Smart homes en schadelast Het risico op schade wordt door innovatie en slimme technologieën substantieel verlaagd. Slimme auto s ontwijken paaltjes en smart homes rapporteren problemen voordat er schade ontstaat. Aan de hand van een nieuw model analyseren CED en Baken Adviesgroep de lange termijn impact van smart homes op de schadelast in de brand woonhuis markt. De risico s die mensen in het dagelijkse leven lopen bepalen de vraag naar verzekeringen. Deze risico s veranderen mee met de tijd waardoor nieuwe verzekeringen ontstaan en andere verdwijnen. Door middel van technologische vooruitgang zijn we steeds beter in staat risico s te beperken. De meest recente stap in deze ontwikkeling is smart technologie: apparaten die met elkaar in verbinding staan en een slim netwerk kunnen vormen. De potentie van deze apparaten om schades te voorkomen is groot. Ondanks dat deze ontwikkelingen zich in een snel tempo voortzetten, wordt slechts in beperkte mate stil gestaan bij de gevolgen die deze trend heeft voor de schadeverzekeringsmarkt. De trend van smart producten biedt een interessant aanknopingspunt voor lange termijn scenario s. Baken Adviesgroep heeft zich specifiek gericht op de brand woonhuis markt en een impact-analyse gemaakt van de ontwikkelingen op het gebied van smart homes. De adoptie van verschillende smart home producten is in kaart gebracht en gelinkt aan data over oorzaken van schade bij huishoudens. De focus ligt hierbij op de lange termijn: hoe ontwikkelt de smart home trend zich de komende 10 jaar en hoe beïnvloedt dit de schadelast? Van slimme thermostaat naar smart home technologie. Het antwoord op deze vraag begint bij de slimme thermostaat. De opkomst van de slimme thermostaat vormt het fundament van de Nederlandse smart home. Schattingen van het aantal huishoudens dat vandaag de dag een slimme thermostaat aan de muur heeft lopen van circa 5% tot meer dan 10%. Voornamelijk jongere huishoudens, tussen de 20 en 40 jaar stappen over; ouderen zijn minder geneigd te kiezen voor deze Vanuit het schade perspectief biedt een slimme thermostaat nog geen vanzelfsprekend voordeel: deze apparaten zijn voornamelijk gericht op gebruiksvriendelijkheid en energiezuinigheid, niet op schadepreventie. De slimme thermostaat is desondanks relevant voor onderzoek naar smart homes. Het aanschaffen van een slimme thermostaat is voor de meeste huishoudens de eerste stap in de richting van een smart home. Deze huishoudens zijn eerder geneigd meer smart home producten aan te schaffen zoals slimme rookmelders, watermelders en beveiligingscamera s. Deze producten dragen wél positief bij aan schadepreventie en creëren gezamenlijk daadwerkelijke smart homes. De adoptie van slimme thermostaten
fungeert daarmee als index van de bereidheid van huishoudens om smart home producten aan te schaffen. De adoptie van smart home producten Het aantal slimme thermostaten, rookmelders, watermelders en beveiligingscamera s zal de komende 10 jaar toenemen. Om een prognose hiervan te maken kan het beste worden gekeken naar aankoopintentie-enquêtes en de redenen waarom huishoudens kiezen voor smart home. Waar de slimme thermostaat voornamelijk voorziet in het gemak van automatisering, wordt veiligheid steevast aangevoerd als het belangrijkste motief. Huishoudens wereldwijd zien de meeste potentie van smart homes op het gebied van beveiliging; automatisering, gemak en geldbesparing volgen pas hierna. Daarnaast is leeftijdsklasse een belangrijke factor in de adoptie van smart homes. De meest prominente supporters voor deze producten bevinden zich zoals verwacht onder de 20- tot 40- jarigen. De interesse voor producten verschilt aanzienlijk per leeftijdsklasse. Zo zijn bijvoorbeeld 65+ ers meer geïnteresseerd in slimme beveiligingscamera s dan de leeftijdsklassen onder hen. Dit betekent dat demografie invloed heeft op hoe de smart homes van de toekomst eruit gaan zien. Drie smart home scenario s Deze inzichten, gecombineerd met data-analyse en input vanuit eigen modellen heeft Baken Adviesgroep vertaald naar een nieuw model. Het smart home model biedt een raamwerk waarin lange termijn prognoses van de schadelast gemaakt worden aan de hand van verschillende smart home scenario s. Voor dit artikel zijn drie specifieke scenario s doorgerekend: geen smart home adoptie, geleidelijke smart home adoptie en snelle smart home adoptie.
De resultaten van de drie scenario s zijn in de figuur hierboven weergegeven ten opzichte van referentiejaar 2015. De kolom geheel links laat de totale schadelast en verdeling naar oorzaken zien voor het jaar 2015 (bron: trendrapport Property CED en Baken Adviesgroep). Deze cijfers kunnen licht afwijken van andere cijfers over 2015 doordat in het model correcties zijn gemaakt voor uitschieters in de schadefrequentie en gemiddeld schadebedrag ten opzichte van eerdere jaren. Door het corrigeren van deze uitschieters kan een eerlijkere vergelijking worden gemaakt met de verwachte situatie over 10 jaar. 1. Het eerste scenario (2025 I) is de schadelast wanneer enkel de trends in schadefrequentie en schadebedrag van de afgelopen vijf jaar worden doorgerekend en er geen rekening wordt gehouden met de geleidelijke opkomst van smart homes. In principe is dit identiek aan de veronderstelling dat smart homes geen effect zullen hebben op de schades bij huishoudens. De totale schadelast stijgt onder dit scenario met bijna 9%. Het aandeel van de categorie stormschade en overig groeit met ruim een derde tot 19% van het totaal door noodweer en klimaatveranderingen. 2. Het tweede scenario (2025 II) is gebaseerd op een geleidelijke adoptie van smart home producten vergelijkbaar met de afgelopen twee jaar. Vanuit de adoptie van slimme thermostaten wordt gesimuleerd hoeveel mensen ook slimme rookmelders, watermelders en beveiligingscamera s aanschaffen. Verondersteld wordt dat deze slimme producten de kans op de aan het product gerelateerde schade verkleinen. Opnieuw worden ook bestaande trends in schadefrequentie en schadebedrag meegenomen in de analyse. Onder dit scenario daalt de totale schadelast met circa 3%. Smart homes zorgen ervoor dat, ondanks de groei van het aantal huishoudens, de schadelast uit brandschades op peil blijft en de last uit inbraak en diefstal schades sterk wordt teruggedrongen. 3. Wanneer de adoptie van smart home producten snel groeit wordt de potentie van deze technologie pas echt duidelijk. Scenario drie (2015 III) schetst deze situatie en volgt los van de versnelde adoptie dezelfde assumpties als scenario twee. De versnelde adoptie die hier geïllustreerd wordt kan bijvoorbeeld het gevolg zijn van energiemaatschappijen of verzekeraars die de afname van smart home bundels (slimme thermostaat én rookmelder én watermelder) succesvol weten te stimuleren. Het resultaat voor de schadelast is duidelijk: deze daalt in dit scenario met ruim 10% tot circa 1,04 miljard. De last uit waterschade wordt door de brede adoptie van watermelders met bijna één derde teruggebracht ten opzichte van 2015. Ook in vergelijking met scenario twee zijn er significante verbeteringen: zo vermindert de schadelast uit brandschades nog eens met bijna 10%. Wat daarnaast duidelijk wordt is dat in een smart home samenleving, de invloed van noodweer op de schadelast groot is. De afgelopen vijf jaar was het aandeel van
stormschades in de totale schadelast gemiddeld 6% met uitschieters tussen de 14% (2013) en 2% (2014). Onder beide smart home scenario s ligt dit boven de 20%. In combinatie met de volatiliteit die met deze soort schades gepaard gaat zal dit leiden tot grote schommelingen in de schadelast; schommelingen die in de huidige situatie al direct invloed hebben op de resultaten. Inzet smart home als toegevoegde waarde verzekeraar CED signaleert in ons gezamenlijk uitgebrachte trendrapport Property, naast reductie van de schadelast, nog andere mogelijkheden van smart homes voor verzekeraars. Namelijk dat verzekeraars een unieke kans hebben om mensen bij te staan op het moment waarop het echt belangrijk is. Uiteraard is dat bij het afhandelen van een schade. Maar volgens CED kan een verzekeraar juist ook zijn toegevoegde waarde tonen door verzekerden te helpen om schade te voorkomen. De reden daarvoor is simpel: uiteindelijk wil iedereen de waarde van zijn bezittingen beschermen en behouden. Dat vergt een verschuiving in focus van het afhandelen van schades naar het voorkomen van schades. CED is ervan overtuigd dat de verzekeraar die daar goed op inspeelt, van zijn schadeverzekeringen interessante 'high interest producten' kan maken. Een niet te onderschatten ontwikkeling De scenario s schetsen de impact die smart homes kunnen hebben op de schadelast in de brand woonhuis markt. Uiteraard zijn deze prognoses verbonden aan een aantal assumpties die in de praktijk getest moeten worden. Zo zal nader onderzoek een scherpere invulling moeten geven aan hoe smart producten de schadefrequentie beïnvloeden. Ook over de adoptiesnelheid van verschillende smart home producten kan gespeculeerd worden. Wat echter vast staat is dat deze apparaten er komen en dat veel huishoudens meer dan alleen de temperatuur digitaal gaan monitoren. Uit wat voor apparaten de toekomstige smart homes bestaan wordt sterk beïnvloed door het type huishouden: leeftijd, maar ook inkomen en andere karakteristieken spelen hierbij een rol. Dit betekent dat de uiteindelijke impact van smart homes op de schadelast verschillend zal zijn per portefeuille. Tellen we daarbij op de toegevoegde waarde die verzekeraars hun verzekerden kunnen bieden met smart home bij het voorkomen van schade, dan is de potentiële impact van smart homes op de lange termijn een niet te onderschatten ontwikkeling voor verzekeraars.
Auteur: Daniël Koudijs