Bomenbeleidsplan Sliedrecht
Bomenbeleidsplan Sliedrecht Afdeling Plantsoenen en Reiniging Sliedrecht, 2009
Inhoud 1. Inleiding 1 2. Definiëring boomcategorieën en status 2 3. Herplant- en compensatiebeleid 6 4. Conclusies 7 Bijlagen: 1. Lijst Bijzonder Waardevolle Bomen 2. Tekeningen met locaties Bijzonder Waardevolle Bomen op particulier terrein 3. Bomenverordening gemeente Sliedrecht 2009
1 Inleiding Sliedrecht is een verstedelijkt dorp. Het groen en vooral de bomen zijn juist door de verstedelijking belangrijk voor de leefbaarheid van Sliedrecht. De verstedelijking heeft echter ook tot gevolg dat groene functies en bomen onder druk staan. In het Groenbeleidsplan Sliedrecht en de Structuurvisie is daarom de wenselijkheid van het ontwikkelen van beleid ter bescherming van de meest waardevolle bomen in het dorp aangegeven. De reden is dat juist deze bomen belangrijk zijn voor de kwaliteit en het karakter van het dorp. Het nieuwe bomenbeleid helpt de kwaliteit van het Sliedrechtse bomenbestand te waarborgen en waarborgt tevens de inspraakmogelijkheden van burgers. Ten opzichte van het huidige bomenbeleid is het doel tweeledig: zorgvuldiger omgaan met die bomen die van groot belang zijn voor de kwaliteit van de gemeente; de gemeentelijke regierol over een grote groep minder belangrijke bomen af te schaffen. Het plan is samen met een klankbordgroep opgesteld. Bovendien is de afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling, Bouwen en Milieu betrokken geweest bij de ontwikkeling van het nieuwe bomenbeleid. Het spreekt immers vanzelf dat een goede afstemming tussen stedenbouwkundig- en groenbeleid belangrijk is voor het realiseren en handhaven van een aantrekkelijke woon- en werkomgeving. Het doel van de interactieve aanpak was te komen tot een gedragen voorstel voor betere regelgeving voor de bescherming van bomen. In Hoofdstuk 2 worden de verschillende categorieën bomen beschreven en wordt de status van iedere categorie beschreven. In hoofdstuk 3 wordt het voorgestelde herplant- en compensatiebeleid beschreven. In hoofdstuk 4 wordt geconcludeerd welke voordelen het nieuwe beleid biedt. 1
2 Boomcategorieën In de Algemene Plaatselijke Verordening Gemeente Sliedrecht 2003 is bepaald dat voor het kappen van bomen vrijwel altijd een kapvergunning is vereist. In de praktijk betekent dit dat er voor veel relatief onbelangrijke bomen een vergunning moet worden verleend, terwijl het niet zinvol is hiervoor een vergunningsprocedure te doorlopen. Er zijn dus kansen voor deregulering. Anderzijds moeten afwegingen over het wel of niet handhaven van belangrijke bomen vooral in reconstructieprojecten en bouwplannen meer aandacht krijgen. Er moet bij deze plannen niet alleen worden besloten of bomen worden gehandhaafd, als het wenselijk is bomen in een projectgebied te handhaven moet dit zodanig gebeuren dat de bomen ook op langere termijn een meerwaarde blijven geven. Er worden drie categorieën bomen onderscheiden zodat belangrijke bomen adequaat kunnen worden beschermd en het kappen van onbelangrijke bomen wordt vereenvoudigd. Het betreft de volgende categorieën: Bijzonder Waardevolle Bomen (een selecte groep groene monumenten ); Kapvergunningsplichtige Bomen (alle gemeentelijke bomen en een deel van de particuliere bomen); Bomen die geen bescherming behoeven (de restcategorie, bomen die niet binnen de bovengenoemde categorieën vallen). 2
Bomenbeleidsplan Sliedrecht Bijzonder Waardevolle Bomen Dit betreft de meest waardevolle bomen van Sliedrecht. De klankbordgroep heeft voorgesteld te kiezen voor een brede definitie, waarbinnen niet alleen de landelijk monumentale bomen vallen, maar ook de bomen die lokaal en regionaal belangrijk zijn. De landelijk monumentale bomen betreffen de bomen die zijn opgenomen in het register van monumentale bomen van de Bomenstichting. De categorie bijzonder waardevolle bomen voldoet aan de volgende toetsingscriteria: de boom versterkt het (straat)beeld (binnen de stedenbouwkundige context belangrijke boom)*; de leeftijd van de boom is minimaal 50 jaar; de boom verkeert in goede conditie. Bovendien voldoen de bomen in deze categorie aan minimaal één van de volgende aanvullende criteria: bijzonder beeldbepalend; hoge cultuurhistorische waarde; hoge natuurwaarde; zeldzaam in verband met soort, grootte, groeivorm of leeftijd. * De boom verhoogt de belevingswaarde doordat de boom goed tot zijn recht komt en goed zichtbaar is vanaf de openbare weg. Een uitzondering vormen bomen aan de dijk die vanaf de Merwede beeldbepalend zijn maar niet of slechts beperkt beeldbepalend zijn vanaf de weg. Deze bomen kunnen in het overzicht van bijzonder waardevolle bomen worden opgenomen, indien de eigenaar hier bezwaar tegen heeft gebeurt dat echter niet omdat het algemeen belang van deze bomen beperkter is. De klankbordgroep heeft veel bomen voorgedragen die mogelijk in aanmerking kwamen voor deze categorie. Na toetsing aan de criteria is de lijst Bijzonder Waardevolle Bomen opgesteld, deze is opgenomen in bijlage 1. Status Adequate bescherming en goede zorg staan centraal. In de Bomenverordening (bijlage 2) is vastgelegd dat voor bomen op de lijst Bijzonder Waardevolle Bomen in beginsel geen kapvergunning wordt verleend. Voorgesteld wordt alleen vergunningen voor bomen op deze lijst te verlenen indien dit is gebaseerd op een raadsbesluit, of wanneer het kappen noodzakelijk is om een gevaarlijke situatie op te heffen. Deze bomen worden bovendien bij bestemmingsplan herzieningen ter informatie opgenomen in de bestemmingsplannen. Particuliere bijzonder waardevolle bomen worden, wanneer de eigenaar dat wil, door de gemeente onderhouden. 3
Bomenbeleidsplan Sliedrecht Kapvergunningsplichtige Bomen De volgende bomen blijven kapvergunningsplichtig: alle particuliere bomen op de bijzonder waardevolle bomenlijst (hiervoor wordt alleen naar aanleiding van een raadsbesluit vergunning verleend of indien sprake is van een gevaarlijke situatie die niet op een andere wijze kan worden opgelost); alle gemeentelijke bomen met een stamomtrek van 40 cm op 1,30 m hoogte (dit betekent voortzetting van de huidige regelgeving voor de gemeentelijke bomen: stamdiameter vanaf +- 12 cm vergunningsplichtig); alle particuliere bomen met een stamomtrek vanaf 100 cm (betekent stamdiameter vanaf +- 30 cm) op 1,30m hoogte. Het is wenselijk vrijwel alle gemeentelijke bomen kapvergunningsplichtig te laten blijven zodat belanghebbenden, naast een eventueel traject van interactieve planvorming, ook juridische mogelijkheden blijven houden om de besluitvorming over gemeentelijke bomen te beïnvloeden. De particuliere bomen met een stamomtrek van 100 cm of meer zijn vaak beeldbepalend, een zorgvuldige afweging tussen kappen - eventueel met een compensatieplicht - of handhaven, is daarom ook bij deze bomen van belang. Status Voor deze bomen wordt op verzoek een kapvergunning verleend indien het belang van het kappen zwaarder weegt dan het belang van het handhaven. 4
Bomenbeleidsplan Sliedrecht Bomen die geen bescherming behoeven Uit de afbakening van de categorie kapvergunningsplichtige bomen volgt dat er ten opzichte van de huidige regelgeving sprake is van deregulering. De ondergrens voor vergunningsplichtige particuliere bomen wordt immers verhoogd van 40 cm stamomtrek naar 100 cm. Het is niet te verwachten dat deze deregulering negatieve consequenties heeft voor de hoeveelheid of kwaliteit van de Sliedrechtse bomen op particulier terrein omdat in de praktijk voor deze groep bomen vrijwel altijd een vergunning werd verleend. Status Deze bomen kunnen zonder vergunning worden gekapt. 5
4. Conclusies Hieronder wordt per categorie geconcludeerd wat de belangrijkste verbeterpunten zijn ten opzichte van het huidige beleid. Bijzonder Waardevolle Bomen De voor Sliedrecht belangrijkste bomen worden optimaal beschermd doordat deze in beginsel niet gekapt worden. Doordat deze bomen bekend zijn en op termijn ter informatie in bestemmingsplannen worden opgenomen, kunnen bouwplannen worden aangepast aan deze bomen. Dit verschaft veel helderheid. Particuliere eigenaren van bijzondere waardevolle bomen krijgen de mogelijkheid het onderhoud van deze bomen door de gemeente uit te laten voeren. Deze positieve banadering vergroot het draagvlak voor het beschermen en goed onderhouden van bijzonder waardevolle bomen. Kapvergunningsplichtige Bomen Door vrijwel alle gemeentelijke bomen kapvergunningsplichtig te laten zijn, blijven belanghebbenden juridische mogelijkheden hebben om de besluitvorming over gemeentelijke bomen te beïnvloeden. Door alleen de belangrijkere particuliere bomen vergunningsplichtig te laten zijn blijft een zorgvuldige afweging tussen kappen, eventueel met een compensatieplicht, of handhaven van deze bomen mogelijk. Het voorgestelde beleid maakt het mogelijk objectief te bepalen of er een verplichting tot verplanten of compenseren wordt opgelegd. Niet Vergunningsplichtige Bomen Het afschaffen van regelgeving voor het kappen van minder belangrijke particuliere bomen voorkomt onnodige regelgeving en procedures. 7
3. Verplant- en compensatiebeleid Indien ondanks het relatief grote belang van het handhaven van een boom het belang van kappen groter is dan het belang van handhaven, kan door het college een vergunning voor het kapen van de boom worden verleend op voorwaarde dat aan een compensatieplicht wordt voldaan. Voorwaarde voor het opleggen van verplichting tot verplanten of compenseren is dat ten minste één van de beoordeelde criteria, zoals bijvoorbeeld de beeldbepalendheid, de natuurwaarde of de cultuurhistorisch waarde op een schaal van 1-10 een hogere score heeft dan 7 of de boom behoort tot structureel groen zoals vastgelegd in het Groenbeleidsplan. Indien de boom op een goede manier kan worden verplant heeft verplanten van de boom de voorkeur boven compenseren. Indien verplanten redelijkerwijs niet mogelijk of wenselijk is en er voldoende ruimte is om bomen te compenseren op het perceel waar de te kappen bomen staan of binnen het plangebied waar de te kappen bomen staan wordt een verplichting opgelegd tot het planten van nieuwe bomen. Indien niet ter plaatse of in de directe omgeving kan worden herplant, wordt aan de vergunning tot vellen het voorschrift verbonden dat compensatie elders in de gemeente plaats moet vinden. De compensatieplicht kan niet hoger zijn dan de monetaire waarde van de te kappen bomen zoals getaxeerd volgens de meest recente richtlijnen van de Nederlandse Vereniging van Taxateurs van bomen. 6