nu met een pgb - binnen een aantal maanden definitief worden opgenomen in het verzorgingstehuis. Ik werk voor hem. Heb ik recht op een uitkering wegens werkloosheid? Pgb-consulente Lenusya Isabella is op vakantie, maar haar collega's Gabriella en Heidi beantwoorden uw veelgestelde vragen aan de Per Saldo telefonische informatie- en advieslijn. Vraag Mijn dochter heeft op school problemen om de lesstof te begrijpen en zich te concentreren. Kan ik hiervoor extra begeleiding geïndiceerd krijgen zodat ik een zorgverlener op school in kan zetten voor mijn dochter? Antwoord Raakt u werkloos, bijvoorbeeld doordat uw partner wordt opgenomen in een instelling, dan krijgt u geen uitkering wegens werkloosheid. Doordat u werkt met een familieovereenkomst bent u niet in loondienst en bent u dus geen werknemer. Hierdoor bent u niet verzekerd voor loonderving door ziekte, arbeidsongeschiktheid of werkloosheid. In sommige situaties kan hiervoor wel een particuliere verzekering worden afgesloten. Voor een persoonlijk advies is het raadzaam het UWV te bellen. Vraag Mijn partner** ontvangt op dit moment een bijstandsuitkering. Wanneer ik mijn partner aanneem als zorgverlener en ga betalen uit mijn pgb, verliest zij dan haar uitkering? Antwoord Ontvangt uw partner/familielid een uitkering, dan zullen de verdiensten over het algemeen verrekend worden met die uitkering. Dat geldt niet alleen voor bijstandsuitkeringen, maar ook voor werkloosheidsuitkeringen en uitkeringen wegens arbeidsongeschiktheid. Uw partner is immers weer betaald aan het werk. Uw partner moet de inkomsten in dat geval niet alleen opgeven bij de aangifte inkomstenbelasting, maar ook doorgeven aan de instelling waar zij een uitkering van ontvangt (UWV of de gemeentelijke sociale dienst). Vraag De verzorging van mijn man* neem ik voor een deel voor mijn rekening. Ik ben daar speciaal korter voor gaan werken. Hij zet zijn pgb ervoor in. Als mij tijdens het gesprek met de indicatiesteller de vraag wordt voorgelegd: Wat doet u voor uw man?, hoe kan ik daar het beste op antwoorden? Antwoord U doet veel voor uw man, maar niet allemaal op vrijwillige basis. Dat moet u de indicatiesteller duidelijk vertellen. Hij kan de zorg die u aan uw man geeft als vrijwillige mantelzorg opvatten, waardoor de indicatie van uw man lager uitvalt. Wees hier duidelijk in, want weigeren van mantelzorg mag. * waar partner of man staat, kan het ook om uw kind gaan 34 [ nr 5 09 ] ** waar partner staat, kan het ook om mijn moeder of vader gaan

[ EIGENWIJS DE KIEK ] Annie begrijpt me van a tot z en is iemand van de oude stijl [ Fotograaf: Peter Damen ] Miets Brands is 65 jaar en heeft longemfyseem. Zij gebruikt 18 uur per dag zuurstof. Als ze te hard van stapel loopt of als ze ergens komt waar sterke geuren of luchtjes hangen, kan ze binnen vijf minuten met de neus op de grond liggen. Dan heeft ze de hele dag zuurstof nodig. Haar hulp, Annie Huisman, weet wat het is: haar vader was longpatiënt. Miets: Dat is erg belangrijk. Annie weet precies wat ik nodig heb. Anderen snappen niet waar ik last van kan hebben of vinden het raar dat ik van het ene op het andere moment heel kortademig kan worden. Bovendien is Annie van de oude stijl: ze stoft ook bovenop de kast. Dat ging destijds wel anders met mensen van de thuiszorg. Met Annie ben ik heel blij. Ze woont bij mij in de buurt en is altijd bereid iets extra s te doen. Toen ik in 2008 naar Lourdes ging, heeft ze me geholpen met de koffer inpakken en heeft ze me naar de trein gebracht en later weer opgehaald. Ik zet haar graag in het zonnetje, dat heeft ze zeker verdiend. Sinds kort weet ik dat ze moet stoppen met werken bij mij. Haar man is ziek geworden en heeft haar nodig. Dat vind ik heel erg. Ik zal haar ontzettend missen. Nu ik toch een nieuwe hulp moet zoeken, is het misschien verstandig ook een indicatie voor persoonlijke verzorging aan te vragen. Douchen is voor mij al een poosje een te grote inspanning. Het zou mooi zijn als ik een hulp vind, die beide taken kan doen. Kost me wel extra administratie, want ik moet de uren van de twee soorten hulp bijhouden en haar uit twee budgetten betalen. Misschien moet ik de Sociale Verzekeringsbank dan maar inschakelen voor de salarisadministratie. Oh ja, mag ik u nog vriendelijk bedanken voor uw tips om op internet te adverteren, om referenties te vragen en om een verklaring omtrent gedrag te eisen. Dan weet ik tenminste zeker dat ik weer een betrouwbare hulp krijg. OPROEP Bent u ook trots op uw hulpverlener(s)? Laat het ons dan weten. Bel, Mail of schrijf naar EigenWijs. Misschien komt de fotograaf dan ook bij u op bezoek. Per Saldo, Postbus 19161, 3501 DD Utrecht, t.a.v. Redactie EigenWijs. Tel: 030-2304066. E-mail: eigenwijs@pgb.nl [ nr 5 09 ] 35

[ EIGENWIJS PER SALDO ] PerSaldo cursussen Opgave: bij voorkeur via www.pgb.nl (> Per Saldo > cursussen of bijeenkomsten) of via de telefonische ledenservice. Maak gebruik van de cursussen en bijeenkomsten van Per Saldo Budgethouders die een cursus volgen of naar een ledenbijeenkomst van Per Saldo komen zijn unaniem in hun mening: had ik dit maar eerder geweten, dan had ik het mezelf een stuk makkelijker kunnen maken. Cursussen en bijeenkomsten leveren u veel op. Niet alleen actuele en relevante kennis, maar vooral ook praktische vaardigheden zodat u zelf met het pgb aan de slag kunt gaan, waar u de antwoorden op uw vragen kunt vinden, inzicht in hoe u informatie moet interpreteren en dat kunt betrekken op uw eigen specifieke situatie. Wat steekt u ervan op Basiscursus U leert in één dag alles wat u moet weten over het pgb. Ook leert u waar u de informatie kunt vinden, die voor u belangrijk is. Cursus overeenkomsten en administratie U leert wat belangrijk is bij uw pgb-administratie. U leert welke zorgovereenkomst geschikt is voor uw zorgverlener. Cursus (her)indicatie pgb U leert hoe een indicatiesteller te werk gaat en wat u er zelf aan kunt doen om een indicatie te krijgen die bij u past. Cursus ouders, kind en pgb Kosten Alleen ouders zijn welkom. U leert Dagcursus in Utrecht hoe u het pgb van uw kind zo 40 (leden); 60 (niet-leden) effectief mogelijk kunt inzetten. Dagcursus bij u in de buurt Ledenbijeenkomsten over nieuwe 65 (leden); 85 (niet-leden) maatregelen AWBZ In de activiteitenkalender ziet u Avond- of middag ledenbijeenkomst bij u in de buurt waar dit najaar een bijeenkomst bij u in de buurt plaatsvindt. Deze 10 (alleen voor leden) gaan over actuele onderwerpen. over actueel onderwerp Dit najaar wordt u bijgepraat over de nieuwe maatregelen in de Avond-instructiebijeenkomst AWBZ. De informatie is gericht op bij u in de buurt volwassen budgethouders. Voor 10 (alleen voor leden) ouders van kinderen zijn er in algemene informatie en instructie het voorjaar ledenbijeenkomsten geweest over hetzelfde onderwerp. Tip: u kunt de kosten van een cursus Geef u op voor een ledenavond, of bijeenkomst van Per Saldo betalen uit het verantwoordingsvrije deel waar ook uw persoonlijke vragen aan bod kunnen komen. van uw pgb. CURSUSSEN BIJ U IN DE BUURT Is de reis naar Utrecht voor u een obstakel? Woont u in Zeeland, Twente, Groningen of de Achterhoek? Dan is dit goed nieuws voor u: Per Saldo komt deze herfst naar u toe. U hoeft niet ver meer te reizen en u volgt de cursus samen met streekgenoten met wie u ervaringen kunt delen. De locaties zijn uiteraard voor iedereen toegankelijk. Geef u snel op, want vol=vol. Kijk in de activiteitenkalender hiernaast of op www.pgb.nl > Per Saldo > cursussen voor budgethouders. Wilt u dat Per Saldo ook bij u in de buurt komt en weet u een geschikte locatie, laat het ons weten via info@pgb.nl of telefonisch via de ledenservice. 36 [ nr 5 09 ]

[ EIGENWIJS PER SALDO ] PerSaldo activiteitenkalender Cursus Datum Locatie Tijdstip Voor wie Basiscursus budgethouders Ma. 9 november Do. 12 november Di. 24 november Do. 3 december Do. 10 december Heinkeszand Per Saldo Utrecht Per Saldo Utrecht Per Saldo Utrecht Per Saldo Utrecht 10.00 tot 16.00 uur Beginnende budgethouders Cursus Ouders, kind en Ma. 16 november Per Saldo Utrecht 10.00 tot 16.00 uur Ouders pgb Cursus Voorbereiding op Di. 15 december Ma. 2 november Per Saldo Utrecht Alkmaar 10.00 tot 16.00 uur Zowel beginnende als ervaren de (her) indicatie Do. 5 november Per Saldo Utrecht budgethouders Ma. 30 november Groningen Di. 1 december Per Saldo Utrecht Ma. 7 december Enschede Di. 8 december Doetinchem Cursus Overeenkomsten en administratie Di. 17 november Per Saldo Utrecht 10.00 tot 16.00 uur Vervolg op basiscursus pgb Basiscursus Di.10 november Per Saldo Utrecht 10.00 tot 16.00 uur Startende organisaties en zorg-/ voor professionals Do.26 november Per Saldo Utrecht dienstverleners die voor budget- Di. 8 december Per Saldo Utrecht houders gaan werken. Vervolgcursus voor professionals Bijeenkomsten voor volwassenen: De nieuwe regels in de AWBZ Do. 19 november Per Saldo Utrecht 13.00 tot 16.30 uur Startende organisaties en zorg-/ dienstverleners die voor budgethouders gaan werken. Di. 3 november Nieuw-Vennep Volwassenen Do. 5 november Nijkerk Zat. 7 november Beilen 14.30 tot 17.00 uur Di. 10 november Utrecht Zat. 14 november Groningen 09.30 tot 12.00 uur Emmen 14.30 tot 17.00 uur Di. 17 november Doetinchem Wo. 18 november Enschede Di. 24 november Apeldoorn Wo. 25 november Rotterdam Di. 1 december Wassenaar Do. 3 december Amsterdam Instructiebijeen-komsten Di. 3 november Lelystad Beginnende budgethouders voor beginnende budget- Do. 5 november Terneuzen houders Do. 12 november Den Bosch Di. 17 november Zwolle Di. 17 november Elst Di. 24 november Alkmaar Di. 1 december Reuver Di. 1 december Leeuwarden [ nr 5 09 ] 37