Raamwerk Praktijktoetsen

Raamwerk Praktijktoetsen Versie 1.3 Publicatiedatum wijzigingen: 1 januari 2016 Ingangsdatum wijzigingen: 1 juli 2016 Inhoudsopgave: oofdstuk 1: Toelichting op het raamwerk oofdstuk 2: Positie van de divisie CCV oofdstuk 3: Aanvraagprocedure oofdstuk 4: Erkennings- en oofdstuk 5: Geldigheidsduur oofdstuk 6: Toezicht oofdstuk 7: Bezwaar en beroep oofdstuk 8: Scenario s en toetsmatrijzen oofdstuk 9: Scenario s en toetsmatrijzen ccv 070 1215 Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-1

oofdstuk 1: Toelichting op het raamwerk In dit raamwerk staan de eisen die worden gesteld aan de en en Toetsen besloten terrein, ook wel praktijktoetsen in het kader van de basiskwalificatie code 95. Dit raamwerk beschrijft hoe de divisie CCV (hierna: CCV) toezicht houdt op de naleving van de exameneisen en voorwaarden met betrekking tot de praktijktoetsen, op de erkenning van opleidingsinstituten en welke bezwaar- en beroepsmogelijkheden er zijn tegen opgelegde maatregelen. Wijzigingen in het raamwerk worden door CCV (periodiek) vastgesteld en actief gecommuniceerd. In dit raamwerk wordt ingegaan op de positie van CCV, de aanvraagprocedure voor erkenning en certificering, de erkennings- en, de geldigheidsduur, de wijze waarop het toezicht uitgeoefend wordt, hoe beroep en bezwaar geregeld is en de exameneisen en voorwaarden die gelden voor de verschillende praktijktoetsen. oofdstuk 2: Positie van de divisie CCV CCV is aangewezen als exameninstituut dat besluit tot erkenning van opleidingsinstituten voor het certificeren en afnemen van praktijktoetsen. Daarnaast houdt CCV toezicht op de naleving van de eisen die hieraan worden gesteld. Dit gebeurt op basis van het Reglement rijbewijzen en de Regeling vakbekwaamheid bestuurders 2012. oofdstuk 3: Aanvraagprocedure Alvorens een opleidingsinstituut een erkenning kan aanvragen, dient deze een aparte overeenkomst met CBR te sluiten ten aanzien van de rekening-courant en de geldende voorwaarden daarbij. Een opleidingsinstituut vraagt een erkenning en certificering aan door het invullen van een aanvraagformulier dat te downloaden is van de CBR website. et formulier dient volledig en correct ingevuld, samen met de benodigde bijlagen, bij CCV te worden ingediend. CCV neemt een besluit op de aanvraag en informeert hierover schriftelijk het opleidingsinstituut. De kosten van de erkenning en certificering worden afgeboekt van de rekening-courant van het opleidingsinstituut. Gegevens omtrent afgegeven erkenningen en certificeringen publiceert CCV periodiek op de CBR website. Indien een erkenning en/of certificering wordt geschorst of ingetrokken, dan wordt deze door CCV verwijderd van de website. Vóór het aflopen van de certificeringtermijn kan het opleidingsinstituut een nieuwe aanvraag indienen bij CCV, indien de opleider een nieuwe certificering wenst. De aanvraagprocedure, en eventuele locatiekeuring, wordt opnieuw volledig doorlopen. Wanneer een opleider zes maanden, of korter, voor afloop van de certificering opnieuw certificering aanvraagt, wordt de einddatum van de nieuwe certificering de datum waarop de oude certificering afloopt plus vijf jaar. Wanneer een opleider meer dan zes maanden voor afloop van de certificering opnieuw certificering aanvraagt, wordt de einddatum van de nieuwe certificering de datum van certificeren plus vijf jaar. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-2

Na intrekking van een erkenning en/of certificering, kan pas een nieuwe aanvraag ingediend worden op het moment dat de periode waarop de intrekking betrekking heeft is afgelopen. Na schorsing van een erkenning en/of certificering hoeft er geen nieuwe aanvraag ingediend te worden. et opleidingsinstituut moet wel kunnen aantonen dat er voldoende maatregelen zijn getroffen die voorkomen dat in de toekomst opnieuw zal worden gehandeld in strijd met de gestelde eisen. oofdstuk 4: Erkennings- en Bij de erkenning van een opleidingsinstituut en de certificering van praktijktoetsen hanteert CCV de volgende eisen: 4.1. Erkenning opleidingsinstituut Voor het verkrijgen en behouden van de erkenning voor het afnemen van praktijktoetsen dient het opleidingsinstituut aan de volgende eisen te voldoen. 4.1.1. Eisen algemeen et opleidingsinstituut zorgt ervoor dat: 4.1.1.a. het ingeschreven staat bij de Kamer van Koophandel (Nederland); 4.1.1.b. bij voortduring wordt voldaan aan de eisen en overige verplichtingen die gelden voor de erkenning; 4.1.1.c. een juiste administratie wordt gevoerd; 4.1.1.d. er geen kandidaten worden benadeeld of bevoorrecht; 4.1.1.e. personen die onder zijn verantwoordelijkheid werken geen verbaal of fysiek geweld plegen of daarmee dreigen; 4.1.1.f. de deskundigheid, integriteit en objectiviteit van de toetsafnemers die de praktijktoetsen afnemen en de kandidaten beoordelen gewaarborgd zijn. 4.1.2. Eisen locatie et opleidingsinstituut zorgt ervoor dat: 4.1.2.a. de praktijktoets in Nederland wordt afgenomen; 4.1.2.b. de praktijktoets op de aangemelde locatie wordt afgenomen; 4.1.2.c. de locatie onbelemmerd toegankelijk is voor steekproefnemers; kosten voor het niet of niet volledig uit kunnen voeren van steekproeven bij een belemmerde toegang komen voor rekening van de opleider; 4.1.2.d. tijdens het afnemen van de praktijktoets de uitvoering van deze toets niet gehinderd wordt door andere activiteiten op de locatie; 4.1.2.e. de locatie voldoet aan wettelijke veiligheidsvoorschriften; 4.1.2.f. op de locatie of in de directe nabijheid van de locatie een beschutte wachtruimte beschikbaar is die ten minste is uitgerust met sanitaire voorzieningen. 4.1.3. Eisen identificatie et opleidingsinstituut zorgt ervoor dat: 4.1.3.a. voor aanvang van de praktijktoets het wettige en geldige identiteitsbewijs van iedere kandidaat die is aangemeld in TOP internet wordt gecontroleerd; Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-3

4.1.3.b. een niet verschenen kandidaat of een kandidaat zonder geldig identiteitsbewijs binnen 30 minuten na aanvang van de toets in TOP internet als niet verschenen wordt geregistreerd. 4.2. Certificering praktijktoets et certificeren van praktijktoetsen gaat per rijbewijscategorie. Voor het verkrijgen en behouden van de certificering van een praktijktoets dient het opleidingsinstituut aan de volgende eisen te voldoen. 4.2.1. Eisen algemeen et opleidingsinstituut zorgt ervoor dat: 4.2.1.a. het door CCV gecertificeerd is voor de afname van praktijktoetsen in het kader van de Richtlijn Vakbekwaamheid. 4.2.1.b. de praktijktoets wordt afgenomen conform de door CCV gestelde eisen zoals deze zijn gedefinieerd in het onderhavige raamwerk. 4.2.2. Eisen toetsafnemers 4.2.2.a. De toetsafnemer moet kunnen aantonen dat hij beschikt over een geldige WRM bevoegdheid voor de betreffende rijbewijscategorie. 4.2.3. Eisen toetsmoment et opleidingsinstituut zorgt ervoor dat: 4.2.3.a. praktijktoetsen plaatsvinden op: maandag tot en met zaterdag tussen 8.00 uur en 18.00 uur. Op zondagen en landelijke feestdagen (met uitzondering van 5 mei en Goede vrijdag) mogen er geen praktijktoetsen plaatsvinden; 4.2.3.b. praktijktoetsen, uiterlijk 2 dagen van te voren, correct worden aangemeld in TOP internet. Annulering van een praktijktoets kan kosteloos geschieden tot 1 dag van te voren; 4.2.3.c. de kandidaat tijdens het toetsmoment niet onder invloed van alcohol of drugs is; 4.2.3.d. de gegevens van de kandidaat uiterlijk 1 dag van te voren correct zijn ingevoerd in TOP internet; 4.2.3.e. uiterlijk 4 dagen na afloop van de praktijktoets de resultaten (voldoende/onvoldoende) van alle kandidaten correct zijn geregistreerd in TOP internet; Als het resultaat, dat het opleidingsinstituut afgeeft aan de kandidaat, afwijkt van de uitslag die door het opleidingsinstituut in TOP internet is geregistreerd, dan geldt de uitslag die bij de CCV staat geregistreerd. et opleidingsinstituut moet de kandidaat hierover informeren. Als het resultaat van de kandidaat na de termijn van 4 dagen niet is geregistreerd in TOP internet, zal deze kandidaat automatisch geregistreerd worden als niet verschenen. Tegen betaling van administratiekosten en overleg van bewijs van aanwezigheid kan het resultaat aangepast worden door onze administratie. 4.2.3.f. bij het vervallen van een reeds aangemelde praktijktoets, de kandidaatsgegevens correct en tijdig worden verwijderd uit TOP internet; kosten voor het niet of niet volledig uit kunnen voeren van steekproeven vanwege het niet tijdig verwijderen van een vervallen toets uit TOP internet komen voor rekening van de opleider; 4.2.3.g. als een praktijktoets voortijdig wordt beëindigd de betreffende kandidaat binnen 30 minuten na het moment van beëindigen, is geregistreerd als afgebroken in TOP internet; 4.2.3.h. alleen als er sprake is van een storing van TOP internet, waarbij de oorzaak Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-4

bij CCV ligt, kandidaat wordt afgemeld per e-mail, onder vermelding van de reden: niet verschenen, dan wel afgebroken of voldoende/onvoldoende. De melding dient binnen 30 minuten na het ontstaan van de situatie te zijn doorgegeven; 4.2.3.i. aan de praktische toets C/D en de toets besloten terrein maximaal één kandidaat per toetsafnemer deelneemt. 4.2.3.j. de uitslagformulieren van de praktijktoetsen ten minste twee jaar bewaard worden. 4.2.4. Eisen praktische toets Voor de praktische toets gelden de volgende voorwaarden; 4.2.4.a. de toets duurt 30 minuten. Wanneer de tijd van de toets overschreden wordt dan moet de toets als onvoldoende worden beschouwd; 4.2.4.b. de kandidaat scoort een voldoende voor een scenario als ten minste 2 van de 3 onderwerpen van beoordeling voldoende zijn; 4.2.4.c. alle getoetste scenario s moeten voldoende zijn; 4.2.4.d. de toetsafnemer dient er alert op te zijn dat het een praktische toets betreft en dat het niet voldoende is alleen vragen te stellen. Er moeten daadwerkelijk praktijkoefeningen worden uitgevoerd; 4.2.4.e. tijdens de praktische toets D1/D moet één van de combinaties van scenario s uit een serie van vastgelegde combinaties worden afgewerkt (zie de combinaties in hoofdstuk 8); 4.2.4.f. tijdens de praktische toets D1/D kiest de kandidaat ongezien de combinatie van scenario s. 4.2.4.g. tijdens de praktische toets C1/C moet de kandidaat ten minste drie van de zes beschikbare scenario s uitvoeren; 4.2.4.h. in iedere praktische toets C1/C moet in ieder geval scenario 2 voor komen. De overige twee scenario s worden ongezien door de kandidaat gekozen. 4.2.5. Inrichtingseisen praktische toets D1/D 4.2.5.a. de locatie moet droog en besloten zijn. 4.2.5.b. het bij de praktische toets D1 en praktische toets D gebruikte voertuig moet voldoen aan onderstaande omschrijvingen: D1 Een in bedrijfzijnde OV of taxibus Bestemd en geschikt voor het vervoer van ten minste 8 personen en maximaal 16 personen (met uitzondering van de bestuurder) Met een aparte ruimte bedoeld en geschikt voor het veilig neerzetten en vastzetten van bagage (er moet minimaal ruimte zijn voor alle hieronder genoemde hulpmiddelen). D Een in bedrijfzijnde OV of taxibus Bestemd en geschikt voor het vervoer van ten minste 8 personen (buiten de bestuurder) Met een aparte ruimte bedoeld en geschikt voor het veilig neerzetten en vastzetten van bagage (er moet minimaal ruimte zijn voor alle hieronder genoemde hulpmiddelen). Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-5

4.2.5.c. bij de praktische toets D1/D dient gebruik gemaakt te worden van diverse bagagestukken. Onderstaande samenstelling dient ten minste aanwezig te zijn tijdens de toets. D1 4-6 koffers op 3 verschillende bestemmingen gelabeld, elk beladen met minimaal 5 kg 2 kratten elk beladen met minimaal 5 kg 4 dozen van diverse afmetingen elk beladen met minimaal 5 kg Rolstoel en/of rollator D 6 koffers op 3 verschillende bestemmingen gelabeld elk beladen met minimaal 5 kg 2 kratten elk beladen met minimaal 5 kg 4 dozen van diverse afmetingen elk beladen met minimaal 5 kg Skiuitrusting Rolstoel en/of rollator 4.2.6. Inrichtingseisen praktische toets C1/C 4.2.6.a. de locatie moet droog en besloten zijn. 4.2.6.b. het bij de praktische toets C1/C gebruikte voertuig moet voldoen aan de volgende omschrijving: Een vrachtauto of een vrachtauto én laadplateau op gebruikelijke laadvloerhoogte, die qua opbouw en maatvoering voldoet aan de voertuigeisen categorie C1, C of E. De vrachtauto of laadplateau is voorzien van een laadklep over de gehele breedte met ten minste een hefvermogen van 1000 kg. Laden en lossen met behulp van een pompwagen. Bij een voertuig van de categorie C, C1 of E dient de diepte van de laadruimte beperkt te zijn tot 4 meter door middel van bijvoorbeeld een stuwstang op hoogte of een stapel pallets. 4.2.6.c. bij de praktische toets C1/C dient gebruik gemaakt te worden van verschillende laad- en losmiddelen. Onderstaande samenstelling dient ten minste aanwezig te zijn. Indien onvoldoende middelen aanwezig zijn, kwalitatief en kwantitatief, vindt de toets geen doorgang. Laad -losmiddelen - andmatige pompwagen; - Diverse vastzetmiddelen, o.a. spanbanden, klemstangen, antislipmatten, folie, hoekbescherming. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-6

4.2.6.d. bij de praktische toets C1/C dient de lading in de volgende 6 vaste ladingcombinaties verdeeld te zijn: Ladingscombinatie 1-1 europallet, 80 x 120 cm vierkant gestuwd (hoog beladen); - 2 rolcontainers, waarvan 1 met minimaal 100 kg***; - Minimaal 2 dozen*. Ladingscombinatie 2-1 europallet, 80 x 120 cm losse goederen, minimaal 100 kg (beladen met zakgoed die buiten de pallet uit kunnen steken); - 1 bundel PVC buis van ten minste 4 meter lengte**; - 2 rolcontainers, waarvan 1 leeg***; - Minimaal 2 dozen*. Ladingscombinatie 3-1 pallet met afwijkende maat, hoog beladen; - 4 ijzeren of kunststof vaten van ten minste 50 liter, niet gevuld; - Minimaal 2 dozen*. Ladingscombinatie 4-1 1000 liter IBC op pallet, met minimaal 100 liter water; - 1 lange, hoge, smalle kist, lxhxb 2.00 x 1.00 x 0.25 m; - Minimaal 2 dozen*. Ladingscombinatie 5-1 pallet, 100 x 120 cm lage zware lading (stenen), minimaal 100 kg; - 2 ijzeren of kunststof vaten van ten minste 200 liter, niet gevuld; - Minimaal 2 dozen*. Ladingscombinatie 6-1 pallet met afwijkende maat, halfhoog beladen; - 1 lange, lage, smalle kist, lxhxb 2.00 x 0.20 x 0.50 m; - Minimaal 2 dozen*. * In totaal moeten er 4 dozen van verschillende maatvoering en gewicht (2,5 kg, 5 kg, 7,5 kg en 10 kg) aanwezig zijn. ** De maximale diepte van de laadruimte is beperkt tot 4m. De lengte van de bundel PVC buis is daarop aangepast. Bij laadruimtes (C1 voertuigen) korter dan 4 meter, dient de bundel nagenoeg de lengte te hebben van de laadruimte, waarbij de praktische toets te allen tijde uitvoerbaar moet zijn. *** In totaal moeten er 3 rolcontainers aanwezig zijn waarvan ten minste 1 lege en 1 met minimaal 100 kg. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-7

4.2.7. Eisen toets besloten terrein Voor de toets besloten terrein gelden de volgende voorwaarden; 4.2.7.a. de toets duurt 30 minuten. Wanneer de tijd van de toets overschreden wordt dan moet de toets als onvoldoende te worden beschouwd. 4.2.7.b. tijdens de toets moeten 7 scenario s getoetst worden waarbij ieder scenario gezien moet worden als een op zichzelf staand geheel (voor scenario s zie hoofdstuk 9). De eindpositie van het vorige scenario is zodoende niet noodzakelijk de startpositie van het volgende scenario. 4.2.7.c. tijdens de toets worden alle scenario s in dezelfde variant uitgevoerd (allemaal over links (A) of allemaal over rechts (B). 4.2.7.d. om te bepalen welke variant door de kandidaat moet worden uitgevoerd (allemaal over links (A) of allemaal over rechts (B), trekt de kandidaat ongezien een kaart. 4.2.7.e. bij de beoordeling van de toets besloten terrein dienen de scenario s veilig en vloeiend uitgevoerd te worden, met een juist gebruik van koppeling en gaspedaal. 4.2.7.f. tijdens de toets mogen de obstakels, zoals vastgelegd in de lay-out tekeningen van de toets besloten terrein, niet getoucheerd worden. Is dat wel het geval, dan dient de toets als onvoldoende beschouwd te worden. 4.2.7.g tijdens de toets mogen de denkbeeldige lijnen in de scenario s 6 en 7 (aangegeven door middel van een rode lijn) niet worden overschreden. Is dat wel het geval, dan dient de toets als onvoldoende beschouwd te worden. 4.2.7.h. de toets start wanneer de kandidaat zijn voertuig opstelt op de spiegelafstelplaats. 4.2.7.i. bij de scenario s waarbij er sprake is van een precisiestop moet de kandidaat het voertuig met de achter-/voorzijde binnen een marge van 1 meter van het obstakel tot stilstand brengen. 4.2.7.j. bij de scenario s 2 en 4 (achteruitrijden met precisiestop) mag maximaal tweemaal worden uitgestapt om de juiste afstand te bepalen. 4.2.8. Inrichtingseisen toets besloten terrein 4.2.8.a. het voertuig voldoet aan de eisen voor examenvoertuigen voor de betreffende categorie wat betreft: de toegestane maximummassa de feitelijke totale massa de lading de wielbasis de lengte de breedte de vormgeving van de opbouw of huif voertuig dient APK gekeurd te zijn bij scenario 1 geldt dat bij het gebruik van lesvoertuigen uitgerust met extra spiegels ten behoeve van de juridische bestuurder (instructeur c.q. examinator) deze spiegels afgedekt moeten worden vóór aanvang van de toets. 4.2.8.b. het voor de toetsen gebruikte deel van het besloten terrein is minimaal 55 meter lang en 25 meter breed. 4.2.8.c. om het besloten terrein heen is een (beperkte) veiligheidszone aanwezig, om te voorkomen dat schade of letsel wordt veroorzaakt indien een kandidaat buiten de afgebakende oefeningen terechtkomt. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-8

4.2.8.d. het terrein is besloten en verhard 1. 4.2.8.e. het terrein is voorzien van een spiegel afstelplaats 2. 4.2.8.f. voor aanvang van de toets is op het terrein zowel de linksom (A) als rechtsom variant (B) klaargezet. 4.2.8.g. op of rondom het terrein mogen geen referentiepunten worden aangebracht met als (kennelijk) doel de kandidaat te ondersteunen bij het uitvoeren van de oefeningen. Een uitzondering hierop vormen herkenningstekens op de ondergrond op de posities waar de hulpmiddelen (zie onder) worden geplaatst. Deze herkenningstekens zijn echter zodanig aangebracht dat ze vanuit de cabine van het examenvoertuig niet opvallend zichtbaar zijn. 4.2.8.h. onderstaande hulpmiddelen dienen ten minste aanwezig te zijn tijdens de toets. Pylonen - minimaal 50 cm en maximaal 75 cm hoog - pylonen dienen zodanig te zijn uitgevoerd dat ze onder alle weersomstandigheden op hun positie blijven staan, maar bij aanrijding bewegen. Rood/wit gemarkeerde stokken - hout of kunststof - moeten in voetstukken kunnen worden geplaatst zodat ze recht overeind blijven staan. - de hoogte van de stokken dient te zijn afgestemd op de hoogte van de spiegel van het voertuig; het is de bedoeling dat de onderkant van de buitenspiegel lager is dan de bovenkant van de stok zodanig dat de spiegel de stok raakt bij overschrijding van de ruimte. - stokken dienen zodanig te zijn uitgevoerd dat ze onder alle weersomstandigheden op hun positie blijven staan. 4.2.8.i. de afmetingen zoals weergegeven op de tekeningen in de scenario s (zie hoofdstuk 8) moeten worden gehanteerd. Deze zijn gebaseerd op de minimale wielbasis van examenvoertuigen. 4.2.8.j. wanneer een opleidingsinstituut gebruik wil maken van voertuigen met een (beduidend) afwijkende wielbasis, dan kunnen i.o.m. CCV afwijkende afmetingen worden vastgesteld. 1 et opleidingsinstituut zorgt er voor dat in geval van bepaalde weersomstandigheden (sneeuwval, harde wind) wordt besloten over doorgang van de toets. 2 Indien de spiegel afstelplaats op een ander terrein is dan daar waar de overige scenario s van de toets besloten terrein worden getoetst, moet de spiegel afstelplaats in de onmiddellijke nabijheid zijn van het andere terrein en mag deze niet worden gescheiden van het andere terrein door een openbare weg. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-9

oofdstuk 5: Geldigheidsduur Een erkenning als opleidingsinstituut en certificering van een praktijktoets hebben een geldigheidsduur van maximaal vijf jaren. Een tussentijdse opzegging of het stellen van aanvullende eisen aan een erkenning/certificering door CBR is mogelijk indien de actualiteit of bijzondere omstandigheden daar aanleiding toe geven. oofdstuk 6: Toezicht CCV houdt op twee manieren toezicht op de uitvoering van praktijktoetsen, namelijk: door het beoordelen van de aanvraag voor erkenning en certificering door (onaangekondigde) steekproeven op het uitvoeren van de toetsen. Als in strijd met de gestelde eisen en verplichtingen wordt gehandeld, kan CCV de maatregelen opleggen, die in artikel 6.2. zijn genoemd. Welke maatregel wordt opgelegd is afhankelijk van de zwaarte van de overtreding. et resultaat van een steekproef wordt schriftelijk aan het opleidingsinstituut bevestigd. 6.1. Overtredingen CCV onderscheidt vier categorieën overtredingen. Twee categorieën bij de erkenning van opleidingsinstituten en twee bij de certificering van praktijktoetsen. et is mogelijk dat het opleidingsinstituut een overtreding begaat die niet specifiek is benoemd. Dit betekent niet dat er geen maatregel zal worden opgelegd. CCV zal in dat geval de niet benoemde overtreding alsnog categoriseren en sanctioneren. 6.1.1. Categorieën overtredingen erkenning opleidingsinstituut Categorie A. overtredingen zijn onder meer: - handelen in strijd met de 4.1.1.Eisen algemeen, nummers: 4.1.1.a, 4.1.1.b, 4.1.1.c - handelen in strijd met de 4.1.2.Eisen locatie, nummers: 4.1.2.a, 4.1.2.b, 4.1.2.c, 4.1.2.d, 4.1.2.e, 4.1.2.f - handelen in strijd met de 4.1.3.Eisen identificatie, nummers: 4.1.3a, 4.1.3.b Categorie B. overtredingen zijn onder meer: - handelen in strijd met de 4.1.1.Eisen algemeen, nummers: 4.1.1.d, 4.1.1.e, 4.1.1.f 6.1.2. Categorieën overtredingen certificering praktijktoetsen Categorie 1. overtredingen zijn onder meer: - handelen in strijd met 4.2.1.Eisen algemeen, nummer: 4.2.1.b - handelen in strijd met 4.2.2.Eisen toetsafnemers, nummers: 4.2.2.a - handelen in strijd met de 4.2.3.Eisen toetsmoment, nummers: 4.2.3.a, 4.2.3.b, 4.2.3.d, 4.2.3.e, 4.2.3.f, 4.2.3.g, 4.2.3.i, 4.2.3.j - handelen in strijd met 4.2.4. Eisen praktische toets, nummers: 4.2.4.a, 4.2.4.d, 4.2.4.f - handelen in strijd met 4.2.5. Inrichtingseisen praktische toets D1/D, nummers: 4.2.5.a, 4.2.5c - handelen in strijd met 4.2.6. Inrichtingseisen praktische toets C1/C: 4.2.6.a, 4.2.6.c, 4.2.6.d - handelen in strijd met 4.2.7. Eisen toets besloten terrein, nummers: 4.2.7.a, 4.2.7.c, 4.2.7.d, 4.2.7.e, 4.2.7.h, 4.2.7.i, 4.2.7.j Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-10

- handelen in strijd met 4.2.8. Inrichtingseisen toets besloten terrein, nummers: 4.2.8.b, 4.2.8.c, 4.2.8.d, 4.2.8.f, 4.2.8.h, 4.2.8.i, 4.2.8.j. Categorie 2. overtredingen zijn onder meer: - handelen in strijd met 4.2.1.Eisen algemeen, nummers: 4.2.1.a - handelen in strijd met de 4.2.3.Eisen toetsmoment, nummers: 4.2.3.c, 4.2.3.h - handelen in strijd met 4.2.4. Eisen praktische toets, nummers: 4.2.4.b, 4.2.4.c, 4.2.4.e, 4.2.4.g, 4.2.4.h. - handelen in strijd met 4.2.5. Inrichtingseisen praktische toets D1/D, nummers: 4.2.5.b - handelen in strijd met 4.2.6. Inrichtingseisen praktische toets C1/C, nummers: 4.2.6.b - handelen in strijd met 4.2.7. Eisen toets besloten terrein, nummers:4.2.7.b, 4.2.7.f, 4.2.7.g - handelen in strijd met 4.2.8. Inrichtingseisen toets besloten terrein, nummers: 4.2.8.a, 4.2.8.e, 4.2.8.g 6.2. Sanctionering Afhankelijk van de categorie van de overtreding en het aantal gepleegde overtredingen wordt een maatregel opgelegd. et betreft een systeem van in ernst oplopende sancties, waarbij in algemene zin rekening is gehouden met de bedrijfseconomische belangen van de opleidingsinstituten. Er is sprake van een tweede (en volgende) overtreding, als deze binnen 24 maanden na de eerste overtreding heeft plaatsgevonden. CCV kan de volgende maatregelen opleggen: 6.2.1. Waarschuwing De waarschuwingen worden schriftelijk aan de opleider bekend gemaakt. 6.2.2. Waarschuwing met verscherpt toezicht. Aan de waarschuwing wordt verscherpt toezicht toegevoegd. Aanvullende steekproeven worden op kosten van het opleidingsinstituut uitgevoerd. De kosten van de steekproeven staan op de website. 6.2.3. Schorsen van de certificering voor een praktijktoets voor 12 weken. De schorsing van de certificering geldt voor een periode van 12 weken. Deze schorsing kan betrekking hebben op één of meerdere praktijktoetsen. 6.2.4. Schorsen van de certificering voor een praktijktoets Na schorsing van een certificering kan het opleidingsinstituut na verloop van tenminste 6 maanden opnieuw een aanvraag voor certificering van de betreffende praktijktoets indienen. 6.2.5. Schorsen van een erkenning als opleidingsinstituut voor 12 weken. De schorsing van de erkenning als opleidingsinstituut geldt voor een periode van 12 weken. 6.2.6. Schorsing van een erkenning als opleidingsinstituut Na schorsing van een erkenning kan het opleidingsinstituut na verloop van tenminste 6 maanden opnieuw een aanvraag voor erkenning indienen. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-11

Als de erkenning en/of certificering is geschorst, dient de opleider binnen 12 weken aan te tonen dat er voldoende maatregelen zijn genomen om te voorkomen dat er in de toekomst opnieuw in strijd met het raamwerk gehandeld zal worden. Zolang deze maatregelen niet zijn getroffen blijft de schorsing van kracht. 6.3. Flowchart overtredingen Erkenning opleidingsinstituut Cat. A? Ja Eerste overtreding? Ja Maatregel 6.2.1 Nee Tweede overtreding? Ja Maatregel 6.2.2 Nee Nee Derde overtreding? Ja Maatregel 6.2.2 Nee Vierde (e.v.) overtreding? Ja Maatregel 6.2.5 Cat. B? Ja Eerste overtreding? Ja Maatregel 6.2.5 Nee Tweede overtreding? Ja Maatregel 6.2.6 Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-12

6.4. Flowchart overtredingen Certificering praktijktoetsen Cat. 1? Ja Eerste overtreding? Ja Maatregel 6.2.1 Nee Tweede overtreding? Ja Maatregel 6.2.2 Nee Nee Derde overtreding? Ja Maatregel 6.2.2 Nee Vierde (e.v.) overtreding? Ja Maatregel 6.2.3 Cat. 2? Ja Eerste overtreding? Ja Maatregel 6.2.1 Nee Tweede overtreding? Ja Maatregel 6.2.2 Nee Derde overtreding? Ja Maatregel 6.2.3 Nee Vierde overtreding? Ja Maatregel 6.2.4 Een intrekking van de erkenning of certificering treedt direct in werking na het genomen besluit. Toetsmomenten waarvoor al kandidaten zijn opgevoerd in TOP kunnen nog gegeven worden. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-13

oofdstuk 7: Bezwaar en beroep 7.1 Bezwaar Op grond van de Algemene wet bestuursrecht kunt u tegen een besluit tot intrekking of schorsing van een erkenning of certificering bezwaar indienen bij de afdeling Juridische Zaken. U moet dit doen binnen zes weken na de dag van verzending van het besluit. In uw bezwaarschrift moet u aangegeven waarom u het niet eens bent met de beslissing. Tevens moet u een kopie van de beslissing waartegen u bezwaar maakt meesturen. Onderaan de beslissing vindt u informatie over hoe u in bezwaar kunt gaan. 7.2 Geen bezwaar mogelijk Tegen een waarschuwing (met verscherpt toezicht) kunt u geen bezwaarschrift indienen, omdat dit geen besluit betreft in de zin van de Algemene wet bestuursrecht, maar een voorbereidingshandeling. 7.3 oorzitting Als u bezwaar maakt tegen een besluit kunt u worden uitgenodigd voor een hoorzitting om uw bezwaarschrift mondeling toe te lichten. Dit is op het kantoor van het CBR in Rijswijk. Indien u dit wenst kan de hoorzitting ook telefonisch plaatsvinden. 7.4 Schorsende werking et indienen van bezwaar en beroep tegen een besluit heeft geen schorsende werking. 7.5 Beroep Tegen een beslissing op bezwaar kunt u in beroep bij de rechtbank. Onderaan de beslissing staat informatie over hoe in beroep gegaan kan worden. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-14

oofdstuk 8: Scenario s en toetsmatrijzen 8.1 Scenario s praktische toets D1 en D De kandidaat wordt geadviseerd om volgens ARBO richtlijnen gebruik te maken van persoonlijke beschermingsmiddelen. Scenario s Nr Scenarionaam Tijdsduur Verwijzing toetsmatrijs 1 Voorbereiding rit en instrueren passagiers bij vertrek 2 Controle veiligheidsvoorzieningen en comfort 3 Specifieke kenmerken van verschillende doelgroepen 4 Bagage in- en uitladen, verdelen en vastzetten 5 Voorkomen van criminaliteit en illegaliteit 6 Maatregelen bij noodsituaties 7 Maatregelen in geval van agressie 8 Maatregelen bij gladheid of storingen 9 Invullen schadeformulier 10 minuten 1.1 10 minuten 1.2 5 minuten 1.2 10 minuten 2.1 + 4.1 5 minuten 3.1 10 minuten 5.2 5 minuten 5.2 10 minuten 5.2 5 minuten 5.1 Combinatie van scenario s Combinatie 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 1. X X X X 2. X X X X 3. X X X 4. X X X X 5. X X X X 6. X X X X 7. X X X X 8. X X X 9. X X X X 10. X X X 11. X X X Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-15

D/D1, scenario 1: Voorbereiding rit en instrueren passagiers bij vertrek Doel van het scenario De juiste voorbereidingen voor de rit treffen. et instrueren van passagiers voor het vertrek. Onderwerpen van beoordeling Voertuigdocumenten. Chauffeursdocumenten. Ontvangst en instrueren van passagiers. Uitvoering De kandidaat is in staat om aan de hand van aangereikte documenten of situaties aan te geven welke voorbereidingen hij zou treffen voor zijn rit. De kandidaat kan de volgende documenten benoemen en het gebruik ervan verklaren: Voertuigdocumenten - Kentekencard - APK-keuringsbewijs RDW - Communautaire vergunning - Tempo 100 attest - Groene kaart - Steuererklärung - Airco-logboek/STEK-verklaring Chauffeursdocumenten - Rijbewijs - Bestuurderskaart en/of tachograafschijven - Geneeskundige verklaring - Ritopdracht - Reisblad (kenteken, bedrijf, chauffeur, opdrachtgever, vertrek/bestemming, aantal passagiers, kilometers, soort vervoer) - Passagierslijst - Tank en tolpassen De kandidaat is in staat om de passagiers correct te ontvangen en informatie te verstrekken over de reis. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-16

D/D1, scenario 2: Controle veiligheidsvoorzieningen en comfort Doel van het scenario Bediening van veiligheids- en comfortvoorzieningen. Instrueren van passagiers over het gebruik van veiligheids- en comfortvoorzieningen. Onderwerpen Gebruik veiligheidsvoorzieningen. Gebruik comfortvoorzieningen. Instrueren passagiers. Uitvoering De kandidaat is in staat om onderstaande veiligheidsvoorzieningen te benoemen en uitleg te geven over het gebruik daarvan: Veiligheidsgordels; Verbandkist; Brandblusser; Veiligheidskaart; Noodvoorzieningen. De kandidaat kan de passagiers uitleg geven over het gebruik van de comfortvoorzieningen: Stoelinstelling; Ventilatie; Toiletvoorziening. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-17

D/D1, scenario 3: Specifieke kenmerken van verschillende doelgroepen Doel van het scenario Adequaat reageren op specifieke wensen, behoefte en gedragingen van verschillende soorten passagiers. Voldoende beheersen van de sociale vaardigheden en technieken om te communiceren met doven en slechthorenden, personen met een visuele handicap, mensen met spraakproblemen en mensen met leermoeilijkheden. Onderwerpen Kinderen Bejaarden Gehandicapten Overigen. Uitvoering De kandidaat is in staat om aan te geven aan de hand van voorbeeldsituaties wat de specifieke kenmerken zijn van verschillende passagiers en hoe hiermee om te gaan. De voorbeelden hebben betrekking op de verschillende soorten passagiers o.a.: Kinderen; Gehandicapten; Passagiers met wagenziekte; inderlijke passagiers; Bejaarden. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-18

D/D1, scenario 4: Bagage in- en uitladen Doel van het scenario Maatregelen toepassen waarmee fysieke risico s tijdens in- en uitladen van bagage worden beperkt. Veiligheidsvoorschriften toepassen die van belang zijn bij het in- en uitladen van bagage. Zorgvuldige omgang met rolstoelen en andere mobiliteitshulpmiddelen om schade te vermijden. Onderwerpen Juiste techniek van tillen (ergonomie). Juiste tactiek bij het tillen (ergonomie). Juiste verdeling en vastzetten van de bagage. Uitvoering De kandidaat laadt de aanwezige bagagestukken in en uit, rekening houdend met: Tactiek (slim werken en planning): - Voorbereiding van het werk (werkplan + positionering bus) - Volgorde van werken (efficiënt zodat bagagestukken zo min mogelijk door de handen gaan) - Gebruik van hulpmiddelen en persoonlijke beschermingsmiddelen Techniek (tiltechnieken en handelingsuitvoering) - Gebruik van gewrichten (voorkom onnodige belasting van de gewrichten door bij oppakken en wegzetten de gewrichten in de middenstand te belasten). - Stabiliteit (op het moment van oppakken of wegzetten staat de chauffeur stevig, met twee benen op de grond) - Symmetrie (bij oppakken en wegzetten staat de chauffeur recht voor de bagage en probeert het gewicht van de bagage zoveel mogelijk te verdelen over de linker- en rechterlichaamshelft) - efboom (bij oppakken en wegzetten staat de chauffeur zo dicht mogelijk bij de bagage zodat er zo weinig mogelijk wordt gerekt) - Timing explosiviteit (bij oppakken en wegzetten maakt de chauffeur een vloeiende beweging en werkt niet explosief) Juiste verdeling van de bagage over de bagageruimte Vastzetten van de bagage om schuiven te voorkomen Juiste verdeling van de bagage om de stabiliteit van de bus te borgen (rekening houdend met het zwaartepunt) Voorkomen van schade aan mobiliteitshulpmiddelen ulpmiddelen D1: 4-6 koffers op 3 verschillende bestemmingen gelabeld elk beladen met minimaal 5 kg 2 kratten elk beladen met minimaal 5 kg 4 dozen van diverse afmetingen elk beladen met minimaal 5 kg Rolstoel/fiets en/of rollator Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-19

ulpmiddelen D: 6 koffers op 3 verschillende bestemmingen gelabeld elk beladen met minimaal 5 kg 2 kratten elk beladen met minimaal 5 kg 4 dozen van diverse afmetingen elk beladen met minimaal 5 kg Skiuitrusting Rolstoel/fiets en/of rollator D/D1, scenario 5: Voorkomen van criminaliteit en illegaliteit Doel van het scenario Maatregelen (checklist) waarmee gevolgen van criminaliteit voor chauffeur, passagiers, bagage en voertuig en illegaliteit kunnen worden voorkomen. Onderwerpen: Keuze parkeerplaats; Zorg dragen voor persoonlijke en voertuig documenten; Controle op verstekelingen. Uitvoering De kandidaat is in staat de maatregelen (checklist) te noemen waarmee criminaliteit en illegaliteit aan de bus kunnen worden voorkomen: Bus goed op slot; Keuze parkeerplaats (verlichte plek, bij anderen parkeren, parkeerplek met toezicht); et al dan niet verlaten van de bus is afhankelijk van het parkeermoment/de parkeerplek; Zorgdragen voor persoonlijke en voertuigdocumenten; De kandidaat is in staat aan te wijzen waar gecontroleerd moet worden voor het wegrijden: rondom, onder de bus, andere potentiële verstopplekken. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-20

D/D1, scenario 6: Maatregelen bij noodsituaties Doel van het scenario et kunnen uitleggen welke maatregelen de chauffeur kan nemen, aan de hand van aangegeven voorbeeldsituaties. Onderwerpen Situatie inschatten en prioriteiten stellen. Maatregelen om erger te voorkomen en inschakelen hulpdiensten. Eerstehulpverlening. Uitvoering De kandidaat is in staat een situatie in te schatten. De kandidaat dient aan te geven wat de prioriteiten zijn (optreden bij brand, veiligheid passagiers waarborgen en passagiers van de bus redden). De kandidaat dient aan te geven wat hij zou moeten doen om erger te voorkomen en hoe de hulpdiensten te waarschuwen. De kandidaat moet aangeven, aan de hand van aangegeven voorbeeldsituaties, welke hulp hij kan verlenen aan gewonden (eerstehulpverlening). Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-21

D/D1, scenario 7: Maatregelen in geval van agressie Doel scenario Inspelen op agressief gedrag en maatregelen die hierbij genomen kunnen worden. Onderwerpen Gericht tegen de chauffeur. Passagiers onderling. Derden. Uitvoering De kandidaat kan, aan de hand van een voorbeeldsituatie, aangeven hoe te handelen in geval van agressie, zodat de veiligheid van de passagiers geborgd wordt. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-22

D/D1, scenario 8: Maatregelen bij gladheid of storingen Doel scenario Adequaat reageren in het geval van gladheid of storingen. Onderwerpen Sneeuwkettingen. Storingen aan het voertuig. Gebruik hulpremmen. Uitvoering De kandidaat kan uitleggen en aanwijzen hoe hij sneeuwkettingen moet omleggen. De kandidaat kan uitleggen hoe hij bij gladheid met de hulpremmen van de bus dient om te gaan. De kandidaat kan met behulp van de chauffeurshandleiding, correct handelen in geval van storingen aan het voertuig. ulpmiddelen: Chauffeurshandleiding. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-23

D/D1, scenario 9: Invullen schadeformulier Doel scenario Adequaat invullen van een Europees schadeformulier. Onderwerpen Gegevens betrokken partijen, voertuigen, plaats, datum etcetera. Van toepassing zijnde kruisjes (optellen) en situatieschets. andtekening betrokken partijen en invullen achterzijde formulier. Uitvoering De kandidaat is in staat het Europese schadeformulier in te vullen: Plaats, datum en tijdstip van de aanrijding; Persoonlijke gegevens van de betrokken partijen; Gegevens van het andere voertuig; Getuigen; Situatieschets; andtekening van de betrokken partijen; Van toepassing zijnde kruisjes (bij elkaar optellen). Invullen achterkant ulpmiddelen Europees schadeformulier Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-24

8.2 Scenario s praktische toets C1 en C De kandidaat wordt geadviseerd om volgens ARBO richtlijnen gebruik te maken van persoonlijke beschermingsmiddelen: Werkhandschoenen; Veiligheidsschoeisel; Veilige werkkleding. Scenario s Nr Scenarionaam Tijdsduur Verwijzing toetsmatrijs 1 Controle veiligheidsvoorzieningen 5 minuten 1.1 2 Laden, stuwen, vastzetten en 20 minuten 1.1 + 3.1 + 3.2 lossen lading, voorkomen fysieke risico s 3 Voorkomen van criminaliteit 5 minuten 2.1 en illegaliteit 4 Maatregelen bij noodsituaties 5 minuten 4.2 5 Maatregelen bij gladheid en 5 minuten 4.2 storingen 6 Invullen schadeformulier 5 minuten 4.1 Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-25

C/C1, scenario 1: Controle veiligheidsvoorzieningen Doel van het scenario Omgaan met veiligheidsvoorzieningen. Onderwerpen van beoordeling Persoonlijke veiligheidsvoorzieningen. Veiligheidsvoorzieningen t.a.v. lading en voertuig (denk hierbij bv aan het openen / sluiten van de laadkep, de vergrendeling van de laadklep, een lastdiagram, de schakelaar, enz.). Veiligheidsvoorzieningen met het oog op de omgeving. Uitvoering De kandidaat is in staat om de veiligheidsvoorzieningen te benoemen (persoonlijke, voertuig, omgeving, lading). Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-26

C/C1, scenario 2: Laden, stuwen, lossen en vastzetten van de lading Aandachtspunten et scenario begint en eindigt met een gesloten laadklep. In de laadruimte moet bij de start en aan het einde van iedere toets een rolcontainer staan. et is de bedoeling dat deze gedurende de toets in de laadruimte blijft staan en dat kandidaten de lading hierbij zetten en stuwen. In de laadruimte moet bij de start behalve de rolcontainer, één van de vastgestelde lading combinaties staan. De 2 dozen die deel uitmaken van iedere ladingcombinatie, worden door de kandidaat getild. Aan het einde van de toets wordt de pompwagen veilig gezekerd in de laadruimte. Doel van het scenario Conform de veiligheidsvoorschriften moet de kandidaat de in het voertuig aanwezige lading lossen en een door hem willekeurig gekozen lading kunnen laden en stuwen. Daarbij moet de kandidaat kunnen aangeven hoe de lading te zekeren en welke vastzetmiddelen hierbij gebruikt kunnen worden. ierbij past de kandidaat maatregelen toe waarmee fysieke risico s worden voorkomen of beperkt. Onderwerpen van beoordeling Op een veilige wijze binnen een beperkte ruimte lading laden en lossen. Motivatie plaatsing goederen en stuwen vastzetmiddelen. De fysieke risico s bij het laden en lossen. Uitvoering De kandidaat is in staat om de veiligheidsvoorschriften toe te passen die van belang zijn bij het laden, stuwen, vastzetten en lossen van de lading met aandacht voor: - juiste verdeling van de belasting over de assen; - juiste verdeling van de belasting om de stabiliteit van de vrachtauto te borgen (rekening houdend met het zwaartepunt). De kandidaat is in staat om in relatie tot de te vervoeren lading: - een juiste keuze te maken voor klem- en vastzettechnieken (sjorringen, klemstangen, kettingen, rekken, antislipmatten, sjorbanden e.d.); - op juiste wijze de hulpmiddelen te gebruiken. De kandidaat is in staat om maatregelen te nemen waarmee fysieke risico s tijdens de werkzaamheden worden beperkt: - juiste manier van in- en uitstappen en betreden van de laadruimte; - tillen met rechte rug; - tijdens het tillen van de lading door de knieën buigen; - gebruik maken van tilhulpmiddelen; - gebruik persoonlijke beschermingsmiddelen. Aanvulling normering: Dit scenario is altijd onvoldoende als: de kandidaat een waarschuwing krijgt om persoonlijke of zakelijke schade te voorkomen; de kandidaat de controle over de lading verliest. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-27

C/C1, scenario 3: Voorkomen van illegaliteit en criminaliteit Doel van het scenario Maatregelen waarmee criminaliteit en illegaliteit aan de vrachtauto/lading kan worden voorkomen. Onderwerpen van beoordeling Keuze parkeerplaats. Zorg dragen voor persoonlijke en voertuigdocumenten. Controle op verstekelingen. Uitvoering De kandidaat is in staat de maatregelen te noemen waarmee criminaliteit en illegaliteit aan de vrachtauto/lading kan worden voorkomen: vrachtauto goed op slot; keuze parkeerplaats (verlichte plek, bij anderen parkeren, parkeerplek met toezicht); het al dan niet verlaten van de vrachtauto is afhankelijk van het parkeermoment / de parkeerplek; voorkomen dat derden bij de lading kunnen komen; verzegeling controleren; voor het wegrijden de vrachtauto checken: rondom, onder de vrachtauto, lading / verzegeling controleren, andere potentiële verstopplekken; zorgdragen voor persoonlijke-, lading- en voertuigdocumenten; niet met derden praten over de samenstelling van de lading. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-28

C/C1, scenario 4: Maatregelen bij noodsituaties Doel van het scenario et kunnen uitleggen welke maatregelen de chauffeur kan nemen, aan de hand van aangegeven voorbeeldsituaties. Onderwerpen van beoordeling Situaties inschatten en prioriteiten stellen. Maatregelen om erger te voorkomen en inschakelen hulpdiensten. Eerstehulpverlening. Uitvoering De kandidaat is in staat aan te geven een situatie te kunnen inschatten. De kandidaat dient aan te geven wat de prioriteiten zijn (optreden bij brand, veiligheid inzittenden en omgeving). De kandidaat dient aan te geven wat hij zou moeten doen om erger te voorkomen. De kandidaat moet aangeven, aan de hand van aangegeven voorbeeldsituaties, welke hulp hij kan verlenen aan gewonden (eerstehulpverlening). Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-29

C/C1, scenario 5: Maatregelen bij gladheid of storingen Doel scenario Adequaat reageren in het geval van gladheid of storingen. Onderwerpen van beoordeling Sneeuwkettingen. Storingen aan het voertuig. Gebruik hulpremmen. Uitvoering De kandidaat is in staat om uit te leggen en aan te wijzen welke procedure hij moet volgen bij het omleggen van sneeuwkettingen. De kandidaat is in staat aangegeven storingsmeldingen op te zoeken in het instructieboek van het voertuig en op basis hiervan uit te leggen wat hij moet doen. De kandidaat is in staat uit te leggen welke hulpremmen hij wel en niet moet gebruiken bij gladheid. ulpmiddelen Chauffeurshandleiding. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-30

C/C1, scenario 6: Invullen schadeformulier Doel scenario Adequaat invullen van een Europees schadeformulier. Onderwerpen van beoordeling Gegevens betrokken partijen, voertuigen, plaats, datum etc. Van toepassing zijnde kruisjes (optellen) en situatieschets. andtekening betrokken partijen en invullen achterzijde formulier. Uitvoering De kandidaat is in staat het Europese schadeformulier in te vullen: - plaats, datum en tijdstip van de aanrijding; - persoonlijke gegevens van de betrokken partijen; - gegevens van het andere voertuig; - getuigen; - situatieschets; - handtekening van de betrokken partijen; - van toepassing zijnde kruisjes (bij elkaar optellen); - invullen achterzijde. ulpmiddelen: Europees schadeformulier. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-31

8.3 Toetsmatrijs praktische toets Bus Toetsmatrijs Praktische Toets Vakbekwaamheid voor categorie D, D1 Opgesteld door: CCV Categoriecode: Toetsvorm: Praktische Toets afgenomen door opleider Bijzonderheden: De precieze invulling van de D, D1 is uitgewerkt in de scenario s. De scenario s vindt u op de website www.cbr.nl. Toelichting op tabel Tax = Taxonomiecode F = Feitelijke kennis B = Begripsmatige kennis met afbakening Nr. Eindtermen R = Reproductieve vaardigheid P = Productieve vaardigheid 1. Beroepshouding (1.5 Bijlage I richtlijn 2003/59/EG) 2. Veiligheid (1.6 Bijlage I richtlijn 2003/59/EG) 3. Criminaliteit en illegaliteit (3.2 Bijlage I richtlijn 2003/59/EG) 4. Fysieke risico s (3.3 Bijlage I richtlijn 2003/59/EG) 5. Noodsituaties (3.5 Bijlage I richtlijn 2003/59/EG) Beoordeeld door: LTP Raad d.d. 5 september 2014 Goedgekeurd door: Manager Vakbekwaamheid (CCV) d.d. 5 september 2014 Ingangsdatum: 1 juli 2015 Datum laatste aanpassing: 1 juli 2015 Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-32

Eind- en toetstermen Afbakening(indien van toepassing) Tax 1. Beroepshouding (1.5 Bijlage I richtlijn 2003/59/EG, bijlage II onderdeel a verordening 181/2011) 1.1 Beroepshouding. De kandidaat treft de juiste voorbereidingen voor de rit; hij beschikt over een juiste beroepshouding en hij kan de toepassing van verschillende documenten omschrijven. De kandidaat is tijdens de interactie met passagiers in staat een net en beleefd taalgebruik te bezigen. 1.2 Reageren op wensen, behoeften en gedragingen van passagiers. De kandidaat laat door een adequate reactie zien dat hij kan inspelen op de specifieke wensen, behoeften en gedragingen van verschillende soorten passagiers (kinderen, gehandicapten) aan de hand van voorbeeldsituaties die worden aangedragen. 2. Veiligheid (1.6 Bijlage I richtlijn 2003/59/EG, bijlage II onderdeel a verordening 181/2011) 2.1 Veilig vervoeren van bagage. 3.1 Voorkomen van criminaliteit en illegaliteit. De kandidaat is in staat om de veiligheidsvoorschriften toe te passen die van belang zijn bij het in- en uitladen van bagage: - juiste verdeling van de bagage over de assen; - vastzetten van de bagage om schuiven te voorkomen; - juiste verdeling van de bagage om de stabiliteit van de bus te borgen (rekening houdend met het zwaartepunt). - Zorgvuldige omgang met rolstoelen en andere mobiliteitshulpmiddelen om schade te vermijden. 3. Criminaliteit en illegaliteit (3.2 Bijlage I richtlijn 2003/59/EG) De kandidaat is in staat de maatregelen (checklist) te noemen waarmee criminaliteit en illegaliteit aan de bus kan worden voorkomen: - bus goed op slot; - keuze parkeerplaats (verlichte plek, bij anderen parkeren, parkeerplek met toezicht); - het al dan niet verlaten van de bus is afhankelijk van het parkeermoment/de parkeerplek; - voor het wegrijden de bus checken: rondom, onder de bus, andere potentiële verstopplekken; - zorg dragen voor persoonlijke en voertuigdocumenten. P P P F Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-33

4. Fysieke risico s (3.3 richtlijn Bijlage I 2003/59/EG) 4.1 Voorkomen van fysieke risico s tijdens in- en uitladen van bagage. 5. Noodsituaties (3.5 Bijlage I richtlijn 2003/59/EG) 5.1 Invullen Europees schadeformulier. 5.2 Maatregelen bij noodsituaties De kandidaat is in staat om de maatregelen toe te passen waarmee fysieke risico s tijdens in- en uitladen van bagage worden beperkt: - tillen met rechte rug; - tijdens het tillen van de bagage door de knieën buigen; - gebruik maken van tilhulpmiddelen; - gebruik persoonlijke beschermingsmiddelen. De kandidaat is in staat het Europese schadeformulier in te vullen: - plaats, datum en tijdstip van de aanrijding; - persoonlijke gegevens van de betrokken partijen; - gegevens van het andere voertuig; - getuigen; - situatieschets; - handtekening van de betrokken partijen; - van toepassing zijnde kruisjes (bij elkaar optellen). De kandidaat is in staat aan te geven dat het Europese schadeformulier uniform is in heel Europa (ongeacht de taal). Inschatting van de situatie Erger voorkomen; ulpdiensten waarschuwen; ulp verlenen aan gewonden en eerstehulpverlening; Optreden bij brand; Passagiers van de bus redden; De veiligheid van alle passagiers waarborgen; Reactie in geval van agressie; Omgaan met gladheid; Omleggen van sneeuwkettingen; Omgaan met storingen. P R F/R Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-34

8.4 Toetsmatrijs praktische toets Vrachtauto Toetsmatrijs Praktische Toets Vakbekwaamheid voor categorie C, C1 Opgesteld door: CCV Categoriecode: Toetsvorm: Praktijk Bijzonderheden: De precieze invulling van de C, C1 is uitgewerkt in de scenario s. De scenario s vindt u op de website www.cbr.nl. Toelichting op tabel Tax = Taxonomiecode F = Feitelijke kennis B = Begripsmatige kennis met afbakening Nr. Eindtermen R = Reproductieve vaardigheid P = Productieve vaardigheid 1. Lading (1.4, 1.6 Bijlage I richtlijn 2003/59/EG) 2. Criminaliteit en illegaliteit (3.2 Bijlage I richtlijn 2003/59/EG) 3. Fysieke risico s (3.3 Bijlage I richtlijn 2003/59/EG) 4. Noodsituaties (3.5 Bijlage I richtlijn 2003/59/EG) Beoordeeld door: CCV Raad d.d. 2 oktober 2008 Goedgekeurd door: Manager Vakbekwaamheid (CCV) d.d. 2 oktober 2008 Ingangsdatum: 19 januari 2013 Datum laatste aanpassing: 10 augustus 2012 Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-35

Eind- en toetstermen Afbakening(indien van toepassing) Tax 1. Lading (1.4, 1.6 Bijlage I richtlijn 2003/59/EG) 1.1 Laden en lossen en vastzetten van lading. De kandidaat is in staat om de veiligheidsvoorzieningen aan te wijzen en te bedienen. De kandidaat is in staat om de veiligheidsvoorschriften toe te passen die van belang zijn bij het laden en lossen van de lading: - goed vastzetten van de lading binnen de voornaamste categorieën (ijzer, hout, rolcontainers, pallets en); - afdekken van los gestorte goederen - controle van de vastzetinrichtingen; - juiste verdeling van de belasting over de assen; - juiste verdeling van de belasting om de stabiliteit van de vrachtauto te borgen (rekening houdend met het zwaartepunt). De kandidaat is in staat om in relatie tot de te vervoeren lading: - een juiste keuze te maken voor klem- en vastzettechnieken (sjorringen, klemstangen, kettingen, rekken, antislipmatten, sjorbanden); - een juiste keuze te maken voor laad- en losmachines (laadklep en pompwagen). 2. Criminaliteit en illegaliteit (3.2 Bijlage I richtlijn 2003/59/EG) 2.1 Voorkomen van criminaliteit en illegaliteit. De kandidaat is in staat de maatregelen (checklist) te noemen waarmee criminaliteit en illegaliteit aan de vrachtauto/lading kan worden voorkomen: - vrachtauto goed op slot; - keuze parkeerplaats (verlichte plek, bij anderen parkeren, parkeerplek met toezicht); - het al dan niet verlaten van de vrachtauto is afhankelijk van het parkeermoment/de parkeerplek; - voorkomen dat derden bij de lading kunnen komen; - verzegeling controleren; - voor het wegrijden de vrachtauto rondom checken: rondom, onder de vrachtauto, verzegeling controleren, andere potentiële verstopplekken en indien mogelijk, de lading; - zorg dragen voor persoonlijke-, lading- en voertuigdocumenten; - niet met derden praten over de samenstelling van de lading. F/P F Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-36

Eind- en toetstermen Afbakening(indien van toepassing) Tax 3. Fysieke risico s (3.3 Bijlage I richtlijn 2003/59/EG) 3.1 Voorkomen van fysieke risico s. De kandidaat is in staat om maatregelen te nemen waarmee fysieke risico s tijdens de werkzaamheden worden beperkt: - juiste manier van in- en uitstappen en betreden van de laadruimte; - juiste zithouding door afstellen van stoel en spiegels; - oefeningen tijdens het rijden. F/R 3.2 Voorkomen van fysieke risico s tijdens tillen, verplaatsen en vastzetten van de lading. 4. Noodsituaties (3.5 Bijlage I richtlijn 2003/59/EG) 4.1 Invullen Europees schadeformulier. De kandidaat is in staat om de maatregelen toe te passen waarmee fysieke risico s tijdens tillen/goederenbehandeling worden beperkt: - tillen met rechte rug; - tijdens het tillen/vastzetten van de lading door de knieën buigen; - gebruik maken van tilhulpmiddelen; - gebruik persoonlijke beschermingsmiddelen. De kandidaat is in staat het Europese schadeformulier correct in te vullen: - plaats, datum en tijdstip van de aanrijding; - persoonlijke gegevens van de betrokken partijen; - gegevens van het andere voertuig; - getuigen; - situatieschets; - handtekening van de betrokken partijen; - van toepassing zijnde kruisjes (bij elkaar optellen). De kandidaat is in staat aan te geven dat het Europese schadeformulier uniform is in heel Europa (ongeacht de taal). P R 4.2 Maatregelen bij noodsituaties Inschatting van de situatie; erger voorkomen; hulpdiensten waarschuwen; hulp verlenen aan gewonden en eerstehulpverlening; optreden bij brand; inzittenden van de vrachtwagen redden; de veiligheid van alle passagiers waarborgen; reactie in geval van agressie; omgaan met gladheid; omleggen van sneeuwkettingen; omgaan met storingen. F/R Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-37

oofdstuk 9: Scenario s en toetsmatrijzen 9.1 Scenario s toets besloten terrein D1 Nr Scenarionaam Verwijzing toetsmatrijs 1 Spiegel afstelplaats 2 In rechte lijn achteruitrijden met precisiestop 3 Naar links of vooruitrijden met precisiestop 4 In rechte lijn achteruit een denkbeeldige muur aanrijden met precisiestop 5 Slalom vooruit met precisiestop 6 Zijdelings verplaatsen naar links of rechts achterwaarts 7 180 graden vooruit binnen beperkte ruimte 1.1 en 1.2 1.1 en 1.2 1.1 en 1.2 1.1 en 1.2 1.1 en 1.2 1.1 en 1.2 1.1 en 1.2 6 m 6 m L L 2,5 m 2,5 m L 4 m 4 m L 3,5 m 3,5 m L 4 m 4 m L 6 m 6 m 15 m L L 15 m 1 m 4 m 4 m 1 m 8 m 8 m L L 3,75 m 3,75 m L 7 m 7 m 3 m 3,25 m 3,25 m 3 m 3,25 m 3,25 m 10 m 10 m D1 3,25 m 15 m 3,25 m Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-38

Aanvulling scenario 1: De markering van de zichtvelden moet duidelijk afgebakend zijn. Afbeeldingen Bij ieder scenario hoort een afbeelding waarin het scenario is uitgebeeld. In de afbeelding wordt met een stippellijn aangegeven welke route de vrachtauto of bus moet rijden. Daarnaast worden de volgende symbolen gebruikt: groene stip = startpositie rode stip = eindpositie zwarte stip = passeerpunt XL (extra laag) = pylon waar de vooroverbouw van de bus overheen kan zwenken L (laag) = pylon, minimaal 50 en maximaal 75 cm (hoog) = rood/wit gemarkeerde stok, (hoogte zoals aangegeven onder 4.2.8.) Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-39

D1, scenario 1: Spiegel afstelplaats Doel van het scenario et juist afstellen van spiegels en overige zichtverbeterende systemen. et leren gebruik maken van alle aanwezige spiegels en zichtverbeterende systemen. et leren onderkennen van de zichtbeperkingen vanuit de bestuurderspositie en hoe hiermee om te gaan / hierop in te spelen. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de afstelplaats. De kandidaat controleert de spiegels en overige zichtverbeterende systemen en stelt deze zelf goed af. De kandidaat geeft er (proactief en reactief) verbaal blijk van dat hij het belang van een juiste afstelling onderkent (o.a. dode hoek). Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-40

Scenario 1: spiegel afstelplaats Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-41

D1, scenario 2: In rechte lijn achteruitrijden met precisiestop Doel van het scenario et in een rechte lijn achteruitrijden over een lange aangegeven afstand, zonder obstakels. et controleren en bewaken van de logische rijlijn. et aantonen te beschikken over voldoende voertuigbeheersing, inclusief bediening. et uitvoeren van een precisiestop waarbij -met behulp van een achteruitrijdcamera en/of met een aantal keer uitstappen- zo dicht mogelijk bij (afstand max. 1.00 m) de eindpositie gestopt wordt zonder dat de pylon getoucheerd wordt. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de startpositie voor oefening 2a of 2b (afhankelijk van de uit te voeren variant). De kandidaat rijdt zelfstandig in een rechte lijn achteruit naar de eindpositie, waarbij de eindpositie variabel is (de toetsafnemer moet voor de start van het scenario, de pylon een aantal meter verplaatsen). De kandidaat neemt voor het uitvoeren van het scenario kennis van de positie van de eindpylon. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-42

Scenario 2: rechte lijn achteruit rijden, achterzijde voertuig bepalen Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-43

D1, scenario 3: Naar links of rechts vooruit rijden met precisiestop Doel van het scenario et gecontroleerd kunnen verplaatsen van een voertuig naar links of naar rechts. et passeren en controleren van (hoge en lage) obstakels met geringe tussenruimte, daarbij gebruik makend van spiegels en/of andere zichtverbeterende systemen. et uitvoeren van een precisiestop waarbij zo dicht mogelijk bij (afstand max. 1.00 m) de eindpositie gestopt wordt zonder dat de pylon getoucheerd wordt. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de startpositie (= uiterste deel van het terrein in gebruik voor de toets). De kandidaat voert zelfstandig de oefening uit. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-44

Scenario 3A: naar links vooruit rijden, voorzijde voertuig bepalen Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-45

Scenario 3B: naar rechts vooruit rijden, voorzijde voertuig bepalen Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-46

D1, scenario 4: In rechte lijn achteruit naar een denkbeeldig laadperron of denkbeeldige muur rijden met precisiestop Doel van het scenario et in een rechte lijn achteruitrijden over een korte aangegeven afstand, tussen obstakels. et controleren en bewaken van de logische rijlijn, rekening houdend met hoge en lage obstakels. et aantonen te beschikken over voldoende voertuigbeheersing, inclusief bediening. et uitvoeren van een precisiestop waarbij - met behulp van een achteruitrijcamera en/of met maximaal tweemaal uitstappen- zo dicht mogelijk bij (afstand max. 1.00 m) de eindpositie gestopt wordt zonder dat de pylon getoucheerd wordt. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de startpositie voor de oefening. De kandidaat rijdt zelfstandig in een beweging in een rechte lijn achteruit naar de eindpositie. De kandidaat neemt voor het uitvoeren van het scenario kennis van de positie van de eindpositie. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-47

Scenario 4A: rechte lijn achteruit rijden, achterzijde voertuig bepalen Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-48

Scenario 4B : rechte lijn achteruit rijden, achterzijde voertuig bepalen Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-49

D1, scenario 5: Slalom vooruit met precisiestop Doel van het scenario et beheersen van het voertuig bij het manoeuvreren in beperkte ruimtes. et gecontroleerd passeren van hoge en lage obstakels. et omgaan met dode hoeken. et opzoeken en benutten van de aanwezige ruimte. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de startpositie voor scenario 5. De kandidaat rijdt zelfstandig van de startpositie naar de eindpositie. et uitvoeren van een precisiestop waarbij zo dicht mogelijk bij (afstand max. 1.00 m) de eindpositie gestopt wordt zonder dat de pylon getoucheerd wordt. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-50

Scenario 5A: slalom vooruit rechts/links, voorzijde voertuig bepalen Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-51

Scenario 5B: slalom vooruit links/rechts, voorzijde voertuig bepalen Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-52

D1, scenario 6: Zijdelings verplaatsen naar rechts of links achterwaarts naar een denkbeeldige garage Doel van het scenario et uitvoeren van een zijdelingse verplaatsing achterwaarts. et gecontroleerd en veilig achteruit parkeren van het voertuig in een krappe ruimte. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de startpositie voor scenario 6. De kandidaat rijdt zelfstandig van de startpositie naar de eindpositie zonder de denkbeeldige muur te toucheren. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-53

Scenario 6A: slalom achteruit, parkeren in denkbeeldige garage Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-54

Scenario 6B: slalom achteruit, parkeren in denkbeeldige garage Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-55

D1, scenario 7: 180 graden bocht vooruit binnen beperkte ruimte Doel van het scenario Vooruit een smalle ruimte uitrijden, direct gevolgd door een bocht. Rekening houden met uitzwaai. Bochtstraal bepalen en uitvoeren. et gecontroleerd en veilig vooruit parkeren van het voertuig in een krappe ruimte. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de startpositie voor scenario 7. De kandidaat rijdt zelfstandig van de startpositie naar de eindpositie zonder de denkbeeldige muur te toucheren. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-56

Scenario 7A: halve draai vooruit naar links Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-57

Scenario 7B: halve draai vooruit naar rechts Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-58

9.2 Scenario s toets besloten terrein D Nr Scenarionaam Verwijzing toetsmatrijs 1 Spiegel afstelplaats 2 In rechte lijn achteruitrijden met precisiestop 3 Naar links of vooruitrijden met precisiestop 4 In rechte lijn achteruit een denkbeeldige muur aanrijden met precisiestop 5 Slalom vooruit met precisiestop 6 Zijdelings verplaatsen naar links of rechts achterwaarts 7 180 graden vooruit binnen beperkte ruimte 1.1 en 1.2 1.1 en 1.2 1.1 en 1.2 1.1 en 1.2 1.1 en 1.2 1.1 en 1.2 1.1 en 1.2 Grondsjabloon terrein D 3 m L L 3 m 7 m 7 m L 4,25 m 4,25 m L 5 m 5 m 1 m 2 m XL 4,25 m 4,25 m XL 1 m 2 m 4 m 4 m L L 18 m 4 m 4 m 18 m 4,25 m 4,25 m 4,5 m 4,5 m 2,5 m 1 m XL 4,25 m L 4,25 m XL 2,5 m 1 m 10 m 10 m 4,25 m 4,25 m 3 m 4,25 m 4,25 m 3 m 12 m 12 m t. D mbi-sjabloon Re Cat. D- links 2013.03.04 13.03.06 4,25 m 15 m 4,25 m Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-59

Aanvulling scenario 1: De markering van de zichtvelden moet duidelijk afgebakend zijn. Afbeeldingen Bij ieder scenario hoort een afbeelding waarin het scenario is uitgebeeld. In de afbeelding wordt met een stippellijn aangegeven welke route de vrachtauto of bus moet rijden. Daarnaast worden de volgende symbolen gebruikt: groene stip = startpositie rode stip = eindpositie zwarte stip = passeerpunt XL (extra laag) = pylon waar de vooroverbouw van de bus overheen kan zwenken L (laag) = pylon, minimaal 50 en maximaal 75 cm (hoog) = rood/wit gemarkeerde stok, (hoogte zoals aangegeven onder 4.2.8.) Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-60

D, scenario 1: Spiegel afstelplaats Doel van het scenario et juist afstellen van spiegels en overige zichtverbeterende systemen. et leren gebruik maken van alle aanwezige spiegels en zichtverbeterende systemen. et leren onderkennen van de zichtbeperkingen vanuit de bestuurderspositie en hoe hiermee om te gaan / hierop in te spelen. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de afstelplaats. De kandidaat controleert de spiegels en overige zichtverbeterende systemen en stelt deze zelf goed af. De kandidaat geeft er (proactief en reactief) verbaal blijk van dat hij het belang van een juiste afstelling onderkent (o.a. dode hoek). Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-61

Scenario 1: spiegel afstelplaats Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-62

D, scenario 2: In rechte lijn achteruitrijden met precisiestop Doel van het scenario et in een rechte lijn achteruitrijden over een lange aangegeven afstand, zonder obstakels. et controleren en bewaken van de logische rijlijn. et aantonen te beschikken over voldoende voertuigbeheersing, inclusief bediening. et uitvoeren van een precisiestop waarbij -met behulp van een achteruitrijdcamera en/of met een aantal keer uitstappen- zo dicht mogelijk bij (afstand max. 1.00 m) de eindpositie gestopt wordt zonder dat de pylon getoucheerd wordt. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de startpositie voor oefening 2a of 2b (afhankelijk van de uit te voeren variant). De kandidaat rijdt zelfstandig in een rechte lijn achteruit naar de eindpositie, waarbij de eindpositie variabel is (de toetsafnemer moet voor de start van het scenario, de pylon een aantal meter verplaatsen). De kandidaat neemt voor het uitvoeren van het scenario kennis van de positie van de eindpylon. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-63

D, scenario 3: Naar links of rechts vooruitrijden met precisiestop Doel van het scenario et gecontroleerd kunnen verplaatsen van een voertuig naar links of naar rechts. et passeren en controleren van (hoge en lage) obstakels met geringe tussenruimte, daarbij gebruik makend van spiegels en/of andere zichtverbeterende systemen. et uitvoeren van een precisiestop waarbij zo dicht mogelijk bij (afstand max. 1.00 m) de eindpositie gestopt wordt zonder dat de pylon getoucheerd wordt. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de startpositie (= uiterste deel van het terrein in gebruik voor de toets). De kandidaat voert zelfstandig de oefening uit. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-65

D, scenario 4: In rechte lijn achteruit naar een denkbeeldig laadperron of denkbeeldige muur rijden met precisiestop Doel van het scenario et in een rechte lijn achteruitrijden over een korte aangegeven afstand, tussen obstakels. et controleren en bewaken van de logische rijlijn, rekening houdend met hoge en lage obstakels. et aantonen te beschikken over voldoende voertuigbeheersing, inclusief bediening. et uitvoeren van een precisiestop waarbij -met behulp van een achteruitrijdcamera en/of met maximaal tweemaal uitstappen- zo dicht mogelijk bij (afstand max. 1.00 m) de eindpositie gestopt wordt zonder dat de pylon getoucheerd wordt. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de startpositie voor de oefening. De kandidaat rijdt zelfstandig in een beweging in een rechte lijn achteruit naar de eindpositie. De kandidaat neemt voor het uitvoeren van het scenario kennis van de positie van de eindpositie. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-68

Scenario 4B: rechte lijn achteruit rijden, achterzijde voertuig bepalen Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-70

D, scenario 5: Slalom vooruit met precisiestop Doel van het scenario et beheersen van het voertuig bij het manoeuvreren in beperkte ruimtes. et gecontroleerd passeren van hoge en lage obstakels. et omgaan met dode hoeken. et opzoeken en benutten van de aanwezige ruimte. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de startpositie voor scenario 5. De kandidaat rijdt zelfstandig van de startpositie naar de eindpositie. et uitvoeren van een precisiestop waarbij zo dicht mogelijk bij (afstand max. 1.00 m) de eindpositie gestopt wordt zonder dat de pylon getoucheerd wordt. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-71

Scenario 5A: slalom vooruit links/rechts, voorzijde voertuig bepalen Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-73

D, scenario 6: Zijdelings verplaatsen naar rechts of links achterwaarts naar een denkbeeldige garage Doel van het scenario et uitvoeren van een zijdelingse verplaatsing achterwaarts. et gecontroleerd en veilig achteruit parkeren van het voertuig in een krappe ruimte. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de startpositie voor scenario 6. De kandidaat rijdt zelfstandig van de startpositie naar de eindpositie zonder de denkbeeldige muur te toucheren. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-74

D, scenario 7: 180 graden bocht vooruit binnen beperkte ruimte Doel van het scenario Vooruit een smalle ruimte uitrijden, direct gevolgd door een bocht. Rekening houden met uitzwaai. Bochtstraal bepalen en uitvoeren. et gecontroleerd en veilig vooruit parkeren van het voertuig in een krappe ruimte. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de startpositie voor scenario 7. De kandidaat rijdt zelfstandig van de startpositie naar de eindpositie zonder de denkbeeldige muur te toucheren. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-77

9.3 Scenario s toets besloten terrein C1 Nr Scenarionaam Verwijzing toetsmatrijs 1 Spiegel afstelplaats 2 In rechte lijn achteruitrijden met precisiestop 3 Naar links of vooruitrijden met precisiestop 4 In rechte lijn achteruit een denkbeeldige muur aanrijden met precisiestop 5 Slalom vooruit met precisiestop 6 Zijdelings verplaatsen naar links of rechts achterwaarts 7 180 graden vooruit binnen beperkte ruimte 1.1 en 1.2 1.1 en 1.2 1.1 en 1.2 1.1 en 1.2 1.1 en 1.2 1.1 en 1.2 1.1 en 1.2 Grondsjabloon terrein C1 6 m 6 m L L 2,5 m 2,5 m L 4 m 4 m L 3,5 m 3,5 m L 4 m 4 m L 6 m 6 m 15 m L L 15 m 1 m 4 m 4 m 1 m 8 m 8 m L L 3,75 m 3,75 m L 7 m 7 m 3 m 3,25 m 3,25 m 3 m 3,25 m 3,25 m 10 m 10 m 3,25 m 15 m 3,25 m Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-80

Aanvulling scenario 1: De markering van de zichtvelden moet duidelijk afgebakend zijn. Vak 2 dient ook aan de linkerzijde aanwezig te zijn; de markering hiervan mag vervangen worden door referentiepunten. Afbeeldingen Bij ieder scenario hoort een afbeelding waarin het scenario is uitgebeeld. In de afbeelding wordt met een stippellijn aangegeven welke route de vrachtauto of bus moet rijden. Daarnaast worden de volgende symbolen gebruikt: groene stip = startpositie rode stip = eindpositie zwarte stip = passeerpunt XL (extra laag) = pylon waar de vooroverbouw van de bus overheen kan zwenken L (laag) = pylon, minimaal 50 en maximaal 75 cm (hoog) = rood/wit gemarkeerde stok, (hoogte zoals aangegeven onder 4.2.8.) Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-81

C1, scenario 1: Spiegel afstelplaats Doel van het scenario et juist afstellen van spiegels en overige zichtverbeterende systemen. et leren gebruik maken van alle aanwezige spiegels en zichtverbeterende systemen. et leren onderkennen van de zichtbeperkingen vanuit de bestuurderspositie en hoe hiermee om te gaan / hierop in te spelen. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de afstelplaats. De kandidaat controleert de spiegels en overige zichtverbeterende systemen en stelt deze zelf goed af. De kandidaat geeft er (proactief en reactief) verbaal blijk van dat hij het belang van een juiste afstelling onderkent (o.a. dode hoek). Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-82

Scenario 1: spiegel afstelplaats Oogmeetpunt 4.00 19.50 19.50 verplicht voor nieuwe vrachtauto s: - frontstuur - v.a. 25-01-2008 Linker opstellijn Rechter opstellijn NB Aan de linkerzijde mag de belijning voor vak 2 worden vervangen door referentiepunten Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-83

C1, scenario 2: In rechte lijn achteruitrijden met precisiestop Doel van het scenario et in een rechte lijn achteruitrijden over een lange aangegeven afstand, zonder obstakels. et controleren en bewaken van de logische rijlijn. et aantonen te beschikken over voldoende voertuigbeheersing, inclusief bediening. et uitvoeren van een precisiestop waarbij -met behulp van een achteruitrijdcamera en/of met een aantal keer uitstappen - zo dicht mogelijk bij (afstand max. 1.00 m) de eindpositie gestopt wordt zonder dat de pylon getoucheerd wordt. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de startpositie voor oefening 2a of 2b (afhankelijk van de uit te voeren variant). De kandidaat rijdt zelfstandig in een rechte lijn achteruit naar de eindpositie, waarbij de eindpositie variabel is (de toetsafnemer moet voor de start van het scenario, de pylon een aantal meter verplaatsen). De kandidaat neemt voor het uitvoeren van het scenario kennis van de positie van de eindpylon. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-84

C1, scenario 3: Naar links of rechts vooruitrijden met precisiestop Doel van het scenario et gecontroleerd kunnen verplaatsen van een voertuig naar links of naar rechts. et passeren en controleren van (hoge en lage) obstakels met geringe tussenruimte, daarbij gebruik makend van spiegels en/of andere zichtverbeterende systemen. et uitvoeren van een precisiestop waarbij zo dicht mogelijk bij (afstand max. 1.00 m) de eindpositie gestopt wordt zonder dat de pylon getoucheerd wordt. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de startpositie (= uiterste deel van het terrein in gebruik voor de toets). De kandidaat voert zelfstandig de oefening uit. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-86

C1, scenario 4: In rechte lijn achteruit naar een denkbeeldig laadperron of denkbeeldige muur rijden met precisiestop Doel van het scenario et in een rechte lijn achteruitrijden over een korte aangegeven afstand, tussen obstakels. et controleren en bewaken van de logische rijlijn, rekening houdend met hoge en lage obstakels. et aantonen te beschikken over voldoende voertuigbeheersing, inclusief bediening. et uitvoeren van een precisiestop waarbij - met behulp van een achteruitrijdcamera en/ of met maximaal tweemaal uitstappen- zo dicht mogelijk bij (afstand max. 1.00 m) de eindpositie gestopt wordt zonder dat de pylon getoucheerd wordt. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de startpositie voor de oefening. De kandidaat rijdt zelfstandig in een beweging in een rechte lijn achteruit naar de eindpositie. De kandidaat neemt voor het uitvoeren van het scenario kennis van de positie van de eindpositie. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-89

C1, scenario 5: Slalom vooruit met precisiestop Doel van het scenario et beheersen van het voertuig bij het manoeuvreren in beperkte ruimtes. et gecontroleerd passeren van hoge en lage obstakels. et omgaan met dode hoeken. et opzoeken en benutten van de aanwezige ruimte. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de startpositie voor scenario 5. De kandidaat rijdt zelfstandig van de startpositie naar de eindpositie. et uitvoeren van een precisiestop waarbij zo dicht mogelijk bij (afstand max. 1.00 m) de eindpositie gestopt wordt zonder dat de pylon getoucheerd wordt. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-92

C1, scenario 6: Zijdelings verplaatsen naar rechts of links achterwaarts naar een denkbeeldige garage Doel van het scenario et uitvoeren van een zijdelingse verplaatsing achterwaarts. et gecontroleerd en veilig achteruit parkeren van het voertuig in een krappe ruimte. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de startpositie voor scenario 6. De kandidaat rijdt zelfstandig van de startpositie naar de eindpositie zonder de denkbeeldige muur te toucheren. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-95

C1, scenario 7: 180 graden bocht vooruit binnen beperkte ruimte Doel van het scenario Vooruit een smalle ruimte uitrijden, direct gevolgd door een bocht. Rekening houden met uitzwaai. Bochtstraal bepalen en uitvoeren. et gecontroleerd en veilig vooruit parkeren van het voertuig in een krappe ruimte. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de startpositie voor scenario 7. De kandidaat rijdt zelfstandig van de startpositie naar de eindpositie zonder de denkbeeldige muur te toucheren. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-98

Inhoudsopgave 9.4 Scenario s toets besloten terrein C Nr Scenarionaam Verwijzing toetsmatrijs 1 Spiegel afstelplaats 2 In rechte lijn achteruitrijden met precisiestop 3 Naar links of vooruitrijden met precisiestop 4 In rechte lijn achteruit een denkbeeldige muur aanrijden met precisiestop 5 Slalom vooruit met precisiestop 6 Zijdelings verplaatsen naar links of rechts achterwaarts 7 180 graden vooruit binnen beperkte ruimte 1.1 en 1.2 1.1 en 1.2 1.1 en 1.2 1.1 en 1.2 1.1 en 1.2 1.1 en 1.2 1.1 en 1.2 Grondsjabloon terrein C 6 m L L 6 m 4 m 4 m L 4,25 m 4,25 m L 5 m 5 m L 4,25 m 4,25 m L 9 m 9 m 18 m 18 m L L 1 m 4,25 m 4,25 m 1 m 8 m 8 m L 4 m L 4 m L 10 m 10 m 3 m 3,5 m 3,5 m 3 m 3,5 m 3,5 m 10 m 10 m sjabloon links.04.04 3,5 m 15 m 3,5 m Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-101

Aanvulling scenario 1: De markering van de zichtvelden moet duidelijk afgebakend zijn. Vak 2 dient ook aan de linkerzijde aanwezig te zijn, de markering hiervan mag vervangen worden door referentiepunten. Afbeeldingen Bij ieder scenario hoort een afbeelding waarin het scenario is uitgebeeld. In de afbeelding wordt met een stippellijn aangegeven welke route de vrachtauto of bus moet rijden. Daarnaast worden de volgende symbolen gebruikt: groene stip = startpositie rode stip = eindpositie zwarte stip = passeerpunt XL (extra laag) = pylon waar de vooroverbouw van de bus overheen kan zwenken L (laag) = pylon, minimaal 50 en maximaal 75 cm (hoog) = rood/wit gemarkeerde stok, (hoogte zoals aangegeven onder 4.2.8.) Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-102

C, scenario 1: Spiegel afstelplaats Doel van het scenario et juist afstellen van spiegels en overige zichtverbeterende systemen. et leren gebruik maken van alle aanwezige spiegels en zichtverbeterende systemen. et leren onderkennen van de zichtbeperkingen vanuit de bestuurderspositie en hoe hiermee om te gaan / hierop in te spelen. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de afstelplaats. De kandidaat controleert de spiegels en overige zichtverbeterende systemen en stelt deze zelf goed af. De kandidaat geeft er (proactief en reactief) verbaal blijk van dat hij het belang van een juiste afstelling onderkent (o.a. dode hoek). Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-103

Scenario 1: spiegel afstelplaats Oogmeetpunt 4.00 19.50 19.50 verplicht voor nieuwe vrachtauto s: - t m m > 7.500 kg - frontstuur - v.a. 25-01-2008 Linker opstellijn Rechter opstellijn NB Aan de linkerzijde mag de belijning voor vak 2 worden vervangen door referentiepunten. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-104

C, scenario 2: In rechte lijn achteruitrijden met precisiestop Doel van het scenario et in een rechte lijn achteruitrijden over een lange aangegeven afstand, zonder obstakels. et controleren en bewaken van de logische rijlijn. et aantonen te beschikken over voldoende voertuigbeheersing, inclusief bediening. et uitvoeren van een precisiestop waarbij -met behulp van een achteruitrijdcamera en/of met een aantal keer uitstappen- zo dicht mogelijk bij (afstand max. 1.00 m) de eindpositie gestopt wordt zonder dat de pylon getoucheerd wordt. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de startpositie voor oefening 2a of 2b (afhankelijk van de uit te voeren variant). De kandidaat rijdt zelfstandig in een rechte lijn achteruit naar de eindpositie, waarbij de eindpositie variabel is (de toetsafnemer moet voor de start van het scenario, de pylon een aantal meter verplaatsen). De kandidaat neemt voor het uitvoeren van het scenario kennis van de positie van de eindpylon. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-105

C, scenario 3: Naar links of rechts vooruitrijden met precisiestop Doel van het scenario et gecontroleerd kunnen verplaatsen van een voertuig naar links of naar rechts. et passeren en controleren van (hoge en lage) obstakels met geringe tussenruimte, daarbij gebruik makend van spiegels en/of andere zichtverbeterende systemen. et uitvoeren van een precisiestop waarbij zo dicht mogelijk bij (afstand max. 1.00 m) de eindpositie gestopt wordt zonder dat de pylon getoucheerd wordt. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de startpositie (= uiterste deel van het terrein in gebruik voor de toets). De kandidaat voert zelfstandig de oefening uit. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-107

C, scenario 4: In rechte lijn achteruit naar een denkbeeldig laadperron of denkbeeldige muur rijden met precisiestop Doel van het scenario et in een rechte lijn achteruitrijden over een korte aangegeven afstand, tussen obstakels. et controleren en bewaken van de logische rijlijn, rekening houdend met hoge en lage obstakels. et aantonen te beschikken over voldoende voertuigbeheersing, inclusief bediening. et uitvoeren van een precisiestop waarbij -met behulp van een achteruitrijdcamera en/of met maximaal tweemaal uitstappen- zo dicht mogelijk bij (afstand max. 1.00 m) de eindpositie gestopt wordt zonder dat de pylon getoucheerd wordt. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de startpositie voor de oefening. De kandidaat rijdt zelfstandig in een beweging in een rechte lijn achteruit naar de eindpositie. De kandidaat neemt voor het uitvoeren van het scenario kennis van de positie van de eindpositie. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-110

C, scenario 5: Slalom vooruit met precisiestop Doel van het scenario et beheersen van het voertuig bij het manoeuvreren in beperkte ruimtes. et gecontroleerd passeren van hoge en lage obstakels. et omgaan met dode hoeken. et opzoeken en benutten van de aanwezige ruimte. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de startpositie voor scenario 5. De kandidaat rijdt zelfstandig van de startpositie naar de eindpositie. et uitvoeren van een precisiestop waarbij zo dicht mogelijk bij (afstand max. 1.00 m) de eindpositie gestopt wordt zonder dat de pylon getoucheerd wordt. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-113

C, scenario 6: Zijdelings verplaatsen naar rechts of links achterwaarts naar een denkbeeldige garage Doel van het scenario et uitvoeren van een zijdelingse verplaatsing achterwaarts. et gecontroleerd en veilig achteruit parkeren van het voertuig in een krappe ruimte. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de startpositie voor scenario 6. De kandidaat rijdt zelfstandig van de startpositie naar de eindpositie zonder de denkbeeldige muur te toucheren. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-116

C, scenario 7: 180 graden bocht vooruit binnen beperkte ruimte Doel van het scenario Vooruit een smalle ruimte uitrijden, direct gevolgd door een bocht. Rekening houden met uitzwaai. Bochtstraal bepalen en uitvoeren. et gecontroleerd en veilig vooruit parkeren van het voertuig in een krappe ruimte. Uitvoering De kandidaat positioneert zelf zijn voertuig op de startpositie voor scenario 7. De kandidaat rijdt zelfstandig van de startpositie naar de eindpositie zonder de denkbeeldige muur te toucheren. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-119

9.5 Toetsmatrijs toets besloten terrein en simulator Bus en Vrachtauto Toetsmatrijs Toets Besloten Terrein / Simulator voor categorie C, C1, D, D1 Opgesteld door: Categoriecode: Toetsvorm: Bijzonderheden: Toelichting op tabel met afbakening CCV Praktijk Tax = Taxonomiecode F = Feitelijke kennis B = Begripsmatige kennis R = Reproductieve vaardigheid P = Productieve vaardigheid Nr. Eindtermen 1. Controle over het voertuig onder verschillende (weers)omstandigheden. Beoordeeld door: CCV Raad d.d. 27 augustus 2007 Goedgekeurd door: Manager Vakbekwaamheid (CCV) d.d. 27 augustus 2007 Ingangsdatum: 19 januari 2013 Datum laatste aanpassing: 10 augustus 2012 Eind- en toetstermen Afbakening(indien van toepassing) Tax 1. 2003/59/EG, Bijlage I deel 2 paragraaf 2.2 Controle over het voertuig onder verschillende (weers)omstandigheden 1.1 Controle over het voertuig. De kandidaat is in staat aan te tonen het voertuig in verschillende situaties onder controle te hebben: - vooruit en achteruit manoeuvreren volgens aangegeven parcours; - parkeren op aangewezen plek; - bochten rijden met verschillende bochtstralen. P 1.2 Controle over het voertuig onder verschillende (weers)omstandigheden. De kandidaat is in staat aan te tonen het voertuig in verschillende situaties (zie eindterm 1.1) onder verschillende (weers)omstandigheden onder controle te hebben: - stroef wegdek; - glad wegdek. P Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-122

Versie 1.3: Publicatiedatum wijzigingen 1 januari 2016; ingangsdatum wijzigingen 1 juli 2016 4.1.3 Eisen legitimatie legitimatie en legitimatiebewijs is vervangen door identificatie en identiteitsbewijs. 4.2.6. Inrichtingseisen praktische toets C1/C Onder 4.2.6.d. is gewijzigd dat er 3 (i.p.v. 4) rolcontainers aanwezig moeten zijn waarvan tenminste 1 lege en 1 met minimaal 100 kg. 4.2.8. Inrichtingseisen toets besloten terrein - 4.2.8.a: De eisen van het examenvoertuig zijn gewijzigd. et voertuig hoeft niet meer te voldoen aan alle eisen van een examenvoertuig voor de praktijkexamens maar alleen aan onderstaande eisen: - de toegestane maximummassa - de feitelijke totale massa - de lading - de wielbasis - de lengte - de breedte - de vormgeving van de opbouw of huif - 4.2.8.a.: De volgende toevoeging is verwijderd: behalve de eis van een dubbele bediening en een derde zitplaats. 6.2 Sanctionering intrekking is vervangen door schorsing. D/D1, scenario 1: Voorbereiding rit en instrueren passagiers bij vertrek Onder Voertuigdocumenten: - Kentekenbewijs is vervangen door Kentekencard. Onder Chauffeursdocumenten: - (medibuspas) achter Geneeskundige verklaring is verwijderd. - Patronaal attest (vrije dagen) is verwijderd. 8.2 Scenario s praktische toets C1 en C - Tijdsduur bij 4. Maatregelen bij noodsituaties is gewijzigd in 5 minuten (i.p.v. 10 minuten). C/C1, scenario 2: Laden, stuwen, lossen en vastzetten van de lading - Aandachtpunten is aangevuld met de volgende zin: De 2 dozen die deel uitmaken van iedere ladingcombinatie, worden door de kandidaat getild. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-123

Versie 1.2: datum wijziging 1 juli 2015 Wijzigingen t.o.v. versie 1.1: D/D1, scenario 3 (p. 18) - Doel scenario is aangevuld met volgende zin: Voldoende beheersen van de sociale vaardigheden en technieken om te communiceren met doven en slechthorenden, personen met een visuele handicap, mensen met spraakproblemen en mensen met leermoeilijkheden. - Onderwerp is aangevuld met: Gehandicapten. D/D1, scenario 4 (p. 19) - Doel scenario is aangevuld met volgende zin: Zorgvuldige omgang met rolstoelen en andere mobiliteitshulpmiddelen om schade te vermijden. - Uitvoering is aangevuld met volgende zin: Voorkomen van schade aan mobiliteitshulpmiddelen. Toetsmatrijs bus - Benaming eindtermen 1 en 2 aangevuld met zin: bijlage II onderdeel a verordening 181/2011 - Afbakening toetsterm 2.1 aangevuld met zin: Zorgvuldige omgang met rolstoelen en andere mobiliteitshulpmiddelen om schade te vermijden. Versie 1.1: publicatiedatum 2 januari 2015 Wijzigingen t.o.v. versie 1.0: Artikel 4.1.3.a. bij aanvang van de praktijktoets vervangen door voor aanvang van de praktijktoets. Artikel 4.2.2.a. WRM certificaat vervangen door WRM bevoegdheid. Artikel 4.2.3.e. uiterlijk binnen 4 dagen na afloop van de praktijktoets vervangen door uiterlijk 4 dagen na afloop van de praktijktoets. Artikel 4.2.3.j. Nieuw artikel. Artikels 4.2.4.f t/m 4.2.4.h - 4.2.4.f: is nieuw; tijdens de praktische toets D1/D kiest de kandidaat ongezien de combinatie van scenario s - 4.2.4.g.: was voorheen lid f - 4.2.4.h: was voorheen lid g Artikels 4.2.6. - 4.2.6.a: is nieuw; locatie moet droog en besloten zijn - 4.2.6.b: was voorheen lid a - 4.2.6.c: was voorheen lid b - 4.2.6.d.: was voorheen lid c en aanvullende voetnoot toegevoegd in tabel. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-124

Artikel 4.2.7.f. aangereden gewijzigd naar getoucheerd Artikel 4.2.8.h. Onder Pylonen : - stokken gewijzigd naar pylonen - verschuiven gewijzigd naar bewegen Onder Rood/wit gemarkeerde stokken : - Verwijderd: bij de toets besloten terrein C en D moeten de stokken 300 cm hoog zijn. - Verwijderd: maar bij een aanrijding omvallen. Artikel 4.2.8.k. Artikel verwijderd: bij scenario 1 geldt dat, bij het gebruik van lesvoertuigen uitgerust met extra spiegels ten behoeve van de juridische bestuurder (instructeur c.q. examinator), deze spiegels afgedekt moeten worden vóór aanvang van de toets. D/D1, scenario 1: - deel 1 en 2 verwijderd bij kentekenbewijs - Medipas gewijzigd naar Medibuspas D/D1, scenario 8: instructieboekje gewijzigd naar chauffeurshandleiding D/D1, scenario 9: Uitvoering aangevuld met invullen achterkant C/C1, scenario 2: - Tweede aandachtspunt aangevuld met en stuwen : et is de bedoeling dat deze gedurende de toets in de laadruimte blijft staan en dat de kandidaten de lading hierbij zetten en stuwen. - Derde aandachtspunt aangevuld met bij de start : In de laadruimte moet bij de start behalve de rolcontainer, één van de vastgestelde ladingcombinaties staan. C/C1, scenario 6: Uitvoering aangevuld met invullen achterkant 9.1 Scenario s toets besloten terrein D1 Onder Afbeeldingen bij de uitleg van symbolen: - Lila stip gewijzigd in zwarte stip - oogte rood/wit gemarkeerde stok gewijzigd van minimaal 3,00 meter hoog (tenzij in de afbeelding anders aangegeven naar (hoogte zoals aangegeven onder 4.2.8). 9.2 Scenario s toets besloten terrein D Idem voorgaande wijziging. 9.3 Scenario s toets besloten terrein C1 Idem voorgaande wijziging. 9.4 Scenario s toets besloten terrein C Idem voorgaande wijziging. Raamwerk Praktijktoetsen - 1 januari 2016-125