11 april 2013 Statistische controle Elektronische Volume Herleidingsinstrumenten Poolbesluit controlejaar 2012
11 april 2013 Statistische controle Elektronische Volume Herleidingsinstrumenten Poolbesluit controlejaar 2012 2013 Kiwa N.V. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Kiwa Technology B.V. Wilmersdorf 50 Postbus 137 7300 AC Apeldoorn Titel Statistische controle EVHI s Projectnummer 120101048 Projectmanager ing. W. Brouwer Opdrachtgever VMNED Kwaliteitsborger(s) ing. G. van Orizande Auteur(s) G. Blankvoort, ir. H. Hollewand Tel. 055 539 35 21 Fax 055 539 32 23 technology@kiwa.nl www.kiwatechnology.nl Dit rapport is niet openbaar en slechts verstrekt aan de opdrachtgevers van het Contractonderzoekproject/adviesproject. Eventuele verspreiding daarbuiten vindt alleen plaats door de opdrachtgever zelf.
Samenvatting In 2012 heeft Kiwa Technology in opdracht van de Vereniging Meetbedrijven Nederland controle uitgeoefend op de in gebruik zijnde Elektronische Volume Herleidingsinstrumenten (EVHI s) op basis van een statistisch onderzoek, beschreven in het Reglement Meterpools. Op basis van een voorlopige inventarisatie is, in oktober 2011 tijdens een saneersessie, door de meetverantwoordelijken gezamenlijk besloten tot het saneren van 57 EVHI s. De te controleren populaties van het controlejaar 2012 bevatten 1.849 EVHI s. Hiervan zijn er 663 opgevraagd voor een controlemeting. Voor de beoordeling zijn er 648 controleresultaten gebruikt. Beoordeling De resultaten van het controlejaar 2012 zijn in tabel 1 samengevat. Tabel 1: Resultaten EVHI s van het controlejaar 2012 Saneersessie Populaties EVHI s Landelijk te saneren 5 6 Gedeeltelijk te saneren 2 51 Totaal 7 57 Controlejaar 2012 Populaties EVHI s Metrologisch goedgekeurd 9 1.716 Gedeeltelijk goedgekeurd 1 54 Niet goedgekeurd 1 20 Administratief afgekeurd 2 2 Individueel 17 57 Totaal 30 1.849 Van de gevraagde steekproefbijdrage is 99% in het controlejaar 2012 ter beoordeling aangeleverd. Vervolgacties 1. De aan dit controlejaar voorafgaande saneersessie leidt tot het saneren van 57 EVHI s. Deze actie dient vóór 31 december 2014 te zijn afgerond. 2. De beoordeling van de populaties, hierboven in tabel 1 aangeduid met Niet goedgekeurd of Gedeeltelijk goedgekeurd leidt tot het nakeuren van 18 EVHI s. Deze actie dient vóór 30 september 2014 te zijn afgerond. Kiwa N.V. 1
Inhoud 1 2 1 3 2 Verantwoording onderzoek 4 2.1 Steekproefgrootte 4 2.2 Controleresultaten: beoordeling individuele EVHI 4 2.3 Populatiebeoordeling op basis van de steekproef 5 2.4 Vervolgacties 5 3 Populatiebeoordeling 6 3.1 Saneersessie oktober 2011 6 3.2 Controlejaar 2012 6 3.3 Vervolgacties 7 4 Beschouwing controlejaar 2012 8 4.1 Populatie verdeling 8 4.2 Aanleveren controleresultaten 8 Bijlage I: Saneersessie oktober 2011 9 Bijlage II: Controleresultaten 10 Kiwa N.V. 2
1 Inleiding In dit rapport zijn de resultaten samengevat van de steekproefsgewijze controle van de EVHI s van het controlejaar 2012. De bepalingen voor deze steekproefsgewijze controle zijn vermeld in het Reglement Meterpools. In hoofdstuk 2 is de uitvoering van de steekproefsgewijze controle kort beschreven. In hoofdstuk 3 zijn de resultaten van het onderzoek samengevat. In hoofdstuk 4 zijn enkele aspecten nader belicht. Tot slot zijn in de bijlagen I en II van dit rapport de resultaten gedetailleerd weergegeven en gerubriceerd naar meetverantwoordelijke. Kiwa N.V. 3
2 Verantwoording onderzoek Het proces van de Gasmeterpool is beschreven in het Reglement Meterpools 1 en wordt hierna kort samengevat. Voor het bepalen van de meetnauwkeurigheid van de in gebruik zijnde Elektronische Volume Herleidingsinstrumenten (EVHI s) wordt een statistisch onderzoek uitgevoerd aan EVHI s behorende tot de in het Reglement Meterpools vastgestelde bouwjaargroepen. Het betreft hier een statistisch onderzoek op basis van attributen. 2.1 Steekproefgrootte Op basis van de geïnventariseerde gegevens van de meetverantwoordelijken stelt Kiwa Technology per populatie de omvang van de steekproef vast. Elke meetverantwoordelijke levert een evenredig aandeel van de controleresultaten in de steekproef en kiest a select de te controleren EVHI s. Aantal EVHI s in de populatie Tabel 2: Steekproefgrootte en afkeurcriteria. Omvang van de steekproef (bijdrage) Maximum aantal afgekeurde EVHI s 10 alle EVHI s uit de populatie Individueel 11 25 10 0 26 40 18 1 41 75 40 5 76 150 50 6 151 750 80 10 751 en hoger 125 16 Om tekorten in de aangeleverde resultaten zo veel mogelijk te beperken worden er meer EVHI s (max. 10 %) opgevraagd dan vereist volgens het Reglement Meterpools. Bij een eventueel teveel aan controleresultaten wordt door middel van een a selecte trekking door Kiwa het teveel buiten beschouwing gelaten bij de populatiebeoordeling. 2.2 Controleresultaten: beoordeling individuele EVHI De controlemeting wordt uitgevoerd bij 3 verschillende drukken (waarbij de miswijzing wordt uitgedrukt in % van de gemeten waarde) en bij 2 verschillende temperaturen (waarbij de miswijzing wordt uitgedrukt in o C en %). Voor de compact (= met een geïntegreerde P en T opnemer) EVHI s geldt dat de totaalfout voor P en T wordt getoetst aan de maximaal toelaatbare fout voor P en T. Voor de EVHI s met losse opnemer is de grootste miswijzing per opnemer bepalend. Een EVHI wordt afgekeurd indien het telwerk stilstaat, het display of een opnemer defect is en bij een te grote miswijzing (overschrijding van de maximaal toelaatbare fout voor P en T). Afgekeurde EVHI s dienen zo snel mogelijk, doch uiterlijk binnen 4 weken na controle te worden verwijderd of te worden gereviseerd/gejusteerd 2. 1 Reglement voor het systeem van systematische (steekproefsgewijze) periodieke controle van in gebruik zijnde meters (Reglement Meterpools), uitgegeven door het Platform Meetbedrijven. 2 In die gevallen dat een EVHI onder het wettelijk regime valt, dient het meetinstrument na revisie of justering ook een keuring volgens artikel 7 van de Metrologiewet te ondergaan. Kiwa N.V. 4
De controleresultaten worden door Kiwa Technology verzameld, gecontroleerd op volledigheid en geanalyseerd. 2.3 Populatiebeoordeling op basis van de steekproef De voor de beoordeling van belang zijnde populatiegrootte is de zogeheten netto populatieomvang aan het eind van het controlejaar. Dit is de populatieomvang aan het begin van het controlejaar verminderd met het aantal EVHI s dat, gedurende het controlejaar, door administratieve fouten in de meteradministratie onterecht aan deze populatie is toegewezen. Een populatie wordt beoordeeld als: Individueel, als de populatie kleiner is dan 11. Elke EVHI wordt individueel op basis van de controlemeting goedgekeurd of afgekeurd. Metrologisch goedgekeurd, als het aantal afgekeurde EVHI s in de steekproef gelijk is aan of kleiner is dan het maximum aantal afgekeurde EVHI s vermeld in tabel 2. Niet goedgekeurd, als het aantal afgekeurde EVHI s in de steekproef groter is dan het maximum aantal afgekeurde EVHI s vermeld in tabel 2. Alle nog niet gecontroleerde EVHI s van deze populatie moeten alsnog worden gecontroleerd (nakeur). De betreffende populatie mag ook geheel of gedeeltelijk worden gesaneerd. Administratief afgekeurd, als alle EVHI s in één populatie zijn gesaneerd of administratief fout zijn. Gedeeltelijk (metrologisch) goedgekeurd, indien er van een populatie te weinig controleresultaten zijn aangeleverd, en de ontbrekende controleresultaten invloed kunnen hebben op het populatieresultaat. Hierbij wordt de populatie bedrijfsspecifiek beoordeeld en gesplitst in: een deel waarvan de controleresultaten afkomstig zijn van meetverantwoordelijken die voldoende hebben geleverd. De gehele populatie wordt beoordeeld volgens de tabel B10 1 onvolledige steekproef in het Reglement Meterpools. Bij goedkeur volgens deze tabel B10 1 wordt de gehele populatie van het desbetreffende bedrijf goedgekeurd. Bij afkeur volgens deze tabel B10 1 wordt de gehele populatie niet goedgekeurd. een deel waarvan de controleresultaten afkomstig zijn van meetverantwoordelijken die te weinig hebben geleverd. Dit deel wordt beschouwd als Niet goedgekeurd. 2.4 Vervolgacties Van de niet goedgekeurde populaties dient elke nog niet gecontroleerde EVHI te worden gecontroleerd (nakeur) of te worden gesaneerd (=verwijderd). NB: De afgekeurde EVHI s dienen zo snel mogelijk, doch uiterlijk binnen 4 weken na controle te worden verwijderd of te worden gereviseerd/gejusteerd (zie ook de voetnoot bij 2.2). Kiwa N.V. 5
3 Populatiebeoordeling Conform het Reglement Meterpools zijn in 2012 de EVHI s behorende tot de volgende bouwjaargroepen gecontroleerd: 1986 1987, 1992 1993, 1998 1999 en 2004 2005. 3.1 Saneersessie oktober 2011 In de maand oktober 2011 zijn de meetverantwoordelijken door Kiwa Technology geïnformeerd over de in 2012 te controleren EVHI s. Op basis van deze voorlopige inventarisatie en steekproefbepaling hebben de meetverantwoordelijken tijdens een hiervoor gehouden bijeenkomst (saneersessie) besloten om 57 EVHI s te saneren. De door de meetverantwoordelijken aangegeven saneringen zijn per populatie en per meetverantwoordelijke weergegeven in bijlage I en zijn hieronder in tabel 3 samengevat op populatiegrootte. De in de tabel vermelde resultaten onder de tabelkop Landelijk te saneren populaties zijn de saneringen die alle meetverantwoordelijken gezamenlijk hebben besloten. Dit geldt niet voor de resultaten onder de tabelkop Gedeeltelijk te saneren populaties. Van deze populaties hebben één of meer bedrijven aangegeven deze niet te gaan saneren. Tabel 3: Resultaat saneersessie voorafgaand aan het controlejaar 2012 Landelijk te saneren populaties Te saneren aantal Aantal EVHI s Populatie omvang Populaties EVHI's Voor Na < 11 5 6 6 0 Totaal 5 6 6 0. Gedeeltelijk te saneren populaties Te saneren aantal Aantal EVHI s Populatie omvang Populaties EVHI's Voor Na 11 25 1 1 15 14 151 750 1 50 234 184 Totaal 2 51 249 198. Totaal saneersessie 7 57 255 198 Het inventarisatiebestand is gecorrigeerd met bovenstaande saneringen, waarna de definitieve steekproefbijdrage per meetverantwoordelijke is vastgesteld. 3.2 Controlejaar 2012 De controleresultaten worden door Kiwa Technology verzameld, gecontroleerd op volledigheid en geanalyseerd. Eén controleresultaat is achteraf niet correct bevonden en is derhalve verwijderd uit het bestand. De beoordeling per populatie en de eventuele vervolgacties per meetverantwoordelijke zijn in detail weergegeven in bijlage II. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen compact EVHI s en EVHI s met losse opnemers; losse P of losse T. NB: In de bijlagen I en II zijn alleen die meetverantwoordelijken vermeld waarbij sanering of nakeur van toepassing is. Onderstaande tabellen 4 en 5 geven een samenvattend overzicht. Kiwa N.V. 6
Meter soort Tabel 4: Beoordeling uitgedrukt in aantallen populaties van het controlejaar 2012 Bouwjaar groep Goed gekeurd Gedeeltelijk goedgekeurd Niet goedgekeurd Administr. Afgekeurd Individueel Totaal Compact 1992 1993 1 1 Compact 1998 1999 2 1 8 11 Compact 2004 2005 7 1 1 7 16 losse PT 1992 1993 1 1 losse T 1998 1999 1 1 Totaal 9 1 1 2 17 30 30% 3% 3% 7% 57% 100% Opmerking: In tabel 5 wordt het totaal aantal EVHI s weergegeven van de populaties uit tabel 4. Meter soort Tabel 5: Beoordeling uitgedrukt in aantallen EVHI s van het controlejaar 2012 Bouwjaar groep Goed gekeurd Gedeeltelijk goedgekeurd Niet goedgekeurd Administr. Afgekeurd Indivi dueel Totaal Compact 1992 1993 2 2 Compact 1998 1999 177 1 32 210 Compact 2004 2005 1.539 54 20 16 1.629 losse PT 1992 1993 1 1 losse T 1998 1999 7 7 Totaal 1.716 54 20 2 57 1.849 93% 3% 1% 0% 3% 100% 3.3 Vervolgacties In tabel 6 zijn de vervolgacties per meetverantwoordelijke vermeld op basis van de resultaten van de saneersessie en van de populatiebeoordeling. Tabel 6: Vervolgacties per meetverantwoordelijke in aantallen EVHI's Code Bedrijf Verwijderen (saneersessie) Nakeur Totaal 6 Stedin KV 1 1 13 Imtech 17 Liander GV 51 51 19 Stedin GV 1 1 21 Fudura GV 5 12 1 17 25 Innax 32 Cogas 40 Endinet 79 Rendo 130 Delta 141 Westland 5 5 Totaal 57 18 75 Deze vervolgacties dienen te worden uitgevoerd: Het nakeuren van 18 EVHI s vóór 30 september 2014 en Het saneren van 57 EVHI s vóór 31 december 2014. 1 De ontbrekende controleresultaten die leidden tot dit nakeur aantal bleken niet leverbaar te zijn. Er is derhalve geen sprake van nakeur. De tabellen in dit rapport zijn hierop niet aangepast. Kiwa N.V. 7
4 Beschouwing controlejaar 2012 In dit hoofdstuk worden enkele aspecten van de in 2012 uitgevoerde werkzaamheden voor de EVHI pool nader gespecificeerd of toegelicht. 4.1 Populatie verdeling Na de saneersessie van oktober 2011 zag de populatieverdeling er als volgt uit: Tabel 7: Populatieverdeling van het controlejaar 2012 Populatieomvang Aantal populaties Aantal EVHI's < 11 19 59 11 25 2 34 26 40 0 41 75 3 151 76 150 2 225 151 750 4 1.380 > 750 0 Totaal 30 1.849 4.2 Aanleveren controleresultaten In tabel 8 is per deelnemende meetverantwoordelijke vermeld het aantal controleresultaten dat te weinig is aangeleverd. (Het % geleverd is uitgedrukt ten opzichte van de Steekproef gevraagd bijdrage). Tabel 8: % geleverd in 2012 per deelnemende meetverantwoordelijke code Bedrijf Steekproef gevraagd Niet geleverd % geleverd 13 Imtech 1 0 100% 17 Liander GV 124 0 100% 19 Stedin GV 113 0 100% 21 Fudura GV 76 3 96% 25 Innax 4 0 100% 32 Cogas 22 0 100% 40 Endinet 120 0 100% 79 Rendo 6 0 100% 130 Delta 17 0 100% 141 Westland 180 0 100% Totaal 663 3 99% De controleresultaten zijn in het afgelopen jaar nagenoeg volledig aangeleverd: 99%. NB: Het totaal % geleverd in het controlejaar 2011 was 97 % bij een steekproef gevraagd van 726. Kiwa N.V. 8
Bijlage I: Saneersessie oktober 2011 Kiwa N.V. 9
Bijlage II: Controleresultaten Kiwa N.V. 10
Kiwa N.V. 11