Sinterklaas BSO onderbouw
BSO onderbouw Sinterklaas Inhoud Opening thema... 3 Aankleding lokaal... 4 Knutselideeën... 6 1. Zwarte Piet... 6 2. Sinterklaas op het dak... 7 3. Paard van Sinterklaas... 8 4. Pietenhuis... 10 5. Mijter... 11 6. Piet... 12 7. Boot... 13 8. Acrobaat Piet... 14 Eetideeën... 15 Spelideeën... 18 Bezoektips... 20 Afsluiting... 21 2
Opening thema Leg voordat de kinderen binnenkomen een brief van Zwarte Piet ergens in het lokaal. Leg het zo neer dat het door de kinderen snel gevonden wordt. Versier het lokaal eventueel extra door bijvoorbeeld zwarte vegen te maken op de brief, schrijf een tekst gericht aan de kinderen op het bord, maak rommel door spullen op de grond te leggen en bijvoorbeeld stoelen op zijn kop te zetten, de rommelpiet is geweest! Ga met de kinderen in de kring zitten en lees de brief voor. Houd een kringgesprek over Sinterklaas: - Wie weet wie Sinterklaas en Zwarte Piet zijn? - Wat doen Sinterklaas en Zwarte Piet? - Waarom krijgen kinderen cadeautjes van Sinterklaas? - Wie heeft Sinterklaas en Zwarte Piet weleens gezien? - Enz. Volg samen met de kinderen het Sinterklaas verhaal van de NOS. Dit is te volgen vanaf 11 november. http://sinterklaasjournaal.ntr.nl/#/home 3
Aankleding lokaal Maak van dozen een grote schoorsteen. Pak een aantal doosjes in met Sinterklaaspapier en zet deze op en rond de schoorsteen. Leg in de schoorsteen een aantal blokken hout en wikkel hier kerstverlichting omheen. Knip eventueel uit geel, oranje en rood karton vlammetjes en steek deze tussen het hout. Hang in het lokaal Sinterklaasslingers op. Hang cadeautjes met een draadje aan het plafond. Maak een thematafel met boekjes en materialen die met Sinterklaas te maken hebben. 4
Richt een kamer van Sinterklaas in. Dit kan bijvoorbeeld zijn werkkamer zijn. Zet een mooie stoel neer en een tafel. Leg op deze tafel een boek met lege bladzijden en een mooie pen. Leg ook verkleedkleren klaar. De kinderen kunnen zich nu verkleden als Sinterklaas en Zwarte Piet. Sinterklaas kan in zijn werkkamer aan het werk in zijn boek. Ook is het leuk om bijvoorbeeld de keuken van Sinterklaas te maken. Zet een speelgoedkeukentje neer of gebruik echte keukenspullen. De Pieten koken voor Sinterklaas. Sinterklaas neemt plaats aan tafel en kan lekker smullen van al die hapjes! 5
Knutselideeën 1. Zwarte Piet De kinderen beplakken een wc-rolletje met bruin papier. Van kleine stukjes zwart papier maken de kinderen de haren van Zwarte Piet. Met een schaar( en een beetje hulp) maken ze krullen in strookjes zwart papier en plakken deze aan de bovenkant van het rolletje vast. Aan de bovenkant plakken ze een gekleurd strookje papier of vilten lintje. Onder het strookje plakken ze eerst een mooie veer. Ook de plakrandjes van het haar vallen onder het gekleurde strookje. Op het rolletje tekenen de kinderen het gezicht van Zwarte Piet. Hieronder plakken ze een andere kleur papier, dit zijn de kleren van de Piet. De kleren kunnen versierd worden. De armen en benen van Zwarte Piet worden gemaakt van muizentrappetjes. Onderaan de muizentrappetjes plakken de kinderen handen en voeten. Materiaal Voor ieder kind een wc-rolletje Gekleurd papier Lijm Schaar Stroken papier Stiften Veren 6
2. Sinterklaas op het dak Laat de kinderen met aquarelkrijt op een wit vel papier een (avond)lucht maken. Als de kleuren op het blad staan maken de kinderen hun vinger een beetje nat en gaan over het krijt. De kleuren lopen nu in elkaar over en de strepen van het krijtje verdwijnen. Je kunt ook waterverf gebruiken. Uit zwart papier knippen de kinderen een aantal daken van huizen en plakken deze onderop het papier. Op het dak loopt Sinterklaas met zijn paard. De kinderen trekken bijlage 1 over op zwart papier, knippen deze uit en plakken het paard met de Sint op het dak. Eventueel kunnen de kinderen uit cadeaupapier vierkantjes knippen en deze als pakjes op de schoorsteen plakken. Zie bijlage 1 Materiaal Grote vellen wit papier Aquarelkrijtjes Water Zwart papier Schaar Lijm 7
3. Paard van Sinterklaas Ieder kind krijgt een smal doosje. Aan de kant waar de staart van het paard komt prikken ze met een prikpen een gaatje. Door dit gaatje steken de kinderen een aantal draadjes touw. Het doosje wordt ingepakt met wit papier, de draadjes touw steken door het papier heen. De kinderen rafelen het touw een beetje uit zodat er een echte staart ontstaat. Vervolgens verven de kinderen 5 wc-rolletjes wit, dit worden de benen en hals van het paard. Wanneer de rolletjes droog zijn knippen ze het aan de bovenkant in, zie foto. Aan de bovenkant van het doosje snijden de kinderen met een stanleymesje (en een beetje hulp) een cirkel ter grote van een wc-rolletje. Het rolletje steken de kinderen in het gat, dit is de hals van het paard. Een wit plastic bekertje knippen de kinderen zo in dat het bekertje om de hals van het paard geschoven kan worden, zie foto. 8
Nu beplakken de kinderen het bekertje met stroken papier. Hier maken ze het hoofdstel van. Nu nog twee oren, ogen en neusgaten en het hoofd is af. Het hoofd schuiven de kinderen om de hals van het paard, eventueel met een beetje lijm. De vier ingeknipte rolletjes, de benen, smeren de kinderen in met lijm en leggen het doosje er bovenop. Nu nog even drogen en het paard van Sinterklaas is helemaal klaar. Tip: laat de kinderen van een grote doos of van bijvoorbeeld lego een stal maken voor het paard, natuurlijk met stro! Materiaal Doosje voor ieder kind Per kind 5 wc-rolletjes Plastic witte bekertjes Lijm Schaar Touw Prikpen Stiften Witte verf Kwasten Wit en bruin papier Gekleurde stroken 9
4. Pietenhuis Knip uit zwart karton de vorm van een huis. Maak meerdere huizen als er veel kinderen zijn. Op dit huis komen gekleurde ramen met Zwarte Pieten. Vertel de kinderen dat Sinterklaas en zijn Zwarte Pieten ook ergens moeten wonen. Wij gaan een huis voor ze maken. Geef ieder kind een gekleurd vierkantje. De maat is afhankelijk van de grote van het huis. Uit cadeaupapier knippen de kinderen Zwarte Pieten. Als het uitknippen nog lastig is kunnen de kinderen de Pieten ook uitprikken, of geef ze uitgeknipte Pietjes. Deze Pietjes plakken de kinderen op het gekleurde vierkant. Op het vierkantje kunnen de kinderen nog gordijnen tekenen. Maak van zwart papier luiken voor de ramen, de Pieten hebben een mooi huis om in te wonen! Plak er zelf een deur op en een Sinterklaas. Je kunt er ook een Sinterklaaspop bij zetten. Maak het helemaal af door er een schuur naast te plakken met het paard van Sinterklaas. Materiaal Zwart karton Steentjes papier Gekleurde vierkantjes Lijm Schaar Cadeaupapier met Zwarte Pieten erop 10
5. Mijter Print bijlage 2, de mijter, voor ieder kind uit op stevig karton. Met een prikpen prikken de kinderen gaatjes in de bolletjes. Met rode en gele wol en een dikke naald rijgen de kinderen de mijter van de Sint. Ze kunnen zelf kiezen of ze de wol horizontaal of verticaal over de mijter willen laten lopen. Zie bijlage 2 Materiaal Karton voor de mijter Gele en rode wol Dikke naald Prikpen/matje 11
6. Piet De kinderen maken van rubber een Zwarte Piet. Ze kunnen bijlage 3 gebruiken of zelf een Piet tekenen. Uit zwart rubber knippen de kinderen het hoofd. De muts, kraag en mond knippen ze uit verschillende kleuren rubber. Nu nog twee wiebeloogjes en een veer op zijn muts en Zwarte Piet is klaar! Tip: maak een schoorsteen op de muur en plak de hoofdjes rond de schoorsteen. Zie bijlage 3 Materialen Verschillende kleuren rubber Zwart rubber Schaar Lijm Wiebeloogjes Veren 12
7. Boot Alle kinderen krijgen een doosje of leeg melkpak. Het doosje beplakken ze met gekleurd papier. Aan één kant van het pak wordt met een strook karton de voorkant gemaakt. Hiervoor vouwen de kinderen de strook in een punt en plakken de uiteinden aan de zijkant van de doos vast. Dit wordt dicht gemaakt door een driehoek uit gekleurd papier te knippen en er bovenop te plakken. Op de doos komt een klein vierkant doosje, eventueel zelf gevouwen. Als laatste nog een geverfd wc-rolletje als schoorsteen en de boot is klaar om versierd te worden. Een propje wit vloeipapier in de schoorsteen zorgt voor de rook, een draadje wol vanaf de schoorsteen naar de punt van de boot is een mooie slinger, laat de kinderen hun fantasie gebruiken en leg een aantal verschillende knutselmaterialen klaar. Materiaal Doosjes Gekleurd papier Wol/touw Wit vloeipapier Verf Kwasten WC-rolletjes Gekleurd papier en karton Materiaal om de boot mee te versieren 13
8. Acrobaat Piet De kinderen kleuren de Pietjes van bijlage 4 in met wasco of stiften en knippen ze uit. Aan een lange satéprikker maken ze twee touwtjes vast, let er even op dat het touw recht naar beneden hangt. Met een beetje lijm plakken de kinderen de Pieten aan de rekstokken. Hang de acrobaatpietjes aan het plafond. Zie bijalge 4 Materiaal Wasco of viltstiften Schaar Lijm Lange satéprikkers Touw 14
Eetideeën Stoomboot Snijd een eierkoek door midden en snijd er aan de bovenkant een randje af. Dit randje is de onderkant van de boot. Plak de twee delen met glazuur aan elkaar. Zorg dat de twee delen aan de bovenkant niet helemaal vastplakken zodat er nog een stukje karton tussen geschoven kan worden om de boot af te maken. Knip uit karton de bovenkant van de boot met schoorsteen, zie foto. Plak een watje op de schoorsteen en steek het karton tussen de twee delen van de eierkoek. Nu nog een randje smarties plakken met glazuur en de boot is klaar voor vertrek. Tip: zet de boten bij elkaar op een blauw bord of leg een blauw vel papier op een bord. De boten komen over zee aangevaren! Materiaal Mes Eierkoeken Glazuur, poedersuiker met een héél klein beetje water. Smarties Karton Watjes 15
Sinterklaas Teken op een mandarijntje een gezicht. Maak met watten de baard van Sinterklaas. Knip uit papier een mijter en plak deze op de mandarijn. Wat een heerlijke Sint! Materiaal Mandarijnen Stift Watten Lijm Rood en geel papier Schaar Zwarte Piet Maak voor ieder kind van een Zoen een Zwarte Piet. Van gekleurd marsepein maak je de muts en druk deze voorzichtig op de Zoen. Maak van snoeppapier of marsepein de veer voor op de muts. De mond is van rood en de ogen van wit marsepein gemaakt. Maak met een klein bolletje zwart marsepein of dropveter de ogen af. Knip als laatste uit snoeppapier de kraag van Zwarte Piet en schuif deze om de Zoen. Eet smakelijk! Materiaal Verschillende kleuren marsepein Mesje Eventueel een dropveter Eetpapier Schone schaar 16
Pepernoten Bij Sinterklaas horen pepernoten, bak ze samen met de kinderen. Ingrediënten 150 g boter 125 g bruine basterdsuiker 10 g speculaaskruiden 250 g zelfrijzend bakmeel 4 el melk Verwarm de oven voor op 160 graden. Kneed de boter, suiker en speculaaskruiden door het bakmeel. Voeg nu lepel voor lepel de melk toe totdat het deeg soepel is. Maak samen met de kinderen kleine balletjes van het deeg en druk ze een beetje plat. Leg ze op de bakplaat en bak ze 15-20 minuten in de oven. Marsepein Maak samen met de kinderen marsepein. Van de gemaakte marsepein kunnen de kinderen allerlei figuurtjes maken. Ingrediënten 250 g poedersuiker 250 g amandelpoeder of fijngemalen amandelen eiwit van twee eieren 1 tl citroensap De kinderen stoppen alle ingrediënten in een kom. Meng alle ingrediënten tot een glad mengsel, gebruik hier bijvoorbeeld een keukenmachine voor. Laat het nu minimaal een dag opstijven in de koelkast. De volgende dag is de marsepein klaar voor gebruik. Voeg eetbare kleurstof toe om verschillende kleuren marsepein te krijgen. Tip: laat de kinderen de gemaakte figuurtjes leuk inpakken als cadeautje voor hun ouders. 17
Spelideeën Pietengym Alle Pieten gaan voordat ze mee op de boot mogen naar de Pietenschool. Daar leren ze klimmen en klauteren en cadeautjes in de schoorsteen gooien. Zet een parcours uit in de gymzaal of maak in het lokaal een stukje van de ruimte geschikt. De kinderen worden omgetoverd tot Pieten. Ze zetten hun Pietenmuts op, zie knutselidee 3, en een beetje schmink maakt het helemaal af! Luister voordat de kinderen als echte Pieten gaan gymmen eerst naar het Pietengymnastiekliedje: http://www.schooltv.nl/beeldbank/clip/20081217_liedpietgym01 In het parcours kunnen de volgende onderdelen voorkomen: -lopen over een bank/balk. Pieten moeten goed hun evenwicht kunnen bewaren. Leg eventueel een touw op de grond als er geen bank of balk aanwezig is. -Zet een zak met cadeautjes neer. De Pieten gooien de pakjes in een grote mand of door een hoepel. Je kunt ook pittenzakjes gebruiken. Het is natuurlijk helemaal leuk als je van een grote doos een schoorsteen maakt! -Laat de kinderen met cadeautjes overgooien naar elkaar, Pieten moeten goed kunnen vangen. -Leg een aantal matten neer op de grond, dit zijn de daken van huizen. De Pieten springen van dak naar dak. -Geef de kinderen een zak met pakjes. De Pieten brengen de zak naar de andere kant van de ruimte. Laat ze bijvoorbeeld tussen paaltjes door slalommen. -Laat de kinderen als echte Pieten tegen een klimladder of wandrek klimmen als deze aanwezig is. 18
Wat zit er in de zak? Stop een aantal voorwerpen die met Sinterklaas te maken hebben in de zak van Zwarte Piet. Denk aan een pepernoot, wortel, schoen, veer, speelgoedpaard, enz. De kinderen gaan met hun handen in de zak en proberen te voelen welke voorwerpen er in de zak zitten. Je kunt de zak doorgeven en als een kind een voorwerp goed geraden heeft deze uit de zak laten halen. Speel het spel door totdat de zak leeg is. Je kunt de kinderen ook in tweetallen indelen. Ze mogen alle twee een van te voren afgesproken tijd in de zak voelen en zoveel mogelijk voorwerpen opschrijven. Welk team heeft de meeste voorwerpen goed? Tip: maak bij de tweede variant meerdere zakken en laat de kinderen tegelijkertijd voelen. Taaitaai happen Rijg een aantal taaitaai poppetjes aan een touw. De kinderen gaan onder het touw staan en proberen om zo snel mogelijk met de handen op de rug het taaitaai poppetje op te eten. Pakjes omgooien Maak met een aantal pakjes een mooie toren op tafel. Zet ook een tafel neer waar de kinderen achter moeten staan. Ieder kind krijgt een aantal ballen om te proberen de pakjes om te gooien. Wie gooit alle pakjes van de tafel? Schoorstenenspel Zet een bak met grote blokken neer of gebruik doosjes. De kinderen bouwen in tweetallen een schoorsteen. Wie kan de hoogste schoorsteen bouwen? 19
Bezoektips In veel plaatsen is een Sinterklaashuis. Hier kun je met de kinderen op afspraak gaan kijken. Breng met de kinderen een bezoek aan een manege (als ze een schimmel hebben). Laat de kinderen tijdens een rondleiding zien hoe de stal van een paard eruit ziet, wat paarden eten en hoe je ze verzorgd. Ook is een bezoek aan de bakker leuk voor de kinderen. Bekijk samen met de kinderen hoe pepernoten en speculaas gemaakt worden. 20
Afsluiting Bij de afsluiting van het thema Sinterklaas hoort natuurlijk een bezoek van Sinterklaas en Zwarte Piet. Je kunt eventueel ook alleen een Zwarte Piet laten komen. Vertel de kinderen van te voren dat Sinterklaas komt en wat er gaat gebeuren. Sommige kinderen vinden het erg spannend. Maak samen met de kinderen tekeningen en oefen een liedje zodat de kinderen iets aan Sinterklaas kunnen geven of laten horen/zien. Schrijf over alle kinderen een kort verhaaltje op, sinterklaas kan nu over ieder kind iets zeggen. Alle kinderen krijgen een klein cadeautje van Sinterklaas en Zwarte Piet. Houd als de Sint weg is, of in plaats van een bezoek, een echte Sinterklaasmiddag. Speel de leukste spelletjes nog een keer en kijk naar een film over Sinterklaas. Maak samen met de kinderen voordat de middag begint een aantal hapjes, zie eetideeën. Lees als afsluiting van de middag een mooi verhaal voor. 21
Bijlagen Bijlage 1
Bijlage 2
Bijlage 3
Bijlage 4