UMCG Centrum voor Revalidatie Intimiteit en seksualiteit bij chronische ziekte of lichamelijke beperking
Tekst met dank aan Egbert Kruijver, revalidatieseksuoloog voor Sophia Revalidatie in Den Haag en De Hoogstraat in Utrecht.
UMCG Centrum voor Revalidatie Een chronische ziekte of beperking kan invloed hebben op alle levensgebieden, zoals wonen, werken en relaties. Ook kunt u te maken krijgen met veranderingen in de intimiteit en/of de seksualiteit. Vermoeidheid, pijn en verminderde zin in vrijen zijn veelvoorkomende klachten. Het is daarom niet vreemd dat veel mensen vragen of zorgen hebben over hun veranderde seksualiteit, zowel in relatie tot een partner als individueel. Medewerkers van UMCG Centrum voor Revalidatie vinden het belangrijk om aandacht te besteden aan seksualiteit. Veel mensen vinden het lastig om seksualiteit bespreekbaar te maken en daardoor blijven vragen en zorgen vaak onbesproken. Dit kan leiden tot seksuele problemen. Doel Het UMCG Centrum voor Revalidatie wil u goed informeren over de mogelijke invloed van uw aandoening op seksualiteit. Het belangrijkste doel is het voorkomen van problemen. U en uw partner kunnen in het UMCG Centrum voor Revalidatie in principe bij alle medewerkers terecht met vragen of zorgen over veranderingen in uw relatie, intimiteit of seksualiteit. Wanneer zij niet direct een antwoord weten of wanneer u liever uw zorgen bespreekt met een specialist op dit gebied, dan kan de seksuoloog van locatie Beatrix oord van het UMCG Centrum voor Revalidatie worden ingeschakeld. Wat kunt u van de seksuoloog verwachten? In een eerste gesprek bespreekt de seksuoloog met u en/of uw partner de vragen of problemen die er leven. Soms zijn uw vragen in één of twee gesprekken beantwoord, soms zijn er meer 1
Intimiteit en seksualiteit bij chronische ziekte of lichamelijke beperking gesprekken nodig. De seksuoloog geeft uitleg en advies en begeleidt u bij het zoeken naar antwoorden en oplossingen. Veel voorkomende vragen en onderwerpen Hieronder vindt u een overzicht van veel voorkomende vragen van patiënten. - Wat is het effect van mijn ziekte of beperking op mijn seksleven? - Hoe kan ik ondanks mijn aandoening intimiteit in mijn leven vormgeven? - Kan ik nog wel plezier beleven aan seks? - Ben ik nog wel aantrekkelijk voor een partner? - Kan er iets mis gaan als ik weer ga vrijen? - Welke hulpmiddelen kan ik gebruiken? - Ik ben incontinent, hoe moet dat met seks? - Ik heb minder zin in seks. - Ik word minder goed opgewonden (mijn vagina wordt minder vochtig, mijn penis wordt minder stijf). - Ik voel weinig meer tijdens het vrijen. - Ik heb pijn bij het vrijen. Uiteraard kunnen er ook andere vragen leven bij u of uw partner. Voor wie? De seksuoloog van locatie Beatrixoord is er voor klinische en poliklinische patiënten, die vragen of zorgen hebben over hun seksualiteit en intimiteit als gevolg van een ziekte of beperking. Ook als u nu geen (groot) probleem ervaart, maar het prettig vindt om eens over dit onderwerp en de veranderingen op dit gebied te praten, kunt u een afspraak maken. U kunt alleen komen of samen met uw partner. 2
UMCG Centrum voor Revalidatie De Seksuoloog Een seksuoloog is een Gezondheidszorgpsycholoog of een arts die een vervolgopleiding seksuologie heeft gevolgd. Wanneer iemand daarnaast voldoende ervaringsuren en supervisie heeft gevolgd, kan bij de Nederlandse Vereniging voor Seksuologie (NVVS) registratie worden aangevraagd als Seksuoloog NVVS. In het Centrum voor Revalidatie werkt een psycholoog/seksuoloog. Zij is geregistreerd seksuoloog NVVS en zij heeft ruime ervaring als revalidatieseksuoloog. Zij is vertrouwd met veel ziektebeelden en beperkingen, zoals amputatie, dwarslaesie, diabetes, chronische pijn, hartaandoeningen, Multiple Sclerose, ziekte van Parkinson en niet aangeboren hersenletsel. Zij heeft ervaring met zowel volwassenen als jongeren. Zij houdt individuele gesprekken en gesprekken met echtparen of stellen. Ook neemt zij deel aan voorlichtingsbijeenkomsten en geeft zij regelmatig lezingen voor patiëntenorganisaties. De seksuoloog werkt onder verantwoordelijkheid van de revalidatie arts en zij is onderdeel van het behandelteam. De seksuoloog verricht geen lichamelijk onderzoek en schrijft geen medicatie voor. Mocht dit nodig zijn dan wordt hiervoor, in overleg met u, een arts benaderd. Spreekuur Voordat u daadwerkelijk een gesprek bij de seksuoloog heeft, is eerst een akkoord van uw revalidatiearts nodig. De seksuoloog houdt één dagdeel per week spreekuur op afspraak. Uw afspraak hiervoor krijgt u via de planning. 3
Intimiteit en seksualiteit bij chronische ziekte of lichamelijke beperking Contact U kunt op verschillende manieren in contact komen met de seksuoloog: via uw revalidatiearts of arts in opleiding; via uw maatschappelijk werker, psycholoog, verpleegkundige of een andere behandelaar die uw vraag signaleert; door rechtstreeks contact op te nemen met de seksuoloog via j.van.der.velde@umcg.nl U kunt ook contact opnemen met de seksuoloog voor een advies over een seksuoloog bij u in de buurt. Meer informatie en vragen Als u na het lezen van deze brochure nog vragen heeft of als u meer informatie wilt, dan kunt u bellen met het UMCG Centrum voor Revalidatie. Universitair Medisch Centrum Groningen UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Dilgtweg 5, 9751 ND Haren Postbus 30.002, 9750 RA Haren Telefoon (050) 361 79 99 www.revalidatie.umcg.nl Op onze website vindt u meer informatie over onze behandelingen, behandelwijze en behandelaars. Op de homepage staan links naar nieuws over ons centrum en naar onze social media YouTube, Facebook en Twitter. Ook vindt u er onder het kopje Volwassenen en vervolgens Interessante links handige links naar patiëntenverenigingen. 4
Patiënteninformatie vlk 347/1504