Kansen voor topsector HTSM: Nederlands-Aziatische samenwerking in high-tech clusters Sound analysis, inspiring ideas
Nederlands-Aziatische samenwerking biedt kansen voor topsector HTSM Het Nederlandse topsectorenbeleid beoogt de concurrentiekracht van de Nederlandse high-tech industrie, nationaal en internationaal, te versterken. Dit onder meer via acquisitie van buitenlandse kennisintensieve bedrijven, het aantrekken van kenniswerkers en het stimuleren van transnationale samenwerking in R&D. Azië en Aziatische bedrijven bieden hiertoe een uitstekend perspectief. Ecorys ontplooit op dit moment diverse onderzoeksactiviteiten in het kader van het topsectorenbeleid. Zo kijken wij kijken rond de topsectoren naar handelsbelemmeringen, de ruimtelijke-economische randvoorwaarden als clustering en werklocaties en de relatie met de arbeidsmarkt. Naast genoemde aspecten oriënteren Ecorys en haar partners Oxford Intelligence en Aina Research zich op buitenlandse investeringen (FDI) en R&D vanuit Aziatische bedrijven, specifiek voor Nederland. Daarbij is heel gemakkelijk een relatie te leggen met de subsectoren van de topsector High Tech Systemen en Materialen (HTSM). Wij hebben samen met genoemde partners vooronderzoek gedaan naar de Nederlandse regio s en de kansen die daar zijn voor een brede, intensieve Nederlands-Aziatische innovatiesamenwerking. Op basis van dit vooronderzoek kunnen wij u een interessant vervolg onderzoeksvoorstel doen, waarin alle genoemde aspecten integraal voor uw regio in kaart en in onderling verband worden gebracht. Deze brochure geeft u een indruk van ons vooronderzoek en wat u kunt verwachten van een specifiek op uw regio toegesneden vervolgonderzoek. Bedrijvenclusters per regio Voor de topsector HTSM hebben wij in beeld gebracht welke (ruimtelijke) clusters van bedrijven kunnen worden benoemd in de drie door het topteam aangewezen regio s, te weten Noord-Brabant, Zuid-Holland en Twente. Bron: Ecorys (2012) Bron: Ecorys m.m.v. Oxford Intelligence 2012) Met behulp van zogenoemde hot spot-analyse komen hieruit duidelijke beelden voort die het belang van bepaalde steden of deelregio s binnen de drie gebieden voor HTSM aangeven. De illustraties op deze pagina zijn afkomstig uit ons vooronderzoeksrapport en betreffen de hotspotanalyse van de drie primaire HTSMregio s Noord-Brabant, Zuid-Holland en Twente. Bron: Ecorys (2012)
Analyses, trends en thema s rond Aziatische investeringen in relatie tot topsector HTSM Het vooronderzoeksrapport omvat resultaten van een aantal analyses die van belang zijn voor Aziatische investeringen in Nederland, in relatie tot de topsector HTSM. Daarbij gaat het om mogelijke kansen, een aantal belangrijke trends in de internationalisering van Aziatische bedrijven gekoppeld aan innovatie, thema s die kunnen worden aangeduid voor de toekomst en tenslotte een hot spotanalyse van de ons bekende recente Aziatische investeringen in de drie topregio s voor HTSM. Tenslotte brengen wij in genoemde elementen samen. Hierbij gaat het om de matching van thema s en technologie van Aziatische investeringen in relatie tot de internationaliseringsstrategie van het HTSM topteam, maar ook om een matching van de ruimtelijk-economische vestigingspatronen van de HTSM-sector als geheel en specifiek de Aziatische investeringen. Technologie en thema s voor mogelijke innovatiesamenwerking In de topsector HTSM zijn 15 technologiegebieden en sectoren aangewezen, ook wel ecosystemen genoemd. Deze worden gezien als economisch kansrijk, van strategisch of maatschappelijk belang. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen sectorale ecosystemen en cross-cutting ecosystemen die innovatie in sectorale ecosystemen beïnvloedt. Ook in Azië zit men niet stil daar er extensieve plannen en programma s in gang gezet zijn om hightech innovatie te bevorderen en de industriële concurrentiekracht te versterken. De versterkte kennis en technologie oriëntatie van Azië en de sterke wederzijdse overeenkomsten van de innovatieagenda s biedt Nederland verscheidene kansen. Door het aangaan van samenwerking kunnen de kennis en technologische capaciteiten van zowel Nederlandse als Aziatische hightech spelers versterkt en aangevuld worden. Ook biedt intensievere samenwerking (op termijn) nieuwe marktkansen, vergroting van het internationale netwerk, extra financiering voor innovatietrajecten en uitwisselingsmogelijkheden van technisch personeel. Tabel: Convergentie HTSM ecosystemen met focusgebieden van Aziatisch kennis- en technologiebeleid. Vervolgonderzoek biedt inzicht in kansen en strategie! Voor uw regio kan een vervolgonderzoek belangrijke inzichten bieden over kansen en strategie rond Nederlands-Aziatische samenwerking in de high-tech clusters. In een dergelijk vervolgonderzoek staan drie doelstellingen centraal: 1. Het benoemen van aandachtsgebieden van de HTSM -sector en mogelijkheden vanuit Azië om de sector gericht te versterken. 2. Het vertalen van deze aandachtsgebieden en mogelijkheden naar de activiteiten in de roadmaps en TKI s. 3. Het ontwikkelen van specifieke strategieën voor de HTSM als geheel, en per doelregio, voor de regionale clusters van deze topsector. Hierbij focussen wij ons op volgende onderzoeksvragen (zie volgende pagina):
Welke trends zijn er te onderscheiden op het gebied van transnationale R&D van Aziatische (hightech) bedrijven en wat zijn de kenmerken en vestigingsmotieven van Aziatische hightech bedrijven in Nederland? Op welke gebieden en in welke segmenten kan Nederlands-Aziatische R&D samenwerking en het aantrekken van nieuwe Aziatische kennisintensieve bedrijfsactiviteiten de HTSM regio s en de sector in zijn geheel? Wat zijn de speerpunten van het kennis en innovatiebeleid van afzonderlijke Aziatische landen en hoe sluiten deze aan op het Nederlandse topsectorenbeleid? Wat zijn de kenmerken van afzonderlijke HTSM regio s? Op welke gebieden en in welke vorm ontwikkelen zij activiteiten met Azië en in hoeverre worden deze activiteiten in de HTSM roadmaps geïntegreerd? Diagram: Azië vs. de rest: Aantal nieuwe investeringsprojecten in Nederland (2008-2011). Bron: NFIA, jaarresultaten 2008-2011 Over Ecorys Met ons werk willen we een zinvolle bijdrage leveren aan maatschappelijke thema s. Wij bieden wereldwijd onderzoek, advies en projectmanagement en zijn gespecialiseerd in economische, maatschappelijke en ruimtelijke ontwikkeling. We richten ons met name op complexe markt-, beleids- en managementvraagstukken en bieden opdrachtgevers in de publieke, private en not-for-profit sectoren een uniek perspectief en hoogwaardige oplossingen. We zijn trots op onze 80-jarige bedrijfsgeschiedenis. Onze belangrijkste werk gebieden zijn: economie en concurrentiekracht; regio s, steden en vastg goed; energie en water; transport en mobiliteit; sociaal beleid, bestuur, onderwijs, en gezondheidszorg. Wij hechten grote waarde aan onze onafhankelijkheid, integriteit en samenwerkingspartners. Ecorysmedewerkers zijn betrokken experts met ruime ervaring in de academische wereld en adviespraktijk, die hun kennis en best practices binnen het bedrijf en met internationale samenwerkingspartners delen. Meer informatie Wilt u meer informatie over de kansen die er zijn rond Nederlands- Aziatische samenwerking in hightech clusters en wilt u een exemplaar van ons vooronderzoek ontvangen? Of wilt u van gedachten wisselen over topsectoren in het algemeen? Neem dan contact met ons op voor een afspraak. Wij komen graag bij u langs. Gerlof Rienstra Senior partner T 010 453 85 38 gerlof.rienstra@ecorys.com
Sound analysis, inspiring ideas ECORYS Nederland BV Postbus 4175 3006 AD Rotterdam Nederland Watermanweg 44 3067 GG Rotterdam Nederland T 010 453 88 00 F 010 453 07 68 E netherlands@ecorys.com W www.ecorys.nl