Toelichting RI&E Formats Bioscopen Achtergrond Iedere werkgever in Nederland moet een Risico Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) opstellen. De grondslag hiervoor ligt in de Arbowet (artikel 5.1 t/m 5.6). Om de bioscopen en filmtheaters hierin behulpzaam behulpzaam te zijn, zijn er diverse door de NVBF ontwikkeld waar gebruik van kan worden gemaakt: 1. Het document RI&E Format en Plan van Aanpak Bioscopen 2. Het document RI&E Maatregelenboek Bioscopen Vragen en antwoorden lijst 1.Ben ik als expolitant/vertoner verplicht een RI&E uit te voeren? Ja. De RI&E is opgenomen in de wet. Iedere werkgever, dus ook een exploitant/vertoner, moet een RI&E opstellen. 2. Wat houdt een RI&E nu precies in? Met een RI&E wordt inzichtelijk gemaakt wat de (arbo-)risico s zijn in het bioscoopbedrijf; worden inzichten verkregen in het arbobeleid, de eigen arbeidsomstandigheden en de wijze waarop die kunnen worden verbeterd. 3.De NVB heeft formats beschikbaar gesteld aan de NVB-leden. Als deze worden opgevolgd, is dat dan voldoende? De oude RI&E, versie 2007, was verouderd. Veel zaken hadden nog betrekking op gedateerde wetgeving. 1
De nieuwe formats zijn op 25 februari 2014 én 12 maart 2016 inhoudelijk beoordeeld door een gecertificeerde (arbo)kerndeskundige conform de Arbowet. De kerndeskundige heeft enkele aanbevelingen gedaan (beoordelingsverslagen: 25 februari 2014 en 12 maart 2016). Deze zijn overgenomen in de formats. Daarmee voldoet het RI&E-instrument van de NVB aan de actuele wettelijke eisen. 4.Na opvolging van de formats: is er dan nog toetsing nodig? Met de beschikbaar gestelde NVB-formats wordt voorkomen dat een externe, ingehuurde (arbo)kerndeskundige het wiel opnieuw moet uitvinden. Dit scheelt inhuur van tijd (en geld). De exploitant, of namens hem: de preventiemedewerker, kan de RI&E in eigen beheer uitvoeren. Deze hoeft daarna slechts door een kerndeskundige te worden getoetst. Zo is de Arbodienst Arbobutler (http://www.arbobutler.nl) één van de organisaties die een dergelijke, eenvoudige toets, kan uitvoeren. 5. Hoe verhouden de formats RI&E en Plan van Aanpak RI&E zich tot het Maatregelenboek RI&E Bioscopen? In het RI&E en Plan van Aanpak RI&E worden de risico s beschreven en (in het kort ) de maatregelen opgesomd die genomen kunnen worden. Het RI&E Bioscopen Maatregelenboek is een (zeer uitgebreide) opsomming van alle maatregelen om alle risico s te kunnen beheersen/beteugelen. Deze maatregelen volgen direct uit de Arbocatalogus voor het Bioscoopbedrijf of wetgeving. 6. Is er een voorbeeld beschikbaar? Ja. Aan de hand van het voorbeeld werkzaamheden kantoor en werkplek zal e.e.a. inzichtelijk worden gemaakt. De letterlijke tekst in het format RI&E en Plan van Aanpak RI&E onder 1.1 a. (zie pagina 2) luidt: Onderwerp Risico / Tekortkoming 1.1. Werkzaamheden kantoor a.onjuist gebruik (of materiaal) van beeldscherm (werkplek), stoel en tafel; RisicoScore Maatregel Korte samenvatting: zie onder Voor meer uitleg per maatregel: kijk in het Maatregelenboek (zie bijlage) a. a.zorg voor een ergonomische beeldschermwerkplek, kantoorstoel en tafel RisicoKlasse a. a. Geadviseerde Actie Verantwoordelijke Een (arbo) risico/tekortkoming voor kantoorpersoneel is dat zij op onjuiste wijze gebruik maken (of materiaal) van beeldscherm e.d. 2
De maatregel korte samenvatting luidt zorg voor een ergonomische beeldschermwerkplek, kantoorstoel en tafel. In het Maatregelenboek RI&E Bioscopen kan deze korte omschrijving van de maatregel, indien gewenst, nader worden geraadpleegd. Dat kan, in dit voorbeeld, door bij 1.1 onder a. in het RI&E Maatregelenboek de drie aangegeven linkjes aan te klikken. Daarmee kom je vanzelf uit in de Arbocatalogus voor het Bioscoopbedrijf op de onderdelen die van doen hebben met werkzaamheden kantoor/ergonomie. De letterlijke tekst in het format RI&E Bioscopen het maatregelenboek bij 1.1 onder a. luidt: 1.1.Werkzaamheden kantoor a.ergonomische beeldschermwerkplek, kantoorstoel en tafel http://bioscoop.dearbocatalogus.nl/node/338 http://bioscoop.dearbocatalogus.nl/node/339 http://bioscoop.dearbocatalogus.nl/node/340 OPMERKING Het verdient dus aanbeveling om: - het document RI&E en Plan van aanpak RI&E uit te printen ; én - het document het maatregelenboek te raadplegen, m.b.v. de computer door het aanklikken van de linkjes. 7. Met de uitleg van vraag 5 en 6: wat wordt van de exploitant of de preventiemedewerker verwacht? De exploitant (of namens hem: de preventiemedewerker) moet nagaan wat de risicoscore is en de riscioklasse. Daaruit volgt vanzelf wat de actie is die moet worden ondernomen. Met de tool Risicobeoordeling en Bepaling Risicoklasse, zoals aangereikt door ArboButler, kan dit worden uitgewerkt (zie daarvoor de bijlage, onderaan dit document). Aan de hand van bovenstaand voorbeeld werkzaamheden kantoor en werkplek zal e.e.a. worden verduidelijkt: De exploitant (of namens hem de preventiemedewerker) is van mening dat voor de werknemers het kantoor naar behoren is ingericht. Het kantoor voldoet zogezegd aan de ergonomische (kantoor/werk) beginselen. De kans dat de werknemers enig gevaar lopen wordt daarom op practisch onmogelijk ingeschat. Daar hoort een W-score bij van 0,2 (zie de tabel, in de bijlage). De werknemers voeren, gemiddeld, wekelijks bepaalde werkzaamheden uit op de computer. Daarmee worden deze, o.g.v. de B-score, gelijkgesteld aan de factor 3 (zie de tabel, in de bijlage). 3
Het effect dat de blootstelling heeft voor de betrokken werknemers wordt door de exploitant (of namens hem de preventiemedewerker) als belangrijk letsel, met verzuim ingeschat. Daarbij hoort een E-score van 3. Als rekensom (zie tabel in de bijlage) komt hieruit naar voren (W x B x E) = 0,2 x 3 x 3 = 1,8 Deze risicocore van 1,8 is (dus) 20. Daaruit volgt, o.g.v. het tabel, dat de risicoklasse als Laag kan worden ingeschat De geadviseerde actie, o.g.v. het tabel luidt daarmee Risico wellicht aanvaardbaar. Bovenstaande leidt dan tot de volgende invulling in het format: Onderwerp Risico / Tekortkoming 1.2. Werkzaamheden kantoor a.onjuist gebruik (of materiaal) van beeldscherm (werkplek), stoel en tafel; RisicoScore Maatregel Korte samenvatting: zie onder Voor meer uitleg per maatregel: kijk in het Maatregelenboek (zie bijlage) a. 20 a.zorg voor een ergonomische beeldschermwerkplek, kantoorstoel en tafel RisicoKlasse a.laag Geadviseerde Actie a.risico aanvaardbaar Verantwoordelijke Vanzelfsprekend is dit een hulpmiddel, een tool om tot een inschatting te kunnen komen. Uitgangspunt is en blijft -Bezie alle risico s in onderling verband; -Gebruik gewoon het gezonde verstand ; -Wijs 1 of meerdere werknemers aan die zich kunnen richten op de RI&E ( preventiewerk ) waarmee arbo- en arbobeleid een plek krijgt in de organisatie; én -Bij twijfel: laat je goed informeren door de (arbo)kerndeskundige. Auteur: Jan Huib Pannekoek Toelichting Formats RI&E bioscopen 4
Bijlage Risicobeoordeling en Risicoklasse In deze bijlage is een eenvoudige methodiek opgenomen, waarmee een risico-score kan worden vastgesteld, waarmee alle geconstateerde risico s in verschillende klassen van ernst kunnen worden ingedeeld. Deze indeling in risicoklassen vormt de basis bij het vaststellen van prioriteiten in het treffen van maatregelen, wanneer de middelen (het budget en/of de beschikbare menskracht) het niet toelaten om alle geconstateerde risico s binnen afzienbare tijd na het uitvoeren van de RI&E uit te voeren. Risico s uit een lagere klasse mogen vanzelfsprekend eerder worden opgelost dan op basis van de risicoklasse wordt aangegeven. Het oplossen van risico s uit de hogere klassen mag echter niet worden uitgesteld op basis van ontbrekende middelen. Die middelen behoren dan vrijgemaakt te worden, om de risico s op te heffen binnen de aangegeven termijn. Bepaling Risicoklasse Deze ranking methode is een instrument waarmee zeer uiteenlopende risico s reproduceerbaar kunnen worden vergeleken. De betrouwbaarheid van het resultaat hangt sterk af van de juiste inschatting van de verschillende parameters. Gebruik daarbij ook altijd het gezond verstand. Wees kritisch ten aanzien van de resultaten van deze methode. Houd bij het stellen van prioriteiten ook rekening met het aantal werknemers dat aan het risico wordt blootgesteld. Onderstaande tabel geeft de risicoscore en de risicoklasse met de termijn van oplossen. Risicoscore (R) Risicoklasse Geadviseerde actie R 200 Urgent Directe actie noodzakelijk 70 < R < 200 Hoog Binnen een jaar verhelpen 20 < R < 70 Matig Binnen 1-3 jaar verhelpen R 20 Laag (Risico wellicht aanvaardbaar) De ernst van een risico (R=Risicoscore: R = W x B x E), hierin is afhankelijk van : 1. de waarschijnlijkheid dat werknemers aan het gevaar worden blootgesteld (W) 2. de frequentie waarmee deze blootstelling optreedt (B) 3. het effect dat de blootstelling heeft voor de betrokken werknemers (E). Waarschijnlijkheid ( kans ) W Zeker te verwachten 10 Goed mogelijk 6 Ongewoon, maar wel mogelijk 3 Onwaarschijnlijk, maar in grensgeval of op lange termijn mogelijk 1 Denkbaar maar onwaarschijnlijk 0,5 Praktisch onmogelijk 0,2 Bijna niet denkbaar 0,1 5
Blootstellingstijd ( hoe lang per arbeidsinzet ) B Voortdurend 10 Dagelijks tijdens werkuren 6 Wekelijks of incidenteel 3 Maandelijks 2 Een enkele keer per jaar / zelden 1 Eéns per jaar of minder / zeer zelden 0,5 Effect Materiële schade E Catastrofe: Vele doden 100 Ramp, enkele doden Schade > 250.000,= 40 Zeer ernstig, één dode Schade > 100.000,= 15 Ernstig, blijvend letsel en/of invaliditeit Schade > 25.000,= 7 Belangrijk letsel (met verzuim) 3 Gering letsel zonder verzuim 1 6