INRICHTINGSSTUDIE BOOMGAARD s-heer Hendrikskinderendijk 98 februari 2008 i.o.v. Stichting Zorgstroom Middelburg / Spaans beheer BV
ANALYSE HUIDIGE KARAKTERISTIEKEN -Hoogstamfruitboomgaard. -Rust en (groene) ruimte nabij centrum Goes. -Historisch gezien al eeuwen door zelfde functie: kaarten 1850 geven al boomgaard/boerenerf aan. Oorspronkelijke boerderij t Hof Cornelia dateert volgens het hofhek van 1805. Gebouwen liggen aan rand boomgaard langs dijk/op kreekrug tussen Goes en s Heer-Hendrikskinderen. -Seizoensbeleving door bloesem en vrucht, bladval en uitbotting. -Onderdeel groene entree Goes (zie Groenstructuurplan Gemeente Goes): fraaie groenplek bij binnenkomst stad. -Sfeer boerenerf rondom gebouw: (half)verharding, toegangshek, boerderijplanten. -Details herinneren aan voormalige boerderij: toegangshek/palen, drinkbak, fruitladders, boerenhek. -Rommelige randen: versleten hekwerken, enorme diversiteit hekwerken, onbestemde bosjes met niet-karakteristieke beplanting voorzijde, geen duidelijk afschermende beplanting aan oostzijde: rommelig door diversiteit van schuttingen, bosjes, hekwerken, etc. -Huidige bebouwing geen uitstraling, vervallen. -Veel bomen zijn in matige of slechte conditie, ongeveer de helft van de bomen verkeert in goede staat. Dit zijn dan de voornamelijk jonge, recent aangeplante bomen en notenbomen. 1.
groenstrook laatste inrit ANALYSE: BOMEN INVENTARISATIE BOMEN De op het zuidelijk deel van de planlocatie aanwezige bomen zijn geïnventariseerd en hun vitaliteit is beoordeeld. De boomgaard bestaat uit een mix van noten, peren,- en appelbomen met enkele kersen. Uit de inventarisatie blijkt dat minder dan de helft (25 van de 56 aanwezige bomen) in goede staat verkeren. Wel dient opgemerkt te worden dat het dan deels jonge, recent geplante bomen betreft. Veel oudere bomen zijn in matige of slechte staat. VITALITEIT goed matig slecht hoogspanning Globaal kunnen drie zones onderscheiden worden: 1. Westelijk deel Met name in dit deel ontbreekt de bomenstructuur of verkeert in slechte staat. Behoudens enkele notenbomen is de kwaliteit van de wel aanwezige bomen (peer/appel) matig tot slecht. 2. Middendeel In het middelste gedeelte van de boomgaard is de kwaliteit van de bomen beter. Dit komt met name door de recente aanplant van jonge bomen. Deze doen echter in het beeld van de hoogstamboomgaard niet mee. Doordat ze nog zo jong zijn worden ze niet waardevol geacht om (op deze plek) te behouden. De overige bomen zijn op enkele notenbomen na van een matige tot slechte kwaliteit 3. Oostelijk deel Het meest waardevolle deel van de boomgaard is gelegen aan de oostzijde. Hier is een vrij groot aantal bomen aanwezig van een matige tot goede kwaliteit. De oorspronkelijke boomgaardstructuur is hier nog het beste zichtbaar. In bijgaand overzicht is te zien hoe de kwaliteit van het huidige bomenbestand is. Van alle bomen zijn ook foto s bijgevoegd. Deze zijn op de volgende pagina s weergegeven BOMENINVENTARISATIE KAVEL TRIMPE - GOES nummer soort vitaliteit stamdrsn (cm) opmerkingen advies nummer soort vitaliteit stamdrsn (cm) opmerkingen advies 1 Noot goed 80 handhaven 31 Peer matig 45 bast aangetast, éénzijdige groei verwijderen 2 noot goed 90 handhaven 32 reeds vervallen 3 appel slecht 35 gaten in bast verwijderen 33 Peer goed 10 jonge aanplant te verplanten 4 appel slecht 25 scheef, gaten in bast verwijderen 34 appel slecht 25 bast aangetast, éénzijdige groei verwijderen 5 Peer matig 50 veel dood hout snoeien 35 Peer goed 10 jonge aanplant te verplanten 6 appel slecht 45 zeer slecht, gaten in bast verwijderen 36 appel goed 15 jonge aanplant te rooien 7 reeds vervallen 37 Peer goed 15 jonge aanplant te rooien 8 noot slecht 85 scheef, bast kapot verwijderen 38 Peer goed 5 jonge aanplant te rooien 9 Peer slecht 35 scheef, bast kapot verwijderen 39 Peer goed 5 jonge aanplant te verplanten 10 noot goed 60 handhaven 40 appel goed 15 jonge aanplant te verplanten 11 appel slecht 35 zeer slecht, scheef, bast aangetast verwijderen 41 appel slecht 35 dode takken, kop eruit verwijderen 12 Peer matig 50 gaten in bast handhaven 42 Peer matig 25 bast aaangetast snoeien 13 noot goed 50 handhaven 43 Peer slecht 40 alleen stam over verwijderen 14 noot goed 50 handhaven 44 Peer slecht 30 bast aangetast verwijderen 15 noot goed 80 scheuren in bast handhaven 45 appel matig 50 dood hout snoeien 16 appel goed 10 jonge aanplant te verplanten 46 appel slecht 50 alleen stam over verwijderen 17 noot goed 70 handhaven 47 kers slecht 20 jonge aanplant, bast zwaar beschadigd verwijderen 18 reeds vervallen 48 kers goed 15 jonge aanplant te verplanten 19 appel slecht 25 bast laat los verwijderen 49 Peer goed 50 handhaven 20 Peer matig 40 veel dood hout snoeien 50 Peer goed 50 handhaven 21 Peer matig 30 bast laat los verwijderen 51 Peer matig 35 bast beschadigd handhaven 22 Peer matig 25 bast geperforeerd handhaven 52 appel goed 60 handhaven 23 Peer matig 40 veel dood hout snoeien 53 Peer goed 40 handhaven 24 appel slecht 40 bast geperforeerd verwijderen 54 Peer goed 40 handhaven 25 noot goed 70 handhaven 55 Peer goed 40 handhaven 26 Peer slecht 30 bast geperforeerd verwijderen 56 Peer goed 40 handhaven 27 noot goed 70 handhaven 57 Peer matig 20 bast geperforeerd handhaven 28 reeds vervallen 58 Peer goed 40 handhaven 29 Peer matig 40 veel dood hout snoeien 59 Peer matig 40 bast beschadigd handhaven 30 noot matig 60 tak afgescheurd snoeien HUIDIGE SITUATIE Riool (indicatief) Persleiding WZE voetpad 2.
ANALYSE: BEELDEN BOMEN boom 1 boom 2 boom 3 (rooien) boom 4 (rooien) boom 5 boom 6 (rooien) boom 7: reeds vervallen boom 8 (rooien) boom 9 (rooien) boom 10 boom 11 (rooien) boom 12 boom 13 boom 14 boom 15 3.
boom 16 boom 17 boom 18: reeds vervallen boom 19 (rooien) boom 20 boom 21 (rooien) boom 22 boom 23 boom 24 (rooien) boom 25 boom 26 (rooien) boom 27 boom 28: reeds vervallen boom 29 boom 30
boom 31 (rooien) boom 32: reeds vervallen boom 33 boom 34 (rooien) boom 35 boom 36 (rooien) boom 37 (rooien) boom 38 (rooien) boom 39 boom 40 boom 41 (rooien) boom 42 boom 43 (rooien) boom 44 (rooien) boom 45 5.
boom 46 (rooien) boom 47 (rooien) boom 48 boom 49 boom 50 boom 51 boom 52 boom 53 boom 54 boom 55 boom 56 boom 57 boom 58 boom 59 6.
groenstrook groenstrook ANALYSE: CONCLUSIE Uit de bomeninventarisatie blijkt dat een groot aantal bomen in slechte tot matige conditie is. Daarnaast zijn ook een aantal jonge bomen aanwezig die feitelijk niet meedoen in het beeld van hoogstamfruitboomgaard. Door de situering van de nieuwe bebouwing is kap van een aantal (nog vitale) bomen noodzakelijk. Het betreft een notenboom (nr 25) bij het kantoor en een drietal notenbomen ter plaatse van dehospice. Wanneer we een overzichtstekening maken (zie kaartje) van de bomen die overblijven na het weghalen van alle niet te handhaven exemplaren dan blijken er in de bomenstructuur grote gaten te vallen. Met name in het westelijk deel en direct ten zuiden van de huidige schuur is het idee hoogstamboomgaard afwezig. Alleen in het uiterste oosten van het plangebied en in het middengebied is de oorspronkelijke boomgaardstructuur nog herkenbaar. In de overige gebieden zijn slechts incidentele exemplaren van goede kwaliteit aanwezig. Het betreft dan met name notenbomen. verplaatste inrit hoogspanning Wanneer we het beeld van hoogstamfruitboomgaard willen handhaven dan is grootschalige, gerichte aanplant van jonge exemplaren noodzakelijk. Het huidige bomenbestand wat het behouden waard is, is onvoldoende om dit beeld te kunnen waarmaken. Voorgesteld wordt dan ook om, wanneer het beeld hoogstamfruitboomgaard gewenst is, een groot aantal nieuwe exemplaren aan te planten om het beeld ook op termijn te kunnen handhaven. Riool (indicatief) VITALITEIT goed matig slecht Persleiding WZE voetpad SITUATIE NA WEGHALEN SLECHTE BOMEN / JONGE AANPLANT 7.
VISIE UITGANGSPUNTEN -Behoud groen/landelijk beeld met hoogstamfruit, bosjes, knotbomen etc. -Parkachtig karakter, passend in groene entree Goes. -semi-openbaar toegankelijk pad aan de zuidzijde van het perceel langs de sloot -Behoud en versterking van het karakter van de boomgaard door: * Zoveel mogelijk sparen van de huidige hoogstamfruitbomen (alleen bomen die aangemerkt zijn als slecht verwijderen). * Indien ten behoeve van de nieuwe bebouwing bomen moeten verdwijnen dienen deze gecompenseerd te worden met een zelfde soort elders op het terrein. * Gerichte aanplant van nieuwe hoogstamfruitbomen op locatie waar de oorspronkelijke beplantingsstructuur van de boomgaard is verdwenen. * Verdere maatregelen treffen die het karakter van de boomgaard versterken:groene erfafscheidingen/terreinindeling, gras onder bomen, drinkput, knotbomen langs sloot, meidoornhagen, etc. -Gebouwen in parkachtige setting hoogstamfruitboomgaard. Gebouwen ondergeschikt aan fruitboomgaard: idee boomgaard met enkele verspreid staande gebouwen. Dit is ook het historisch beeld van deze plek: een boomgaard met enkele verspreid staande boerderijen/bedrijfsgebouwen. -Rondom de gebouwen: erfsfeer. Informeel karakter, parkeren op erf niet vormgeven. Halfverharding, concept fruitbomen loopt door op erf: verspreid enkele bomen. Groene afscheidingen parkeersituaties dmv (beuken)hagen. PLAN Centraal thema in het uiteindelijke plan is de fruitboomgaard. Al eeuwen lang is dit het beeld op deze plek en ook in de nieuwe situatie zijn de hoogstambomen beeldbepalend. Naast behoud en herstel van de aanwezige exemplaren (voor zover dit mogelijk is) worden nieuwe bomen bijgeplant waardoor het thema verder versterkt wordt. Het landelijke, groene beeld van fruitbomen in gras wordt gecomplementeerd door meidoornhagen op de perceelsgrens en knotbomen langs de sloot aan de zuidzijde. Verscholen tussen de fruitbomen ligt een waterpoel die geflankeerd wordt door enkele knotwilgen. Binnen deze groene context van bomen, hagen en gras krijgen de gebouwen een (ondergeschikte) plaats. Van origine is het beeld van deze plek: een boomgaard met enkele gebouwen. Ook in de nieuwe situatie is dit idee gehanteerd. Direct rondom de gebouwen is gekozen voor de sfeer van het boerenerf. Dit betekent dat binnen een kader van beukenhagen een halfverharding is aangebracht waarop evt geparkeerd kan worden en waarmee de toegang tot de gebouwen gewaarborgd wordt. Enkele verspreid in het erf staande fruitbomen zetten het centrale thema ook op de erven door. De toegang tot het perceel aan de s Heer Hendrikskinderendijk wordt gevormd door een fraai hekwerk geflankeerd door een tweetal Lindebomen als wachters. CONCEPT RUSTEN IN DE BOOMGAARD 8.
SFEERIMPRESSIE 9.