Kyoto in het Pajottenland en in de Zennevallei

Waarom duurzame energie in het Pajottenland? Sociaal-economisch 78 000 000 + 75 000 000-113 000 000-113 000 000 + 153 000 000

Waarom duurzame energie? Sociaal-economisch

Waarom duurzame energie? Klimaatneutraliteit!

Duurzame energie = samenwerken! 1 Samenaankoopacties duurzame energierenovaties 2 Samen renoveren via wijkbegeleidingsacties 3 Samen investeren in duurzame energie in de eigen regio

1 Samenaankoopacties energierenovaties 1 Informatieavond over energierenovaties 2 Samenaankoopactie voor energierenovaties via lokale aannemers 3 Voorstelling aannemers samenaankoopactie op contactavonden

1 Samenaankoopacties: onze partners

1 Samenaankoopacties: resultaten

1 Samenaankoopacties: resultaten EnergieEnergie- Energiekostbesparing besparing/ besparing in kwh gezin in Financiële en Aantal ecologische resultaten renoacties vaties Energiekostbesparing/ gezin CO2CO2uitstoot- uitstootreductie in reductie/ ton CO2 gezin Samenaankoop dak-, zoldervloerisolatie 321 1.284.000 Samenaankoop zonne-energie Samenaankoop HR++glas Samenaankoop muurisolatie Totaal 4.000 118.128 368 339 1,06 85 191.830 2.257 94.874 1.116 146 2 40 96.000 2.400 8.832 221 25 0,63 250 1.144.000 4.576 103.584 414 302 1 696 2.715.830 3.902 325.418 468 813 1,17

2 Kyoto in de wijk: samen renoveren

2 Samen renoveren via selectie van 4 wijken uit de regio

2 Samen renoveren: 4 wijken op 2 jaar

2 Samen renoveren via duurzame Kyotomobiel 1 2 3 Lokaal aanspreekpunt duurzame energie Verzamelplaats activiteiten (vb. energieborrel bij begin) Demonstratie en tentoonstelling

2 Samen renoveren: verloop begeleiding 1 2 3 4 Energiesituatie per woning Mogelijke energiebesparing per woning Samenaankoop voor renovaties via lokale aannemers Opvolging effectieve energiebesparing

2 Samen renoveren: potentieel wijken

3 Samen investeren in duurzame energie REScoop.be ondersteunt 1 organisatorisch 2 technisch 3 administratief 4 juridisch 5 commercieel 6 financieel Samen aan de slag voor een duurzame energievoorziening

3 Samen investeren in duurzame energie REScoop.be 19 leden en geassocieerde leden BeauVent cvba, BronsGroen cvba-so, Campina Energie cvba, Core cvba-so, Ecopower cvba, Energent cvba, Pajopower cvba-so, Volterra cvba-so + EnergieID cvba Champ d'énergie scrl, Clef scrl, Courant d'air, EmissionsZéro scrl, Ferréole scrl, HesbEnergie scrl-fs, Luceole scrl-fs, Nosse Moulin scrl-fs, Vents du Sud scrl-fs + Eole-lien (Brussel Energiris scrl)

3 Samen investeren in duurzame energie 7 internationale coöperatieve principes 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. vrijwillig en open lidmaatschap democratische controle door de leden economische participatie door de leden autonomie en onafhankelijkheid onderwijs, vorming en informatieverstrekking coöperatie tussen coöperaties aandacht voor de gemeenschap www.ica.coop/coop/principles.html

3 Samen investeren in duurzame energie Bijkomende principes Europese federatie REScoop.eu energietransitie in handen van burgers 2. eerlijke toegang tot gemeengoederen 3. fair trade 1.

3 Samen investeren in duurzame energie REScoop.eu REScoop 20-20-20 project 2. inventaris van REScoops, business en financieringsmodellen 2500 burgercoöperaties getraceerd in Europa 3. uitbouw van dienstverlening aan leden: lobbying, financiering, energieleverancier, balancing 1.

3 Samen investeren in duurzame energie REScoop.eu + 400 RES-coops

Enkele voorbeelden uit het buitenland: Denemarken Hvidovre: 750 m² PV, samen geïnvesteerd Hvidovre: 2 x 3,6 MW wind, 2268 aandeelhouders Hillerod: PV op dak CC, werking 100 % CO2-neutraal

Enkele voorbeelden uit het buitenland: Denemarken Bornholm: Bright green island 41 000 inwoners, 75 % hernieuwbare energie (elek, warmte, EVvoertuigen), 2025: 100 %

Enkele voorbeelden uit het buitenland: Duitsland Dardesheim: 4000 % HER elek, 100 % HER warmte/koude, transport 100 % steun gemeenschap: participatie, meerwaarde vloeit terug naar lokale projecten en verenigingen

Wat leren ons deze projecten? 1 Heel groot potentieel, ook in het Pajottenland: gezinnen = jaarlijks 15 000 000 2 Grootste kans op slagen door bottom-up aanpak: 1 Vanuit samenleving op zoek naar opportuniteiten: samenwerking noodzakelijk! 2 Realisatie met alle lokale actoren (gezamenlijk beheer) 3 Meerwaarde terug naar lokale samenleving laten vloeien 3 Hele weg af te leggen: nu starten!

3 Samen in investeren in duurzame energie via Pajopower CVBA-SO Extra inkomen Lagere Ekost Investeren in REG/HER Verminderde energie-afhankelijkheid Meerwaarde voor lokale gemeenschap

Samen investeren in energierenovatie scholen 1: energie-audit van de school 2 Berekening E-besparing door ingrepen: isolatie, relamping, PV, vervangen ketel

Samen investeren in energierenovatie scholen Investering Vergoeding 3: financiering van ingrepen via coöperatieve = ouders leerlingen 4: school betaalt maandelijks gedeelte van uitgespaarde energiekosten aan coöperatieve

Besluit: onze toekomstige energiesituatie, ecologisch

... en financieel

Meer informatie 1 Bruno Moens, Pajottenland² coördinator Kyoto in 2 Educatief centrum de Paddenbroek vzw, Gooik 3 info@paddenbroek.be www.kyotoinhetpajottenland.be 4 02/306.45.62 het