NIEUWSBRIEF ROZENVRIENDEN December 2013 Onze tuin is aan een rustperiode begonnen en de eerste vrieskou versiert de rozen met een fijn laagje poedersuiker. Tijd om van de warmte binnen te genieten en wat te lezen in de tijdschriften die we even opzij gelegd hebben of in de nieuwe rozenboeken. Of om de talrijke foto s die we deze zomer genomen hebben tijdens de bezoeken aan tuinen van vrienden of de activiteiten van de Rozenvrienden te sorteren. Patrick Masure heeft een mooi en uitvoerig boek geschreven over botanische rozen en hun eerste natuurlijke kruisingen: Guide des rosiers sauvages (ISBN 978-2-603-01900-9). Zoals je uit de titel kan besluiten is dit boek in het Frans opgesteld. 500 rozen worden er alfabetisch gerangschikt en beschreven, waarvan een honderdvijftig wilde rozen. Wilde rozen zijn de voorouders van onze moderne rozen en een groot aantal ontwikkelaars van nieuwe rozen gebruiken ze nu nog om gezonde variëteiten te kweken, naar het voorbeeld van Louis Lens die veel hybriden van de eerste generatie maakte. We denken hierbij ook aan de modetrend vertrekkend van Rosa persica. In de inleiding beschrijft hij de eigenschappen van rozenstruiken: de typische takken, de verschillende soorten van stekels, bladeren en bloemvormen. Met deze kennis kunnen we oefenen om rozen te herkennen. Dit boek hoort zeker thuis in de bibliotheek van liefhebbers van botanische rozen. Maar er is ook nog tuinwerk. Om onze rozenstruiken te beschermen tegen de ruige winterwinden passen we de eindejaarssnoei toe.dood hout eerst uitsnijden, en dan van de takken die tegen elkaar kunnen schuren de minst goede terug- of helemaal wegknippen. Van de theehybriden of trosrozen die wat hoog uitgegroeid zijn, knippen we de takken tot een halve meter terug, zodat die door de stevige wind niet kunnen afbreken aan de voet. Daarna kunnen we het spitgerief, de schoffel, de hark en de snoeischaren proper maken en insmeren met een laagje olie. De scharen slijpen we natuurlijk eerst. Zo staat alles klaar voor de herstart in 2014. Van 29 tot 31 januari 2014 vindt de IPM (Internationale Planten Messe) plaats in Essen. Een interessante tentoonstelling waar naast vele plantenkwekers uit de hele wereld, ook alle rozenkwekers van Duitsland, enkele Franse, een Deense en ook een Belgische en een aantal snijbloemenkwekers een stand hebben. Inkom: 21 euro.
Oude rozen uit Nieuw-Zeeland zijn terug in Limburg De herfstlezing door Ingrid Verdegem over de geschiedenis van de oude rozen in Nieuw-Zeeland werd door 65 enthousiaste leden van onze rozenvereniging bijgewoond. Deze activiteit vond plaats in GCOC Oosterhof in Lummen op zondagnamiddag 17 november. Mevrouw Verdegem vertelde hoe de Chinese en Europese immigranten in de negentiende eeuw naar het nieuwe land reisden met heel hun hebben en houden, maar ook met stekken van oude rozen, waarvan de onderkant werd ingesmeerd met een dikke laag natte klei. Tijdens de lange bootreis kregen deze stekken wortels in het vochtige ruim. Een nieuw huis bouwen in dit nieuwe land viel niet altijd mee, maar de oude rozen fleurden Het domein van de immigranten op. De Chinese rozen groeien veel beter in het zachte klimaat van Nieuw-Zeeland. Mevrouw Verdegem toonde ons mooie foto s van de rozen en van bijzondere rozentuinen in Nieuw- Zeeland. Ook legde ze uit hoe we oude rozen en ook sommige moderne rozen moeten verzorgen in de tuin. Die verzorging begint al bij het planten: je moet beginnen met het graven van een heel ruime put van 60 bij 60 centimeter en zeker 70 centimeter diep. De uitgegraven grond verrijken met compost en een handvol beendermeel zodat je een homogeen rul en vruchtbaar mengsel bekomt. De wortels van de roos een beetje insnoeien en de plant in de put zetten, erop lettend dat de wortels mooi uitgespreid zijn. Dan er beetje bij beetje het rulle grondmengsel bijvoegen en zacht tegen de wortels aandrukken, zodat er geen grote luchtbellen ontstaan en het substraat rond de roos luchtig blijft. Ruim water geven, waarmee je al kan beginnen bij het vullen van de plantput. Het
snoeien gebeurt bij de eenmaal bloeiende struikrozen eind juli, waarbij dood hout, de oudste takken en te dunne twijgen tot aan de grond worden weggesnoeid. De andere takken zo bijknippen dat de struik een mooie vorm behoudt. Voor lagere rozen tot een halve meter, voor grotere rozen van een meter tot anderhalve meter. Rozen die tot in de herfst bloeien, worden pas in maart gesnoeid, net wanneer de struiken beginnen uit te lopen. Austin rozen zeker niet korter dan een halve meter snoeien. Over schimmelaantastingen vertelde ze het volgende. Door roest verliest de struik aan groeikracht. Bij ernstige besmetting is een behandeling met fungicide Aangewezen. Anders moet de plant eruit gegooid worden. Bij sterroetdauw is het verwijderen van aangetaste afgevallen bladeren nuttig, maar niet altijd voldoende omdat de schimmels ook op de aarde aan de voet van de struik zitten. Schimmels blijken nu sterker en moeilijker te behandelen te zijn dan vroeger. Mevrouw Verdegem had het ook even over de ingeweken Aziatische lieveheersbeestjes, die onze lokale diertjes vernietigen. Bijlage: verzorging van rozen doorheen het jaar. Het bestuur, Verantwoordelijke uitgever: Jos Rogiers
Rozenwerkzaamheden per maand. Januari Rozenboeken en -tijdschriften lezen. Rozencatalogi bestuderen en rozen bestellen, indien u nog in het voorjaar wil planten. Bij ernstige sneeuwval bij klimmers en struikrozen voorzichtig de sneeuw verwijderen. Februari Tuincompost omzetten. Tuinplannen uitwerken. Bodem voorbereiden voor nieuwe aanplantingen. Nieuwe rozen planten en verplantingen doen. Stamrozen planten en aanbinden. Organische meststoffen vanaf eind deze maand aanbrengen. Vermeerdering: rozen zaaien, stekken snijden en nu planten. Zaaien kan ook in januari. Maart Als de strenge vorstperiodes voorbij zijn: takkenbescherming verwijderen en afdekhout uit de stamrozen doen. Doe dit bij bewolkt weer. Snoeien van de rozenstruiken en het snoeisel verwijderen Vanaf einde maart de grond rond de aangeaarde rozen wegdoen. Na de snoei mulchen met bvb houtsnippers of cacaodoppen. Best hiervoor geen dennenschors gebruiken. April Vermeerdering: aanaarden van de eigen geoculeerde rozen en verwijderen van wilde scheuten. Eventueel groenbemester zaaien in de perken waar in de herfst rozen zullen geplant worden. Mei : Het seizoen begint met de bloei van de voorjaarsrozen. Met de rozenvork de grond van de niet gemulchte perken losmaken en het onkruid verwijderen.
Bij een lange droogteperiode en op zandgrond: eventueel water geven. Opmerkzaam blijven voor insectenplagen en schimmelziekten. Indien je de voorkeur geeft aan lang werkend kunstmest: nu strooien. Wilde scheuten aan de basis verwijderen. Juni: De rozenzomer draait op volle toeren. Nieuwe rozencatalogen bestellen, websites raadplegen en we kunnen daarna nieuwe rozen bestellen voor levering in november. Rozentuinen en rosaria bezoeken tot einde september. Bodem los maken en onkruid verwijderen. Wilde scheuten verwijderen Indien zich ernstige insectenplagen of schimmelaantastingen voordoen: onmiddellijk behandelen met gepaste middelen. Houd rekening met de bijen! Eventueel water geven en een tweede keer kunstmest of organische meststoffen strooien. Juli: Rozen, rozen en nog eens rozen. Nieuwe rozen bestellen voor de aanplant tijdens de herfst. Bij door- en herbloeiende rozen regelmatig uitgebloeide rozen verwijderen. Eventueel water geven. Geen stikstof meer geven maar een gift patentkali mag, en is zelfs goed. Eenmaal bloeiende rozenstruiken niet snoeien als bottels gewenst zijn, anders wel. Vermeerdering: oculaties doen en stekken snijden en planten. Augustus: Bij gunstig weer is er een tweede bloei Uitgebloeide rozen verwijderen, tenzij de rozen mooie bottels ontwikkelen. Eventueel water geven. Zomersnoei bij eenmaal bloeiende klimrozen uitvoeren. Vermeerdering: verder doen met enten en stekken. September: Overal herfstbloei. Op plaatsen waar we in de herfst rozen willen planten, de bodem diep bewerken en wortelende onkruiden verwijderen.
De begeleidingsplanten van de rozen in toom houden. Bij warm weer nog eventueel een laatste patentkali bemesting toepassen. Bodembewerking stoppen zodat geen stikstof meer vrijkomt. Oktober De met schimmelziekten besmette gevallen bladeren verwijderen en verbranden. Vanaf het midden van de maand beginnen met nieuwe aanplantingen. Vermeerdering: rijpe bottels oogsten en stratificeren. Herfstuitzaai doen. November Rijshout en conifeertakken voor winterbescherming bijeenzoeken. Nieuwe aanplant voortzetten. December : De laatste roos bezwijkt onder de vorst. Winterbescherming aanbrengen bij stamrozen en vorstgevoelige rozen. Rozen goed aanbinden zodat er geen windschade kan optreden. Wintersnoei toepassen : dood hout verwijderen en enkele takken korter knippen om te vermijden dat takken tegen elkaar schuren of door de wind aan de voet worden losgewrikt. Vermeerderen: zaaien onder glas.