Samenwerkende deskundigen Inschakeling derden (par.10 leidraad) Deskundige doet onderzoek zelf, maar als voor onderdelen/ondersteuning derden nodig zijn, dit kenbaar maken aan parcjen. Ongebruikelijk medisch onderzoek apart laten beoordelen. In rapport melding maken en kosten verwerken in nota benoemde deskundige. Gezamenlijke benoeming deskundigen (par. 12 leidraad) Gezamenlijke benoeming is mogelijk om tot één rapport te komen, onder leiding van één van de deskundigen (117) GelijkCjdige benoeming van deskundigen die verschillende vragen moeten beantwoorden, in verschillende rapporten. Overleg mogelijk tenzij anders bepaald (118) 1
Letselschadezaken ondernemers Toedracht: welke impact had voorval op mens? Verzekeringsgeneeskundig: tot welke beperkingen leidde deze impact? Arbeidsdeskundig: wat betekenen beperkingen voor beroepsuitoefening? Economisch: wat betekent gewijzigde beroepsuitoefening voor bedrijfsresultaten? Rekenkundig: welke schadevergoeding compenseert verlies aan arbeidsvermogen? Bedrijfseconomisch onderzoek Welke interne en externe factoren beïnvloeden de bedrijfsresultaten vóór en na ongeval? Wat was het effect van de ondernemersarbeid op deze resultaten? Ondernemersarbeid in drie hoofdgroepen: Commerciële werkzaamheden Organiserende werkzaamheden Uitvoerende werkzaamheden Bedrijfseconomisch onderzoek Waargenomen ontwikkeling in bedrijfseconomisch onderzoek gee[ informace over output van de produccefactor arbeid van de ondernemer. Hoe verhoudt deze informace over output zich tot informace over input die arbeidsdeskundige vast stelt? 2
Bedrijfseconomisch onderzoek Vragen: Welke output was mogelijk als input niet was beperkt? Hoe had de ondernemer nadelige wijzigingen in bedrijfsontwikkelingen kunnen voorkomen en in welke mate hebben zijn beperkingen ertoe geleid dat hij dit niet hee[ gedaan? Voor econoom van belang Heldere taak/funcce analyse, Voor uitvoerend werk, dat één op één kan worden vervangen, zijn de uren relevant (normaal en uitval) Voor commercieel en organiserend werk, dat meer persoonsgebonden is, is vooral van belang op welke wijze de ondernemer dit invulde en hoe hij hiervoor beperkingen ondervindt. Voorbeeldcasus 1: rijschool Rijschoolhoudster met personeel Arbeidsdeskundige en econoom gezamenlijk benoemd met één vraagstelling. Onderzoek gezamenlijk uitgevoerd, aparte rapporten uitgebracht, waarvan delen overlapten. 3
Voorbeeldcasus 1: rijschool Arbeidsdeskundige: beperkingen voor uitvoerend werk als rij-instructeur Balans gevonden in commerciële en organiserende taken. Economisch onderzoek: ArbeidsproducCviteit na ongeval twee jaren laag, daarna normalisering Commerciële ontwikkeling voorspoedig vanaf derde jaar na ongeval Bevindingen zijn onderling consistent, leiden tot heldere schadebegrocng: zonder ongeval besparing op personeelskosten door meer uitvoerend werk en dip in eerste jaren na ongeval zou voorkomen zijn. Voorbeeldcasus 2: grondverzet Belangrijke opdrachtgever was aansprakelijk voor ongeval op werkvloer Meestal zzp er, incidenteel inzet van personeel en onderaannemers Econoom is benoemd, maar vraagt via rechtbank arbeidsdeskundige om ondersteuning bij beantwoording vragen Gezamenlijk onderzoek uitgevoerd, één rapport met aparte paragrafen voor arbeidsdeskundige bevindingen Voorbeeldcasus 2: grondverzet Arbeidsdeskundige: Extreem lange werkcjden voor ongeval Beperkingen voor uitvoerende taken, zal leiden tot tempoverlies Beperkingenprofiel is ontoereikend om mate te beoordelen, bovendien betrad verzekeringsgeneeskundige terrein arbeidsdeskundige door zich over mogelijkheden in het werk te uiten Geen beperkingen voor commerciële en organiserende taken Econoom: Er is geïnvesteerd in grondverzetmachine met gemakkelijker bediening. ArbeidsproducCviteit is na ongeval uiteindelijk zeer hoog ten opzichte van wat gebruikelijk is in branche, maar uiteindelijk ook ten opzichte van periode vóór ongeval Rapportage aan rechtbank: Waarschijnlijk wordt maximale belastbaarheid na ongeval overschreden, maar onvolledige informace over belastbaarheid 4
Voorbeeldcasus 2: grondverzet Drie jaar na eerste opdracht, vervolgopdracht econoom (nog alcjd onduidelijkheid over belastbaarheid) Er is sprake van een periode van meerdere jaren waarin de bedrijfsresultaten niet afwijken van wat men bij een gezonde ondernemer zou verwachten Voorbeeldcasus 2: grondverzet Nog drie jaar later (7 jaar na eerste opdracht) FML opgesteld door nieuwe verzekeringsgeneeskundige Arbeidsdeskundige: Zou betrokkene werken conform geduide mogelijkheden, dan zou hij 20 % minder uren werken dan hij feitelijk doet Econoom (opdracht rechtbank): Wat zou betrokkene verdiend hebben als hij conform beperkingen zou hebben gewerkt? Hof (na hoger beroep, 12 jaar na eerste opdracht): Niet gebleken is dat betrokkene nadeel ondervindt van overbelascng Voorbeeld 3: directeur mediabedrijf Als zakelijk directeur verantwoordelijk voor commercieel radiostacon Gezamenlijke benoeming arbeidsdeskundige en econoom, ieder eigen vragen en aantal gezamenlijke vragen Eén gezamenlijk rapport uitgebracht 5
Voorbeeld 3: directeur mediabedrijf Arbeidsdeskundige: Fysieke belascng werk is gering CogniCeve beperkingen (Cjdsdruk, aandacht verdelen over meerdere taken) passen niet bij belascng van het beroep, waardoor hypothecsche carrière richcng algemeen directeur is doorbroken. Econoom: Commerciële ontwikkeling onderneming is ook na ongeval gezond Onduidelijk is of er kwaliteiten zijn op het gebied van organiserende ondernemersarbeid door korte periode vóór ongeval, na ongeval in elk geval lage arbeidsproduccviteit Gezamenlijke concept conclusie: Werk als consultant/adviseur in branche is na ongeval haalbaar ( 45.000 inkomen) Zonder ongeval algemeen directeur ( 90.000 inkomen) SchadebegroCng door neoo inkomensvergelijking Voorbeeld 3: directeur mediabedrijf ReacCe na concept wijst op inconsistence in rapport over inkomens algemeen directeur Arbeidsdeskundige conclusies aangepast, leidt ook tot aanpassing schadeberekening Beide deskundigen moesten dus conclusies aanpassen, kostenverhogend Voorbeeld 4: wandensteller Zelfstandige met meerdere medewerkers in dienst, aangevuld met zzp ers en onderaannemers. Arbeidsdeskundige is benoemd. Vraagt om begeleiding door econoom voor deel vraagstelling. Ieder bracht eigen rapport uit. 6
Voorbeeld 4: wandensteller In eerste instance is zaak helder: Arbeidsdeskundige ziet beperkingen voor uitvoerende taken en daarmee samenhangend leidinggevend. Econoom ziet commercieel sterke ondernemer, die na enkele jaren bovengemiddeld producceve organisace opzet. Schade vooral vervangend personeel voor uitvoerend werk. Voorbeeld 4: wandensteller Na rapport meldt betrokkene verhevigde klachten, waardoor arbeidsproduccviteit verslechtert. Rechtbank benoemt verzekeringsgeneeskundige, arbeidsdeskundige en econoom om na elkaar onderzoek te doen, elkaars bevindingen gebruikend. Voorbeeld 4: wandensteller Elke deskundige rapporteert in concept en na reacces definicef. Arbeidsdeskundige acht voor eigen onderzoek nadere toelichcng verzekeringsgeneeskundige nodig, die al definicef rapporteerde. Econoom acht later ook toelichcng nodig van arbeidsdeskundige, die ook al definicef rapporteerde. Advocaten hiervan vooraf op de hoogte brengen? Of informace opvragen en in rapport melden? 7
Ervaringen Onderlinge afstemming tussen deskundigen kan leiden tot meer inzicht enerzijds en Cjdwinst anderzijds. Worden deskundigen achtereenvolgens ingezet, dan moet er geen onduidelijkheid meer bestaan over conclusies van de eerdere deskundigen. Wanneer één deskundige conclusies aan moet passen, moeten alle opvolgende ook opnieuw aan het werk. Stelling 1 Een deskundigenbericht wint alcjd aan waarde als bij het opstellen ervan overleg kan plaatsvinden met andere deskundigen in dezelfde casus. Stelling 2 Als deskundigen met elkaar overleg hebben over hun bevindingen, vóórdat deze zijn gerapporteerd, wordt betrokken parcjen een mogelijkheid ontnomen om invloed uit te oefenen op de uitkomsten van het onderzoek. 8
Stelling 3 Als deskundigen uit verschillende disciplines gezamenlijk één rapport uitbrengen, dan worden de mogelijkheden verkleind om één van de deskundigen (tuchtrechtelijk) aan te spreken op zijn/haar beroepsfouten. Stelling 4 Er is geen bezwaar tegen dat medisch deskundigen overleg voeren over hun bevindingen met niet-medisch deskundigen in dezelfde casus. 9