Waterkwaliteit: Microbiologie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Waterkwaliteit: Microbiologie"

Transcriptie

1 Waterkwaliteit: Microbiologie Prof. ir. Hans van Dijk September 28, Afdeling Vermelding Watermanagement onderdeel organisatie Sectie Gezondheidstechniek

2 College 1b. Microbiologie Hoofdstuk Waterkwaliteit en reader Microbiologie Onderdeel van tentamenvraag waterkwaliteit September 28,

3 Microbiologie van de drinkwatervoorziening Epidemieën en drinkwatervoorziening Eisen voor de microbiologische kwaliteit Verwijdering van micro-organismen bij de drinkwaterbereiding Veilige distributie Legionella September 28,

4 De decompartimentering van de wereld 430 vc Plaag van Athene influenza 1347 Zwarte dood pest via Venetië 1495 Spaanse pokken syphilus via Columbus 1854 Cholera schepen uit India 1998 West Nile virus vliegtuig, New York September 28,

5 De pest, de pokken, de typhus en de cholera Ca doden door cholera in Nederland in de 19 e eeuw September 28,

6 Engeland 1849 Cholera veroorzaakte doden Cholera in kaart gebracht door John Snow September 28,

7 Schoon water voor een gezond leven.. (voorbeeld buiktyphus in Nederland) sterfte per inwoners jaar 1945 % niet- aangesloten op drinkwater September 28,

8 Bepaling microbiologische betrouwbaarheid van drinkwater Indicator-organisme: Escherichia coli in 1885 geïsoleerd en beschreven door Escherich Aanwezig in fecaal materiaal (FM): 10 miljoen (10 7 ) E. coli per gram FM Kwaliteitseis voor drinkwater: minder dan 1 E. coli per 100 ml, September 28,

9 Verandering in beoordeling veiligheid door pathogene protozoa Milwaukee, 1993: uitbraak van cryptosporidiosis personen ziek bacteriën coligroep niet aanwezig (Cl2) persistente protozoa algemeen in fecaal verontreinigd (oppervlakte) water Herziening wetgeving in VS (Surface Water Treatment Rule, SWTR) September 28,

10 Persistente pathogene protozoa Cryptosporidium parvum vormt oöcysten (4-7 µm) gastheer: huisdieren, vee, knaagdieren 1985: eerste gerapporteerde overdracht via drinkwater September 28,

11 Waterborne diseases Bacteriën Vibrio cholera, Salmonella spp, Shigella spp., Campylobacter spp., Escherichia coli O157 Virussen Polio, Hepatitis A, Rota, Norwalk Protozoa Cryptosporidium parvum, Giardia lamblia, Entamoeba histolytica September 28,

12 Kwaliteitseisen m.b.t. pathogene micro-organismen Kans op infectie < 10-4 per persoon/jaar Dagelijkse consumptie: 2 liter/persoon Relatie tussen blootstelling en infectie (infectieuze dosis) Organisme Maximale gemiddelde conc Virussen < 2.2 x 10-7 /l (< 1/4500 m 3 ) Giardia < 6.75 x 10-6 /l (< 1/150 m 3 ) Cryptosporidium < 3 x 10-5 /l (< 1/30 m 3 ) September 28,

13 Hoe veilig moet drinkwater zijn? Kans op infectie <1/ per jaar Hoe toon je aan dat het water veilig is? Analyse onmogelijk Minder dan 1 virus in Olympisch zwembad! September 28,

14 QMRA for drinking water Quantitative Microbiological Risk Assessment Source Sedimentation Filtration Monitor 1 log 2 log 100 /L 10 /L 0.1 /L Disinfection Distribution 2 log No cont /L /L Consumption 1 L /d Dose-Response 10% * Risk of infection inf/d September 28,

15 Veiligheid door verwijdering E. coli Afwezigheid gedurende 1 jaar bij dagelijks onderzoek van 100 ml (365 x 100 ml): gemiddelde concentratie E. coli < 0,03 kve/l Max. concentratie E. coli in rivierwater: /l benodigde reductie: 5,5 à 6,5 logeenheden Zuivering: meervoudige barrières opslag, bodempassage, coagulatie/sedimentatie, desinfectie, filtratie, UV, membraanfiltratie September 28,

16 Veilige distributie Geen lekken! Handhaving van constante overdruk in de leidingen! Voorkómen van kruisverbindingen! Voorkómen van terughevelen (keerkleppen) Hygiënische procedures Biologisch stabiel water September 28,

17 Uitbraken van ziekte door verontreiniging van het drinkwater 1962: Amsterdam kruisverbinding met riolering 5 gevallen van buiktyfus gemeld 1981: Rotterdam kruisverbinding in haven (marineschip uit Frankrijk) 609 gevallen van ziekte gemeld September 28,

18 Is het niet zonde om het toilet door te spoelen met drinkwater? September 28,

19 Voorkomen van nagroei in het net Water AOC Fe Mn NH 3 Biofilm Materiaal Afbreekbare verbindingen September 28,

20 Pas op met warm en stilstand water September 28,

21 Factoren die leiden tot Legionellose Vermeerdering Legionella in warm water Vorming aërosol (< 10 µm) ( douche ) Blootstelling (inhalatie) infectie: intensiteit (duur, aantal bacteriën) Legionella vermeerdert zich in macrofagen in de longblaasjes Risicogroepen personen met verminderde afweer rokers September 28,

22 Voorkomen van Legionellose Temperatuur of minder dan 25 C of meer dan 60 C Geen stilstaand water (dode leidingen) Geen materialen die groei bevorderen September 28,

23 Milieubelasting drinkwater? Auto ( km) Vliegreis (4000 km) Drinkwater (50 m 3 ) 4100 Eco-millipunten 1700 Eco-millipunten 10 Eco-millipunten En er is water genoeg!

24 Save the world: drink tap water! 1. Uitstoot CO keer lager dan fles 2. Alleen in VS worden al 60 miljoen flessen per dag weggegooid 3. Kosten keer lager dan fles 4. Alleen in OECD-landen wordt per jaar 100 miljard dollar uitgegeven aan fleswater 5. Dit is 6 keer het bedrag dat nodig is voor het realiseren van de MDG s September 28, Department of Water Management Section Sanitary engineering

(Kleinschalige) drinkwaterzuivering in ontwikkelingslanden

(Kleinschalige) drinkwaterzuivering in ontwikkelingslanden (Kleinschalige) drinkwaterzuivering in ontwikkelingslanden Uitdagingen voor de (civiel) ingenieur College Inleiding Watermanagement ir. Doris van Halem [email protected] 27 september 2007 1 Sectie

Nadere informatie

Waterkwaliteit 2: Natuur/chemie

Waterkwaliteit 2: Natuur/chemie Waterkwaliteit 2: Natuur/chemie Prof. ir. Hans van Dijk 1 Afdeling Watermanagement Sectie Gezondheidstechniek Inhoud hydrologische kringloop kwalitatief 1. regenwater 2. afstromend/oppervlaktewater. infiltratie

Nadere informatie

Tabel 1 - Waterkwaliteit voor een aantal parameters (indien geen eenheid vermeld is de eenheid in mg/l). aeroob grondwater

Tabel 1 - Waterkwaliteit voor een aantal parameters (indien geen eenheid vermeld is de eenheid in mg/l). aeroob grondwater Oefenopgaven Zuivering Vraag 1 In de onderstaande tabel staan de analyses van het ruwe water van drie zuiveringsstations gegeven. Het betreft een aeroob grondwater, een oppervlaktewater (directe zuivering)

Nadere informatie

Grondwaterzuivering. Prof. ir. Hans van Dijk

Grondwaterzuivering. Prof. ir. Hans van Dijk Grondwaterzuivering Prof. ir. Hans van Dijk 1 Kenmerken grondwater Voordelen hygiënische betrouwbaarheid constante temperatuur biologische en chemische stabiliteit gelijkmatige goede kwaliteit ongevoelig

Nadere informatie

Microbiologische risico s van drinkwater

Microbiologische risico s van drinkwater Patrick Smeets, 1 Oktober 2007 Partner for progress Microbiologische risico s van drinkwater TU Delft Drinkwater is toch veilig? Kiwa Water Research 2006 2 Microbiologische risico s in ontwikkelde landen

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Afkortingenlijst / 11. Inleiding / 13

Inhoudsopgave. Afkortingenlijst / 11. Inleiding / 13 Inhoudsopgave Afkortingenlijst / 11 Inleiding / 13 1 Micro-organismen / 17 1.1 Micro-organismen / 17 1.1.1 Positieve eigenschappen van micro-organismen / 17 1.1.2 Gewenste werking van micro-organismen

Nadere informatie

DIAGNOSTIEK TARIEVEN EERSTE LIJN 2014

DIAGNOSTIEK TARIEVEN EERSTE LIJN 2014 DIAGNOSTIEK TARIEVEN EERSTE LIJN 2014 De onderstaande tarievenlijst geeft een zo goed mogelijk beeld van de kosten van de meest aangevraagde onderzoeken. Afwijkingen kunnen voorkomen. Het kan zijn dat

Nadere informatie

Eisen aan microbiologisch veilig drinkwater 2. Gertjan Medema Cursus Drinkwatermicrobiologie

Eisen aan microbiologisch veilig drinkwater 2. Gertjan Medema Cursus Drinkwatermicrobiologie Eisen aan microbiologisch veilig drinkwater 2 Gertjan Medema Cursus Drinkwatermicrobiologie Microbiologisch onberispelijk drinkwater? EU Drinking Water Directive en Waterleidingbesluit NL Algemene eis:

Nadere informatie

Legionella pneumophila : Inleidende begrippen. Een verhaal met of zonder einde?

Legionella pneumophila : Inleidende begrippen. Een verhaal met of zonder einde? Legionella pneumophila : Inleidende begrippen. Een verhaal met of zonder einde? Rudy Calders Verantw. Labo microbiologie, zwembadhygiëne, grootkeukenhygiëne 1 Fysische karakteristieken: Type: Grootte:

Nadere informatie

Agenda. Werkgebied. Management Water. Erwin van der Wielen. Kewi Services

Agenda. Werkgebied. Management Water. Erwin van der Wielen. Kewi Services WELKOM Agenda Voorstellen Verleden - heden Eisen (IKB) Drinkwaterkwaliteit Werkwijze Kewi Services Innovatie watermanagement Innovatie drinkwatersysteem varkens Advisering van drinkwater, veevoer, mest

Nadere informatie

Hygiëne en Infectiepreventie

Hygiëne en Infectiepreventie Hygiëne en Infectiepreventie Wat betekent dit voor jou als doktersassistente? donderdag 12 november 2015 Wat is Infectiepreventie? Wie/wat zijn deskundigen infectiepreventie? Wat is de rol van medewerkers

Nadere informatie

Dorst DE KUNST VAN HET WATER ZUIVEREN TECHNIEK Tekst en foto s Gijs Loning Zonder voedsel houdt een gezond mens het wel een tijdje uit. Zonder water is het in n paar dagen gedaan. In onze westerse wereld

Nadere informatie

Beheer en Onderhoud Legionella. Richard Peet

Beheer en Onderhoud Legionella. Richard Peet Beheer en Onderhoud Legionella Richard Peet 1 Programma Relatie tussen Legionella en Beheer en onderhoud Inspectierichtlijn en ILen T Wateropleidingen 2 Legionella Aangetoond 1976, bijeenkomst Legionairs

Nadere informatie

AquaScope. snelle en autonome microbiologische detectie

AquaScope. snelle en autonome microbiologische detectie AquaScope snelle en autonome microbiologische detectie Inhoud Introductie AquaScope Voordelen Toepassingen Werking Prestaties Slot opmerkingen Bedrijfsprofiel BioTrack BV Afsplitsing van AquaExplorer,

Nadere informatie

Eisen aan microbiologisch veilig drinkwater 2. Gertjan Medema Cursus Drinkwatermicrobiologie

Eisen aan microbiologisch veilig drinkwater 2. Gertjan Medema Cursus Drinkwatermicrobiologie Eisen aan microbiologisch veilig drinkwater 2 Gertjan Medema Cursus Drinkwatermicrobiologie Microbiologisch onberispelijk drinkwater? EU Drinking Water Directive en Waterleidingbesluit NL Algemene eis:

Nadere informatie

zuiveringsmoerassen: werking en onderliggende processen

zuiveringsmoerassen: werking en onderliggende processen Verbetering van de hygiënische waterkwaliteit in zuiveringsmoerassen: werking en onderliggende processen 14 februari 2012 Bram T.M. Mulling 29 maart 2012 houd Wat zijn pathogenen? Zijn er gezondheidsrisico

Nadere informatie

Drinkwater een goede bron voor de levensmiddelenindustrie. VMT/EHEDG bijeenkomst Geo Bakker, 2 december 2014

Drinkwater een goede bron voor de levensmiddelenindustrie. VMT/EHEDG bijeenkomst Geo Bakker, 2 december 2014 Drinkwater een goede bron voor de levensmiddelenindustrie VMT/EHEDG bijeenkomst Geo Bakker, 2 december 2014 Wetgeving Inhoud Drinkwaterkwaliteit Drinkwaterzuivering Verandering van drinkwaterkwaliteit

Nadere informatie

Leidingwater zonder zorgen

Leidingwater zonder zorgen Leidingwater zonder zorgen Veiligheid door UV-desinfectie Prioritaire- en niet prioritaire instellingen zijn verplicht om te zorgen voor deugdelijk leidingwater. Om hen de zekerheid van hoogwaardige desinfectie

Nadere informatie

Microbiologische methoden (E. coli) Gertjan Medema, Leo Heijnen

Microbiologische methoden (E. coli) Gertjan Medema, Leo Heijnen Microbiologische methoden (E. coli) Gertjan Medema, Leo Heijnen Ideale methode Specifiek (geen vals -) Reproduceerbaar Simpel Selectief (geen vals +) 100% recovery Snel Gevoelig Levend/Infectieus Goedkoop

Nadere informatie

Veilig water, uw en onze zorg

Veilig water, uw en onze zorg Veilig water, uw en onze zorg Risicobeheersing en consumentveiligheid, niet alleen een kwestie van vertrouwen Waarde van WLN: Hygiene en veiligheid 5-6- 2014 16-6-2014 veilig water 1 Veilig drinkwater

Nadere informatie

Drinkwater en gezondheid in (inter)nationaal perspectief

Drinkwater en gezondheid in (inter)nationaal perspectief Drinkwater en gezondheid in (inter)nationaal perspectief Gertjan Medema, leerstoel Water & Gezondheid Waarde van WLN 5 juni 2014 Delft University of Technology Challenge the future Vermeer, 1661. Gezicht

Nadere informatie

Water op het pluimveebedrijf

Water op het pluimveebedrijf Water op het pluimveebedrijf Water is zeer belangrijk voor het pluimveebedrijf. In de eerste plaats als drinkwater voor de kippen, maar ook om de stallen te reinigen en eventueel af te koelen. Water heeft

Nadere informatie

GEZONDHEID EN NIEUWE SANITATIE

GEZONDHEID EN NIEUWE SANITATIE GEZONDHEID EN NIEUWE SANITATIE Gezondheid meenemen in ontwerp en plannen Imke Leenen WAAROM AANDACHT HIERVOOR? Maatschappij is in beweging: Recreatie dichtbij/ water terug in de stad veranderend klimaat

Nadere informatie

Micro-organismen. organismen

Micro-organismen. organismen Micro-organismen organismen Agenda Wat zijn micro-organismen? Verschil tussen bacteriën en virussen Wat zijn micro-organismen? Een micro-organisme is niet zichtbaar met het blote oog: Bacteriën (gram positief/negatief)

Nadere informatie

De watervoorziening in 2040: (de)centraal duurzaam intelligent?

De watervoorziening in 2040: (de)centraal duurzaam intelligent? De watervoorziening in 2040: (de)centraal duurzaam intelligent? Symposium Energie en Water schrijven toekomst 20 juni 2012 Jan Peter van der Hoek Focus Drinkwatervoorziening NL: dichtbevolkt gebied (16,7

Nadere informatie

Distributie. Gertjan Medema hoogleraar Water & gezondheid. Challenge the future. Delft University of Technology

Distributie. Gertjan Medema hoogleraar Water & gezondheid. Challenge the future. Delft University of Technology Distributie Gertjan Medema hoogleraar Water & gezondheid Delft University of Technology Challenge the future Microbiologische veiligheid Ken je wingebied Ken je grondstof Richt/beheers je zuivering Bescherm

Nadere informatie

RIVM-RIKILT FRONT OFFICE VOEDSELVEILIGHEID

RIVM-RIKILT FRONT OFFICE VOEDSELVEILIGHEID RIVM-RIKILT FRONT OFFICE VOEDSELVEILIGHEID Ad hoc vragen over bederfelijke producten Risicobeoordeling aangevraagd door: NVWA-BuRO Risicobeoordeling opgesteld door: RIVM Datum aanvraag: 30-01-2014 Datum

Nadere informatie

Dientamoeba fragilis, de case-control studie en hoe verder?

Dientamoeba fragilis, de case-control studie en hoe verder? Clinical microbioloy and infection 2015 Dientamoeba fragilis, de case-control studie en hoe verder? Maria Dullaert-de Boer 1 4 deelnemende laboratoria Design: Multi Center 1545 cases : patiënten die bij

Nadere informatie

Ozon Waterdesinfectie

Ozon Waterdesinfectie Ozon Waterdesinfectie Ozonetech biedt hoogwaardige desinfectietechnologie door ons eigen ontwerp en de productie van ozonopwekkende systemen. Het ozonsysteem kan eenvoudig worden geïnstalleerd in een zijstroom

Nadere informatie

Presentatie 13 februari 2012 aan BAM-monteurs en onderaannemers Wilrie van Logchem. Toezichthouders Oasen: Wilrie van Logchem & Ger Ros

Presentatie 13 februari 2012 aan BAM-monteurs en onderaannemers Wilrie van Logchem. Toezichthouders Oasen: Wilrie van Logchem & Ger Ros Presentatie 13 februari 2012 aan BAM-monteurs en onderaannemers Wilrie van Logchem Toezichthouders Oasen: Wilrie van Logchem & Ger Ros 1. Was je handen 2. Meld darminfecties 3. Houd de werkplek schoon

Nadere informatie

De betrouwbaarheid van kleinschalige methoden voor waterzuivering. Een praktische test met diverse filters en chemische methoden

De betrouwbaarheid van kleinschalige methoden voor waterzuivering. Een praktische test met diverse filters en chemische methoden De betrouwbaarheid van kleinschalige methoden voor waterzuivering Een praktische test met diverse filters en chemische methoden November, 2011 De betrouwbaarheid van kleinschalige methoden voor waterzuivering

Nadere informatie

Protocol handelen bij besmettelijke ziekten

Protocol handelen bij besmettelijke ziekten Marsstraat 2, 1716 WH Opmeer Postbus 53, 1715 ZH Spanbroek Tel: 0226 352552 [email protected] R.K. Basisschool t Ruimteschip www.bsruimteschip.nl Protocol handelen bij besmettelijke

Nadere informatie

Presentatie TU Delft Waterbehandeling zwembaden. Desinfectie. 6 December 2007 M.M. Remmerswaal Akzo Nobel Base Chemicals.

Presentatie TU Delft Waterbehandeling zwembaden. Desinfectie. 6 December 2007 M.M. Remmerswaal Akzo Nobel Base Chemicals. Presentatie TU Delft Waterbehandeling zwembaden 6 December 2007 M.M. Remmerswaal Akzo Nobel Agenda Biocide Werkzame stof Welke producten worden gebruikt Oxidatieve eigenschappen Nevenproducten Juiste dosering

Nadere informatie

Kweek algemeen, BRMO Onderzoek per onderdeel Tarief

Kweek algemeen, BRMO Onderzoek per onderdeel Tarief Medische Microbiologie en Infectieziekten 024-3657514 www.medischemicrobiologie.nl www.cwz.nl Tarievenwijzer 1e lijnsdiagnostiek 2015 (per 01-04-2015) De tarievenwijzer 1 e lijnsdiagnostiek geeft een overzicht

Nadere informatie

Kalverdiarree. Hoe los ik het op? Author/location

Kalverdiarree. Hoe los ik het op? Author/location Kalverdiarree Hoe los ik het op? Author/location Situatie Nederland Het voorkomen van afwijkende mest op 108 bedrijven verspreid over heel Nederland Onderzocht door de GD Onderscheid mest: waterig vla

Nadere informatie

Legionella verschil tussen theorie en praktijk

Legionella verschil tussen theorie en praktijk Legionella verschil tussen theorie en praktijk NVvA-Congres 2016 Kurhaus - Scheveningen Mascha van Hofweegen Praktijk -1 Wij hebben ons Legionella-beheersplan extern laten controleren. Zij hebben dit goedgekeurd

Nadere informatie

Kalverdiarree voorkomen en aanpakken

Kalverdiarree voorkomen en aanpakken Kalverdiarree voorkomen en aanpakken Uit onderzoek onder ruim 400 kalveren blijkt dat meer dan 40% in de eerste drie levensweken een afwijkende mestscore laat zien. Diarree bij kalveren is een veelvoorkomend

Nadere informatie

Welkom bij de Arbomiddag voor de Vleessectoren de Vleeswarenindustrie

Welkom bij de Arbomiddag voor de Vleessectoren de Vleeswarenindustrie Welkom bij de Arbomiddag voor de Vleessectoren de Vleeswarenindustrie Arbomiddag 10 november 2015 te Bilthoven Programma: 13.30u Ontvangst 13.45u Welkom en opening door Kees Hoendervangers (Sociaal Secretaris)

Nadere informatie

RIVM rapport 703719017/2007

RIVM rapport 703719017/2007 RIVM rapport 703719017/2007 De invloed van weersomstandigheden op de microbiologische kwaliteit van hemelwater toegepast voor toiletspoeling en schoonmaken F.M. Schets, R. Italiaander, H.H.J.L. van den

Nadere informatie

Het belang van Waterhygiëne In baden voor Hydrotherapie

Het belang van Waterhygiëne In baden voor Hydrotherapie Het belang van Waterhygiëne In baden voor Hydrotherapie Waterhygiëne Een zwembad kan erg snel erg besmettelijk worden, vanwege Aanwezigheid van voedingsmiddelen voor Bacteriën (huidschilfers, huidvet en

Nadere informatie

Het inspectiebeleid voor drinkwaterinstallaties!

Het inspectiebeleid voor drinkwaterinstallaties! Het inspectiebeleid voor drinkwaterinstallaties! Caleffi Academy Zwolle, 26 maart 2015 N.V. Waterleidingmaatschappij Drenthe (WMD) Felix Timmermans Korte introductie WMD Kentallen WMD * 32 miljard liter

Nadere informatie

KWEEK WATER AANVRAAGFORMULIER

KWEEK WATER AANVRAAGFORMULIER Page 1 of 5 1. Document eigenschappen Titel Toepassingsgebied Uitvoerenden en Verantwoordelijkheden Auteur(s) Reviewer(s) Inhoud verantwoordelijke Document manager Kweek Water - Aanvraagformulier MMB Analisten

Nadere informatie

De perfecte isolatiekamer: een kraakpand voor micro-organismen

De perfecte isolatiekamer: een kraakpand voor micro-organismen Inhoud De perfecte isolatiekamer: een kraakpand voor micro-organismen Lia de Graaf-Miltenburg Deskundige infectiepreventie VCCN Den Bosch mei 2015 - Isolatie vormen - Microbiologie en virologie - Bacteriën

Nadere informatie

Milieuvriendelijke en efficiënte desinfectie zonder chemicaliën en toxische additieven enkel elektriciteit, zout en water?

Milieuvriendelijke en efficiënte desinfectie zonder chemicaliën en toxische additieven enkel elektriciteit, zout en water? Milieuvriendelijke en efficiënte desinfectie zonder chemicaliën en toxische additieven enkel elektriciteit, zout en water? Dankzij een uiterst efficiënte en stabiele diaphragma electrolyse produceert ANOLYTECH

Nadere informatie

Laboratoria Stichting PAMM. Pathologie en Medische Microbiologie

Laboratoria Stichting PAMM. Pathologie en Medische Microbiologie Laboratoria Stichting PAMM Pathologie en Medische Microbiologie Na Lunchtijd Na Lunchtijd Locatie Adherentie gebied van de PAMM voor medische microbiologie 800.000 mensen Zuid-Oost Brabant Onderzoeken

Nadere informatie

Biologische bestrijding van micro-organismen

Biologische bestrijding van micro-organismen Biologische bestrijding van micro-organismen (waaronder Legionella) met amoeben Irma Steemers-Rijkse Novochem Water Treatment Houten Overzicht presentatie Chemische waterbehandeling Chemische biociden

Nadere informatie

Hygiënecode Drinkwater. Opslag, transport en distributie

Hygiënecode Drinkwater. Opslag, transport en distributie Opslag, transport en distributie BTO 2001.175, 2e editie December 2010 Opslag, transport en distributie December 2010 2010 KWR Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd,

Nadere informatie

Eieren & Pluimvee. afrekenen met bacteriën, virussen + schimmels

Eieren & Pluimvee. afrekenen met bacteriën, virussen + schimmels Eieren & Pluimvee Eieren en Pluimvee Vires5 Animalia laat steeds weer enorme resultaten zien. Dieren die dagelijks 3% Vires5 Animalia in hun drinkwater drinken, zien er gezonder uit, zijn fitter en minder

Nadere informatie

Alternatieve Technieken Legionellapreventie

Alternatieve Technieken Legionellapreventie Alternatieve Technieken Legionellapreventie 1 Programma Dagdeel 1 Inleiding en mag ik me even voorstellen? Wanneer welke techniek toepassen? Algemene wetgeving Legionellapreventie Drinkwaterbesluit (nieuw)

Nadere informatie

Safe DRINKING WATER production from SURFACE WATER through MEMBRANE FILTRATION. Bart De Gusseme and Dirk De Vos

Safe DRINKING WATER production from SURFACE WATER through MEMBRANE FILTRATION. Bart De Gusseme and Dirk De Vos Safe DRINKING WATER production from SURFACE WATER through MEMBRANE FILTRATION Bart De Gusseme and Dirk De Vos Uitdagingen kanaalwater 3 Grove delen (> 1 mm) Bladeren Afval Kleine deeltjes (1 mm 0,1 µm)

Nadere informatie

Legionella pneumophila (veteranenziekte)

Legionella pneumophila (veteranenziekte) Legionella pneumophila (veteranenziekte) Inleiding De legionella-uitbraak in 1999 op de bloemententoonstelling in Bovenkarspel was voor de overheid aanleiding om maatregelen te nemen om een nieuwe uitbraak

Nadere informatie

ISSO Seminar 14 mei 2009

ISSO Seminar 14 mei 2009 ISSO Seminar 14 mei 2009 Legionellaveilig en milieuverantwoord beheren van klimaatinstallaties Parallelsessie Waterbehandeling ter voorkoming van Legionella in Luchtbevochtigingsinstallaties Cumulus is

Nadere informatie

Verkennend onderzoek van de waterkwaliteit in waterspeeltuinen

Verkennend onderzoek van de waterkwaliteit in waterspeeltuinen 1 Verkennend onderzoek van de waterkwaliteit in waterspeeltuinen Inhoud Inleiding... 2 1. Waterspeeltuinen die in water geplaatst staan... 2 1.1 Onderzoeksopzet... 2 1.2 Onderzoeksresultaat... 3 1.3 Meetresultaten...

Nadere informatie

2015 Wandelen voor Water. Rotary clubs: Almelo, Ambt Almelo, Rijssen, samen met Wilde Ganzen

2015 Wandelen voor Water. Rotary clubs: Almelo, Ambt Almelo, Rijssen, samen met Wilde Ganzen 2015 Wandelen voor Water Rotary clubs: Almelo, Ambt Almelo, Rijssen, Twenterand, Wierden, samen met Wilde Ganzen Wat gaan we vandaag doen? Wat is Wandelen voor Water? Hoe is het eigenlijk bij ons? Voor

Nadere informatie

Champignon teelt. afrekenen met bacteriën, virussen + schimmels

Champignon teelt. afrekenen met bacteriën, virussen + schimmels Champignon teelt Champignonteelt Hoewel champignons zelf schimmels zijn stimuleert het gebruik van Vires5 Food de groei en de ontwikkeling van de champignons. Vires5 Food staat garant voor een constante

Nadere informatie

ISSO Seminar 14 mei 2009

ISSO Seminar 14 mei 2009 ISSO Seminar 14 mei 2009 Legionellaveilig en milieuverantwoord beheren van klimaatinstallaties Parallelsessie Waterbehandeling ter voorkoming van Legionella in Luchtbevochtigingsinstallaties Ron Brands,

Nadere informatie

AquaVend Cool. Het tweevoudig BRITA Waterfiltersysteem speciaal bedoeld voor de watercooler markt voor hoge hygiënische eisen.

AquaVend Cool. Het tweevoudig BRITA Waterfiltersysteem speciaal bedoeld voor de watercooler markt voor hoge hygiënische eisen. AquaVend Cool Het tweevoudig BRITA Waterfiltersysteem speciaal bedoeld voor de watercooler markt voor hoge hygiënische eisen Versie 000 AquaVend Cool pre-filter Kleine filterpatroon, groot resultaat Versie

Nadere informatie

HACCP in eipakstation Opfriscursus HACCP 2013

HACCP in eipakstation Opfriscursus HACCP 2013 HACCP in eipakstation Opfriscursus HACCP 2013 Thielen Consult BV Postbus 5100 5800 GC Venray 0478-579220 Agenda HACCP Waarom HACCP Wat is HACCP Welke gevaren Veilige eieren HACCP Definities (1) Hazard

Nadere informatie

Preview Assessment: Drinkwaterbedrijven

Preview Assessment: Drinkwaterbedrijven Page 1 of 5 25112008 CT3011 INLEIDING WATERMANAGEMENT (20082009 Q1) (9805080901) > CONTROL PANEL > PREVIEW ASSESSMENT: DRINKWATERBEDRIJVEN Preview Assessment: Drinkwaterbedrijven Name Drinkwaterbedrijven

Nadere informatie

Hygiënecode Drinkwater

Hygiënecode Drinkwater PCD 1-1:2015 Juli 2015 Hygiënecode Drinkwater Algemeen Praktijkcode Drinkwater PCD 1-1:2015 Juli 2015 Hygiënecode Drinkwater PCD 1-1:2015 Juli 2015 Hygiënecode Drinkwater Hygiënecode Drinkwater Algemeen

Nadere informatie

Monster A 330 Uitslag Punten Max. Aantal Lab's

Monster A 330 Uitslag Punten Max. Aantal Lab's Stichting Kwaliteitsbewaking Medische Laboratoriumdiagnostiek Rondzending 83 Parasitologie 2006-2 vraagstelling voorlopige uitslag uitslagformulier definitieve uitslag verdiepingsenquête 3b evaluatie SKML-sectie

Nadere informatie

Gezondheid en sanitatie. Imke Leenen

Gezondheid en sanitatie. Imke Leenen Gezondheid en sanitatie Imke Leenen Waarom aandacht hiervoor? 2 Maatschappij is in beweging: veranderend klimaat andere sanitatieconcepten verstedelijking duurzaamheid (terugwinning energie en stoffen)

Nadere informatie

Legionella Bronnen, blootstelling,beheersen. SPAOGS Klinische Avond 26 april 2012 Ir V.A. Correia CIH RAH

Legionella Bronnen, blootstelling,beheersen. SPAOGS Klinische Avond 26 april 2012 Ir V.A. Correia CIH RAH Legionella Bronnen, blootstelling,beheersen SPAOGS Klinische Avond 26 april 2012 Ir V.A. Correia CIH RAH Uit WHO document 2007 Although Legionella is a well recognized problem in developed nations, data

Nadere informatie

Expertise en ondersteuning infectiepreventie

Expertise en ondersteuning infectiepreventie Expertise en ondersteuning infectiepreventie Ziekenhuizen Privéklinieken/ ZBC s Tandheelkundige klinieken Verpleeg- en verzorghuizen Sinds 2006 Gezelschapsdierenkliniek KNMvD Sinds 2013 app: InfectionGuide

Nadere informatie

Epidemiological triad

Epidemiological triad Epidemiological triad PATHOGEN VECTOR HOST ENVIRONMENT Het ultieme bewijs voor Global Warming? Epidemiological triad PATHOGEN VECTOR TRAVELLER ENVIRONMENT HOME COUNTRY IMPORTED DISEASE Traveller Location

Nadere informatie

Uitvoerder Water module: Waterkwaliteit en hygiëne

Uitvoerder Water module: Waterkwaliteit en hygiëne Uitvoerder Water module: Waterkwaliteit en hygiëne Cursusboek Nieuwegein, 2012 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, november 2012 Groningenhaven 7 3433 PE Nieuwegein

Nadere informatie

Legionella: overzicht 2000-2008. Legionella pneumophila. Legionella pneumophila

Legionella: overzicht 2000-2008. Legionella pneumophila. Legionella pneumophila Legionella: overzicht 2000-2008 Rudy Calders Verantw. Labo microbiologie, zwembadhygiëne, grootkeukenhygiëne PIH Antwerpen 140 120 122 100 80 60 59 58 40 43 43 41 50 32 27 29 20 7 6 14 0 '96 '97 '98 '99

Nadere informatie

BREF en BAT best available technology. Waarom koeltorens LEGIONELLA BACTERIE Wat. Groei

BREF en BAT best available technology. Waarom koeltorens LEGIONELLA BACTERIE Wat. Groei LEGIONELLA BACTERIE Wat Komt natuurlijk voor in water 34 soorten waarvan 20 ziekteverwekkend zijn groot deel fysisch Keuzes en consequenties legionellapreventie en koeltorens Robert van der Lande Groei

Nadere informatie

Laboratorium-analyses LMB 2009. Achtergronden, beschrijving van de uitvoering en prestatiekenmerken

Laboratorium-analyses LMB 2009. Achtergronden, beschrijving van de uitvoering en prestatiekenmerken Laboratorium-analyses LMB 2009 en, beschrijving van de uitvoering en prestatiekenmerken Laboratorium-analyses LMB 2009 en, beschrijving van de uitvoering en prestatiekenmerken 2009 KWR Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Pathogenen en PSP in schelpdieren

Pathogenen en PSP in schelpdieren Pathogenen en PSP in schelpdieren K.M. Jonker C.A.M. van Heerwaarden J.J.H.C. Tilburg H.A. Heijn E. de Boer KEURINGSDIENST VAN WAREN OOST AFDELING SIGNALERING SECTOR: LABORATORIUM Postbus 202 7200 AE Zutphen

Nadere informatie

Helofytenfilters voor N+P verwijdering en andere toepassingen. Studiedag Rietveldfilters in de Praktijk Johan Blom 4 november 2012

Helofytenfilters voor N+P verwijdering en andere toepassingen. Studiedag Rietveldfilters in de Praktijk Johan Blom 4 november 2012 Helofytenfilters voor N+P verwijdering en andere toepassingen Studiedag Rietveldfilters in de Praktijk Johan Blom 4 november 2012 Waar hebben we het over? Inventarisatie van Ecofyt: >800 helofytenfilters

Nadere informatie

Titel: Onderzoeksduur Comicro

Titel: Onderzoeksduur Comicro Titel: Onderzoeksduur Comicro Publicatiedatum Apr-2017 Inhoud Onderzoeksduur Comicro In onderstaande tabel treft u informatie over de onderzoeksduur (gebaseerd op de mediaan) van onderzoeken bij Comicro.

Nadere informatie

Omgaan met biologische agentia

Omgaan met biologische agentia Omgaan met biologische agentia Hoe omgaan met BA Werknemer Werkgever Instructie Procedure Besmettingswijze Besmettingsincident Informatie (RA) Communicatie Hygiëne-voorzieningen PBM BA Gezondheidstoezicht

Nadere informatie

Inleiding. Algemeen. Blijvende bacteriën

Inleiding. Algemeen. Blijvende bacteriën Handhygiëne Inleiding Deze folder is bedoeld om u te informeren hoe u de overdracht van microorganismen, zoals bacteriën en virussen, kunt voorkomen. Uw handen wassen of desinfecteren zijn de belangrijkste

Nadere informatie

Fecesonderzoek op parasieten

Fecesonderzoek op parasieten Fecesonderzoek op parasieten overzicht 2016 Titia Kortbeek Theo Mank overzicht bevindingen deelnemers 1 groep parasieten uitgelicht - 6 x gefixeerde feces 2016 Protozoa Balantidium coli Cryptosporidium

Nadere informatie

Welk inzicht hebben we in de relatie veehouderij en gezondheid? Dick Heederik IRAS Universiteit Utrecht

Welk inzicht hebben we in de relatie veehouderij en gezondheid? Dick Heederik IRAS Universiteit Utrecht Welk inzicht hebben we in de relatie veehouderij en gezondheid? Dick Heederik IRAS Universiteit Utrecht Emissies veehouderij Primair fijnstof voer, mestdeeltjes, haren, huidschilfers, veren,.. bacterien

Nadere informatie

Medische microbiologie. Onderzoekspakket MSL MM

Medische microbiologie. Onderzoekspakket MSL MM Medische microbiologie Onderzoekspakket MSL MM Voor benodigd (verzend)materiaal en bewaarcondities per onderzoek: Zie pagina"inzenden van materialen" Voor doorlooptijden: Zie pagina: "Doorlooptijd" Voor

Nadere informatie

Keuzes en consequenties bij legionellapreventie en koeltorens. Robert van der Lande

Keuzes en consequenties bij legionellapreventie en koeltorens. Robert van der Lande Keuzes en consequenties bij legionellapreventie en koeltorens Robert van der Lande Eigenschappen Legionellabacterie Wat Komt natuurlijk voor in water 34 soorten waarvan 20 ziekteverwekkend zijn Groei Stagnerend

Nadere informatie

Publicatieblad van de Europese Unie COMMISSIE

Publicatieblad van de Europese Unie COMMISSIE 10.1.2004 L 6/29 II (Besluiten waarvan de publicatie niet voorwaarde is voor de toepassing) COMMISSIE AANBEVELING VAN DE COMMISSIE van 19 december 2003 betreffende een gecoördineerd programma voor 2004

Nadere informatie

Rada Filters. Voor wastafelkranen Voor douches. Uitwisselbare filtercartridges met 0,2 micron microfiltratie membranen

Rada Filters. Voor wastafelkranen Voor douches. Uitwisselbare filtercartridges met 0,2 micron microfiltratie membranen Rada Filters Voor wastafelkranen Voor douches Uitwisselbare filtercartridges met 0,2 micron microfiltratie membranen > Log 6 reductie van bacteriën w.o. legionella en pseudomonas > Log 4 reductie van schimmels

Nadere informatie

NEN1006 rapportage Inspectie Drinkwaterveiligheid

NEN1006 rapportage Inspectie Drinkwaterveiligheid NEN1006 rapportage Inspectie Drinkwaterveiligheid Locatienaam Adres Plaats Datum Opdrachtgever Inhoudsopgave 1. Achtergrondinformatie over deze NEN1006 rapportage................................... 4 2.

Nadere informatie