1 Thomas More Kempen Studiewijzer Studiewijzer Diversiteit OPO-verantwoordelijke: Annelies Demessemaeker Docenten: Eline Bernaerts en Annelies Demessemaeker CAMPUS Vorselaar Domein Lerarenopleiding Bachelor in het onderwijs: kleuteronderwijs verkorte opleiding Semester 3 Academiejaar 2015-2016
Inhoudstafel Inhoudstafel... 1 Lijst van gebruikte afkortingen en symbolen... 1 1 Situering in de opleiding... 2 1.1 ECTS-fiche... 2 1.2 Relevantie voor de praktijk... 2 2 Competenties en doelen... 3 2.1 ECTS-fiche... 3 2.1.1 Algemene competentiesfout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 2.1.2 Algemene beroepsgerichte competentiesfout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 2.1.3 Beroepsspecifieke competenties... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 3 Beginsituatie... 5 3.1 (vereiste) Voorkennis en vaardigheden... 5 3.2 Instaptoetsen en screening... 5 4 Inhouden... 6 4.1 ECTS-fiche... 6 4.2 Opbouw... 6 4.2.1 Deel A... 6 4.2.2 Deel B... 6 4.2.3 Deel C... 6 4.2.4 Deel D... 6 5 Leeromgeving... 8 5.1 Overzicht... 8 5.2 Toelichting... 8 5.2.1 Planning contacttijd... 8 5.2.2 Planning en toelichting verplichte opdrachten... 9 5.3 Leermiddelen... 9 6 Evaluatie... 10 6.1 ECTS-fiche... 10 6.2 Overzicht... 10 6.3 Toelichting... 10 6.3.1 Schriftelijk openboek examen... 10
Lijst van gebruikte afkortingen en symbolen BE Bernaerts Eline DA Demessemaeker Annelies OPO Opleidingsonderdeel
1 Situering in de opleiding 1.1 ECTS-fiche De situering van het OPO Diversiteit vind je terug op de ECTSfiches (http://www.thomasmore.be/). 1.2 Relevantie voor de praktijk Kinderen uit een kansarm milieu en kinderen met een andere, niet-westerse, culturele achtergrond en een andere moedertaal (in het onderwijsjargon spreekt men nog al eens van doelgroepkinderen ) hebben grote kans om steevast uit de boot te vallen in het onderwijs, vaak al vanaf het kleuteronderwijs. Zij kunnen mede daardoor de nodige competenties niet ontwikkelen om in onze samenleving op een volwaardige manier te participeren, met alle persoonlijke en maatschappelijke problemen van dien. In dit OPO staan we uitvoerig stil bij de nodige achtergrondkennis, belangrijke attitudes en pedagogischdidactische inzichten om deze doelgroepkinderen adequaat in hun vorming en ontwikkeling te kunnen begeleiden.
2 Leerresultaten en doelen 2.1 ECTS-fiche De algemene informatie in verband met de leerresultaten die centraal staan in het OPO Diversiteit vind je terug op de ECTSfiches (http://www.thomasmore.be/). De concretere en meer specifieke informatie vind je hier terug. DLR 1 Begeleider van leer- en ontwikkelingsprocessen - De student kan een ontwikkelingsbevorderende omgeving creëren met aandacht voor heterogeniteit. - De student kan leer- en ontwikkelingsprocessen adequaat begeleiden rekening houdend met het taalbeheersingsniveau van de kleuters. - De student kan omgaan met de diversiteit van de groep. DLR 2 Opvoeder - De student kan een positief leefklimaat creëren voor de kinderen in de klasgroep en op school. - De student kan de emancipatie bevorderen. - De student kan door attitudevorming kinderen voorbereiden op individuele ontplooiing en maatschappelijke participatie. - De student kan actuele maatschappelijke ontwikkelingen hanteren in een pedagogische context. - De student kan de fysieke en geestelijke gezondheid van kinderen bevorderen. - De student kan communiceren met kinderen met diverse taalachtergronden in diverse talige situaties. DLR 3 Inhoudelijk expert - De student kan verworven kennis, inzichten en vaardigheden m.b.t. de leergebieden aanwenden. DLR 4 Organisator - De student kan een kindgericht dagverloop creëren. DLR 5 Innovator-onderzoeker - De student kan resultaten van onderwijsontwikkelingswerk en vernieuwende elementen aanwenden en aanbrengen. DLR 6 Partner van ouders - De student kan zich informeren over en discreet omgaan met de gegevens over het kind.
- De student kan met ouders en verzorgers communiceren over hun kind in de school op basis van overleg met collega's of externen. - De student kan in overleg met het team ouders en verzorgers informeren over en betrekken bij het schoolen klasgebeuren rekening houdend met de diversiteit van de ouders - De student kan met ouders en verzorgers dialogeren over opvoeding en onderwijs. - De student kan in Standaardnederlands of een ander passend register adequaat communiceren met ouders en verzorgers met diverse taalachtergronden in diverse talige situaties. - De student kan strategieën ontwikkelen om te communiceren met anderstalige ouders. DLR 7 Lid van het schoolteam - De student kan overleggen en samenwerken. - De student kan zijn pedagogisch-didactische aanpak in het team bespreekbaar maken. - De student kan in Standaardnederlands adequaat in interactie treden met de leden van het schoolteam DLR 8 Partner van externen - De student kan contacten leggen, communiceren en samenwerken met externe instanties. - De student kan in Standaardnederlands adequaat in interactie treden met medewerkers van onderwijsbetrokken initiatieven. DLR 10 Cultuurparticipant - De student kan actuele thema s en ontwikkelingen die gerelateerd zijn aan de inhouden van dit OPO onderscheiden en kritisch benaderen.
3 Beginsituatie 3.1 (vereiste) Voorkennis en vaardigheden De (vereiste) voorkennis en vaardigheden voor het OPO Diversiteit vind je terug op de ECTS-fiches (http://www.thomasmore.be/). 3.2 Instaptoetsen en screening Voor dit OPO zijn geen instaptoetsen of screenings voorzien.
4 Inhouden 4.1 ECTS-fiche De concrete inhouden van het OPO Diversiteit vind je terug op de ECTS-fiches (http://www.thomasmore.be/). 4.2 Opbouw 4.2.1 Deel A In deel A gaan we na waarom omgaan met diversiteit belangrijk is in onze samenleving én waarom dit een plaats krijgt in het curriculum van de opleiding kleuteronderwijs. We bekijken hoe de overheid haar integratiebeleid vormgeeft en we gaan dieper in op waarom omgaan met diversiteit belangrijk is voor en in het onderwijs. 4.2.2 Deel B In deel B staan we stil bij wat omgaan met diversiteit in het onderwijs, ook wel intercultureel onderwijs genoemd, inhoudt. We verkennen een aantal definities om vervolgens in deel C en deel D in te gaan op welke rol jullie als kleuterleid(st)er hierin kunnen spelen. 4.2.3 Deel C Welke competenties hebben kleuterleid(st)ers nodig om te kunnen omgaan met diversiteit, sociaal-culturele ongelijkheid, kansarmoede? We kijken naar een competentieprofiel voor het omgaan met kinderarmoede en sociaal-culturele ongelijkheid in het kleuteronderwijs opgesteld in het kader van een onderzoek van de Koning Boudewijnstichting. Om kinderen hun gedrag, hun noden en behoeften in jouw klas te kunnen begrijpen en deze kinderen maximale ontwikkelingskansen te kunnen geven, is het belangrijk om een zicht te hebben om de context van deze kinderen. We staan stil bij het begrip cultuur en bij twee doelgroepen: kansarmen en vluchtelingen. Daarnaast gaan we dieper in op het begrip religie in het onderwijs, en meer bepaald religieuze diversiteit. 4.2.4 Deel D In deel D gaan we na hoe we kunnen omgaan met diversiteit. In dit deel worden er concrete handvaten aangereikt die jullie als kleuterleid(st)er kunnen helpen om om te gaan met diversiteit in de klaspraktijk. We gaan onder andere dieper in
op: ingrepen in de klaspraktijk die rekening houden met cultuur en thuissituatie; organisatie van tijd en ruimte om het welbevinden en de betrokkenheid van kansarme en allochtone kleuters te verhogen; ouderbetrokkenheid op school; communicatie (TOPOI-model) en focussen op taalmethodieken (NT2).
5 Leeromgeving 5.1 Overzicht Studeerbaarheid OO Diversiteit, 5 x 25 studie-uren Contacttijden Basiscontacttijd Extra-differentiatietijd Uren 18 Verplichte opdrachten buiten de contacttijd Zelfstudie cultuur 2u Zelfstudie reportage Arm Vlaanderen 2u Zelfstudie vluchtelingen 2u Zelfstudie handboek Omgaan met kansarmoede in de basisschool 15u Zelfstudie handboek Kleurig klashouden 15u Zelfstudie interreligieus onderwijs 10u 46 Leerstof persoonlijk verwerken 61 Totaal 125 5.2 Toelichting 5.2.1 Planning contacttijd Aantal contacttijden Periode Onderwerp Basis contacttijd Extradifferentiatietijd W 39 Opstart OPO + 4 Deel A en Deel B (DA) W 40 Deel D: NT2 (BE) Deel C: kansarmoede (DA) 2 1 Deadline zelfstudieopdracht reportage Arm Vlaanderen W 41 Deel C: kansarmoede (DA) 3 Deadline zelfstudieopdracht handboek Omgaan met kansarmoede in de basisschool W 42 Deel D: TOPOI-model (DA) 2 W 43 Deel D (DA) 2 Deadline zelfstudieopdracht handboek Kleurig klashouden W 47 Deel D: ouderbetrokkenheid (DA) 2 W 48 Deel D: ouderbetrokkenheid + info examen (DA) 2
5.2.2 Planning en toelichting verplichte opdrachten 5.2.2.1 Planning Onderwerp Info Deadline Zelfstudie cultuur W39 1 ste examenperiode Zelfstudie W39 W40 reportage Arm Vlaanderen Zelfstudie W39 W 41 handboek Omgaan met kansarmoede in de basisschool Zelfstudie W39 1 ste examenperiode vluchtelingen Zelfstudie W39 W 43 handboek Kleurig klashouden Zelfstudie interreligieus onderwijs W39 1 ste examenperiode 5.2.2.2 Toelichting Zie voor de toelichting bij elke opdracht op de Toledocursus van Diversiteit. 5.3 Leermiddelen De leermiddelen voor het OPO Diversiteit vind je terug op de ECTS-fiches (http://www.thomasmore.be/).
6 Evaluatie 6.1 ECTS-fiche De evaluatie van het OPO Diversiteit vind je terug op de ECTSfiches (http://www.thomasmore.be/). 6.2 Overzicht 1 ste examenperiode Evaluatievorm Inhoud Docent Groeperingsvor m Schriftelijk openboekexame n OPO Diversiteit Gewicht in OO DA en BE Individueel 100% 3 e examenperiode Evaluatievorm Inhoud Docent Groeperingsvor m Schriftelijk openboekexame n OPO Diversiteit Gewicht in OO DA en BE Individueel 100% 6.3 Toelichting 6.3.1 Schriftelijk openboek examen Procedure: Zowel in de eerste, als in de derde examenperiode peilt de evaluatie van het OPO Diversiteit naar je algemene kennis over de verschillende thema s en de toepassing ervan op de klaspraktijk o.a. aan de hand van cases. Het examen zal als openboek worden georganiseerd. Dit betekent dat je al het studiemateriaal, alle aantekeningen en eventueel bijkomende persoonlijke lectuur mag meebrengen. Tijdens het examen beschik je niet over je gsm, laptop, mp3-speler... Timing: Je hebt max. 4u de tijd om het schriftelijk openboekexamen af te leggen.