Module I - Soorten Netten Wanneer we spreken over de verspreiding van informatie via IP netwerken en de bereikbaarheid van deze gegevens, dan kunnen we de netwerken onderverdelen in drie belangrijke soorten. intranet extranet internet Het doel van der verschillende netten is hetzelfde, nl. informatie beschikbaar stellen voor anderen. Enkel het doelpubliek is verschillend. Stefan Flipkens - Cursus: Internet - Intranet (2004-2005) I 1
1. Intranet Een intranet is een op het TCP/IP protocol gebaseerd netwerk, dat enkel toegang geeft tot een selectieve groep gebruikers. In meer algemene termen is een intranet en website in een afgesloten netwerk. Het is een hulpmiddel waarmee we veel vormen van informatie beschikbaar kunnen stellen voor gebruikers binnen ons bedrijf. Netwerkstations zijn een prima manier om gebruikers toegang te geven tot bestanden en informatie, maar dikwijls is het voor gewone gebruikers moeilijk om juist die informatie te vinden die ze zoeken. Een eenvoudige op tekst gebaseerde intranet website kan hier dikwijls al een perfecte oplossing bieden. Het is immers een koud kunstje om een dergelijke site in elkaar te knutselen die een overzicht geeft van de beschikbare bestanden met daarbij een korte beschrijving van de inhoud. De gebruiker kan dan de gewenste informatie naar zijn werkstation downloaden door middel van standaard hyperlinks. Figuur 1 is een voorbeeld van een intranet. De informatie op de web server wordt enkel beschikbaar gesteld voor de werknemers van het bedrijf die werken op de verschillende clients (CSBELPC01, CSBELPC02 en CSBELLT01). Figuur 1: Een voorbeeld van een Intranet. Wanneer een bedrijf informatie deelt binnen haar verschillende vestigingen zoals in Figuur 2, dan blijven we spreken van een intranet. Stefan Flipkens - Cursus: Internet - Intranet (2004-2005) I 2
Figuur 2: Een voorbeeld van een intranet voor een bedrijf met meerdere vestigingen. De verbindingen tussen de verschillende vestigingen kan op verschillende manieren gebeuren. Hiervoor kan men gebruik maken van een analoge modem verbinding, een ISDN lijn, een leased line of deze verbinding kan zelfs tot stand gebracht worden door gebruik te maken van de Internet verbindingen die beschikbaar is in de verschillende vestigingen. Ondanks het feit dat in het laatste geval het Internet ter sprake komt, blijven we spreken van een intranet omdat we onze informatie enkel wensen te delen binnen ons bedrijf. Stefan Flipkens - Cursus: Internet - Intranet (2004-2005) I 3
2. Extranet Sommige bedrijven of organisaties wensen echter nog een stapje verder te gaan en maken gebruik van extranetten, dit zijn intranet websites die voor een beperkte groep externe entiteiten via het Internet beschikbar zijn. Een extranet is dus vergelijkbaar met een intranet, alleen is het doelpubliek groter. Figuur 3: Een voorbeeld van een extranet. Extranetten worden bijvoorbeeld gebruikt om klanten toe te laten om een bestelling te plaatsen of het verloop ervan op te volgen. Wanneer meerdere bedrijven toegang hebben tot het extranet van een bedrijf, dan is het niet noodzakelijk dat ze toegang hebben tot dezelfde informatie. Stefan Flipkens - Cursus: Internet - Intranet (2004-2005) I 4
3. Internet Het Internet zoals wij dat op de dag van vandaag kennen is gegroeid uit het ARPANet 1. Dat werd opgericht door het ARPA 2 in 1969. Het maakte deel uit van het Amerikaanse departement voor landsverdediging (Department of Defence), met als doel een netwerk ontwikkelen dat het mogelijk maakte om gebruikers van een onderzoekscomputer op de ene locatie, te laten communiceren met onderzoekscomputers op een tweede locatie. Hierbij maakte men gebruik van de packet switching technologie. Bij deze technologie worden de gegevens in kleine pakketjes verstuurd die elk de gegevens kennen van de verzender als de ontvanger. Het netwerk moest diensten zoals e-mail, remote login en file transfer verzorgen EN kunnen blijven functioneren als delen ervan vernietigd zouden worden ten tijde van oorlog. Uiteindelijk werd hierdoor het TCP/IP protocol ontwikkeld In de jaren 70 werd het ARPAnet steeds groter door de toenemende interesse van universiteiten en wetenschappelijke instellingen. In 1972 werd het eerste e-mailprogramma ontwikkeld en twee jaar later zag het TCP/IP 3 protocol het daglicht. Figuur 4: De website van InfoTech bereikbaar via het Internet. Later werd dit protocol overgenomen in andere netwerken en deze verschillende netwerken werden op hun beurt met elkaar verbonden. Zo ontstond een groot overkoepelend netwerk van aan elkaar gekoppelde netwerken. Dit metanetwerk wordt het Internet genoemd. Letterlijk betekent Internet, netwerk van netwerken. In het alledaagse taalgebruik bestaat er wel wat begripsverwarring rondom het Internet. Als er wordt gesproken over het Internet wordt meestal het World Wide Web bedoeld. Het Web (WWW of World Wide Web) is ontstaan uit een project van het CERN (het Europees Centrum voor Deeltjesfysica) in Genève, waar men de samenwerking tussen medewerkers van de verschillende Europese partners wou bevorderen via een systeem van elektronische documentenuitwisseling. 1 ARPANet: Advanced Research Project Agency Network 2 ARPA: Advanced Research Projects Agency 3 TCP/IP: Transmission Control Protocol/Internet Protocol Stefan Flipkens - Cursus: Internet - Intranet (2004-2005) I 5
Het World Wide Web en het Internet betekenen echter niet hetzelfde. Het Internet is de benaming die eerder verwijst naar het grootschalige fysieke netwerk, de gigantische massa van kabels en computers terwijl het World Wide Web een verwijzing is naar de gigantische hoeveelheid beschikbare gegevens. Wanneer we informatie op het Web willen bekijken, dan moeten we precies weten waar de informatie zicht bevindt. De plaats van informatie op het Web wordt weergegeven door de URL 1 van een pagina. De URL is een vertaling - in min of meer verstaanbare taal van het IP adres van de computer waarop de informatie bewaard wordt. Iedere computer rechtstreeks verbonden met het Internet heeft een eigen unieke IP adres waardoor deze toegankelijk wordt van op andere locaties. Het werken met IP adressen is echter niet zo eenvoudig, daarom kan men een unieke domeinnaam registreren voor zijn computer. 1 URL: Universal Resource Locator Stefan Flipkens - Cursus: Internet - Intranet (2004-2005) I 6