Gipsverbanden
2
Inleiding U heeft p de afdeling Spedeisende Hulp f p de gipskamer een (kunststf) gipsverband gekregen. Deze flder infrmeert u he u hiermee m met gaan; waar u rekening mee met huden bij de verwijdering van het (kunststf) gips; wat u met den bij klachten en waar u terecht kunt met vragen. Het is ged u te realiseren dat vr u persnlijk de situatie anders kan zijn dan in de flder is beschreven. Het gipsverband U hebt een gipsverband m uw arm f been gekregen. Een verband van kunststf f gips zrgt ervr dat het deel in het gips rust krijgt en niet meer kan bewegen. Bij een btbreuk bijvrbeeld zrgt z n verband ervr dat de btten in de gede stand blijven staan en kunnen genezen. Bij een beschadigd gewricht f bij beschadigde pezen zrgt het ervr dat deze rust krijgen. Hiernder vlgen enkele tips: Stevigheid Gips is pas na 48 uur hard. De eerste 2 dagen met u er dus vrzichtig mee zijn. Laat het gips niet p een harde rand rusten, maar p een zachte nderlaag. Circulair (vlledig m het lichaamsdeel heen) kunststfgips is al na 30 minuten vlledig hard en u heft dus minder lang vrzichtig te zijn. Gips en water Gips mag niet nat wrden. Circulair kunststfgips kan wel tegen water, maar de katenen kus en watten ernder niet. Bescherm het gips f kunststfgips dus bij het duchen met een speciale badkus. Een speciale duchehes is verkrijgbaar in winkels van Osterlengte f bij de Vegr thuiszrgwinkel. Vr deze badkus dient u te betalen (ziektekstenverzekeraars vergeden deze meestal niet). Het is belangrijk z krt mgelijk te duchen. Zwelling Vral in de eerste week is het belangrijk dat u uw ingegipste arm f been mhg hudt. Dit zrgt ervr dat de bestaande zwelling afneemt en vrkmt dat de zwelling teneemt. U mag geen sling f draagdek gebruiken, mdat de arm zich in dit geval niet hg bevindt f leg de arm p een hge rugleuning van uw stel. Zrgt u ervr dat uw hand hger is dan de ellebg en de ellebg hger dan uw schuder. U kunt bijvrbeeld de nderarm verdag p uw hfd leggen. 's Nachts kunt u uw arm eventueel p een kussen leggen. 3
Is uw been gezwllen, legt u deze dan p een f meerdere kussens. Het is belangrijk dat de tenen hger liggen dan de schuder. 's Nachts kunt u een kussen nder uw matras leggen aan het veteneind. U det er ged aan m niet teveel te lpen (met uw krukken), mdat het been dan lang naar beneden hangt. Oefeningen Het is belangrijk dat u efeningen det m de bledsmlp te stimuleren. Maar k m niet ingegipste gewrichten sepel te huden en de spierkracht zveel mgelijk te behuden. Prbeert u de vlgende efeningen enkele malen per dag te den en minimaal vijf keer achter elkaar. Armefeningen: maak drie tellen lang een stevige vuist, strek de vingers vervlgens 3 tellen. Draai rndjes met de schuder: ga in een iets vrvergebgen huding staan en maak een beweging alsf u uderwets kffie maalt. Als de ellebg niet is ingegipst: strek en buig de ellebg dan. beenefeningen: trek de tenen naar u te (richting van uw neus) gedurende 3 tellen. Druk de tenen hierna 3 tellen lang van u af. Til zittend het gestrekte been gedurende 3 tellen p. Indien de knie niet is ingegipst: buig en strekt u dan de knie. Ellebgkrukken Een gipsspalk mag u niet belasten, mdat die dan breekt. U mag dus niet lpen f staan znder het gebruik van krukken. U krijgt een recept, waarmee u ellebgkrukken kunt lenen bij de thuiszrg. Wanneer de arts dit met u heeft besprken, dan mag u circulair gips en kunststfgips belasten. U krijgt hierver instructies mee (afhankelijk van uw letsel). Lpgips Als u lpgips heeft, zrgt u er dan vr dat u met het ingegipste been niet gaat slepen. Lp daarm z nrmaal mgelijk. Omdat u uw enkel niet kunt gebruiken, met u met kleine stapjes lpen. Onder het lpgips is in het algemeen een zl bevestigd, die u kunt lsmaken wanneer u naar bed gaat. Deze zl is vaak dikker dan de zl van uw schenen. 4
Om te zrgen dat u hiervan bij het lpen geen last heeft, kunt u aan het niet ingegipste been een schen dragen met een zl f hak van vergelijkbare dikte f hgte. Bij een lpgipsverband met u uw been ndersteunen als u zit. Dit kunt u den dr uw been bijvrbeeld p een krukje te leggen. Dit vrkmt zwelling. Jeuk en huidbeschadiging Jeuk wrdt meestal verrzaakt dr vcht tussen de huid en het gipsverband. Als u last krijgt van jeuk, kunt u dit bestrijden dr de ruimte tussen de huid en het gipsverband vrzichtig drg te föhnen (pas p, niet te warm in verband met verbranding!). Ok is er een anti-jeuk spray vr gipsverbanden verkrijgbaar bij uw aptheek. Gebruik in elk geval geen scherpe vrwerpen, zals een breinaald m de jeuk te bestrijden. Dit kan ernstige huidbeschadigingen verrzaken. Huidbeschadigingen kunnen k ntstaan dr kleine vrwerpen die tussen het gips en uw huid terechtkmen. Vral kleine kinderen hebben de neiging speeltjes in het gips te verstppen. Maatregelen tegen trmbse Wanneer er p medische grnden geen bezwaren zijn, wrden bij een gipsbeen vaak bledverdunnende medicijnen vrgeschreven tegen trmbse. Dit is verstandig bij een bvenbeengips, maar sms k bij een nderbeengips. Het kan wrden gegeven in de vrm van tabletten, maar k in de vrm van injecties nder de huid. Dit laatste kan iemand u leren maar k de wijkverpleeghulp kan hiervr wrden ingeschakeld. Wanneer u cntact met pnemen Neemt u telefnisch cntact met ns p, wanneer ndanks het hghuden van uw been f arm: uw vingers f tenen gaan tintelen, dik wrden, f paars-blauw verkleuren; u uw vingers f tenen niet f nauwelijks kunt bewegen. Het gipsverband pijn verrzaakt f knelt (pijn p de plaats van de breuk is meestal niet verntrustend); uw gips gebrken is. In geval van een lpgips mag u het gips dan niet meer belasten; uw gips nat en slap gewrden is. 5
Verwijderen van het gips Als u naar het ziekenhuis kmt mdat het nderbeengips eraf mag, dan raden wij u aan m een veterschen f andere stevige schen mee te nemen. Wellicht kunt u namelijk weer gaan lpen. Bij het verwijderen van circulair gips f kunststfgips van het been, is het belangrijk dat u ellebgkrukken meeneemt. Dit mdat de kans grt is, dat na een gipsbehandeling uw spieren en gewrichten stijf zijn gewrden. Om deze reden kunt f mag u ng niet ged lpen p het belaste been. Krt na het verwijderen van een circulair gips f kunststfgips van het been kan er zwelling ptreden van het been. Als er na het verwijderen van het gips zwelling ntstaat, neemt deze in de lp van de dag te en is 's avnds het sterkst. Dit is niet verntrustend, de zwelling verdwijnt langzamerhand vanzelf. U kunt de klachten verminderen dr het been f de arm niet te veel te belasten en hger te leggen f verdag een elastische kus te dragen ('s nachts afden). Vragen Heeft u ng vragen f prblemen, stelt u ze dan gerust aan de arts f aan de gipsverbandmeesters p de gipskamer. U kunt cntact pnemen met het ziekenhuis via telefnnummer 088-066 1000 en vragen naar de gipskamer, p zwel lcatie Delfzicht als p lcatie Lucas, afhankelijk van waar u wnt. 6
7
Lcatie Delfzicht Jachtlaan 50 Pstbus 30.000 9930 RA Delfzijl Lcatie Lucas Gassingel 18 Pstbus 30.000 9670 RA Winschten Telefn: 088-066 1000 E-mail: inf@zg.nl Website: www.zg.nl OZG (12-15) CHI 431 8