Prof. Rumen Stamatov PhD Assoc. Prof. Svetlana Sariyska Maria Goranova Petya Grudeva SOCIALE VAARDIGHEDEN EN CREATIVITEIT Handboek met illustraties Uitgeverij Blakom Plovdiv, 2015 1
Prof. Rumen Stamatov, PhD, Assoc. Prof. Svetlana Sariyska, Maria Goranova, Petya Grudeva Sociale vaardigheden en creativiteit Handboek met illustraties Plovdiv, 2015 Eerste editie Dit project is gedeeltelijk geinancierd door het Levenslang Leren programma. Deze publicatie geeft de mening van de auteur (s) weer, en de Commissie kan niet verantwoordelijk worden gesteld voor het gebruik dat kan worden gemaakt van de informatie die erin is vervat. http://games4competence.eu/ Sociale vaardigheden en creativiteit, Handboek met illustraties Auteurs: Prof. Rumen Stamatov, PhD, Assoc. Prof. Svetlana Sariyska, Maria Goranova, Petya Grudeva Eerste editie Illustraties: Dimitar Mehandjiiski Redacteur: Karel Van Isacker Uitgever: Blakom ISBN: 978-619-7010-37-4 2
Beste lezer, Dit boek zal u helpen om sociale relaties beter te begrijpen alsook te ervaren. De afbeeldingen laten u zien hoe... U betere relaties kan hebben met anderen en kan genieten van de tijd die u doorbrengt met anderen; U kan samenwerken met anderen om uw doelen te bereiken; U samen met anderen conlicten kan oplossen; U uw rechten kan beschermen, en dit zonder de rechten van anderen te schaden; U uw gevoel van eigenwaarde kan verbeteren en kan genieten van het respect van anderen; U uw emoties, verlangens en gedrag beter kan beheersen. Als u dit boek hebt gelezen en bekeken, dan zal u weten wat sociale vaardigheden zijn, en hoe deze u kunnen helpen om een succesvol leven te leiden. De auteurs 3
WAT IS SOCIALE VAARDIGHEID? Samenwerking - Ik kan dingen doen samen met anderen Motivatie - Ik weet waarom ik moet doen wat ik heb geleerd Communicatie vaardigheden - Ik kan goed praten met anderen Assertiviteit - Ik weet wanneer NEE te zeggen en wanneer JA Conflictoplossing Ik kan problemen met anderen oplossen Zelfbeheersing - Ik ben mij ervan bewust wanneer wat te doen; en wanneer wat niet te doen 4 Eigenwaarde - Ik heb mezelf graag, ik hou van mezelf, en accepteer mezelf
IK BEN SOCIAAL VAARDIG WANNEER: 1. Ik dingen kan doen samen met anderen. 2. Ik goed kan praten met anderen. 3. Ik problemen met anderen kan oplossen. 4. Ik mezelf graag heb, ik van mezelf hou, en mezelf accepteer. 5. Ik mij ervan bewust ben wanneer wat te doen; en wanneer wat niet te doen. 6. Ik weet wanneer NEE te zeggen en wanneer JA. 7. Ik weet waarom ik moet doen wat ik heb geleerd. 5
Wat zijn de voordelen van sociaal vaardig te zijn? Ik zal meer vrienden hebben. 6
Wat zijn de voordelen van sociaal vaardig te zijn? Ik zal meer dingen kunnen doen, samen met anderen. 7
Wat zijn de voordelen van sociaal vaardig te zijn? Ik zal anderen kunnen helpen. 8
Wat zijn de voordelen van sociaal vaardig te zijn? Anderen zullen mij helpen. 9
Wat zijn de voordelen van sociaal vaardig te zijn? Ik zal meer plezier en vreugde hebben. 10
Wat zijn de voordelen van sociaal vaardig te zijn? Ik zal in staat zijn om de aan mij toegewezen taken gemakkelijker uit te voeren. 11
Wat zijn de voordelen van sociaal vaardig te zijn? Ik zal weten wat te doen in een conlictsituatie. 12
Wat zijn de voordelen van sociaal vaardig te zijn? Ik zal makkelijker bereiken wat ik wil. 13
Wat zijn de voordelen van sociaal vaardig te zijn? Ik zal meer goede dingen kunnen doen. 14
Wat zijn de voordelen van sociaal vaardig te zijn? Ik zal andere mensen gelukkiger en blijer maken. 15
COMMUNICATIE VAARDIGHEDEN IK KAN GOED PRATEN MET ANDEREN 16
OMSCHRIJVING AfBEELDING Ik kan praten. Ik kan luisteren. Ik kan uitdrukken wanneer ik blij / verdrietig / bang / boos ben. 17
Ik kan meevoelen. Ik kan vertrouwen. 18
SAMENWERKINGSVAARDIGHEDEN - IK KAN DINGEN DOEN SAMEN MET ANDEREN 19
OMSCHRIJVING Ik probeer in de schoenen van iemand anders te staan om te begrijpen wat de ander voelt, denkt en wilt. Ik zeg dat het goed gedaan is / Ik prijs wat anderen goed doen. 20 AfBEELDING
Ik probeer zoveel mogelijk de magische woorden uit te spreken: Bedankt Sorry Alstublieft? Kan ik Zou u Ik volg de regels. 21
Ik kan dingen doen samen met anderen: Plezier hebben en samen spelen. Samen leren. Samen werken. Anderen helpen. 22
INTERPERSOONLIJKE CONFLICTOPLOSSING IK KAN PROBLEMEN MET ANDEREN OPLOSSEN 23
OMSCHRIJVING Om conlicten te voorkomen met anderen: Niet vechten met anderen. Toegeven aan anderen als dat nodig is. Indien reeds in conlict, dan: Oplossingen vinden die ons allen behagen. 24 AfBEELDING
ASSERTIVITEIT - IK WEET WANNEER IK NEE MOET ZEGGEN EN WANNEER JA 25
OMSCHRIJVING Ik ben niet bang om de waarheid te zeggen. Ik vraag hulp wanneer het nodig is. Ik weiger om iets te doen, want ik kreeg te horen dat het niet voor mijn eigen bestwil zou zijn, mocht ik het toch doen. 26 AfBEELDING
Ik haast me niet als mijn vrienden me vertellen dat ik me moet haasten. Ik kom op voor mijn rechten, zonder anderen te beledigen. Ik begin niet te beledigen of aan te vallen of te schreeuwen als iets vervelends met mij is gebeurd dat niet mijn schuld is. 27
EIGENWAARDE - IK HEB MEZELF GRAAG, IK HOU VAN MEZELF, EN ACCEPTEER MEZELF 28
OMSCHRIJVING AfBEELDING Ik ben mij bewust van wat ik goed kan doen. Ik ben me ervan bewust dat ik geliefd ben en belangrijk ben voor anderen. Ik weet dat ik waardevol ben. 29
Ik denk na over wat ik goed kan doen, en niet over wat ik niet goed kan doen. Ik word niet kwaad als anderen mij vertellen wat ik niet goed doe, en probeer om dingen beter te doen. Ik praat niet slecht over mezelf. 30
ZELFBEHEERSING - IK BEN MIJ ERVAN BEWUST WANNEER WAT TE DOEN, EN WANNEER WAT NIET TE DOEN 31
OMSCHRIJVING Ik denk na voordat ik spreek en handel. Ik geef niet op als het moeilijk wordt. 32 AfBEELDING
Ik stel niet uit tot later wat ik nu wil doen. Als ik boos ben, spreek ik niet slecht over anderen, en zal ik hen ook niet beledigen. 33
CREATIVITEIT 34
OMSCHRIJVING AfBEELDING Nieuwe en interessante dingen verzinnen. Het maken van verrassingen. Mooie dingen doen. 35
MOTIVATIE - IK WEET WAAROM IK MOET DOEN WAT IK HEB GELEERD Het is goed om al deze dingen te weten, maar het is beter om te proberen om ze te doen. Waarom? Het zal niet alleen jezelf maar ook anderen helpen om beter te worden. 36
Ik zal blijer en gelukkiger zijn. Ik zal meer succes hebben. 37
Ik zal meer echte vrienden hebben. Ik zal in staat zijn om meer dingen te doen. 38
Ik zal dingen beter doen en dus zal de wereld rondom mij ook beter zijn. Bedankt! 39
WERKBLAD 1 WAT ZIJN SOCIALE VAARDIGHEDEN? Plaats de juiste afbeelding bij de passende vaardigheid. BESCHRIJVING Ik kan goed praten. Ik kan dingen doen, samen met de anderen. Ik weet wanneer ja te zeggen en wanneer nee. 40 AfBEELDING
Ik kan problemen met anderen oplossen. Ik heb mezelf graag, ik hou van mezelf, en accepteer mezelf. Ik ben mij ervan bewust wanneer wat te doen; en wanneer wat niet te doen. Ik weet waarom ik moet doen wat ik heb geleerd. 41
WERKBLAD 2 COMMUNICATIE VAARDIGHEDEN - IK KAN GOED PRATEN MET ANDEREN Plaats de juiste afbeelding bij de passende vaardigheid. BESCHRIJVING Ik kan praten. Ik kan luisteren. Ik kan uitdrukken wanneer ik blij / verdrietig / bang / boos ben. 42 AfBEELDING
Ik kan meevoelen. Ik kan vertrouwen. 43
WERKBLAD 3 SAMENWERKING - IK KAN DINGEN DOEN SAMEN MET ANDEREN Plaats de juiste afbeelding bij de passende vaardigheid. BESCHRIJVING Ik probeer in de schoenen van iemand anders te staan om te begrijpen wat de ander voelt, denkt en wilt. Ik zeg dat het goed gedaan is / Ik prijs wat anderen goed doen. 44 AfBEELDING
Ik probeer zoveel mogelijk de magische woorden uit te spreken: Bedankt Sorry Alstublieft? Kan ik Zou u Ik volg de regels. 45
Ik kan dingen doen samen met anderen: Plezier hebben en samen spelen. Samen leren. Samen werken. Anderen helpen. 46
WERKBLAD 4 INTERPERSOONLIJKE CONFLICTOPLOSSING - IK KAN PROBLEMEN MET ANDEREN OPLOSSEN Plaats de juiste afbeelding bij de passende vaardigheid. BESCHRIJVING Om conlicten te voorkomen met anderen: AfBEELDING Niet vechten met anderen. Toegeven aan anderen als dat nodig is. Indien reeds in conlict, dan: Oplossingen vinden die ons allen behagen. 47
WERKBLAD 5 ASSERTIVITEIT - IK WEET WANNEER IK NEE MOET ZEGGEN EN WANNEER JA Plaats de juiste afbeelding bij de passende vaardigheid. BESCHRIJVING Ik ben niet bang om de waarheid te zeggen. Ik vraag hulp wanneer het nodig is. Ik weiger om iets te doen, want ik kreeg te horen dat het niet voor mijn eigen bestwil zou zijn, mocht ik het toch doen. 48 AfBEELDING
Ik haast me niet als mijn vrienden me vertellen dat ik me moet haasten. Ik kom op voor mijn rechten, zonder anderen te beledigen. Ik begin niet te beledigen of aan te vallen of te schreeuwen als iets vervelends met mij is gebeurd dat niet mijn schuld is. 49
WERKBLAD 6 EIGENWAARDE - IK HEB MEZELF GRAAG, IK HOU VAN MEZELF, EN ACCEPTEER MEZELF Plaats de juiste afbeelding bij de passende vaardigheid. BESCHRIJVING Ik ben mij bewust van wat ik goed kan doen. Ik ben me ervan bewust dat ik geliefd ben en belangrijk ben voor anderen. Ik weet dat ik waardevol ben. 50 AfBEELDING
Ik denk na over wat ik goed kan doen, en niet over wat ik niet goed kan doen. Ik word niet kwaad als anderen mij vertellen wat ik niet goed doe, en probeer om dingen beter te doen. Ik praat niet slecht over mezelf. 51
WERKBLAD 7 ZELFBEHEERSING - IK BEN MIJ ERVAN BEWUST WANNEER WAT TE DOEN; EN WANNEER WAT NIET TE DOEN Plaats de juiste afbeelding bij de passende vaardigheid. BESCHRIJVING Ik denk na voordat ik spreek en handel. Ik geef niet op als het moeilijk wordt. 52 AfBEELDING
Ik stel niet uit tot later wat ik nu wil doen. Als ik boos ben, spreek ik niet slecht over anderen, en zal ik hen ook niet beledigen. 53
54
BIJLAGE 55
56
57
58
59
60
61
62
63
64