VERSLAG BESPREKING: Infoavond omwonenden Project: Projectnummer: Railschermproject Beek-Elsloo ST-402.001 Datum bespreking: 22 april 2015 Datum verslag: 24 april 2015 Aanwezig namens de projectgroep tijdens deze informatieavond waren: - Leon v/d Akker RUD Zuid-Limburg RU-LA - Inge Castermans RUD Zuid-Limburg RU-IC - Robbert Vroomen ProRail PR-RV - Ellen Verjans Gemeente Beek BE-EV - Maurice Jennekens Gemeente Stein ST-MJ - Martijn Blaas bureau VERBEEK BV-MB - Martijn Jacobs bureau VERBEEK (notulist) BV-MJ Aanwezige bestuurders namens de betrokken gemeenten - Peter Hovens Gemeente Beek BE-PH - Danny Hendrix Gemeente Stein ST-DH Afwezig met kennisgeving was: - Niels van Dalen Grontmij GR-ND 1. Welkomstwoord Alle aanwezigen worden door wethouder Hendrix, belast met milieu- en geluidszaken, welkom geheten. De wethouder geeft aan dat we momenteel helemaal vooraan in het traject staan ten aanzien van de geluidschermen. Benadrukt wordt dat tijdens deze avond de stand van zaken gepresenteerd wordt en dat het van belang is de omwonenden van het spoor in een zo vroeg mogelijk stadium bij het plan te betrekken. Opmerking: in onderstaand verslag wordt regelmatig verwezen naar BSV. Hiermee wordt het Bureau Sanering Verkeerslawaai bedoeld dat een onderdeel is van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu. 2. Presentatie IMD/RUD De reden waarom geluidschermen geplaatst worden, is om een stukje geluidsoverlast op te lossen. Leon van den Akker heeft namens de Ruimtelijke Uitvoeringsdienst Zuid-Limburg (RUD-ZL) het wettelijk kader, het voortraject en de planning ten aanzien van de geluidsanering toegelicht. De presentatie van de RUD-ZL is als bijlage bij dit verslag gevoegd. 3. Presentatie bureau VERBEEK De visie op het gebied en de landschappelijke inpassing van de geluidsschermen is nader toegelicht door Martijn Blaas van bureau VERBEEK landschapsarchitectuur / ecologie / stedelijk ontwerp. De presentatie van bureau VERBEEK is eveneens als bijlage bij dit verslag gevoegd. 4. Vragenronde Vraag: Vanaf welk punt wordt de hoogte van het geluidsscherm gemeten? Antwoord: De hoogte van het geluidsscherm wordt gemeten vanaf bovenkant spoor. Vraag: Het talud bij scherm C is momenteel al minstens 2 meter hoog. Waarom moet daar dan nog eens 4 meter bovenop komen? Antwoord: Akoestisch gezien is een dergelijke afscherming noodzakelijk ondanks dat het geluidscherm op een talud staat. Vraag: Voor wie doen jullie het eigenlijk, want de meeste mensen hier aanwezig zien de geluidsschermen niet zitten? 1 van 5
Antwoord: Het project wordt uitgevoerd in opdracht van het ministerie, welke in de jaren 90 gevraagd heeft om een beeld te geven van hoeveel woningen een te hoge geluidbelasting hebben. Bij wet is het geregeld dat te hoge geluidbelastingen gesaneerd dienen te worden. Extreme saneringsgevallen zijn woningen verwijderen. Dat is hier gelukkig niet van toepassing. Varianten hierop zijn geluidsschermen bouwen, gevelmaatregelen etc. Daarom is ook deze informatieavond om met z n allen te bekijken wat mogelijk is, wat moeten we en wat kunnen we. Vraag: Is het ook mogelijk dat de geluidsschermen niet geplaatst worden? Antwoord: Hoewel we zover nog niet zijn, is de optie om geen schermen aan te brengen aanwezig, maar zonder een heel goed beargumenteerde onderbouwing richting het ministerie is de kans klein dat dit verzoek gehonoreerd wordt. Vraag: Als bij de Kaakstraat / Heirstraat een glazen geluidsscherm geplaatst wordt, komt Prorail deze dan ook elke week wassen? Want na twee weken kan men niet meer erdoorheen kijken. Antwoord: Hoe een en ander na realisering van de geluidschermen wordt onderhouden is op dit moment nog niet ter sprake geweest. De werkgroep zal deze opmerking wel meenemen. Vraag: U gaf aan dat geluidsschermen niet langs het trottoir geplaatst worden. Hoe ziet u dit voor zich bij de Kaakstraat / Heirstraat, want hier wordt het scherm pal naast het trottoir geplaatst? Antwoord: Dat schermen niet langs het trottoir worden geplaatst is van toepassing bij wegverkeerslawaai, vanwege het feit dat hier aan beide zijden van de rijweg een trottoir en woning aanwezig is. De situatie bij de Kaakstraat / Heirstraat laat het wel toe om hier het geluidsscherm langs het trottoir te plaatsen, omdat aan de betreffende zijde geen woningen staan. Vraag: Hoeveel meter wordt aangehouden tussen spoor en geluidsscherm? Dit in verband met veiligheidsoverwegingen. Antwoord: De minimale afstand die gehanteerd wordt is 4,75 meter. Indien een onderhoudsstrook noodzakelijk is, dan wordt deze afstand 6,50 meter. Vraag: Hoe zien jullie de afstand van 6,50 meter voor jullie ter plaatse van de Kaakstraat / Heirstraat? Antwoord: Op deze locatie is het inderdaad niet mogelijk om een afstand te realiseren van 6,50 meter. De terreinmeting die onlangs is uitgevoerd, laat zien dat toch ruim 4 meter beschikbaar is. Hierdoor zal voor deze locatie een ontheffing aangevraagd worden om af te wijken van de minimaal noodzakelijk afstand tussen spoor en geluidsscherm. Hierdoor creëert men geen (groen)onderhoudsstrook, maar als het geluidsscherm van glas wordt is deze ook niet nodig. Vraag: Eenzelfde discussie als vanavond heeft enkele jaren geleden plaatsgevonden in Terhagen, waar destijds ook flink verzet tegen is geweest. Nu wordt opnieuw vanuit een kantoorsituatie bedacht wat wij als bewoners wel allemaal niet nodig zouden hebben. Waarom is niet aan de voorkant gevraagd wat de belangen van de bewoners zijn? Antwoord: Avonden als deze zijn bedoeld om te luisteren naar de bewoners en erachter te komen wat er leeft en hoe het leeft. Maar dat is een duidelijk verhaal gebleken. Vraag: In het begin van het verhaal wordt gesproken over het aantal db op de woningen. Is het nu daadwerkelijk een meting of is het een berekening? En als het een meting is, waar wordt dan gemeten? Antwoord: Er wordt altijd gerekend en niet gemeten. Dit vanwege het feit dat het over een langere duur bekeken moet worden. Een meting krijg je niet op één dag geregeld. Daarvoor worden modellen gemaakt waarbij het geluid van het spoorweglawaai wordt nagebootst en de geluidsbelasting op de betreffende gevel wordt berekend. Vraag: Als men langs een autosnelweg woont, heeft men continue geluid. Als men naast de Babbelaer woont, dan heeft men 10 seconden geluid. Daarna is het stil. Antwoord: De autosnelweg heeft inderdaad een continu geluid en het betreffende model is hier dan ook op gebaseerd. Bij treinlawaai komt nu een trein langs en wellicht een half uur later weer één. Dit geluid wordt gesommeerd en berekend op de betreffende gevel. Eén en ander volgens een akoestische berekening. Vraag: Wordt hier dan uitgegaan van straatniveau? Antwoord: Nee, hierbij wordt uitgegaan van gevelniveau, rekening houdend met het reliëf in maaiveld en de aanwezigheid van leefruimten op de verschillende verdiepingen van de betreffende woning. 2 van 5
Vraag: Hoe wordt omgegaan met de aanwezige gasleiding? Antwoord: Van het betreffende gebied is een KLIC-melding (Kabels- en Leidingen Informatie) uitgevoerd. Deze melding geeft inzicht in alle aanwezige kabels en leidingen, waar vervolgens bij de uitwerking van de verschillende geluidsschermen rekening mee gehouden zal worden. Vraag: De woningen worden door deze ingreep minder waard. Hoe wordt hiermee omgegaan? Antwoord: wat betreft daling woningwaarde kan ik geen antwoord op geven. Het wordt meegenomen. Vraag: Waarom wordt opeens gesubsidieerd vanuit VROM en gaat het erom dat even snel subsidie binnengehaald wordt om geluidsschermen te plaatsen? Wij zijn er niet van gediend, om opeens een wal of geluidsscherm voor ons raam te hebben staan. Antwoord: Het betreft hier een saneringssituatie waarbij de gemeente de plicht heeft een saneringsprogramma op te stellen. De kosten voor het realiseren van geluidschermen worden door het Rijk vergoed. Vraag: Zoals door u aangegeven krijgt u vanuit het ministerie de opdracht om de geluidsschermen te plaatsen. Als u nu eens een verzoek doet richting het ministerie om dat niet te doen, omdat de grote meerderheid hier aanwezig daar op tegen is, dan is het probleem opgelost en wordt ook nog een hoop geld bespaard. Antwoord: De mening van de aanwezigen wordt meegenomen in het planproces. Vraag: In 1981 heb ik de vraag gesteld aan de gemeente of het mogelijk was een geluidsscherm te krijgen langs de Stationsstraat. Dit werd intern bij de gemeente nagegaan en wat bleek; de NS had bezwaar tegen geluidsschermen op deze locatie in verband met het zicht van de machinist op de spoorwegovergang. Nu, enkele jaren later, hoeft de machinist geen zicht meer te hebben op deze overweg? Antwoord: In de uitwerking van de verschillende geluidsschermen wordt gewerkt met kijk- en zichthoeken voor zowel wegverkeer als spoorverkeer. Hier wordt dus rekening mee gehouden. Vraag: De hele avond wordt gesproken over geluid. Waarom hebben we het niet eens over trillingen? Iedere goederentrein zorgt voor trillingen, maar daar wordt niets over gezegd. Antwoord: Op dit moment kunnen we hier geen antwoord op geven. Deze vraag zullen wij voorleggen aan BSV. Mocht het tot plaatsing van geluidsschermen komen, dan zal ook een nulmeting uitgevoerd worden om de huidige situatie inzichtelijk te hebben, mochten zich in een later stadium problemen voordoen. Vraag: Wordt rekening gehouden met de geluidsoverlast welke nu zal ontstaan door het wegverkeer? Normaliter vloeit het wegverkeerslawaai weg richting het spoor, maar met de nieuwe situatie zal dit teruggekaatst worden richting de woningen. Antwoord: De geluidsschermen die gebouwd gaan worden zijn cassetteschermen die aan beide zijden absorberend moeten worden uitgevoerd. De reflectie van het wegverkeerslawaai zal dus grotendeels geabsorbeerd worden. Vraag: In hoeverre kunnen wij als bewoners bezwaar maken tegen deze plannen? En bij wie? Antwoord: Via de Awb-procedure (Algemene wet bestuursrecht) van 6 weken kan bezwaar gemaakt worden. Vraag: Sinds kort is een soort participatiewet ontstaan, waarbij men aangeeft dat meer ruimte is voor initiatieven van burgers en wat men wil. Alle partijen gaan hierbij op een gelijkwaardige manier met elkaar om tafel zitten om te bekijken en te bespreken wat we kunnen bereiken vanuit alle kanten (bewoners, gemeenten, ProRail, etc.). Aan de ene kant moet de gemeente dan ook niet meer roepen dat de Rijksoverheid dit wil, maar andere kant moeten de bewoners elkaar dan ook de ruimte geven om te bekijken wat we wel kunnen. En dat kan op dit moment ook; dus niet; dit is de wet, zo doen we het. Nee, wat zijn ieders belangen, wat willen we samen. Hierin ga je dan zoeken naar de oplossing. Maar dat is geen makkelijke weg. Antwoord: Dat is precies de insteek die is gekozen en daarom is ook deze informatieavond georganiseerd. Vraag: Mogen wij aannemen dat u als wethouder op korte termijn naar het ministerie gaat met onze wensen? Antwoord: Wij zullen richting het ministerie duidelijk maken dat u de geluidsschermen niet wil. Vraag: Deze bijeenkomst is zoals u aangeeft een eerste stap, wat ons betreft hoeft de tweede stap niet gemaakt te worden. Wij kunnen ons nu wel met z n allen verenigen en zelf de procedure in beweging brengen, maar ik denk dat het nu uw plicht is, als onze vertegenwoordigers, om dit verhaal mee te nemen naar het ministerie. Antwoord: Dat is inmiddels duidelijk genoeg en zullen we dan ook doen. Vraag: Nu duidelijk is geworden hoe de aanwezigen tegenover de geluidsschermen staan en u stappen gaat ondernemen richting het ministerie, worden wij dan hier ook van op de hoogte gehouden? 3 van 5
Antwoord: Daar zijn geen geheimen over. Als overheid moet men zich in dit soort situaties kwetsbaar durven op te stellen. Vraag: Aangegeven wordt dat we bij het begin staan, ondanks dat ik sterk de indruk heb dat er vooringenomen standpunten zijn, althans zo lijkt het in de presentatie. Wat mijn inziens essentieel is, is of men als gemeente, die ook een belangrijk stuk van regelgeving en procedures omtrent dit soort zaken kent en dus erkentelijk voor de burgers willen zijn, dan ook bereid is om te zeggen; even een streep door dit verhaal, we kennen de mening van de burger en we gaan hen ondersteunen om die mening vorm te geven richting het ministerie. Dat vraagt dus een actieve houding en niet alleen de meningen meenemen. Antwoord: Neemt u van ons aan dat het afgegeven signaal heel erg serieus wordt genomen. Wij als politiek bestuurders zijn er voor u als burger, maar dan vragen wij ook uw begrip dat wij als bestuurders ons kwetsbaar durven opstellen richting die burgers en aan de voorkant dan ook naar uw mening vragen. Vraag: Kan het achtergrondgeluid, dus het geluid zonder voorbijrazende treinen, ook inzichtelijk worden gemaakt en vergeleken worden met het geluid dat de treinen produceren? Antwoord: Dit zullen wij nader uitzoeken en in een later stadium met u terugkoppelen. Vraag: Hoe worden de geluidsschermen gefundeerd? Ik vraag dit in verband met de afvoer van het regenwater. Dit regenwater stroomt nu richting het spoor, maar als de geluidsschermen op een opstaande funderingsrand komen te staan, kan het water niet weg en loopt het via een tweetal open luiken regelrecht mijn kelder in. Kan hier in de uitwerking rekening mee worden gehouden? Antwoord: Mocht het komen tot geluidsschermen, dan is dit zeker een aandachtspunt. Vraag: Tegenwoordig past men fluistertreinen toe om het geluid te reduceren, maar dat betreft alleen passagierstreinen. Hoe zit dat met de (oudere en zeer belastende) goederentreinen? En wat is hier de invloed van de gemeente op? Antwoord: Dit is een aandachtspunt wat we bij BSV zullen aankaarten. Vraag: Ik werk zelf bij de NS en ken heel wat trajecten waar aan de binnenkant van de rails gummyblokken zijn geplaatst voor geluidsdemping. Is dat niet een stuk goedkoper dan de Berlijnse muur die men wil gaan aanbrengen? Antwoord: U vraagt dus eigenlijk om nogmaals goed te kijken naar de bronmaatregelen. Ook dit zal als aandachtspunt meegenomen worden bij het overleg met BSV. Vraag: Is gevelisolatie ook een optie? Antwoord: De sanering van geluid wordt aangepakt volgens een 3-trapsraket, waarbij gevelisolatie een laatste optie is. Als eerste wordt gekeken naar de bron, vervolgens naar de overdracht en als laatste naar de gevelmaatregelen. Vraag: Wie wil zitting nemen in een comité dat, samen met de gemeente, een vuist gaat maken tegen deze plannen? Antwoord: Na afloop kunnen mensen zich bij Leon van den Akker opgeven die plaats willen nemen in dit comité. Voorstel is een klein comité te vormen, waarbij elke verschillende locatie van de geplande geluidsschermen is vertegenwoordigd. Vraag: Waarom mag BSV de bronbestrijding (aanbrengen van betonnen liggers) tot 2025 uitstellen? Is toch niet logisch dat nu de overdracht wordt aangepakt en niet de bron. Antwoord: Ook dit zal als aandachtspunt meegenomen worden bij het overleg met BSV. Vraag: Kunt u een toezegging doen wanneer we weer geïnformeerd worden? Antwoord: Het is lastig om nu een datum te noemen, aangezien afspraken met ProRail, BSV, etc. nog ingepland moeten worden. Afgesproken wordt dat de nieuwe datum in onderhavig verslag wordt opgenomen. 5. Algemene opmerkingen vanuit de aanwezigen Ik wil u graag wijzen op een onvolkomenheid in uw onderzoek, waarom u deze maatregel wil nemen. Je hebt twee dingen. Enerzijds is er geluid. Geluid is meetbaar en dat hebben uw experts ook gedaan, maar anderzijds is er ook geluidsoverlast en dat is niet meetbaar. In ieder geval niet in cijfers, maar wel in gevoelswaarde. Deze gevoelswaarde, zoals ook merkbaar bij de aanwezigen in deze zaal, is tegenover de voorgenomen maatregelen heel duidelijk negatief. Daarnaast moet een maatregel ook altijd een probleem oplossen, maar zoals u vanuit de zaal meekrijgt, leeft er eigenlijk geen probleem. 4 van 5
Als ik voor mezelf spreek kan ik zeggen dat mijn overlast niet tot nauwelijks is. Een geluidsscherm van 4 meter voor mijn huis aan de Stationsstraat zou dan geen probleem oplossen, maar wel een aantal problemen met zich meebrengen. Denk hierbij aan de woningwaarde, veiligheid (inbraak), lichtinval, temperatuur in huis, mede door de lichtinval. Daar mag wat mij betreft ook rekening mee worden gehouden. Mijn inziens is het meer dan alleen de cijfers van; hoeveel geluid is aanwezig. Er is meer. Ik woon sinds 34 jaar in het laatste huis aan de Stationsstraat en ik heb na het ontvangen van deze uitnodiging eens gemeten hoe lang het duurt voordat een trein langs is. Dit is 12-15 seconden. Acht treinen per uur maakt 2 minuten overlast. Wij hebben geen overlast van de treinen, wij hebben veel meer last van de gaande en komende jeugd van de Mondial. Daar wordt al jaren niets, of bijna niets aan gedaan. Afsluitende woorden Wethouder Hendrix: Als bestuurder ben je er in eerste instantie voor je inwoners. Maar we hebben hier te maken met een wettelijk kader. Daarnaast hecht de Rijksoverheid niet veel waarde aan de meningen van de inwoners. Het probleem is dat de wet voorschrijft dat iets gedaan moet worden aan geluid, als men boven een bepaalde norm zit. Maar als niemand dat wil, waarom zou je dat dan gaan doen? Nu kunnen we als gemeente wachten tot 2018 en ProRail begint met de aanleg van de geluidsschermen, maar dan waren geen informatieavonden en inspraakmomenten geweest. Wij kunnen beter die handschoen nu oppakken en in het voortraject, want daar zitten we nu, de plannen kenbaar maken en kijken hoe het leeft bij de bewoners. Alle argumenten die u vanavond heeft gegeven zijn valide argumenten om richting BSV (Bureau Sanering Verkeerslawaai) een krachtig signaal af te geven. Daarvoor zitten we vanavond ook bij elkaar. Als u de geluidsschermen niet wilt, dan zullen we samen naar wegen moeten zoeken hoe we het wel kunnen doen. 6. Nieuwe datum informatieavond Een nieuwe datum is op dit moment nog niet bekend. Nb. 1. Mochten nog vragen bij de aanwezigen zijn die men niet tijdens de bijeenkomst heeft (kunnen) stellen, dan kunnen deze per email gesteld worden. Hiervoor kan het emailadres gebruikt worden, waarmee de bewoners zich ook voor deze avond hebben aangemeld. Beschikt u niet over email, dan is het te allen tijde mogelijk contact op te nemen met uw gemeente. Nb. 2. Aanwezigen die op de presentielijst hebben aangegeven graag een papieren versie van dit verslag, inclusief bijlagen te willen ontvangen, zullen dit per post toegestuurd krijgen. Bijlage(n) bij dit verslag: 1. Presentatie IMD/RUD 2. Presentatie bureau VERBEEK Opgesteld door: 5 van 5