Werkwijze Alle OntdekZelf experimenten zijn bedoeld voor de leerling om zelf te ontdekken. Laat de leerling vanaf het begin werken met zijn materialen en ontdekken hoe hij tot een antwoord of een werkende oplossing komt. Voor u als leraar is er weinig werk te doen, u hoeft alleen te zorgen dat ze de juiste materialen en opdracht krijgen en af en toe (maar alleen wanneer echt nodig) uitleg te geven. Het is niet nodig dat u alles gaat verklaren. Het is wel belangrijk dat u de leerling de kans en tijd geeft om te ontdekken waardoor u bewerkstelligt dat ze gemotiveerd blijven en niet vergeten wat ze allemaal zelf ontdekt hebben. Laat ze kort opschrijven wat ze ontdekt hebben en laat ze aan het eind van de les samen bespreken wat de resultaten waren. Verklaar alleen iets wanneer het echt gevraagd wordt. Qua organisatie kost deze opzet weinig tijd en voorbereiding. Zorg er alleen voor dat de leerling krijgt wat hij voor de vraag/opdracht nodig heeft dat hij en teruggeeft wat hij heeft gebruikt. Met bijgaande materialen kunt u (een deel van) onderstaande experimenten uitvoeren, afhankelijk van wat u heeft aangeschaft. EXPERIMENTEREN MET MAGNETISME 1) Probeer eens te ontdekken wat je met een magneet kunt doen? - paperclip/spijkers Magneten trekken alleen ijzer aan en kunnen elkaar afstoten en aantrekken. 2) Wat is aardmagnetisme? - kompas (zonder magneet erbij) De aarde is ook magnetisch, op de noordpool en de zuidpool zitten de magnetische polen. 3) Welke materialen worden door een magneet aangetrokken? - diverse kleine materialen van verschillende stoffen zoals hout, plastic, steen, aluminium, papier, glas, rubber, messing Magneten trekken alleen ijzer aan of ijzerhoudende materialen zoals een cassettebandje (oud).
4) Hoe zou je kunnen laten zien wat een sterke of een zwakke magneet is? - paperclips Hoe sterker de magneet hoe meer paperclips er aan blijven hangen. 5) Zou je een magneet kunnen laten zweven? - 2 staafmagneten of ringmagneten - houder voor magneten of - 2 ringmagneten - staafje hout 6) Zou je met een magneet ook een kompas kunnen maken? - langwerpige magneet - schoteltje water met een platte kurk of kunststof dekseltje waarop magneet kan drijven of - stukje garen van +/- 50 cm De naald van een kompas is ook een magneet, de magneet zal zich dus als een kompas willen gedragen en kan dat wanneer de magneet vrij in zijn beweging is. 7) Hoe zoek je met een kompas de noordpool en zuidpool? - kompas De kompasnaald zal in de richting noord/zuid gaan staan en de pijl wijst naar de noordpool. De indeling op een kompas heet een windroos.
8) Waar staat jullie huis volgens de kompas? -kompas - plattegrond van de school of schoolomgeving Leg de kompas in de juiste richting op tafel en bepaal eerste de positie van de aangrenzende lokalen en daarna steeds verder weg. 9) Hoe maak je van een staafmagneet een hoefmagneet? - staafmagneet - 2 ijzeren stripjes of staafjes De kracht van een magneet ligt aan de uiteinden, met de 2 ijzeren stripjes aan de uiteinde maken ze een U-vorm (hoefmagneet). 10) Hoe zou je zelf een magnetische afvalscheider kunnen maken? - wat paperclips of spijkertjes van ijzer - bakje rijst of papiersnippers Alleen de paperclips worden door de magneet aangetrokken en de rest blijft liggen.
11) Waar is een magneet het sterkst en hoe kun je dat laten zien? - staafmagneet - vel stevig papier of karton - ijzervijlsel De magneet niet rechtstreeks met het ijzervijlsel in contact brengen aangezien het lastig wordt dit weer te verwijderen. Magneet onder het vel op tafel leggen en een beetje ijzervijlsel uitstrooien. Er ontstaat een patroon en aan het uiteinde van de magneet blijft het meeste liggen. Wanneer je twee staafmagneten aan elkaar legt, ontstaat er eigenlijk weer een nieuwe staafmagneet waarvan de beide uiteinden weer het sterkst zijn. 12) Kun je zelf een magneet maken? Een magneet is eigenlijk een staaf ijzer waar alle kleine deeltjes (moleculen) netjes in rijen achter elkaar liggen. Bij een normaal stuk ijzer liggen de deeltjes door elkaar heen. Hoe zou je nou een van een stuk ijzer een magneet kunnen maken? - sterke magneet - strip of staafje ijzer Door met de magneet langs de ijzerstrip te gaan (steeds vanaf het begin naar het eind en weer van voren af aan alsof je alle ijzerdeeltjes één kant op wilt vegen) wordt de ijzeren staaf zwak magnetisch. Te testen met kompas. Aanvullende vragen of experimenten: 13) Waarvoor worden magneten allemaal gebruikt? 14) Wat gebeurt er wanneer je 5 paperclips onder een magneet hangt en de magneet eraf haalt? 15)Welke munten worden door een magneet aangetrokken? 16) Wanneer je een magneet vaak en hard laat vallen wordt hij zwakker (niet uitproberen). Hoe zou dat komen? Denk daarbij aan de ijzerdeeltjes of moleculen. 17) Waarom zijn magneten zo handig?
Inhoud van de startset Magnetisme 114515 Functie 114500 Set staafmagneten 75 mm lang Algemene experimenten 114539 Keramische magneten rond, Zwevende magneet op houten staafje 10 stuks Zwevende magneet. Magneet aan koord en vastgemaakt aan tafel wordt omhoog getrokken door tweede magneet zonder tweede magneet aan te raken. 114555 Hoefmagneet 140 mm hoog, met Algemene experimenten, om als kompas te sluitplaatje te gebruiken of als demonstratie bij het afval scheiden 114557 Natuurmagneet Magneeterts met een natuurlijke magneetkracht. 114535 IJzervijlsel in vlak, afgesloten Aantonen van de magneetkrachtlijnen transparant doosje 114508 Zakkompas 35 mm Oriëntatie met een kompas. Aanduiding van noord- en zuidpool bij magneet. 114550 Set van 12 verschillende metalen Wat wordt wel en niet door een magneet aangetrokken. Maak een hoefmagneet met behulp van een staafmagneet. 114513 Set magnetiseerstaafje Maak zelf een magneet van een staafje ijzer. Maak met dit staafje en een koordje weer een kompas. Opbergbak met deksel, handleiding leraar en vragenboekje leerlingen