1 Thuiszorg en valpreventie
Aantal ouderen - In Nederland sterke vergrijzing VOORUITZICHTEN - 2010 : 4.6 miljoen - 2030 : aantal ziekenhuisbezoeken t.g.v. een val gestegen met 70 %. 2
Ouderen en vallen Aantal valongelukken bij ouderen (jaarlijks) - 140.000 ouderen medisch behandeld na een valongeval - 27.000 ouderen die in het ziekenhuis moet blijven - 1.700 ouderen die overlijden Bron: Letsel Informatie Systeem 1998-2002 3 Consument en Veiligheid
De kans op... - Inbraak : 1 op 53 huishoudens De kans op een val is groot! - Beroving: 1 op 1000 mensen wordt beroofd op straat - Brand: 1 op 10.000 huishoudens krijgt een brand in de woning - Ernstig letsel als gevolg van een val: 1 op 43 bij 55-plussers - Ernstig letsel als gevolg van een val: 1 op 22 bij 75-plussers 4
De kans op een val is groot! - Ongeveer 75% van alle letsels ontstaan door een val! - 88 % van de dodelijke privé-ongevallen zijn veroorzaakt door een val. 5
De kans op een val is groot! - Iedere 4 minuten raakt een 55-plusser gewond door een val! - Jaarlijks 88.000 ouderen behandeld in een ziekenhuis 6
Gevolgen van een val - Van klein letsel tot blijvende invaliditeit - Blauwe plek - Botbreuken - Angst voor vallen - Zelfstandigheid en zelfredzaamheid - Mobiliteit Kans om in een vicieuze cirkel te komen! 7
Jaarlijkse kosten Gevolgen van een val - Ruim 370 miljoen euro aan direct medische kosten 230 miljoen euro, zelfstandig wonende ouderen - Per zelfstandig wonend oudere slachtoffer is dit 5.900 euro. 8
Gevolgen van een ongeval: Type letsel Meer dan de helft van SEH-behandelingen zijn fracturen 43% 19% 11% Heup/bekken fractuur Polsfractuur Andere fracturen Overige letsels 26% 9
Ongevalgegevens Oorzaken van vallen van zelfstandig wonende ouderen 54% 18% 8% 6% Gestruikeld Vallen van hoogte Val van trap Uitglijden Val door ziekte/onwel Zwikken Overig 6% 5% 3% 10
Plaats van het ongeval Ruim de helft in en om het huis Ongevalgegevens Top 6 1. Vaste trap 2. Woonkamer 3. Slaapkamer 4. Badkamer of douche 5. Keuken 11 6. Toilet
Risicofactoren Omgeving Persoon Val 12
Omgeving / extrinsiek - Woning inrichting - Gebruikte (hulp)middelen - In openbare ruimte Risicofactoren 13
Risicofactoren omgeving Risicofactoren in de woning, bv. : - Gladde vloeren - Obstakels op vloer of trap - Onvoldoende licht - Onvoldoende ruimte - Klemmende deur - Deurklink waaraan men blijft haken - enz. 14
Risicofactoren omgeving Risicofactoren bij gebruikte (hulp)middelen - Slechte keukentrap - Geen onderhoud uitgevoerd aan rollator - Glad schoeisel - Boodschappentas zonder wielen - Wandelstok die valt - enz. 15
Risicofactoren omgeving Risicofactoren in openbare ruimten - Losliggende tegels - Slechte verlichting - Blokkades - Onverwachte hoogte verschillen - Gladde ondergrond bijvoorbeeld door mos of bladeren - enz. 16
Persoonlijk / intrinsiek - Te weinig beweging - Onveilig gedrag - Gebruik van medicijnen - Het ouder wordende lichaam Risicofactoren 17
Risicofactor persoonlijk Veranderingen van het lichaam - Spierkracht - Lenigheid - Brossere botten - Zicht en gehoor - Evenwicht - Reactievermogen - Moeite met lopen - Specifieke ziekten (CVA, de ziekte van Parkinson enz.) 18 - enz.
Risicofactoren Omgeving Persoon Val 19
Veiligheidsbeleving Hoe denken ouderen er zelf over? - Nemen het onderwerp serieus. - Schatten kans dat zij zelf slachtoffer worden is laag. - Dat overkomt mij niet. - Bij mij gaat het al jaren goed. - Weten niet bij wie ze aan kunnen kloppen. 20
Ouderen en vallen Kortom - Er gebeuren veel ongelukken bij 75-plussers - Ouderen zijn een kwetsbare groep - Oorzaak combinatie van omgeving en persoon - Gevolg vaak ernstig - Ouderen zijn zich niet bewust van het risico - Voldoende mogelijkheden om kans op val te verkleinen 21
Valpreventie Verkleinen van de kans op een val - Niet altijd ingewikkeld - Thuiszorgmedewerker hebben een rol binnen de valpreventie 22
Valpreventie Waarom juist thuiszorgmedewerkers? - Komt bij patiënt >>> risico s van omgeving en middelen - Kent de patiënt >>> risico s van persoon - Band met patiënt >>> aannemen van adviezen 23
Valpreventie Hoe kan de rol worden ingevuld? - Aansluitend bij eigen taken - Zonder extra tijdsinvestering - (Aansluitend bij Arbeidswetgeving ) - Aansluiten bij de missie van de thuiszorg 24
Volgorde van valpreventie - Bewustwording - Kennis Valpreventie 25
Valpreventie Gericht op verschillende factoren - Bewustwording van lichamelijke verandering - Lichaamsbeweging, conditie - Bewustwording riskante gewoonte - Verantwoord omgaan met medicijnen - Woning aanpassen - Veiligere producten en of hulpmiddelen - Openbare ruimten 26
Valpreventie Wat kan de thuiszorgmedewerker doen? - Signaleren - Adviseren / voorlichten - Doorverwijzen 27
Doel bijeenkomst voor thuiszorgmedewerkers - Kennis: - risico s - oplossingen - doorverwijzingen. - Vaardigheden - risico s signaleren - adviseren 28
Signaleren Patiënten zien het risico niet - Risico s binnen de woning - Risico s door het wel (of niet) gebruik van producten en hulpmiddelen - Risico s door gewoonten van patiënten - Risico's door lichamelijke gesteldheid van patiënten - Gebruik van checklist Val niet thuis 29
Adviseren Bestaat uit verschillende stappen - Bespreekbaar maken >>> over beginnen - Informatie overbrengen >>> begrijpt de patiënten het? - Overtuigen >>> wil de patiënten het veranderen? - Afspraken maken >>> wat gaat de patiënten doen? - Tijd in de gaten houden - Niet alles in 1 keer 30
Adviseren Stap 1: Bespreekbaar maken - Op een rustig moment - Sluit het aan bij belevingswereld van de patiënten - Staat de patiënt er voor open? - Wat weet de patiënt hier al van? > gesprek aanpassen 31
Adviseren Stap 2: Informatie overbrengen - Uitleg van risico en maatregel - Begrijpbaar, taalgebruik >>> controleren - Duidelijk, eenduidig - Toon, niet belerend - Ingaan op reactie 32
Adviseren Stap 3: Overtuigen - Bespreek voor en nadelen - Doel en belang van advies - Mening van patiënt 33
Stap 4: Afspraken maken - Afsluiting - samenvatting - herhaling afspraken Adviseren - Eenvoudige instructies >>> wie, wat, wanneer - Haalbaar? - Volgende keer op terug komen 34
Doorverwijzen Waarom wordt het advies niet opgevolgd? - Patiënt kan niet - Patiënt weet het niet Oplossing: doorverwijzen naar lokaal persoon of organisatie 35
Doorverwijzen Sociale kaart - Overzichtelijk - Lokale organisatie - Duidelijk voor wat te benaderen? 36
Doorverwijzen Intern - Meer zorg - Andere zorg 37
Vragen Bij eigen thuiszorgorganisatie Bij Consument en Veiligheid - www.veiligheid.nl ( Campagnes > Halt! U valt ) - Service Desk van Consument en Veiligheid 020-511 45 67 (Maandag t/m vrijdag van 9.00 tot 13:00 uur) 38