Plakkaat van Verlatinghe 1581 DE NEDERLANDSE ONAFHANKELIJKHEIDSVERKLARING PROBUS 84 10 MEI 2012 JACQUES VAN DER JAGT
Inhoudsopgave 1. Fasen Opstand 2. Totstandkoming Plakkaat 3. Inhoud algemeen 4. Politieke theorie 5. Grieven 6. Afzetting 7. Rechtsgevolgen 8. Internationale erkenning 9. Ontwikkeling Republiek 10. Invloed: Engeland 17 e eeuw 11. Invloed: Amerika, Declaration of Independance 12. Zo Hollands
1. Fasen Opstand 1568 1618 Opstand Verzetsfase 1566 Smeekschrift Edelen 1576 Pacificatie van Gent 1579 Unie van Utrecht 1579 Afbreken onderhandelingen Keulen
Revolutiefase 1581 Plakkaat van Verlatinghe 1584 Willem van Oranje 1585 Val van Antwerpen 1588 Republiek 1609 1621 Twaalfjarig bestand 1648 Vrede van Munster
2. Totstandkoming Plakkaat Staten Generaal Rondreizend Antwerpen Den Haag Data totstandkoming - 6 juni 1581 verzoek aan provincies - 10 juni antwoord provincies cie Andries Hessels - 14 juni principebeslissing Staten Generaal tot afzwering Philips II 2 e cie Hessels - 22 juli definitieve beslissing Staten Generaal opdracht aan Jan van Asseliers - 26 juli Staten Generaal nemen wet aan Plakkaat van Verlatinghe
Cie Hessels Andries Hessels : Jacques Tayaert : Jacob Valeke : Pieter van Dieren: griffier Staten Generaal pensionaris Gent pensionaris Goes pensionaris Mechelen Jan van Asseliers: audiencier Staten Generaal
Brabant, Gelderland (Gelre), Vlaanderen, Holland, Zeeland, Friesland, Mechelen, Utrecht, Overijssel
3. Inhoud Algemeen Pamfletten 10.000 Onafhankelijkheidsverklaring Politiek ideologisch Juridisch Structuur Considerans Grieven Afzetting Rechtsgevolgen
Redeneerlijn Stap 1.: als een koning zijn volk onderdrukt, mag het volk hem afzetten Stap 2.: de koning van Spanje heeft de provincies onderdrukt Stap 3.: de provincies zetten de koning af
4. De Politieke theorie Rechtmatigheid verzet tegen vorst Middeleeuwen Alle macht komt van God Inperkingen Natuurrecht Positief recht: privileges Blijde inkomste - 1356 Reformatie In Plakkaat religie secundair
4.a. Tekst considerans algemeen bekend dat een vorst van een land door God tot hoofd van zijn onderdanen is aangesteld om dezen te beschermen en dat de onderdanen niet door God geschapen zijn ten behoeve van de vorst de vorst is er ter wille van de onderdanen Wanneer hij dit niet doet en hen als slaven te bevelen en te gebruiken, moet hij als een tiran worden beschouwd Dan staat het zijn onderdanen vrij hem niet meer als vorst te erkennen maar hem te verlaten. Natuurrecht
5. Grieven 2/3 van de tekst Positiefrechtelijk: aantasting privileges Chronologisch verhaal Bronnen o.a. Apologie Willem van Oranje
Apologie Willem van Oranje
Thema s Constitutie Representatie: Staten Generaal/ Staten Petitierecht Justitie Ambten Leger Belastingen Handel Burgeroorlog Godsdienst gewetensvrijheid
6. Afzetting - Verlatinghe Tekst Daarom maken wij bekend dat wij de koning van Spanje hebben verklaard en verklaren bij dezen ipso iure vervallen te zijn van zijn heerschappij, jurisdictie en erfelijke aanspraken op deze landen. Wij zijn niet van zins hem voortaan in enige zaken als vorst te erkennen Wij verklaren.. alle ambtsdragers ontslagen van de eed die zij de koning van Spanje hebben gezworen - Geen oorlogsverklaring - handel
7. Rechtsgevolgen Afschaffen beeltenis zegels Eed van trouw aan Staten Generaal Nieuw gezag vastgelegd in iedere transactie Rechtspraak Opkomende handelsnatie: contracten Wegnemen juridische onduidelijkheid Betekenis plakkaat Niet zozeer politiek-ideologisch Maar aanzet tot moderne rechtstaat
8. Internationale erkenning Europa christelijk continent Keizer koning etc. diplomatie Formeel geen erkenning Internationale machtspolitiek Republiek opkomende macht Feitelijk geaccepteerd 1648 Vrede van Munster
9. Ontwikkeling Republiek 1575 1595 1597 1602 1606 1608 1609 1609 1612 Stichting Universiteit Leiden eerste reis Oost-Indië Nova Zembla oprichting VOC reis naar Australië droogmaking Beemster Nieuw-Nederland gesticht Manhattan factorij Hirado Japan Sultan Achmed tekent handelsverdrag
1614 1618 1619 1621 1626 1634 1635 1637 1637 1641 1642 oprichting Noordse compagnie Synode Dordrecht Coen bouwt fort Batavia oprichting WIC aankoop eiland Manhattan Curaçao slavenhandel tulpen Maurits gouverneur Brazilië eerste Statenbijbel Deshima Japan Abel Tasman
10. Invloed Plakkaat :Engeland 17 e eeuw A. Buitenlandse politiek 1585 Declaration Elisabeth I B. Binnenlandse politiek 1688 Glorious Revolution Invloed van plakkaat Niet politieke ideeën Succesverhaal republiek
11. Invloed Plakkaat: Amerika Van 1581 1776: geen soortgelijk document Declaration of Independance 1776 Invloed Plakkaat?? Ja, want: Grote gelijkenis structuur Grote gelijkenis redenering Grote gelijkenis grieven Jefferson, Adams, Franklin Verschillen Theoretisch Plakkaat: plicht koning Declaration: volkssouvereinitiet Stijl: Thomas Jefferson literair politiek Jan van Asseliers - ambtelijk
We hold these truths to be selfevident, that all men are created equal, that they are endowed by their Creator with certain unalienable rights, that among these are life, liberty and the pursuit of happiness. Thomas Jefferson
12. Zo Hollands Staten i.p.v. grote staatslieden Gewone zitting geen historische gebeurtenis Wettelijke regeling boven ideologie economische belangen Geen prachtig document Lange tijd zoek 1918 gevonden Geen 26 juli (4th of July) Maar Zeer invloedrijk
Plakkaat : originele tekst