Samenwerkingen die werken Marianne Haverkamp De Dag van de Zelfstandige 20 maart 2013
Even voorstellen Marianne Haverkamp Civiel jurist 6 jaar adviesbureau (diverse samenwerkingsvormen) 6 jaar overheid: contractjurist Vastgoedspecialist Partner bij de Ondernemerscoöperatie 2
Over de Ondernemerscoöperatie Samenwerkingsverband van tien specialisten op het gebied van samenwerken en coöperaties Onze missie is samenwerken gemakkelijker te maken Workshop Werken in Netwerken over samenwerken als groep, van één dagdeel. Volledige oprichting coöperatie inclusief uitgebreid advies en projectovereenkomst, binnen twee weken geregeld excl BTW 895,- Dit doen we door praktische concepten te ontwikkelen en ondernemers te adviseren: nu al bij meer dan 100 groepen. We zijn zelf ook een coöperatie en gebruiken onze eigen methoden excl BTW 599,- Fiscaal Adviesrapport inclusief voorbeeldbrief voor de belastingdienst excl BTW 279,- Algemene voorwaarden coöperatie inclusief toelichting en juridisch consult van 30 minuten excl BTW 399,- 3
Focus van deze workshop: de coöperatie Niveaus van samenwerken Bepalen van de juiste rechtsvorm Opdrachten uitvoeren in een coöperatie Drie tips voor commercieel succes 4
Samenwerken: diverse niveaus
Drie voorbeelden van samenwerking: Steunpunt Beroeps Onderwijs: losse afspraken 6
Even wat anders: verwijzen en elkaar inhuren 7
40 fingers: opdrachten doen in een coöperatie 8
Bepalen van de juiste rechtsvorm
Welke samenwerkingsvormen zijn er? Rechtsvorm Voordeel Nadeel Contractuele samenwerking PERSONEN VENNOOTSCHAPPEN Vennootschap onder firma Maatschap Eenvoudig te regelen, geen aparte administratie Eenvoudig op te richten, goedkoop, bekend, fiscaal transparant Eenvoudig op te richten, fiscaal transparant Aansprakelijkheid voor hoofdopdrachtnemer Onbeperkte aansprakelijkheid partners Partners blijven deels aansprakelijk RECHTSPERSONEN Besloten vennootschap Vereniging of stichting Coöperatie Bekend, goede afdekking aansprakelijkheid Eenvoudig op te richten, bekend Eenvoudig op te richten, snel in- en uittreden van leden Oprichting en nieuwe vennoten via de notaris Mag geen winstoogmerk hebben Relatief onbekend, lidmaatschap niet verhandelbaar 10
Vragen om te komen tot een goede vorm voor een verkoopsamenwerking 1. Wil je onder één gezamenlijke naam naar buiten treden? Ja: Kies voor een rechtsvorm Nee: contractuele samenwerking volstaat 2. Is afdekking van aansprakelijkheid van belang? Ja: BV of coöperatie Nee: vof of maatschap kan ook 3. Is het de bedoeling om (het aandeel van één van de partners in) de onderneming op termijn te verkopen? Ja: BV Nee: BV of coöperatie 4. Willen de partners hun eigen onderneming behouden? Ja: coöperatie Nee: BV of coöperatie waar je in dienst treedt 11
Van BV naar Flex BV Huidige BV recht stamt af van het sterk gereguleerde NV recht. Wens tot flexibilisering. Wetsvoorstel nieuwe BV ( Flex BV ) nu ook goedgekeurd door 1 e Kamer In werking per 1 oktober 2012 Wat is er veranderd? Minimum kapitaalstorting van 18.000,-- vervalt Ook stemrechtloze en winstloze aandelen zijn mogelijk Strengere eis: toestemming vragen voor dividend uitkering Ten onrechte uitgekeerd: privé aansprakelijk! Alle besluiten mogen buiten de vergadering genomen worden 13
Flex BV versus coöperatie Flexibele BV en coöperatie schuiven naar elkaar toe. Met name op gebied van: Stemrecht los gekoppeld van winstrecht Geen kapitaalstorting meer Voordelen van de coöperatie die er nog steeds zijn: Toe- en uittreden van leden kan buiten de notaris om Winstverdeling is flexibeler: kan bijvoorbeeld ook naar rato van omzet Persoonlijk lidmaatschap Minder winstgericht imago van de coöperatie Voelt meer als gelijkwaardige samenwerking Fiscale voordelen t.a.v. BV (eenmanszaak versus BV, circa 150.000,--) 14
Hoe zit het met de fiscus? Vof en maatschap zijn fiscaal transparant: opdrachtgevers van deze vennootschap tellen als jouw eigen opdrachtgevers. Winst en verlies splits je naar de verschillende partners uit. Coöperatie en BV zijn niet fiscaal transparant. Aandeelhouders/leden doen transacties met de rechtspersoon of zijn in dienst In alle vrijwel alle gevallen is de samenwerkingsvorm deelnemer aan het economisch verkeer en dus BTW-plichtig 15
Opdrachten uitvoeren in een coöperatie
Het concept van de Ondernemerscoöperatie Leden besturen samen de coöperatie, ieder lid blijft echter zelfstandig ondernemer Projecten waarbij één of meer leden betrokken zijn lopen via de coöperatie De coöperatie bundelt de verschillende offertes en is contractpartij voor de opdrachtgever Lid Lid Lid Lid Lid Overeenkomsten met achterliggend de offerte en onderlinge werkverdeling Coöperatie Opdrachtgever Gezamenlijke offerte De winst van de coöperatie wordt onderling verdeeld 17
Naast de statuten moet je vooraf afspraken maken over het uitvoeren van opdrachten Statuten Naam en vestigingsplaats Aanname van nieuwe leden Contributie Vergaderingen en besluitvorming Winstverdeling Wijzigen statuten en opheffing Raamovereenkomst Proces van offertes opmaken en uitbrengen naar klanten Verdeling van opbrengsten, bijvoorbeeld voor acquisitie Facturatie en betalingen Verdeling van verantwoordelijkheden Intellectueel eigendom Aansprakelijkheid Vastleggen in notariële akte Onderlinge overeenkomst 18
Hoe verklein je de kans op een faillissement? Goede onderlinge controle Algemene voorwaarden die de aansprakelijkheid beperken Een beroepsaansprakelijkheidsverzekering indien zinnig en mogelijk 19
Organisatorische aspecten
Controleer of de naam van je samenwerking nog vrij is In het merkenregister In het handelsnamenregister 21
Hoe presenteer je je: meer individueel of als groep? Over ons Selectie van ervaren ZZP ers Een aantal ZZP ers op het gebied van massieve scheidingswanden heeft zich verenigd in een coöperatie onder de naam Afbouw Alliantie. U kunt via Afbouw Alliantie profiteren van een selectie hoogwaardige, ervaren ZZP ers die u zorgen uit handen nemen en puik werk afleveren. 22 Alleen ZZP ers die voldoen aan de eisen die de Afbouw Alliantie zelf heeft vastgesteld, worden tot de coöperatie toegelaten. De leden bepalen, via het gekozen bestuur, wanneer ZZP ers niet (meer) aan de eisen voldoen, om zo de kwaliteit van de eigen coöperatie te waarborgen. Voor u is dat de garantie dat alleen de beste ZZP ers op uw projecten aan de slag gaan. ZZP ers die
Wie mag de samenwerking vertegenwoordigen? Formeel Alleen bestuurders Al dan niet gezamenlijk, zie inschrijving KvK Informeel Ieder voor zijn eigen opdrachten? Tot een bepaald bedrag? Voor standaard producten? KvK formulier 11: Inschrijving functionarissen van een rechtspersoon 23
Boekhouding en belastingen Voor elke formele samenwerking moet je een boekhouding bijhouden In elk geval moet je elk kwartaal een BTW aangifte doen Daarnaast moet je een jaarrekening opmaken: - Bij een maatschap of vof de winst splitsen over de leden - Bij een BV of coöperatie winstuitkeringen doen Als iedereen zelf ondernemer blijft en verantwoordelijk voor z n eigen kosten, dan is de boekhouding beperkt 24
Drie tips voor commercieel succes
1. Bepaal wat jullie uniek maakt 26
2. Bundel je referenties Spark bestaat uit 25 vaste ontwerpers en creatieven met een trackrecord in innovatie. 27
3. Benut dat veel grotere relatiebestand 28
Meer informatie Boekje Samenwerkingen die werken LinkedIn groep Samenwerken in een Coöperatie 29