Jan Heemskerk (2006) 53 Texelse Limericks

WADDENWETENSCHAP Prof.dr. Pavel Kabat Bestuursvoorzitter Waddenacademie 30 juli 2008

WAT WETEN WIJ VAN DE WADDEN?

EEN BIJZONDER GEBIED VOOR MENS EN MILEU

Het Regionaal College Waddengebied kiest voor: herstel van robuustheid en veerkracht, met natuur en landschap als basis voor zowel het ecologische functioneren en het economische functioneren, als voor de leefbaarheid voor de eigen bevolking

Het Regionaal College Waddengebied kiest voor: 2. het - binnen de natuurgrenzen - stimuleren van duurzame economische ontwikkeling, grootschalig in gespecialiseerde zones én kleinschalig in de waardevolle agrarische cultuurlandschappen.

WERKEN AAN ROBUUSTE VEERKRACHT Bepaling van de waarde van landschap en natuur Ecosysteem Economie

DUURZAME ONTWIKKELING Duurzame ontwikkeling streeft fundamenteel naar het in samenhang omgaan met de kapitaalvoorraden van sociaal-culturele, ecologische en economische aard. De zwakke en kwetsbare ruimtelijk-economische structuur van het Waddengebied verbeteren

FUNCTIE ALS VOGEL-BROEDGEBIED communicatie met bewoners over besluitvorming m.b.t. natuurwaarden, woon- en recreatiemogelijkheden en ruimtelijke ordening

VISSERIJ Analyse en monitoren van economische, sociale, culturele (heritage), en demografische ontwikkeling en een analyse van de potentie voor de toekomst voor herstel en behoud van het duurzaam economisch perspectief voor de bewoners van het Waddengebied

Het identificeren van domeinoverstijgende kennisleemtes ten behoeve van de duurzame ontwikkeling van voor het waddengebied relevante onderzoeksvragen Het bevorderen van een samenhangende onderzoekprogrammering op regionaal, nationaal en internationaal niveau Het bevorderen van informatievoorziening en kennisontwikkeling tussen de kenniswereld, overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties

5 kennisportefeuilles (tevens 5 bestuursleden) Ecologie (Prof. Peter Herman, NIOO KNAW) Economie (Prof. Jouke van Dijk, RU Groningen) Sociale Wetenschappen en Cultuurhistorie (Prof. Jos Bazelmans, RACM en VU) Geologie (dr. Hessel Speelman, voormalig TNO) Klimaat, Water en Ruimtelijke Ontwikkeling (Prof. Pavel Kabat, voorzitter, Wageningen UR)

Sociaal-wetenschappelijk perspectief.. Mens moet allen niet gezien worden als exogene factor met veelal negatief invloed op een fysieke resultant van natuurlijke processen. Wadden is in eerste plaats een sociaal-cultureel ruimte, met eeuwen-tot millenia lange geschiedenis Sociaalwetenschappelijk en cultuurhistorisch onderzoek is in volume en belang sterk ondervertegenwoordigd

Natuurwetenschappen verkeren vaak in onmogelijke rol wanneer ze alleen moeten oordelen over de meest natuurlijke ontwikkeling van het gebied...recente oordeel Raad van Staten mbt mosselzaad: een uiting in extremis van deze onmogelijke rol? Want: er wordt gevraagd om op het natuurwetenschappelijke wijze aantonen van het ontbreken van elk negatief effect

Ruimtelijk- economisch wetenschapsperspectief.. In welke sectoren gaat het slecht? Waar liggen de kansen voor vernieuwing? In hoeverre kunnen toerisme en recreatie ook in de toekomst economische dragers blijven? Hoe groot is de sociaal- economische waarde van het medegebruik? Wat zijn de effecten van (autonome) ontwikkelingen als zeespiegelstijging en hiermee gepaard gaande maatregelen voor de sociaal-economische en ruimtelijke leefomgeving in Waddenregio? Kansen of bedreigingen?

Ruimtelijk- economisch perspectief.. Bestuurlijke dichtheid leidt tot afname van de effectiviteit van maatregelen en de daaruit voortvloeiende effectuering van interventies. Onderzoeksvraag: Welke planstructuren kunnen de bestuurlijke effectiviteit rond sociaal- en ruimtelijk economische interventies versterken?

De Waddenzee en klimaatverandering Warmer water in winter Zeespiegelstijging Afname gewicht schelpdieren e.d. Minder fourageer tijd bij eb Slechtere voortplanting Verandering Voedsel beschikbaarheid Vertrek en verblijf trekvogels Verandering Biodiversiteit

De Waddenzee: een bodem met tijdelijke en permanente schatten GETIJDENGEBIED SLIB Het vergroten van het inzicht in en kennis van de aan de wind en getij gekoppelde waterbeweging, het sedimenttransport en de morfodynamiek (erosie en sedimentatie) van het Waddengebied

Wadden Sea - 2007 Bron: Roggema e.a. (2007)

Doemscenario s?

Zeespiegelstijging: Het is op dit moment onzeker of het Waddensysteem door natuurlijke aanwas van sedimenten een (te)snelle zeespiegwel kan bijhouden

TOEKOMSTSCENARIO S Te zijn of te veranderen: dat is de kwestie

TOEKOMSTSCENARIO S

Integrated spatial-climate map Water storage to supply agriculture Living areas mainly on higher grounds or with innovative techniques Nature in lower, wetter areas New islands Space for climate buffers Salty agriculture and + aquaculture Use local energy potentials

Wat wil de Waddenacademie binnen 1 jaar bereiken? Doel: gedragen en integraal visiestuk presenteren op Waddentoogdag 2009 Aanpak: input van beleidsmakers en wetenschap voor een confrontatie van aanwezige kennis en kennisbehoefte voor een duurzaam Waddengebied, vanuit vijf portefeuilles

2 sporen: Analyse bestaande beleidsstukken, nota s, visies (welke kennis is aanwezig, welke veronderstellingen worden gemaakt?) Per portefeuille een visionair position paper (oktober 2008) geschreven door gerenommeerde wetenschappers als input voor integraal rapport Confrontatie beleid en wetenschap (december 2008) Rapport kennishiaten (voorjaar 2009)

gaat vandaag van start, en dat is mede en met name dankzij ongelooflijk veel inzet en voorwerk van: Ed Nijpels, voormalig CdK Provincie Friesland Klaas-Arie Beks, Provincie Friesland Wim van Vierssen, kwartiermaker Jantsje van Loon Steensma, kwartiermak(st)er Emil Broesterhuizen, vz. Directie KNAW Mark Pen, KNAW

! "# $ Jan Heemskerk(2006) 53 Texelse Limericks

DE WADDENACADEMIE WERKT AAN EEN INTEGRALE, GEDRAGEN VISIE OP DE WADDENWETENSCHAP Inauguratie symposium met o.a. ministers VROM en LNV 1 2 december 2008 (Leeuwarden): Zie voor planning: www.waddenacademie.knaw.nl