MOSSELBANKEN IN DE WADDENZEE
|
|
|
- Leopold van der Laan
- 10 jaren geleden
- Aantal bezoeken:
Transcriptie
1 MOSSELBANKEN IN DE WADDENZEE
2 Functies - Wadden ecosysteem Filter feeders en waterkwaliteit; slib Biodepositie en stabiliteit van substraat; kustbescherming Morfologische landschappelijke eenheid in systeem van geulen en platen Rol in voedselweb: bron van voedsel voor vogels, zeesterren en krabben (predatie)
3 Projecten Waddenfonds Mosselwad stimuleren van duurzame herstel van zowel droogvallende (litorale) als permanent onder water staande (sublitorale) mosselbanken; wat bepaalt stabiliteit van mosselbanken? Waddensleutels Onderzoek van kansen en wegen voor herstel van een rijke Waddenzee; terugkeer van mosselbanken als sleutel tot herstel van ecologie; rol van mosselbank in voedselweb?
4 Mosselwad Stabiliteit van litorale banken Partners: EUCC, IMARES, NIOZ, SOVON and UU
5 Stabiliteit: processen en factoren Erosie door sterke stroming en golfwerking (lokale) stormen (deze presentatie) Interactie mosselen onderling (byssus draden) en mosselen met substraat Predatie vogels, zeesterren en krabben
6 Aansluiting beheer en beleid Vergroting kennis van onderliggende processen en factoren; Identificeren van effectieve herstelmaatregelen en potentieel kansrijke gebieden; beinvloeding omgevingsfactoren; Handboek (digitaal) voor beheer en herstel mosselbanken Waddenzee (eindgebruikers)
7 Methodieken Hydrodynamica en Morfologie Videopalen 3 sites Waddenzee (De Cocksdorp, Balgzand en Brakzand) dgps en laser scan surveys voor (micro)morfologie Luchtopnamen UAV/drones Veldmetingen waterstanden, stromingen, turbulentie, golfwerking en sediment transport Transplantatie proeven patches Numerieke modellering golfwerking in Waddenzee
8 Videometingen en waarnemingen Veranderingen in morfologie van mosselbank: erosie en depositiepatronen Golfwerking over mosselbank (in combinatie met andere sensoren) Rol van vogels in predatie herkennen, tellen, fourageergedrag (dag/nacht) IJswerking op mosselbank (winters 11/12 en 12/13)
9 Video systeem Mosselwad (custom made UU)
10 Mosselbank lokatie de Cocksdorp
11 Veldsite De Cocksdorp positie sensoren (opname UAV) p p p V p p p V p P = pressure sensor V= with velocity measurement
12 Hydrodynamics Morfologie
13
14 Effect on bed in shallow water Direction of Waves No net bedload transport 4 Deceleration Acceleration Onshore under crest Offshore under trough
15 Schuifspanning op bodem onder invloed van stroming (T c ) en golfwerking (T w ) en de combinatie van beide (T cw )
16 Golf krachten over mosselbank Resultaat modellering: Afname van orbitale snelheden over bank Effect bodemwrijving; nagenoeg geen breking
17 Golfgedreven schuifspanning Resultaat modellering met oude topografie (zonder de latere aanwezigheid van de bank) Contouren van mosselbank komen overeen met minimum in schuifspanning
18 Analyse ijswerking mosselbank IJsgang (begin februari 2012) Verlies mosselbank nabij camera 40 % (bedekkingsgraad) Beschikbare data Camerabeelden Laserscans (voor/na) Analyse proces Kwetsbaarheid Recovery Erosiemechanismen: freezing and floating; scour.
19 Effect van ijswerking op mosselbank (Cocksdorp) Voor Na
20 Verandering in bedekkingsgraad mosselbank a.g.v. ijswerking; initieel verlies ca. 17 % (mosselbank De Cocksdorp)
21 Vergelijking laser scans topografie mosselbank voor en na ijswerking
22 Mosselwad: relatie met beheer en praktijk
23 Historie van project Science-driven pilot project UU/IMARES; veel nieuwe vragen (PhD) Waddenfonds 2008 IMARES/UU Combi met initiatief EUCC start 2009 Inspelen op Mosselcovenant en EU Kader Richtlijn Water (overleg RWS) Beheerders en eindgebruikers in begeleidings team na start
24 Observaties relaties beheer en praktijk Eindgebruikers maar beperkt betrokken bij formulering onderzoeksvragen; Wetenschappers bedenken eindprodukten Handboek Mosselwad in overleg Minder scherp: wie is eigenlijk de beheerder of eindgebruiker - Rapport Rekenkamer Waddengebied 2013: De huidige 13 beheerders voor het Waddengebied werken niet altijd goed samen Wijs één natuurbeheerder voor Waddengebied aan. Rol beheerder: formeel, procesmatig en inhoudelijk
25 OBN bijdrage zoute kustwateren Belangrijke pluspunten: Samenwerking terreinbeheerders/praktijkmensen, kennisinstellingen en beleidsmakers (verg. Topsectoren, Building with Nature programma) Vraagarticulatie al voor de start van project Helder einddoel; kennis concreet toepasbaar Draagvlak voor onderzoek via lokale beheerder(s)
26 Rol voor OBN zoute kustwateren (1) Mogelijke complicaties: Wie is probleemeigenaar? Vele stakeholders en economische medegebruikers in kustwateren met eigen belangen (scheepvaart, visserij, winning grondstoffen, recreatie, toerisme, natuur, etc.) Grotere complexiteit in vraagstelling trade-offs tussen economische en andere belangen
27 Rol voor OBN zoute kustwateren (2) Projecten worden kapitaal-, materiaal- en arbeidsintensief (schepen, moorings, computergestuurde waarnemingen, remote sensing); Mosselwad: ca. 6 M Vraagt om sterk netwerk, toegang tot forse budgetten en doorzettingskracht/vermogen Pas op met bestaande netwerken: situatie VNSC (veiligheid, natuurlijkheid en toegankelijkheid Westerschelde)
28 Met dank aan :
De Dynamiek van Mosselbanken Invloed van stroming en golven
De Dynamiek van Mosselbanken Invloed van stroming en golven Jasper Donker 1 3 Waterbeweging in de Waddenzee Waterstand / waterdiepte Stromingen door getij en wind Golfwerking Feedback: terugkoppeling
MOSSELWAD ( ) Herstel en Duurzaam beheer Mosselbanken Waddenzee
MOSSELWAD (2009 2014) Herstel en Duurzaam beheer Mosselbanken Waddenzee EUCC, The Coastal Union Wageningen IMARES Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-CEME) Koninklijk Nederlands Instituut voor Zeeonderzoek
MOSSELWAD Herstel en Duurzaam beheer Mosselbanken Waddenzee
MOSSELWAD Herstel en Duurzaam beheer Mosselbanken Waddenzee EUCC, The Coastal Union Wageningen IMARES Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-CEME) Koninklijk Nederlands Instituut voor Zeeonderzoek (NIOZ)
Betere bescherming en herstel van het voedselweb in de Waddenzee
Betere bescherming en herstel van het voedselweb in de Waddenzee Wadden Engine Waddensleutels Mosselwad Ellen Weerman Postdoc Wadden Engine Community Ecology and Conservation group Rijksuniversiteit Groningen
Biobouwers als kustbeschermers: groene fantasie of fantastisch groen? Luca van Duren
Biobouwers als kustbeschermers: groene fantasie of fantastisch groen? Luca van Duren 23 maart 2011 Wat zijn biobouwers? Organismen die direct of indirect hun omgeving zo veranderen dat ze hiermee het habitat
PRODUS Project onderzoek duurzame schelpdiercultuur
PRODUS Project onderzoek duurzame schelpdiercultuur Kader: schelpdiercultuur ~ natuurbeheer Looptijd 2005 2010 / 2012 In opdracht van LNV & Mosselsector Uitvoering; Imares, NIOZ, NIOO, MarinX, Kersting
Projectplan MOSSELWAD
Projectplan MOSSELWAD Herstel en Duurzaam beheer Mosselbanken Waddenzee Voorstel t.b.v. Waddenfonds 2008 Partners - EUCC - The Coastal Union - Wageningen IMARES - Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-CEME)
Biobouwers overzicht lopende projecten. Luca van Duren
Biobouwers overzicht lopende projecten Luca van Duren 15 april 2015 Inventarisatie (Myra van der Meulen) Projecten met een focus op biobouwers Basis: interviews Inventarisatie is nooit compleet! Inventarisatie
Thema: ecosysteem consequenties van het verlies van biobouwers (en mogelijkheden voor herstel)
Thema: ecosysteem consequenties van het verlies van biobouwers (en mogelijkheden voor herstel) ZKO project (gefinanc. door NWO): experimenteel onderzoek naar interactie tussen wadpieren, garnalen, schelpdieren
Sleutelprocessen in een natuurlijke Waddenzee Han Olff & Theunis Piersma Rijksuniversiteit Groningen
Sleutelprocessen in een natuurlijke Waddenzee Han Olff & Theunis Piersma Rijksuniversiteit Groningen Growth of the world human population over last 10,000 yrs Campbell & Reese 2008 Hoofdthema s Sleutelprocessen
Grenzen verleggen in het Waddengebied. Maarten Hajer
Grenzen verleggen in het Waddengebied Maarten Hajer De Waddenzee versterken: ja, maar hoe? 2 Waar J.C. Bloem niet geldt 3 En dan: wat is natuur nog in dit land? Waddenzee van (inter)nationaal belang Grootste
Het WADDENSLEUTELS project
Het WADDENSLEUTELS project Han Olff University of Groningen Photo H. Olff WADDENSLEUTELS project Bijdrage leveren aan betere bescherming en herstel van het waddenzee voedselweb? WADDENSLEUTELS project!
Programma naar een Rijke Waddenzee
Programma naar een Rijke Waddenzee n Symposium Waddenacademie Kees van Es Inhoud presentatie 1. Aanleiding, opdracht en context 2. De mosseltransitie in het kort Kennisvragen 3. Streefbeeld: Wijze van
Modelleren van baggerpluimen
Modelleren van baggerpluimen Lynyrd de Wit 27-01-10 Delft University of Technology Challenge the future Lynyrd de Wit PhD in programma Building with Nature Sectie baggertechniek TU Delft (Prof. C. van
De ecologische behoeften van het IJsselmeer en de Waddenzee. Peter M.J. Herman Waddenacademie, NIOZ
De ecologische behoeften van het IJsselmeer en de Waddenzee Peter M.J. Herman Waddenacademie, NIOZ Een blik over de dijk Wat zijn grote trends in ecologie IJsselmeergebied? Wat drijft deze trends? Hoe
Inventarisatie van het wilde mosselbestand in de Waddenzee in het najaar van 2009
Onderzoek en advies - mariene ecologie, visserij en schelpdierkweek Elkerzeeseweg 77 4322 NA Scharendijke tel./fax: 0111-671584 mobiel: 06-44278294 e-mail: [email protected] rapport nr. 2009.87 Inventarisatie
Inventarisatie van het sublitorale wilde mosselbestand in de westelijke Waddenzee in het voorjaar van 2009
onderzoek en advies mariene ecologie, visserij en schepldierkweek Elkerzeeseweg 77 4322 NA Scharendijke tel./fax: 0111-671584 GSM: 06-44278294 e-mail: [email protected] RAPPORT 2009.79 - CONCEPT Inventarisatie
KLZ-eco en het MLT Programma: ecologisch gericht suppleren Bert van der Valk en Harriette Holzhauer
KLZ-eco en het MLT Programma: ecologisch gericht suppleren 2009-2015 Bert van der Valk en Harriette Holzhauer Vanuit het recente verleden KLZ 2008: Review van effecten van gangbare suppletie activiteit
Ontwikkeling van het Waddengebied in tijd en ruimte
Inauguratiesymposium, 1-2 december 2008, Leeuwarden Ontwikkeling van het Waddengebied in tijd en ruimte Dr. Hessel Speelman Dr. Albert Oost Dr. Hanneke Verweij Dr. Zheng Bing Wang Thema s in tijd en ruimte
Project Waddensleutels
De deadline van Waddensleutels Waddensleutels is aanstaande. Op 16 zet eindspurt in april 2015 vindt in Leeuwarden het eindsymposium plaats. Samen met Mosselwad brengt Waddensleutels daar haar eindconclusies
Biobouwers Het fundament onder kustecosystemen. Tjisse van der Heide Radboud Universiteit Nijmegen & Rijksuniversiteit Groningen
Biobouwers Het fundament onder kustecosystemen Tjisse van der Heide Radboud Universiteit Nijmegen & Rijksuniversiteit Groningen Een biobouwer is een organisme dat zijn omgeving sterk verandert Jones
Maatregelverkenning. Economie en Ecologie in balans. Petra Dankers 08 november 2013
Maatregelverkenning Economie en Ecologie in balans Petra Dankers 08 november 2013 Kader Eerste bijeenkomst Programma Rijke Waddenzee in juni veel maatregelen geidentificeerd Royal HaskoningDHV heeft in
Een zee. van Mosselen. zee van Mosselen. Handboek ecologie, bescherming, beleid en beheer van mosselbanken in de Waddenzee
Een zee zee van Mosselen van Mosselen Handboek ecologie, bescherming, beleid en beheer van mosselbanken in de Waddenzee Norbert Dankers Frouke Fey-Hofstede Colofon Met bijdragen van Projectgroep Mosselwad
Hoe groot is het aanpassingsvermogen. van de Waddenzee?
Hoe groot is het aanpassingsvermogen van de Waddenzee? Han Olff Rijksuniversiteit Groningen Photo: Han Olff Foto Ruben Smit Meer uitstoot CO 2 en Mondiale Vermesting verzuring van de opwarming en vervuiling
Programma naar een Rijke Waddenzee Kees van Es
Nieuwe Wadden Programma naar een Rijke Waddenzee Samen gaat het beter Kees van Es Inhoud Wat is PRW Wat doen we precies De rol van DLG binnen Rijke Waddenzee De toekomst Waarom PRW? 21 oktober 2008: Convenant
Het sediment-delend systeem als ruggengraad van de Wadden-kust. Bert van der Valk, Albert Oost, Zheng Bing Wang, Edwin Elias, Ad van der Spek e.a.
Het sediment-delend systeem als ruggengraad van de Wadden-kust Bert van der Valk, Albert Oost, Zheng Bing Wang, Edwin Elias, Ad van der Spek e.a. het Waddensysteem Kust Noord-Holland Waddeneilanden Zeegaten,
Waddensleutels: Mosselbanken en andere biobouwers aan de basis voor een gezonde Waddenzee?
De Waddenzee is een ecologisch gezonde zee met schoon water, uitgestrekte schelpdierbanken en zeegrasvelden. Dit is het streefbeeld voor 2030 dat staat beschreven in het programma Naar een rijke Waddenzee,
Recent onderzoek LTV O&M Evolutie van het estuarium; historisch en toekomstig. Overzicht, VNSC-symposium 21 november Marcel Taal (Deltares)
Recent onderzoek LTV O&M Evolutie van het estuarium; historisch en toekomstig Overzicht, VNSC-symposium 21 november Marcel Taal (Deltares) Hoofdboodschappen: - Nieuwe kennis, maar ook 10 jaar LTV-kennisontwikkeling
ph-dynamiek Noordzee
Royal Netherlands Institute for Sea Research ph-dynamiek Noordzee historische metingen, inzichten en perspectief dr. Steven van Heuven (NIOZ) prof.dr. Gert-Jan Reichart (NIOZ) met bijdragen van: prof.dr.
Zeg ken jij de mossel?
Zeg ken jij de mossel? Even voorstellen Wat kan de mossel? Hoe wordt de mossel gebruikt? Kwaliteit? Aad Smaal, Wageningen Universiteit ZAZ EXPERT MEETING 28 NOV 2017 De mossel Tweekleppig weekdier Zowel
Effecten van mosselzaadvisserij op sublitorale natuurwaarden in de westelijke Waddenzee
Effecten van mosselzaadvisserij op sublitorale natuurwaarden in de westelijke Waddenzee Achtergrond De kweek van mosselen in Nederland is gebaseerd op bodemcultuur. Deze vindt plaats op mosselkweekpercelen
Verslag startsymposium Waddensleutels
Verslag startsymposium Waddensleutels Blokhuispoort Leeuwarden, woensdag 20 oktober De dagvoorzitter Wilfred Alblas (Regiodirecteur Noord Vereniging Natuurmonumenten) heet de ongeveer 50 aanwezigen van
Watergolven. H.E. de Swart (IMAU, Utrecht) Inhoud: 1. classificatie 3. golfvergelijkingen 2. kenmerken 4. dispersie. Waarom ontstaan watergolven?
Watergolven H.E. de Swart (IMAU, Utrecht) Inhoud: 1. classificatie 3. golfvergelijkingen 2. kenmerken 4. dispersie Waarom ontstaan watergolven? Systeem streeft naar evenwicht (rusttoestand) Externe invloeden
Zoutboom. Sodafabriek. Natriumbicarbonaat. Soda
STAND 1 Hoe was het ook al weer? Zoutboom Sodafabriek Soda Natriumbicarbonaat Wat doet Frisia? Frisia wint zout door middel van oplosmijnbouw op 2,5 tot 3 km diepte. Het gewonnen zout is van zeer hoge
Duurzaam werken op zee
Sarah Smith Tropen & Tropisch Belangrijke mariene ecosystemen Mangroven Zeegras Koraal Kwetsbaarheid Tropen: de gebieden rondom de evenaar tussen de keerkringen. www. commons.wikimedia.org Tropisch klimaat:
Kustgenese 2.0 Kennis voor een veilige kust
Kustgenese 2.0 Kennis voor een veilige kust Kustgenese 2.0 Zandige kust Het klimaat verandert. De bodem daalt. Dat heeft gevolgen voor de manier waarop we omgaan met de Nederlandse kust. Om de veiligheid
Assessment of dredginginduced
Assessment of dredginginduced turbidity CEDA presentatie januari 2013 Walter Jacobs Hydronamic / Royal Boskalis Westminster Inleiding Inschatten van vertroebeling t.g.v. baggerwerken Assessment of dredging-induced
Noordzeedagen. Kennis Beleid Beheer Wind op Zee
Noordzeedagen Kennis Beleid Beheer Wind op Zee Kader Ecologie en Cumulatie (KEC): cumulatieve effecten van offshore windparken op vogels, vleermuizen en zeezoogdieren in de zuidelijke Noordzee Maarten
Aantal pagina's 16. Doorkiesnummer (088) 33 58 374. Onderwerp Aanbevelingen voor een grootschalige oestermatras pilot in de Oosterschelde
Memo Aan Tom Ysebaert, Erik van Zanten Datum Van Helena Hulsman Aantal pagina's 16 Doorkiesnummer (088) 33 58 374 E-mail helena.hulsman @deltares.nl Onderwerp Aanbevelingen voor een grootschalige oestermatras
Morfologische veranderingen van de Westelijke Waddenzee. Een systeem onder invloed van menselijk ingrijpen.
Morfologische veranderingen van de Westelijke Waddenzee. Een systeem onder invloed van menselijk ingrijpen. Edwin Elias Ad van der Spek Zheng Bing Wang John de Ronde Albert Oost Ankie Bruens Kees den Heier
DUURZAAM EN DYNAMISCH. Advies van de Beleidsadviesgroep EVA II inzake het toekomstig beleid voor de schelpdiervisserij
DUURZAAM EN DYNAMISCH Advies van de Beleidsadviesgroep EVA II inzake het toekomstig beleid voor de schelpdiervisserij Juni 2004 Inleiding De Beleidsadviesgroep EVA II (BAG) is in juni 2003 door minister
zeehavens Wadden Building with Nature en Haven van Harlingen Waddenprommenade 1, Harlingen NAAR EEN RIJKE WADDENZEE
Programma Wadden zeehavens PROGRAMMA NAAR EEN RIJKE WADDENZEE en Werkatelier 12 december 2012 9.30-12.00 uur Waddenprommenade 1, Harlingen Agenda en Context 4 december 2012 Arjen Bosch Agenda 1. Context
Werkblad - Les 2 - Waterbouw en ecologie
BOUWEN MET DE NATUUR In Nederland proberen we de natuur te herstellen, maar de natuur kan zelf ook een handje helpen. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij de aanleg van de Marker Wadden, een eilandengroep in het
Case study 3 Zoute kustwateren: Zeegras. Lauwersoog 17 december 2013
Case study 3 Zoute kustwateren: Zeegras Lauwersoog 17 december 2013 Marieke van Katwijk Department of Environmental Science Radboud University Nijmegen Inhoud Inleiding Zeegrasherstel wereldwijd Zeegrasherstel
zeehavens Wadden Duurzaam Havenbedrijf Werkatelier 13 november 2012 10.00-12.30 uur Kamer van Koophandel, Heliconweg 62, Leeuwarden Verslag Programma
Programma Wadden zeehavens Werkatelier 13 november 2012 10.00-12.30 uur Kamer van Koophandel, Heliconweg 62, Leeuwarden Verslag 16 november 2012 Arjen Bosch Inhoud Kernpunten havenbedrijf... 3 1. LNG...
Morfologische effecten van bodemdaling door gaswinning op Ameland
Morfologische effecten van bodemdaling door gaswinning op Ameland Zheng Bing Wang, Wim Eysink, Johan Krol, 9 december 2011, Ameland Onderzochte aspecten Noordzeekust Friesche Zeegat en De Hon Waddenzee
Wageningen IMARES. De rol van schelpdieronderzoek in een duurzame ontwikkeling van de Waddenzee. Pauline Kamermans
De rol van schelpdieronderzoek in een duurzame ontwikkeling van de Waddenzee Pauline Kamermans is een samenwerkingsverband tussen Wageningen UR en TNO De rol van schelpdieronderzoek in een duurzame ontwikkeling
Campus Zeeland Investeren in economische structuurversterking in de Zuidwestelijke Delta
Campus Zeeland Investeren in economische structuurversterking in de Zuidwestelijke Delta BZW Bijeenkomst Middelburg, 4 april 2017 Inhoudsopgave 1. Campus Zeeland 2. Bèta College 3. Kennis & Innovatie Netwerken
Reviewdocument Programmaplan Naar een Rijke Waddenzee 2015-2018. Voedselweb & Biobouwers Versie tafels _15.02.10
Reviewdocument Programmaplan Naar een Rijke Waddenzee 2015-2018 Voedselweb & Biobouwers Versie tafels _15.02.10 0. Inleiding In 2010 stelden de samenwerkende partners van het Programma naar een rijke Waddenzee
Jan Heemskerk (2006) 53 Texelse Limericks
Jan Heemskerk (2006) 53 Texelse Limericks WADDENWETENSCHAP Prof.dr. Pavel Kabat Bestuursvoorzitter Waddenacademie 30 juli 2008 WAT WETEN WIJ VAN DE WADDEN? EEN BIJZONDER GEBIED VOOR MENS EN MILEU Het Regionaal
Pilot voorland Houtribdijk Zandige dijkversterking voor de binnenwateren. Toelichting op pilot en discussie Door: Henk Steetzel
Pilot voorland Houtribdijk Zandige dijkversterking voor de binnenwateren Toelichting op pilot en discussie Door: Henk Steetzel Opzet workshop Aankondiging in programma: Afgelopen zomer is aan de Markermeer-zijde
Aanslibbing Deurganckdok. Numerieke modelsimulaties met Slib3D
Aanslibbing Deurganckdok Numerieke modelsimulaties met Slib3D Inhoud Beschrijving Slib3D Calibratie hydrodynamica en sediment transport Effect dokconfiguratie op aanslibbing Effect CDW op aanslibbing Belangrijkste
Op weg naar een Watervisie Lauwersmeer (tussenbalans) Presentatie van de. keuze van uit te werken scenario s/beheersvarianten. 14/15 april 2005 BOWL
Op weg naar een Watervisie Lauwersmeer (tussenbalans) Presentatie van de keuze van uit te werken scenario s/beheersvarianten 14/15 april 2005 BOWL Waarom een watervisie? Toekomstig waterbeheer Lauwersmeer.
Remote sensing in perspectief. Van kenniscyclus naar beleidscyclus. Roeland Allewijn. Rijksinstituut voor Kust en Zee
Remote sensing in perspectief Van kenniscyclus naar beleidscyclus Roeland Allewijn Rijksinstituut voor Kust en Zee Van jonge onderzoeker naar iets oudere manager De informatie- en kenniscyclus Van RS data
De Nieuwe Afsluitdijk. Tjalling Dijkstra, projectbureau
De Nieuwe Afsluitdijk Tjalling Dijkstra, projectbureau Ochtendprogramma Stand van zaken Ambities In de wolken Evaluatie Resultaten parallel sessie Ochtendprogramma Stand van zaken Ambities In de wolken
Wadden Sea Fish Haven: Development agenda for fish in the Wadden Sea and overview of species
Vis in de Waddenzee Ontwikkelagenda voor vis in de Waddenzee en overzicht van soorten Wadden Sea Fish Haven: Development agenda for fish in the Wadden Sea and overview of species Inleiding De Waddenzee
Biobouwers in de Waddenzee
Plan van Aanpak Natuurherstelplan Waddenzee Thema 3: Biobouwers in de Waddenzee Luca van Duren Martijn de Jong Norbert Dankers Han Olff Marnix van Stralen Jaap de Vlas Tjeerd Bouma Versie 3 na commentaar
Noordzee 2050 gebiedsagenda
Noordzee 2050 gebiedsagenda MUST bijeenkomst Amsterdam Humans do not live @ sea Jeroen Vis [email protected] www.noordzeeloket.nl Hoe gaan we met de (Noord)zee om? Een zee aan ruimte Geen zee te hoog
Datum 10 januari 2011 Betreft Monitoring van aardgaswinning onder de Waddenzee vanaf de locaties Moddergat, Lauwersoog en Vierhuizen
> Retouradres Postbus 30032 9700 RM Groningen De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Cascadeplein 6 9726 AD Groningen Postbus 30032 9700 RM Groningen www.minlnv.nl
Vissen in het IJsselmeer. Romke Kats
Vissen in het IJsselmeer Romke Kats Functies IJsselmeer Water Transport Recreatie Visserij Natuur Vissen in het IJsselmeer Historie Ecologie Voedselketen IJsselmeer algen, vissen, mosselen, waterplanten,
Modellen, modellen, modellen. Henk Schuttelaars
Modellen, modellen, modellen Henk Schuttelaars Modellen, modellen, modellen Wat gebeurt er in hydro- en morfodynamische modelstudies en hoe zijn de resultaten te interpreteren? Henk Schuttelaars Hier is
Bijlage VMBO-KB. biologie CSE KB. tijdvak 1. Bijlage met informatie.
Bijlage VMBO-KB 2009 tijdvak 1 biologie CSE KB Bijlage met informatie. 913-0191-a-KB-1-b De Waddenzee - Informatie Lees eerst informatie 1 tot en met 5 en beantwoord dan vraag 37 tot en met 46. Bij het
Drempelverwijdering vaargeul Boontjes, Kornwerderzand - Harlingen
Drempelverwijdering vaargeul Boontjes, Kornwerderzand - Harlingen Toetsingsadvies over het concept-projectplan en de aanvulling daarop 27 maart 2012 / rapportnummer 2433 99 1. Oordeel over Projectplan
Meten om te weten: 2,5 jaar Zandmotor
: 2,5 jaar Carola van Gelder-Maas Projectmanager WVL Rijkswaterstaat 31 maart 2014 Hoe zat het ook alweer? Eroderende kustlijn NL kust 12 Mm³ zandsuppleties per jaar Zeespiegelstijging Zwakke schakels
Primaire Productie in de Waddenzee
Workshop Onderzoek Mosselkweek Natuurbeheer 19 februari 2009 Primaire Productie in de Waddenzee ZKO-Draagkracht IN PLACE onderzoeksproject Katja Philippart Koninklijk Nederlands Instituut voor Zeeonderzoek
Strategieën voor ruimtelijke ontwikkeling. 1) Duurzame ontwikkeling, governance, gebiedsontwikkeling, monitoring en kennisvragen
Strategieën voor ruimtelijke ontwikkeling 1) Duurzame ontwikkeling, governance, gebiedsontwikkeling, monitoring en kennisvragen Ina Horlings Lezing Waddenacademie, 2-12- Opgaven voor de Waddenregio 1.
Vogels en vraat in eutrofe rietmoerassen. Ruud P.B. Foppen
Vogels en vraat in eutrofe rietmoerassen Ruud P.B. Foppen Begrazing moeras en vogels????? Begrazing door wat? - Grote herbivoren (koeien, paarden, herten) - Vogels (ganzen, zwanen) - Evertebraten Vogels
Projectoverstijgende verkenning Waddenzeedijken. Jan Hateboer, Wetterskip Fryslan Kennisdag Inspectie Waterkeringen Arnhem, 19 maart 2015
Projectoverstijgende verkenning Waddenzeedijken Jan Hateboer, Wetterskip Fryslan Kennisdag Inspectie Waterkeringen Arnhem, 19 maart 2015 Hoogwaterbeschermingsprogramma Derde toetsronde Verlengde derde
Slib in de Eems-Dollard
Fred Haarman Maart 2019 Slib in de Eems-Dollard Van probleem naar kans Achtergrond Ecologische knelpunten Eems-Dollard: Overgangszones land-water (en zoet-zout) zijn verloren gegaan Troebelheid toegenomen
Zandsuppleties en Morfologie langs de Nederlandse kust
Zandsuppleties en Morfologie langs de Nederlandse kust Sander Boer, Landelijke Kustdagen 2014 Inhoud presentatie Verankering in beleid en wetgeving Kustlijnzorg Toekomstige uitdaging Kustversterking Hondsbossche
Leidraad verwaardiging kwetsbaarheidskaarten bij olieverontreiniging op zoute wateren
Leidraad verwaardiging kwetsbaarheidskaarten bij olieverontreiniging op zoute wateren Werkdocument RIKZ_ZD_2007_025w Leidraad verwaardiging kwetsbaarheidskaarten bij olieverontreiniging op zoute wateren