Lindelaar Terwispel Toets kleinschalige jeugdhulp met verblijf Gezond vertrouwen Utrecht, september 2018
Lindelaar Terwispel Toets kleinschalige jeugdhulp met verblijf
Samenvatting oor gezinshuizen, zorgboerderijen en andere aanbieders die kleinschalige jeugdhulp met verblijf bieden, gebruikt de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd een op maat gesneden toezicht. Om te bepalen of een aanbieder verantwoorde jeugdhulp biedt, gebruikt de inspectie een selectie van 29 verwachtingen uit het toetsingskader erantwoorde Hulp voor Jeugd. Lindelaar Zorg (hierna: Lindelaar) is gestart in 2001 met een zorgboerderij voor volwassen cliënten in Terwispel. In 2005 is er aan de andere kant van de straat een woonboerderij aangekocht voor een groep jeugdige cliënten. Lindelaar staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder nummer 01086784. Lindelaar is ISO-gecertificeerd. Lindelaar is zelfstandig en werkt niet met een hoofdaannemer. Lindelaar biedt zorg aan jeugdigen en volwassenen in de vorm van dagbesteding en wonen. De hulp wordt gefinancierd op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning/ Wet langdurige Zorg (Wmo/WLZ) (volwassenen) en Jeugdwet (jeugdigen). Op het moment van toezicht verblijven er vijf jeugdigen in de leeftijd tussen 11 en 17 jaar. Daarnaast bezocht één jeugdige Lindelaar drie middagen per week voor opvang. Deze jeugdige wordt eerst individueel begeleid en komt dan bij de groep. Er is nagenoeg geen contact tussen de volwassen- en jeugdgroep. In juli 2018 deed de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (hierna: de inspectie) onderzoek bij Lindelaar. Doel van het onderzoek was om te bepalen of Lindelaar verantwoorde jeugdhulp biedt. Lindelaar voldeed op het moment van het onderzoek aan 23 van de 29 verwachtingen uit het toetsingskader Jeugdhulp met verblijf. Bij zes voldoendes is een aandachtspunt geformuleerd. erbetering is nodig op de thema s Uitvoering hulpverlening, eiligheid, Cliëntpositie en Organisatie. De inspectie concludeert dat drie van de zes verbeterpunten te maken hebben met de onvolledigheid van een aantal dossiers. Daarnaast zijn de medewerkers niet geschoold in het gebruik van de Meldcode huiselijk geweld en kindermisbruik. Dit kan risico s met zich meebrengen voor de veiligheid van de jeugdigen. De inspectie verwacht dat Lindelaar concrete verbetermaatregelen doorvoert om aan alle verwachtingen te voldoen. De inspectie verzoekt Lindelaar binnen drie maanden een resultaatverslag te sturen waarin beschreven staat hoe de onvoldoende verwachtingen en de aandachtspunten zijn opgepakt.
Inhoudsopgave 1 Inleiding... 4 2 Bevindingen... 6 2.1 Uitvoering hulpverlening... 6 2.2 eiligheid... 7 2.3 Leefklimaat... 8 2.4 Cliëntenpositie... 8 2.5 Organisatie... 9 3 ervolg... 10 Bijlage - erantwoording... 11
1 Inleiding In juli 2018 deed de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (hierna: de inspectie) onderzoek bij Lindelaar. Doel van het onderzoek was om te bepalen of Lindelaar verantwoorde jeugdhulp biedt. Beschrijving Lindelaar Lindelaar Zorg (hierna: Lindelaar) is gestart in 2001 met een zorgboerderij voor volwassen cliënten in Terwispel. In 2005 is er aan de andere kant van de straat een woonboerderij aangekocht voor een groep jeugdige cliënten. De eigenaren zijn sinds 2005 beiden vennoten van OF Lindelaar, ingeschreven in de Kamer van Koophandel onder nummer 01086784. Lindelaar is ISOgecertificeerd. Lindelaar is zelfstandig, zij werkt niet met een hoofdaannemer. Lindelaar biedt zorg aan jeugdigen en volwassenen in de vorm van dagbesteding en wonen. De hulp wordt gefinancierd op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning/wet langdurige Zorg (Wmo/Wlz) (volwassenen) en Jeugdwet (jeugdigen). Op het moment van toezicht verblijven er vijf jeugdigen in de leeftijd tussen 11 en 17 jaar. Daarnaast één jeugdige drie middagen per week voor opvang. Deze jeugdige wordt eerst individueel begeleid en komt dan bij de groep. Er is nagenoeg geen contact tussen de volwassen- en jeugdgroep. De boerderijen staan beiden op ruime percelen. Aan de ene kant staan nog een aantal koeien en is er ook een ruimte waar voor groepen gekookt kan worden. Dit gebeurt incidenteel. Bij de jeugdigen is op de begane grond een grote woonkamer met computer/speelkamertje, kantoor, badkamer en een slaapkamer beneden, boven zijn vier slaapkamers. Jeugdigen hebben een eigen kamer. Er zijn nog uitbreidingsmogelijkheden in de boerderij, daar wordt nu nog niet voor gekozen in verband met de huidige samenstelling van de groep. Eén van de eigenaren woont in het voorhuis van de boerderij waar hulp wordt geboden aan volwassenen. Hij doet de administratie en verzorgt de dieren. De eigenaresse ondersteunt soms op de volwassenengroep, echter niet bij de jeugdigen. Daarnaast is er een zorgmanager die verantwoordelijk is voor de zorg op de jeugdgroep. Zij heeft een zorggerelateerde Hbo-opleiding en is vooraangemeld bij de Stichting Kwaliteitsregister Jeugd (SKJ). De Lindelaar heeft in totaal 11 medewerkers in dienst waarvan er 7 werken bij de jeugdgroep. Deze medewerkers hebben een zorg gerelateerde Mbo-3 of Mbo-4 niveau. Een onafhankelijke gedragswetenschapper kan op consultbasis ingezet worden. Toetsingskader Het onderzoek is uitgevoerd aan de hand van het toetsingskader erantwoorde Hulp voor Jeugd. Het toetsingskader bestaat uit vijf thema s: Uitvoering hulpverlening, eiligheid, Leefklimaat, Cliëntenpositie en Organisatie. Elk thema is uitgewerkt in een aantal verwachtingen. oor 4 Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
Jeugdhulp met verblijf is een set met 29 kernverwachtingen geselecteerd. Het toetsingskader is te vinden op: http://toetsingskadervhj.nl. 5 Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
2 Bevindingen In dit hoofdstuk worden de resultaten, zoals de inspectie deze heeft aangetroffen op het moment van het toezicht, gepresenteerd aan de hand van de vijf thema s uit het toetsingskader Jeugdhulp met verblijf: uitvoering hulpverlening, veiligheid, leefklimaat, cliëntenpositie en organisatie. Per verwachting geeft de inspectie een oordeel. Als de verwachting als onvoldoende is beoordeeld geeft de inspectie een toelichting. Wanneer het oordeel voldoende is maar de inspectie op grond van de bevindingen van mening is dat er reden is voor verbetering, benoemt de inspectie een aandachtspunt. O NB oldoende Onvoldoende Niet beoordeeld 2.1 Uitvoering hulpverlening erwachting 1.1.1 Professionals bieden hulp die aansluit bij de relevante ontwikkeltaken en de problematiek van de jeugdigen en hun ouders. Toelichting: oor twee jeugdigen is geen plan beschikbaar en voor één jeugdige ontbreekt een actueel vastgesteld plan. In deze dossiers is niet navolgbaar of de hulp die wordt ingezet ook aansluit bij de problematiek van de jeugdigen en hun ouders. 1.1.2 Professionals bieden hulp die aansluit bij de achtergrond, eigen mogelijkheden en het probleemoplossend vermogen van de jeugdigen, hun ouders en hun netwerk. 1.2.1 Professionals werken volgens de richtlijnen van de beroepsgroep. 1.2.2 Professionals werken doelgericht en planmatig. Oordeel O O Toelichting: In drie van dossiers is niet zichtbaar wat de rol van de gedragswetenschapper of de zorg coördinator is bij het opstellen van de doelen. Twee jeugdigen die bij Lindelaar verblijven, hebben geen plan met doelen. Een andere jeugdige heeft een verouderd plan. Hierin staan wel doelen. De aanbieder geeft aan de hulp wel te evalueren, maar de uitkomsten van deze evaluaties zijn niet altijd terug te lezen in de dossiers van de jeugdigen. Daarnaast is het de werkwijze van Lindelaar dat de gedragswetenschapper akkoord geeft op het plan. Of de gedragswetenschapper akkoord heeft gegeven op een plan, is niet zichtbaar in de dossiers. 6 Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
1.3.1 Professionals werken met een plan dat door of in overleg met jeugdigen en hun ouders is opgesteld. Aandachtspunt: Naast het opstellen van het plan door of in overleg ouders is het ook van belang om de jeugdigen te betrekken bij de planbesprekingen. Tijdens het toezicht werd dit nog niet met alle jeugdigen gedaan. Wanneer jeugdigen door leeftijd en/of problematiek niet in staat zijn de (gehele) planbespreking bij te wonen kan bekeken worden hoe zij op andere wijze betrokken kunnen worden bij het opstellen van het plan. 1.3.3 Professionals bejegenen jeugdigen en hun ouders met respect en nemen hen serieus bij de uitvoering van de hulp. 1.3.4 Professionals zorgen ervoor dat de jeugdigen contact kunnen (onder)houden met hun ouders en hun netwerk. 1.4.1 Professionals stemmen het plan af met de plannen van overige betrokken instanties. 2.2 eiligheid erwachting 2.1.1 Professionals hebben een actueel beeld van de veiligheid van de jeugdigen. 2.1.2 Professionals schatten de veiligheidsrisico s van de jeugdigen systematisch in. Toelichting: Lindelaar hanteert een risicotaxatie-instrument waarmee op eenduidige wijze risico s van en bij jeugden worden ingeschat. Echter in drie van de zes onderzochte dossiers ontbreekt een ingevuld risicotaxatie-instrument. De inspectie verwacht dat professionals voor alle jeugdigen een systematische inschatting maken van de veiligheidsrisico s, bij aanvang, tussentijds en bij veranderde omstandigheden. 2.1.3 Professionals beoordelen de veiligheidsrisico s in multidisciplinair verband. 2.2.1 Professionals bepalen mede op basis van de veiligheidsrisico s de in te zetten hulp. Aandachtspunt: De Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling is bekend bij de zorgmanager. Het is van belang dat alle medewerkers geschoold zijn in het gebruik van de Meldcode. 2.2.2 Professionals bewaken de gemaakte afspraken over het beperken van de veiligheidsrisico s. 2.2.3 Professionals treden bij acute onveiligheid actief op. Oordeel O 7 Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
2.3 Leefklimaat erwachting 3.1.1 De leefomgeving is schoon, passend en veilig. Aandachtspunt: De slaapkamers van de jeugdigen en de woonkamer zijn schoon en veilig, maar kunnen wel een opknapbeurt gebruiken. Het belangrijk om jeugdigen hier bij te betrekken en hen te vragen naar hun wensen voor de slaapkamers en de gezamenlijke ruimte. 3.2.1 Het leefklimaat past bij de leeftijd en de ontwikkelingsfase van de jeugdigen. Aandachtspunt: Het is belangrijk dat de aanbieder de gezonde seksuele ontwikkeling van jeugdigen in beeld heeft en stimuleert door bijvoorbeeld seksuele voorlichting. 3.2.2 De dagelijkse routine en de huisregels dragen bij aan de ontwikkeling van de jeugdigen. Aandachtspunt: De huisregels over mediagebruik zijn niet afgestemd op de leeftijd en ontwikkelingsfase van de jeugdige. 3.2.3 Jeugdigen leiden een voor hen zo gewoon mogelijk leven, inclusief onderwijs en vrijetijdsbesteding. 3.3.2 Professionals hebben tijd en aandacht voor de jeugdigen. 3.3.5 Professionals respecteren de privacy van de jeugdigen. Oordeel 2.4 Cliëntenpositie erwachting 4.1.1 De aanbieder onderneemt actie indien jeugdigen en/of hun ouders aangeven ontevreden te zijn over de geboden hulp. 4.1.2 Jeugdigen en hun ouders kunnen gebruikmaken van een onafhankelijke vertrouwenspersoon. Toelichting: De zorgboerderij beschikt niet over een onafhankelijke vertrouwenspersoon van bijvoorbeeld AKJ of Zorgbelang waar jeugdigen en hun ouders gebruik van kunnen maken. Om de toegang tot de onafhankelijke vertrouwenspersoon zo laagdrempelig mogelijk te maken is het belangrijk dat professionals, ouders en jeugdigen hierover geïnformeerd te worden. 4.1.3 Jeugdigen en hun ouders kunnen een klacht indienen bij een onafhankelijke klachtencommissie. Toelichting: Bij Lindelaar is op moment van toezicht geen onafhankelijke klachtencommissie aangesteld. De zorgboerderij beschikt niet over een klachtenregeling. Zodra dit geregeld is Oordeel O O 8 Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
erwachting dienen professionals, ouders en jeugdigen hierover geïnformeerd te worden. Oordeel 2.5 Organisatie erwachting 5.1.4 De aanbieder registreert en analyseert incidenten en voert naar aanleiding van de analyse verbeteringen door. Aandachtspunt: Lindelaar maakt gebruik van incidentformulieren welke na evaluatie verzonden worden naar de desbetreffende voogd, bijvoorbeeld incidenten als weglopen en agressie. De aanbieder gebruikt geen systematiek waarbij alle incidenten worden geanalyseerd, waardoor tendensen kunnen worden ontdekt en verbeteringen worden ingevoerd. 5.2.1 De aanbieder werkt met geregistreerde professionals, tenzij de inzet van een niet geregistreerde professional niet afdoet aan de kwaliteit van hulp of noodzakelijk is voor de kwaliteit. 5.2.2 De aanbieder zet professionals in die aantoonbaar zijn geschoold voor de functie die zij uitoefenen. 5.2.3 De aanbieder biedt professionals de mogelijkheid kennis en vaardigheden actueel te houden. 5.3.1 De aanbieder beschikt over de erklaring Omtrent Gedrag van personen die structureel contact hebben met jeugdigen of hun ouders. 5.3.2 De aanbieder heeft een meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. Oordeel O Toelichting: Lindelaar beschikt op het moment van toezicht niet over een meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. 9 Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
3 ervolg Lindelaar voldeed op het moment van het toezicht aan 23 van de 29 onderzochte verwachtingen. Bij zes voldoendes is een aandachtspunt geformuleerd. erbetering is nodig op de volgende punten: Professionals bieden hulp die aansluit bij de relevante ontwikkeltaken en de problematiek van de jeugdigen en hun ouders. Professionals werken doelgericht en planmatig. Professionals schatten de veiligheidsrisico s van de jeugdigen systematisch in. Jeugdigen en hun ouders kunnen gebruikmaken van een onafhankelijke vertrouwenspersoon. Jeugdigen en hun ouders kunnen een klacht indienen bij een onafhankelijke klachtencommissie. De aanbieder heeft een meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. De inspectie concludeert dat drie van de zes verbeterpunten te maken hebben met de onvolledigheid van een aantal dossiers. Daarnaast zijn de medewerkers niet geschoold in het gebruik van de Meldcode huiselijk geweld en kindermisbruik. Dit kan risico s met zich meebrengen voor de veiligheid van de jeugdigen. De inspectie verwacht dat Lindelaar concrete verbetermaatregelen doorvoert om aan alle verwachtingen te voldoen en de aandachtspunten op te heffen. De inspectie verzoekt Lindelaar binnen drie maanden een resultaatverslag te sturen waarin beschreven staat hoe de onvoldoende verwachtingen en de aandachtspunten zijn opgepakt. 10 Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
Bijlage - erantwoording De inspectie voerde het toezicht bij Lindelaar onaangekondigd uit op 2 juli 2018. Het toezicht bestond uit de volgende onderdelen: Gesprek met de 2 eigenaren. Telefonisch gesprek met de zorgmanager. Tijdens het toezicht zijn geen jeugdigen gesproken omdat zij niet aanwezig waren. Rondleiding en observatie. Dossieronderzoek. Analyse beleidsdocumenten. De foto 11 Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
www.igj.nl 12 Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd