Infofiche Basisonderwijs 1. Leidraad voor een bezoek... 2 2. Rwanda... 2 2.1. Educatieve materialen over Rwanda... 2 2.1.1. Rwanda: visvangst... 2 2.1.2. Rwanda gebrieft!... 2 2.1.3. Ondernemende vrouwen in Rwanda... 2 2.2. Workshop over Rwanda Umuganda... 3 3. Ecuador... 4 3.1. Educatieve materialen over Ecuador... 4 3.1.1. Ecuador-koffer... 4 3.1.2. Ecuador: zwerftocht door de Andes... 4 3.1.3. Kinderspelen uit Ecuador... 4 3.1.4. Reportage in Ecuador... 4 3.1.5. Radio Ecuador... 5 3.1.6. Mebolé : Ecuador door de ogen van Vlaamse jongeren... 5 3.1.7. Met Lou en Lena naar Ecuador... 5 3.1.8. Equizador: ik ben verkocht... 5 3.2. Inleefkoffer Ecuador... 6 4. Filipijnen... 7 4.1. Educatieve materialen over de Filipijnen... 7 4.1.1. De Filipijnen: rijst... 7 4.1.2. Samen voor een andere wereld: een blik op de Filipijnen... 7 4.1.3. De weg naar Ricanara... 7 4.1.4. Banana Boom Boom... 7 4.1.5. Wonen en leven in de Filipijnen : handleiding... 8 4.1.6. Raichel in de Filippijnen : fotoset... 8 4.1.7.Inleefkoffer Filipijnen... 8 1
1. Leidraad voor een bezoek De tentoonstelling 'Samenwerken loont!' toont hoe de Provincie én je gemeente internationale samenwerking in praktijk brengen. De tentoonstelling is interactief en educatief. Bij reservatie krijg je: - Een handleiding over de tentoonstelling en de interactieve tools - De werkblaadjes met opdrachtjes over Rwanda, Ecuador en de Filipijnen. Scholen kunnen gebruik maken van het bijhorend educatief aanbod. 2. Rwanda 2.1. Educatieve materialen over Rwanda Volgende educatieve materialen kan je gratis ontlenen bij het documentatiecentrum van het team mondiale solidariteit: 2.1.1. Rwanda: visvangst Auteur: Studio Globo (2006) Doelgroep: lager onderwijs, Wereldreis' is een maandelijkse lesbrief. Elke maand wordt het land of thema van de foto uit de doeken gedaan. Je krijgt steeds achtergrondinformatie over dit land of thema, een beschrijving van de foto, een brief bij de foto en allerlei lessuggesties en werkbladen. Bij elke uitgave krijg je ook een reisverslag van Lien. Dit figuurtje vertelt je elke maand haar avontuur op wereldreis. In dit nummer lezen we meer over de visvangst in de Grote Meren. Plaatscode: 19.AFR/RWA.11 2.1.2. Rwanda gebrieft! Auteur: Kassoemai (2014) Doelgroep: lager onderwijs Rwanda gebrieft!' is een uitwisselingsproject tussen basisscholen in Vlaanderen en in Rwanda. Dit interactief en creatief project loopt nu al tien jaar en geeft aan de leerlingen van 5e en 6e leerjaar van de twee landen de gelegenheid zich in te leven op een boeiende en persoonlijke wijze, in een voor hen volkomen vreemde cultuur. Vier maal per jaar wisselen ze doorheen de twee schooljaren, brieven, tekeningen, foto s en soms videobeelden (daar waar het mogelijk is in Rwanda). Dit pakket bestaat uit een handleiding voor de leerkracht, een werkboekje voor de leerling en werkblaadjes. Plaatscode: 19.AFR/RWA.24 2.1.3. Ondernemende vrouwen in Rwanda Auteur: Anne Maes; Jean-Pierre Roobrouck (2006) Doelgroep: 3 e graad lager onderwijs; secundair onderwijs; volwassenen 2
De productie van deze dvd kadert in de jarenlange samenwerking van het provinciebestuur Oost-Vlaanderen met organisaties in de Province du Sud in Rwanda. Binnen die samenwerking worden projecten ondersteund die werken aan voedselzekerheid, vrouwelijk ondernemerschap, watervoorziening, landbouw, zorg voor gehandicapten,... Omdat in in Rwanda, vrouwen een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van hun land, kozen we ervoor een dvd te maken over ondernemende vrouwen. Hoewel een groot deel van de bevolking nog steeds van overlevingslandbouw leeft, willen we met deze dvd ook vrouwen tonen die werkzaam zijn in andere sectoren van de economie, zowel op het platteland als in de stad. Plaatscode: 19.AFR/RWA.08 2.2. Workshop over Rwanda Umuganda Doelgroep/leeftijd: 3de graad lager onderwijs Aantal deelnemers: Per klasgroep Duur: 2 x 50' (2 lesuren) Materiaal en accommodatie te voorzien door de aanvrager: Ruimte: een grote klas of ruimte waar 5 x 2 lessenaars kunnen staan. Benodigdheden: een foto - apparaat Extra: actieve betrokkenheid van de leerkrachten. Prijs: 125 EUR + vervoersonkosten Beschrijving organisatie: Kassoemaï is een multiculturele organisatie met als doel: de culturele uitwisseling en creatie te bevorderen tussen kunstenaars van Noord en Zuid en het nastreven van de erkenning van Afrikaanse dans en percussie als volwaardige bewegingsvorm. Daarnaast werkt Kassoemaï projecten uit rond Afrika, Noord-Zuid en mondiale vorming. Beleving staat centraal. We werken vanuit een diep respect voor andere culturen en trachten dit in onze werking zo veel mogelijk naar voor te brengen. Beschrijving workshop: Wisten jullie dat Rwanda ook het land van de 1000 heuvels wordt genoemd? Of... dat plastic zakjes in Rwanda verboden zijn? Dat er nog gorilla's wonen en dat iedereen er de laatste zaterdag van de maand moet helpen om de straten netjes te houden? Dat onze provincie heel wat projecten ondersteunt en samenwerkt met lokale partners? Dit en nog veel meer komen jullie al denkend, al doend, al spelend te weten tijdens deze workshop. Contact: Kassoemaï vzw Sonja Van Bockstaele Klinkkouterstraat 83 9040 Gent Tel. 0483 355 906 E-mail: kassoemai@hotmail.com www.kassoemai.be 3
3. Ecuador 3.1. Educatieve materialen over Ecuador Volgende educatieve materialen kan je gratis ontlenen bij het documentatiecentrum van het team mondiale solidariteit: 3.1.1. Ecuador-koffer Doelgroep: lager onderwijs, secundair onderwijs De Ecuador-koffer kan gebruikt worden in de 3 graden van het basisonderwijs en bevat de volgende onderdelen: een selectie gebruiksvoorwerpen uit Ecuador, een bosbox met voorwerpen en lesfiches met focus op het Amazone regenwoud, twee jeugdboeken met bijhorende lesfiche, een map met infofiches, 3 dvd's met korte beeldreportages, 1 cd met regenwoudgeluiden en het lespakket 'Lou en Lena in Ecuador' met lessuggesties voor de 3 graden van het lager onderwijs. De koffer werd gemaakt in het kader van de tentoonstelling 'Samenwerken loont!' waarin het regiobeleid van de provincie Oost- Vlaanderen in de Filipijnen, Ecuador en Rwanda belicht wordt. Plaatscode: 19.AME/ECU.31 3.1.2. Ecuador: zwerftocht door de Andes Auteur: Esmeraldas vzw (2002) Doelgroep: 3 e graad lager onderwijs In het inleidend deel van de leerlingenbrochure krijg je een overzicht van de verscheidenheid die Ecuador kenmerkt: de natuur, de bevolking, de levenswijzen. Op het eind van de inleiding wordt dieper ingegaan op de levensgewoonten van de inheemsen in de bergen. Deel 2 behandelt 13 thema's die telkens aan een foto gekoppeld zijn. De thema's kunnen als 1 geheel of los van elkaar beschouwd worden. Plaatscode: 19.AME/ECU.12 3.1.3. Kinderspelen uit Ecuador Doelgroep: lager onderwijs, 1e graad secundair onderwijs Overal ter wereld spelen kinderen. Spellen en spelen zijn overigens één van de rechten van het kind. Terwijl kinderen in de geïndustrialiseerde landen over duur speelgoed beschikken, maken kinderen uit de landen van het Zuiden meestal zelf hun speelgoed, dikwijls met wegwerpmateriaal. In dit boekje worden enkele voorbeelden gegeven van kinderspelen uit Ecuador o.a. 'stop de bal', 'konijnenjacht', 'kat en muis' en enkele andere spelen. Plaatscode:19.AME/ECU.19 3.1.4. Reportage in Ecuador Auteur: Anne Furnémont en Katrien Goris / Plan België (2009) Doelgroep: 3 e graad lager onderwijs, secundair onderwijs 4
De lesmap (aansluitend bij Lou en Lena in Ecuador) bestaat uit een wereldkrant voor de leerling, een handleiding en een dvd. De leerlingen volgen drie jonge Belgen op reportage in Ecuador. Zo komen ze meer te weten over de rechten en de levensomstandigheden van de kinderen in dit land. Plaatscode: 19.AME/ECU.27 3.1.5. Radio Ecuador Auteur: Woestijnvis (2001) Doelgroep: Lager onderwijs, secundair onderwijs, volwassenen Deze dvd is een compilatie van stukjes over Ecuador zoals die elke vrijdag te zien waren in 'Man bijt hond'. De 'vliegende reporter' trekt erop uit en dit levert mooie stukjes tv op over het dagelijkse leven 'vanuit het hart van de wereld'. Een greep uit het aanbod: de beklimming van een vulkaan, 'het gezondste dorp ter wereld' met diverse inwoners van meer dan 100 jaar, een luchthaven midden in het woud,, een Kortrijkse pater bij de Shuar-indianen, de gekende verkopers van wollen truien in hun thuisbasis, bordurende vrouwen op straat, een muzikant op sinaasappelbladen... De dvd bevat een 25-tal scènes van een vijftal minuten. Een ode aan levenslust, positivisme, humor en creativiteit. Plaatscode:19.AME/ECU.06 3.1.6. Mebolé: Ecuador door de ogen van Vlaamse jongeren Auteur: Dieter Telemans (fotograaf) (2003) Doelgroep: 3e graad lager onderwijs, secundair onderwijs Dit fotoboek is een mooie getuigenis van een inleefreis. 16 Vlaamse jongeren trokken met Jeugd & Vrede naar Ecuador. Zij delen en getuigen van hun ervaringen. Het boekje is opgedeeld in een paar thema's: een schooltje en zijn omgeving, een landbouwproject, een indianenstam, de Andes, een opvangtehuis voor gehandicapte kinderen en stervenden. Het is een collage van impressies: Ecuador gezien door de ogen van deze jongeren. Plaatscode:19.AME/ECU.23 3.1.7. Met Lou en Lena naar Ecuador Auteur: Anne Furnémont en Katrien Goris / Plan België (2009) Doelgroep: lager onderwijs, 1 tot 4 de leerjaar De leerlingen maken samen met de tweeling Lou en Lena een virtuele reis naar Ecuador. Onderweg leren ze heel wat over de leefomstandigheden en de rechten van kinderen in dit land. Het pakket voor de jongsten bestaat uit een prentenboek en een handleiding. Het prentenboek is opgebouwd uit drie korte geïllustreerde verhaaltjes met oefeningen en spelletjes. De onderwerpen van de verhalen zijn: arm en rijk, het belang van familie, kinderrechten in het algemeen. Bij elk verhaaltje hoort een didactische fiche met praktische informatie, achtergrond en verloop van de activiteiten. Plaatscode: 19.AME/ECU.25 en 26 3.1.8. Equizador: ik ben verkocht Auteur: Nadia Reynders en Johan snijders (2009) Doelgroep: lager onderwijs, 1 e graad secundair onderwijs 5
Deze interactieve quiz maakt leerlingen vertrouwd met de situatie van de boeren in Ecuador. Korte videofragmenten tonen de concrete leefomstandigheden van de Ecuadoriaanse boeren. Aan elk fragment is een vraag gekoppeld. Spelenderwijs maken de leerlingen kennis met Ecuador en de campagne rond eerlijke handel. Er zijn fragmenten voor de 1ste, 2de, 3de graad van het basisonderwijs. In een begeleidende handleiding staan de juiste antwoorden en praktische wenken om met de dvd te werken in de klas. Plaatscode: 19.AME/ECU.17 3.2. Inleefkoffer Ecuador Thema's: Kennismaking met Ecuador Doelgroep/leeftijd: De drie graden van het lager onderwijs (6 tot 12 jaar) Aantal deelnemers: De koffer bevat diverse methodieken die zowel bruikbaar zijn bij kleine als bij grote groepen. Duur: De uitgewerkte methodieken variëren in tijdsduur van 1 lesuur tot meerdere lesuren Materiaal en accommodatie te voorzien door de aanvrager: De koffer bevat alle nodige materialen. Voor sommige activiteiten dienen werkbladen gekopieerd te worden of kunnen werkboekjes aangeschaft worden. Prijs: Ontlenen van de koffer is gratis. Wel wordt een borgsom van 25 euro gevraagd. Ontleentermijn: 1 week Beschrijving inleefkoffer: De inleefkoffer dient als inspiratiebron voor leerkrachten die een of meerdere lesuren rond Ecuador willen werken. De koffer kan ook ingepast worden in een breder project waarin dat land centraal staat en kan gebruikt worden in het realiseren van de eindtermen, meer bepaald wat betreft het leergebied wereldoriëntatie. De koffer bestaat uit de volgende onderdelen: - Map met infofiches - Voorwerpen (veertigtal gebruiksvoorwerpen) - Beeld- en geluidsmateriaal (DVD s / CD s) - Bosbox over regenwoud en Amazonegebied (Bos+ vzw) - Lespakketten Lou en Lena in Ecuador (Kinderrechtenschool / Plan België) - Jeugdliteratuur Contact: Team mondiale solidariteit - Provincie Oost-Vlaanderen Gaspar de Craeyerstraat 2 9000 Gent T: 09 265 99 71 E: mondialesolidariteit@oost-vlaanderen.be 6
4. Workshops Filipijnen 4.1. Educatieve materialen over de Filipijnen Volgende educatieve materialen kan je gratis ontlenen bij het documentatiecentrum van het team mondiale solidariteit: 4.1.1. De Filipijnen: rijst Auteur: Koninklijk Instituut voor de Tropen (2009) Doelgroep: lager onderwijs en secundair onderwijs 'Samsam' is een Nederlands wereldtijdschrift voor kinderen. Elk nummer bevat een aantal vaste rubrieken en is vergezeld van een docentenhandleiding met diverse suggesties en opdrachten. Deze aflevering gaat over de Filipijnen en in het bijzonder over de rijst en rijstteelt. Rijst is ook voor kinderen in de Filipijnen heel belangrijk. Plaatscode: 19.AZI/FIL.22 4.1.2. Samen voor een andere wereld: een blik op de Filipijnen Auteur: GROS (2009) Doelgroep: 3 e graad lager onderwijs, secundair onderwijs In het kader van de 11.1111 campagne 2002 stelde de werkgroep scholen binnen de GROS Merelbeke (Gemeentelijke raad voor ontwikkelingssamenwerking) een lespakket over de Filipijnen samen. In een eerste deel vind je achtergrondinformatie vooral bestemd voor de leerkracht. Een tweede deel bevat lessuggesties en doe-activiteiten. Plaatscode: 19.AZI/FIL.15 4.1.3. De weg naar Ricanara Auteur: Spoor Zes (2005) Doelgroep: lager onderwijs, secundair onderwijs Vastenproject van Spoor Zes waarin leerlingen op een speelse manier kennismaken met de leefwereld van kinderen in de Filippijnen. We volgen Ricanara en haar zusje Raichel en maken kennis met het dagelijks leven van bananenboeren in het Filipijnse dorp Sibulan. In de handleiding vind je per week een verhaal met daaraan verbonden lessen. Daarnaast is er een fotoset voor kleuters en de 1ste graad basis en een leerlingenboekje met opdrachten, spelletjes en knutseltips. Plaatscode: 19.AZI/FIL.19 4.1.4. Banana Boom Boom Auteur: Spoor Zes (2005) Doelgroep: 3 e graad lager onderwijs; secundair onderwijs In dit inleefspel over oneerlijke bananenhandel kruipen de spelers in de huid van bananenboeren uit het Filippijnse dorpje Sibulan. Ze proberen een duurzaam toekomstproject op te zetten maar een multinational stuurt hun plannen in de war. Met actieve, creatieve en constructieve opdrachten en spelletjes. Plaatscode: 04.02.08 7
4.1.5. Wonen en leven in de Filipijnen: handleiding Auteur: Studio Globo (2008) Doelgroep: 3 e graad lager onderwijs; secundair onderwijs Vergezeld door hun kasama (leerlingenboekje) gaan de leerlingen op ontdekkingstocht in de Filippijnen. Het dagelijkse leven van vier Filipijnse tieners wordt onder de loep genomen. De leerlingen ontmoeten deze vier kinderen 's morgens aan de ontbijttafel, onderweg naar school, in het weekend met hun vrienden. Hun doen en laten is de rode draad doorheen dit lespakket. Het wordt al snel duidelijk dat het leven van deze tieners naast verschillen ook heel wat gelijkenissen bevat met dat van de leerlingen. Zo wordt ook de link gelegd met hun leefwereld, zowel thuis als in de klas. Het lespakket bestaat uit een handleiding voor de leerkracht en één leerlingenboekje 'Kasama'. Plaatscode: 19.AZI/FIL.20 4.1.6. Raichel in de Filippijnen: fotoset Auteur: Studio Globo Doelgroep: 1 e graad lager onderwijs Dit is een fotoverhaal met bijhorende handleiding, gebruiksklaar voor wie werkt met kleuters en leerlingen van de eerste graad basisonderwijs. Plaatscode:19.AZI/FIL.2 4.2. Inleefkoffer Filipijnen Thema's: Kennismaking met de Filipijnen Doelgroep/leeftijd: De drie graden van het lager onderwijs (6 tot 12 jaar) Aantal deelnemers: De koffer bevat diverse methodieken die zowel bruikbaar zijn bij kleine als bij grote groepen. Duur: De uitgewerkte methodieken variëren in tijdsduur van 1 lesuur tot meerdere lesuren. Materiaal en accommodatie te voorzien door de aanvrager: De koffer bevat alle nodige materialen. Voor sommige activiteiten dienen werkbladen gekopieerd te worden. Prijs: Ontlenen van de koffer is gratis. Wel wordt een borgsom van 25 euro gevraagd. Ontleentermijn: 1 week Beschrijving inleefkoffer: De inleefkoffer dient als inspiratiebron voor leerkrachten die een of meerdere lesuren rond de Filipijnen willen werken. De koffer kan ook ingepast worden in een breder project waarin dat land centraal staat en kan gebruikt worden in het realiseren van de eindtermen, meer bepaald wat betreft het leergebied wereldoriëntatie. De koffer bestaat uit de volgende onderdelen: - Themabox (voorwerpen en methodieken over dagelijks leven van kinderen in de Filipijnen). - Infobladen en lesideeën voor klasactiviteiten - 2 lespaketten orkanen - Fotoset Raichel in de Filipijnen (Studio Globo) 8
- Audiovisueel materiaal Wonen en leven in de Filipijnen (Studio Globo) Contact: Team mondiale solidariteit - Provincie Oost-Vlaanderen Gaspar de Craeyerstraat 2 9000 Gent T: 09 265 99 71 E: mondialesolidariteit@oost-vlaanderen.be 9