HET VERHAAL VAN 7/8. Besturen en verdedigen handel en ambacht Religie Wonen in Zwolle ERFGOEDEDUCATIE. n er l va GROEP

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HET VERHAAL VAN 7/8. Besturen en verdedigen handel en ambacht Religie Wonen in Zwolle ERFGOEDEDUCATIE. n er l va GROEP"

Transcriptie

1 ZW L deducatie het vhaa l va w nz Besturen en vdedigen hdel en ambacht Religie Wonen in

2 Besturen en vdedigen ZW L De tijd v Steden en staten ( ) Besturen en vdedigen Samenvatting Deze s maakt deel uit v de d n het vhaal v. Deze n is opgedeeld in de vi thema s: besturen en vdedigen, hdel en ambacht, religie en wonen in. Binnen elke thema is voor elke groep een s. Samen vormen de ssen een doorgade n die de belgrijkste ondwpen uit de geschiedenis v vtelt. De n is voornamek gebased op al bestade ssen op het gebied v d, die via Stadkam worden ageboden. Hi zijn een atal nieuwe ssen a toegevoegd om de n tot een logisch geheel te maken. De s v St Fritschy Wie betaalt, bepaalt. vormt de laatste s binnen het thema besturen en vdedigen, maar is ook apart (los v de doorgade n) af te nemen. Kndoen De s past binnen de gebieden Nedlds (kndoel 1 en 2), Oriëntatie op jezelf en de weld (kndoel 51) en Kunstzinnige oriëntatie (kndoel 56). Introductie v de s in de klas Laat de lingen zoveel mogek informatie opzoeken ov de St.Lucienacht op intnet (regiocon ). Laat ze daarbij de vgende vragen betwoorden: Welke gebeurtenis is bekend geworden als de Sint Lucienacht? Waardoor ontstond een conflict? Wat zijn gilden? Waarom waren de gilden belgrijk voor? Noem eens drie gilden? Abied: St Fritsy Democratie komt v de Grieken, maar kt vooral iets v de modne tijd. Maar dat wil niet zeggen dat al die eeuwen vaf de Grieken tot a de modne tijd de machtsvhoudingen onwrikbaar vastlagen. Toen het in de 14de en 15de eeuw goed ging in wilden de gilden, die veel v het geld v de stad vdienden, inspraak in het stadsbestuur. Voor de adel en de welgestelden was dit ongehoord. Dit vhaal begint bij de strijd in de Hzestad tussen het stadsbestuur en de gilden, rond Een strijd ov de vraag wie het voor het zeggen heeft in de stad. De adel met zijn oude rechten of de gilden die het geld vdienden? Een strijd die zijn dieptepunt vond in de Lucienacht, de nacht v 12 op 13 decemb 1416, waarin de adel met geweld de macht v de gilden probede te breken. Vvgens wordt een vbinding gemaakt naar in de Frse tijd, De piode die uitmondt in het begin v het Koninkrijk d Nedlden, het begin v het proces naar de democratie v nu.

3 Besturen en vdedigen ZW L De tijd v Steden en staten ( ) Besturen en vdedigen Een vhaal ov hdel en bestuur, ov economie en pitiek in het hart v de democratie in : het stadhuis a het Grote Kkpin. De paralln tussen toen en nu liggen voor het oprapen De kinden worden ontvgen in de keld v het oude Stadhuis, die eens een gevgenis was. Na het vhaal vindt de bezichtiging v de voormalige Schepenenzaal en de huidige raadszaal plaats. Contactgegevens* Ruysdaelstraat DM Disciplines: Erd, Theat, Taal Soort activiteit: Maatwk, Rondiding Groepsgrootte: maximaal 50 Duur: 90 minuten Frequentie: In ovg Beschikbaarheid: he jaar Locatie: elds Kosten: 1 voorstelling + rondiding in het Stadhuis voorstellingen + rondiding voorstellingen + rondiding 500 Prijzen gelden voor mede voorstellingen op dezelfde dag. Maximaal drie voorstellingen op één dag. Bijzondheden: De voorstelling vindt plaats in de keld v het oude Stadhuis a het Grote kkpin te. De kracht is awezig, en regelt twee of drie vwassen begeids (ouds) vuit scho. *Check altijd even de gegevens even met die v de site v Stadkam; daar sta de meest recente contactgegevens en bijbehorende informatie. Dit om teurstelling te voorkomen.

4 ZW L De tijd v Steden en staten ( ) Samenvatting Deze s maakt deel uit v de d n het vhaal v. Deze n is opgedeeld in de vi thema s: besturen en vdedigen, hdel en ambacht, religie en wonen in. Binnen elke thema is voor elke groep een s. Samen vormen de ssen een doorgade n die de belgrijkste ondwpen uit de geschiedenis v vtelt. De n is voornamek gebased op al bestade ssen op het gebied v d, die via Stadkam worden ageboden. Hi zijn een atal nieuwe ssen a toegevoegd om de n tot een logisch geheel te maken. De s vormt de laatste s binnen het thema hdel en ambacht. De s is gebased op een uitgave v voormalig KCO (Kunst en Cultuur Ovijssel)*. De inhoud is ovgenomen en passend gemaakt binnen de doorgade n. De s bestaat uit twee den: een deel in de klas en een wdeling door het centrum. sdoel De lingen kunnen a de hd v het maken v opdrachten minimaal twee kenmken v als Hzestad opnoemen. De lingen kunnen a de hd v een agegeven route (woord en beeld) hun weg door de stad vinden. sopbouw De lingen zen de tekst en maken opdracht 1 en 2 a de hd v het opdrachten formuli De lingen ga in groepjes de route door het centrum lopen. Deze route gaat lgs de belgrijkste gebouwen in de stad die uit de tijd v de Hze komen. Bij elk punt voen ze een opdracht uit Nabespreken in de klas; kunnen de lingen minimaal twee kenmken v uit de Hze piode geven? Wat is ze bij gebven? Kndoen De s past binnen de gebieden Nedlds (kndoel 1 en 2), Oriëntatie op jezelf en de weld (kndoel 51) en Kunstzinnige oriëntatie (kndoel 56). * de sinhoud is afkomstig v Bnard Koe, J-Bnhard Dijkstra, Marc Luchies en Douwe Koon met eindredactie v Ad Voogt en Nico ttinck. Het project wd mogek gemaakt door fincië steun v provincie Ovijssel. De vormgeving was v John Post en Dk-J Rouwenhorst.

5 ZW L De tijd v Steden en staten ( ) Route gebouwen uit de Hze

6 ZW L De tijd v Steden en staten ( ) sbenodigdheden Opdrachtformuli Route (geprint op A3, eventueel gelamined, 1 p groepje) Opdrachtformuli bij route (geprint op A4, 1 p groepje) Disciplines: Erd Soort activiteit: ondzoek Groepsgrootte: maximaal Duur: s op scho: 45 min Wdeling in de stad ca 90 min Beschikbaarheid: he jaar Locatie: start bij de Sassenpoort Kosten: A de s zijn geen kosten vbonden Avulling op de s Het stedek museum heeft speciaal voor groep 6, 7 en 8 een s ov in de Hzetijd. Beef de Hzetijd in het Stedek Museum. Ga met je klas tug in de tijd. Vg de ontdekkingsroute door het museum en me ov de Hze in. Wat gebeurde in die tijd? Hoe efde men toen en hoe zag de stad uit? Tijdens de ontdekkingstocht, krijgen de lingen me informatie ov de Hze. Ondwpen die daarbij a bod komen, zijn: voedsel, kding, ven in de stad en natuurk het Hzevbond. De lingen worden bij dit project vdeeld in een atal kine groepen. Elke groep wordt begeid door een oud of kracht. Geschikt voor de groepen 6, 7 en 8 Maximaal 30 lingen Duur: 1,5 uur Bijzondheden: 5 ouds/ krachten nodig voor het begeiden v de groepen door het museum. Voorafgad a dit project is het hdig dat het thema Hze en Middeeuwen op scho zijn geïntroduced. Dit project is ontwikkeld in het kad v het Intnationa jaar v de Hze (2017). Kosten p groep: 112, 50 euro Dit project is goed te combinen met de muzika theatvoorstelling Wie was Hemen

7 ZW L Iniding Hzestad Het ontsta v Ruim 2000 jaar geden woonde al mensen op de plaats waar nu de stad ligt. Het was een gunstige plaats om te wonen, omdat dit gebied hog lag d het ld omheen. Bij hoge watstden bef het dus droog. De naam hinnt a dat hog gegen ld. komt namek v Su en dat betekent heuvel. Ov de piode voor de 11e eeuw is niet zo veel bekend. In het midden v de 11e eeuw stond in een kin kkje. Deze was gewijd a de aartsengel Michael. Dit michaelskkje was door de bewons v gebouwd. Dat waren vooral boen. Er waren boen met eigen grond en boen die op het ld v den moesten wken. De este groep waren de vrije boen en de den wden horigen genoemd. Zij mochten hun grond niet vlaten en moesten wken voor de grondbezitt. De inwons v waren afhkek v een graaf. Hij was de hoogste bestuurd in het gebied. Deze graaf was we in dienst v de Duitse keiz. De macht v deze keiz was niet zo groot en daarom was de graaf de feiteke hes. In de 13e eeuw raken in Ovijssel en Drenth vschilnde edellieden met elkaar in oorlog. Ook de bisschop v Utrecht neem a deze strijd deel. Uiteindek wint de bisschop en zowel in Utrecht als in Ovijssel krijgt hij de macht. Ondtussen was grot geworden. Er waren kooplieden en hdwkslieden ga wonen. De bevking bestond dus niet me uit alen boen. In 1230 gaf de bisschop a het stadsrecht. De naren mochten nu zichzelf besturen. De belgrijkste bestuurds waren de schepenen en de burgemeests. Zij vormden het belgrijkste deel v het stadsbestuur. Ook kregen de se burgs het recht om een muur rondom de stad te bouwen om zich te beschmen. was een echte stad geworden. De Hze In de middeeuwen hadden Duitse kooplieden met elkaar een vbond gesloten: de Hze. De den v dit vbond wkten in de hdel samen. Zo beschmden ze met sdaten de kooplieden die met hun hdel v stad naar stad trokken. Die beschming was hard nodig, wt rovs maakten het reizeg gevaark. Ook probeden de Hzesteden te voorkomen dat kooplieden uit de steden te veel goeden kwamen vkopen. De Hzesteden probeden dus de concurrentie v den tegen te ga. Door het Hzevbond nam de hdel in de Hzesteden toe. was in 1294 lid geworden v het Hzevbond. De stad maakte in de 14e eeuw echt niet zo veel gebruik v.

8 ZW L In 1407 wd een echt lid v de Hze. Uit alli gebieden wden producten gehaald: lakens uit Vladen, zout uit Frkrijk, gra en vis uit het Oostzeegebied en wijn uit de Duitse Rijnstreek. V groot belg voor de hdel waren de markten. Daar ontmoetten de kooplieden elkaar en daar kon men v als kopen. Veel oude namen hinnen nog a die markten. Zo wd op de Oude Vismarkt vis vkocht en vond de grootste markt plaats op de Grote Markt. lag voor de hdel g gunstig. De IJssel, de Vecht en het arte Wat zorgden voor goede vbindingen. kon daardoor ook een belgrijke schakel worden in de hdel tussen Amstdam en de Duitse steden. opdrachten Op het Rode Torenpin wden de p schip agevode goeden ovgeladen op de hessenwagen. OPDRACHT 1 Geef een omschrijving v de ondstreepte begrippen in de tekst. OPDRACHT 2 a. Geef een omschrijving v de ondstreepte begrippen in de tekst. b. Bekijk de kaart goed bij de stadswdeling. Schrijf al namen v straten en pinen op die iets te maken hebben met boepen en producten. c. Wat hebben deze namen te maken met uit de Hzetijd?

9 ZW L De Gilden was ontsta als een nedzetting v boen. Lat trokken ook kooplieden en hdwkslieden naar de stad. Bakks, slags, smeden, timmlieden, metselaars, meubelmaks en textielbewks ze waren almaal in het middeeuwse te vinden. In de 14e eeuw gingen de vschilnde hdwkslieden elkaar helpen in een gilde. Zo vormden de bakks het bakksgilde en de metselaars het metselaarsgilde. In een gilde maakte men afspraken ov de prijs en de kwaliteit v een product. Daarmee voorkwam men ondlinge concurrentie. Ook hielp men elkaar in tijden v nood. Het gezin v een omgekomen gilde lid kon rekenen op steun v de de gildeden. Vd hadden de gilden eigen feesten, een eigen heilige en ook vaak een gildehuis, waar ze regelmatig bij elkaar kwamen. Ook de se kooplieden hadden een eigen gilde. Het stadsbestuur moest vaak rekening houden met de wensen v de gilden. In een stad hadden die vaak veel macht. Het Hzevbond was in feite ook een gilde. Nu niet binnen een stad, zoals het se bakksgilde, maar intnationaal voor kooplieden uit vschilnde steden. opdrachten De wdeling begint bij de Sassenpoort OPDRACHT 1 a. Denk je dat dit de enige poort in was? Misschien ken je nog wel den namen die bij de binnenstad horen en die op poort eindigen. b. Ga vlak voor de ingg v de poort sta en kijk naar boven. D zie je hoog boven de luikjes vwaar uit men vroeg iets naar beneden kon gooien. Waarom zal men hi vroeg iets naar beneden hebben wiln gooien? (Denk bij je twoord vooral a de functie v de poort).

10 ZW L Loop de Sassenpoort door. Je komt nu in de Sassenstraat. Loop ov de link stoep en ga bij numm 72 de Bredesteeg in. Bekijk de gevel v Bredesteeg 3. OPDRACHT 2 a. Hoe is te zien dat vroeg de goeden in dit huis op de bovenvdieping wden opgeslagen? b. Waarmee zuln de mensen toen de goeden naar boven getakeld hebben? Loop we tug naar de Sassenstraat en ga naar de ingg v het stadhuis a het Grote Kkpin. OPDRACHT 3 es est het informatiebordje dat op de zijmuur bij de ingg v het oude stadhuis is agebracht. Dit bordje geeft informatie ov de Hze. a. Wne wd vgens de tekst de Hze gesticht? b. Wne wd lid v de Hze? c. Wne wd de Hze opgeheven? d. Als tot het eind toe lid v de Hze is geweest, hoeveel jaren is de stad d in totaal lid geweest? e. Wat is vgens de tekst v het informatiebord de Hze?

11 ZW L Loop nu tug naar de Sassenstraat en steek de straat ov. Je komt d in de Korte Ademhalingssteeg. OPDRACHT 4 Vklaar de naam v deze straat: Korte Ademhalingssteeg. Bedenk bij het twoord dat vroeg in deze buurt mensen techt gesteld wden. Loop nu naar de kk op de Grote Markt en es het bord bij de hoofdingg. OPDRACHT 5 Hoe heet deze kk? a. Wne is deze kk gebouwd? Was dat in de Hzetijd? b. Bij de bouw v de kk is veel gebruik gemaakt v Bentheim zdsteen. Dit kwam uit Duitsld. Met welk vvomiddel zou dat naar zijn gebracht? c. Kijk goed naar de kk en naar de afbeelding uit Wat is het grote vschil? Loop nu links het pin ov en ga naar de Melkmarkt, een brede winkelstraat OPDRACHT 6 Welke functie zal de Melkmarkt in de Hzetijd gehad hebben?

12 ZW L Loop de Melkmarkt hemaal af en ga d a het einde naar rechts, naar het Rode Torenpin Loop naar numm 15 en es het informatiebordje. OPDRACHT 7 Wat was dit vroeg voor een gebouw? Loop nu naar links. Je kijkt nu uit op het arte Wat. OPDRACHT 8 Waarom was deze rivi in de Hzetijd voor zo belgrijk? Ga nu naar rechts en ga vaf de Thorbeckegracht naar de Buitenkt. OPDRACHT 9 Buitenkt 6 is een gebouw waarva in de Hzetijd veel in de buurt v het wat stonden. Waar zal dit gebouw in de Hzetijd voor gebruikt zijn? Loop nu naar de stadsmuur. OPDRACHT 10 A het begin v de stadsmuur zie je meteen rechts de entoren. Waarom maakte men in de toren een muur met gaten en spten? Loop vd lgs de muur en ga bij de Steenpoort est naar rechts en d meteen naar links. Je komt d in de Watstraat. OPDRACHT 11 Beschrijf de huizen in de Watstraat en geef a wat voor mensen hi vgens jou gewoond hebben.

13 ZWO L deducatie het vhaa l va nz wo ll e Loop de Watstraat uit. Steek de Vispoortenplas ov en ga de Krabbestraat in. OPDRACHT 12 a. Wat valt je op bij deze straatnamen? b. Welk boep zuln de mensen gehad hebben die hi vroeg woonden en wkten? A het einde v de Krabbestraat steek je het pin ov en je loopt lgs de gracht. Steek daarna de witte brug, het Pelsbrugje, ov en draai je daar om. Kijk naar de gebouwen die rechts naast het bruggetje sta. OPDRACHT 13 De gebouwen bij deze brug liggen a een kade. Waarvoor wden de gebouwen die hi in de Hzetijd stonden gebruikt? Loop we tug ov de brug en ga naar links, de Pttstraat in. OPDRACHT 14 a. Welke ovbfsen zie je a de linkkt? b. Waarvoor diende het Pelspoortje? t bij je twoord op het woord: pels. Ga nu de trap op, je komt d op de stadsmuur. OPDRACHT 15 Kijk door de schietgaten naar buiten. Wat zal in de Hzetijd a de ovkt v het wat te zien zijn geweest: A. bebouwing B. bos en heide C. weild en tuindijen

14 ZW L OPDRACHT 16 Vaf de muur kijk je de Diezstraat in. Vgek deze straat met de Watstraat (opdracht 11). Zuln in de Diezstraat dezelfde mensen gewoond hebben als in de Watstraat? g je twoord uit. Slotopdracht Je hebt een lge wdeling door gemaakt. Waara heb je tijdens de wdeling goed kunnen zien dat in de Middeeuwen een echte hdelsstad was? Je kunt op twee mien tuglopen naar de Sassenpoort. Loop de Diezstraat uit en ga d we de Sassenstraat in. A het einde daarv staat de Sassenpoort. Je kunt voor de stadsmuur ook naar links en d met de bocht mee naar rechts ov de Wilhelminasingel. Deze singel hemaal aflopen en d kom je vzelf bij de Sassenpoort. Ruimte voor je eigen atekeningen Schrijf hi op wat je zoal v deze stadswdeling hebt ged.

15 Religie ZW L De tijd v Steden en staten ( ) Samenvatting Deze s maakt deel uit v de d n het vhaal v. Deze n is opgedeeld in de vi thema s: besturen en vdedigen, hdel en ambacht, religie en wonen in. Binnen elke thema is voor elke groep een s. Samen vormen de ssen een doorgade n die de belgrijkste ondwpen uit de geschiedenis v vtelt. De n is voornamek gebased op al bestade ssen op het gebied v d, die via Stadkam worden ageboden. Hi zijn een atal nieuwe ssen a toegevoegd om de n tot een logisch geheel te maken. De s v stadspastor Mariska v Beusichem gaat ov de modne devotie. De s vormt de laatste s binnen het thema Religie. Kndoen De s past binnen de gebieden Nedlds (kndoel 1 en 2), Oriëntatie op jezelf en de weld (kndoel 51) en Kunstzinnige oriëntatie (kndoel 56). Introductie v de s in de klas Laat de lingen op intnet twee bronnen opzoeken met informatie ov de modne devotie en/of Thomas A Kempis (bv regiocon en wikipedia of informatie op de site v stichting Thoma a Kempis). Laat ze de bronnengoed zen en d vgeken. Vragen 1. wordt in beide bronnen dezelfde informatie vteld? 2. noem eens minimaal drie feiten die hetzelfde zijn? 3.noem eens twee feiten die niet hemaal oveenkomen? Religie Abied: Mariska v Beusichem Contactgevens* Disciplines: Groepsgrootte: Duur: Beschikbaarheid: Locatie: Erd maximaal een dagdeel he jaar Grote kk Bijzondheden: *Check altijd even de gegevens even met die v de site v Stadkam; daar sta de meest recente contactgegevens en bijbehorende informatie. Dit om teurstelling te voorkomen.

16 Religie ZW L De tijd v Steden en staten ( ) Antwoorden 1. Er wordt veel dezelfde informatie vteld, maar niet al feiten zijn gek. 2. Drie oveenkomsten; Hij wd in 1380 geboren in Kempen Hij deed intrede in het kloost op de Agnietenbg in l Zijn boemdste boek is de navging v christus 3. Twee vschiln; Contekst; bijna 70 jaar in kloost, tekst stichting 72 jaar in kloost Contekst: hij wd begraven op het begraafplaats v het kloost en in 1672 opgegraven en in een reliekschrijn gegd Tekst stichting: hij wd begraven in een schrijn in de st.michaelskk Abied: Stichting Thomas a Kempis Inhoud: In de late Middeeuwen in Devent een bijzonde geloofsbeweging die zich via ov heel noordwest Europa uitbreidde: de Modne Devotie. In is hiv nog heel wat te zien. De lingen ga buiten op ontdekkingstocht! Discipline: Erd Soort activiteit: stadswdeling eftijd: groep 6, 7, 8 Groepsgrootte: maximaal 15 Duur: de rondiding duurt 1 uur maar k met extra opdrachten worden uitgebreid tot 2 uur. Bijvoorbeeld: een puzzeltocht of de opdracht om zelf eigen ouds, grootouds etc. rond te iden. Frequentie: eenmalig Beschikbaarheid: he jaar Locatie: Devotenkwarti (gebied tussen Grote Kk en Bimarkt) Kosten: 1uur: 60 euro; 2 uur: 90 euro Deze activiteit laat zich goed combinen met het abod Modne Devotie v stichting Grote Kk. Contactgegevens: Mink de Vries

17 Religie ZW L Abied Stichting Grote Kk Inhoud In de late Middeeuwen ontstond een bijzonde geloofsbeweging: de Modne Devotie. speelde hibij een belgrijke r. In de vijftiende eeuw schreef de modne devoot Thomas a Kempis in een boek dat nog steeds oval t weld wordt gezen: De Navging v Christus. Ond iding v stadspastor Mariska v Beusichem ontdekken de lingen wat de modne devoten belgrijk vonden en waar het boek v Thomas ov gaat. Tenslotte vragen de kinden zich af wat zij zelf belgrijk vinden en waarvoor zij zich wiln inzetten. Zou Thomas daarbij kunnen helpen..? Discipline: eftijd: Groepsgrootte: Duur: Frequentie: Beschikbaarheid: Locatie: Kosten: Erd groep 6, 7, 8 maximaal 25 1 uur in ovg he jaar de Consistoriekam v de Grote Kk 175 euro exclusief BTW Deze activiteit valt goed te combinen met de stadswdeling v de Stichting Thomas a Kempis Religie Contactgegevens:

18 Religie ZW L Bijlage Religie teksten groep 7 en 8 thema religie Tekst 1 stichting Thomas a Kempis Thomas v Kempen, in het latijn Thomas a Kempis wd rond 1380 in Kempen als Thomas Hemken geboren. Nadat hij op een Latijnse scho in Kempen s had gehad, vgde hij zijn oude bro Johnes en vestigde hij zich in 1392 in Devent. De este jaren kreeg hij daar op de stadsscho s v meest Johnes Boom. Lat vond hij onddak in het huis v Floris Radewijnsz en wd hij opgenomen in de kring v de Broeds v het Gemenene ven. In 1399 deed hij zijn intrede in het kloost de Agnietenbg waar zijn bro recentek prior was geworden. Hij zou 72 jaar in dat kloost bven. In 1413 wd hij tot priest gewijd. In 1425 en 1447 was hij subprior v het kloost. Deze functie hield ond me in dat hij de taak v novicemeest uitvode. Thomas a Kempis heeft tijdens zijn ven zek vi ke de bijbel gekopied. Hij schreef smoenen, brieven, hymen en heiligenvens. Zijn boemdste wk is De navging v Christus, waarv het este traktaat in 1424 ontstond. De in helde en bevatteke taal geschreven tekst bepit eenvoud, het afzien v elke vorm v luxe en het direct zoeken v de weg naar God. De navging wordt immens populair. Nadat het in Augsburg in voor het est vschenen was, moest het nadien vaak hdrukt worden. Ook nu nog vschijne in divse t edities v De imitatione Christi. Thomas á Kempis stif op 25 juli 1471in het kloost waar hij vaf zijn negentiende had gewoond. Hij wd begraven in een schrijn in de Sint Michaëlskk in. Zijn kist is vsid met drie engenkoppen en een bd met het opschrift Reliquiae Pii Thomae a Kempis. In 2006 is zijn gebeente ovgebracht naar de Basiliek v Onze Lieve Vrouw ten Hemelopneming in. Tekst 2 regiocon Thomas a Kempis Toen [de bisschop v Utrecht] op een ke te paard op weg naar om de Agnietenbg heen reed, vroeg hij a zijn metgezeln: Welke plaats is dat daar, en wat voor mensen vtoeve? Zijn vicaris twoordde hem toen: Geliefde he, kent u die plaats d nog niet? Dat is uw kloost, de Agnietenbg, daar wonen de broeds v de bg. Goed, zei de bisschop hiop, heel goed. Moge God hen bewaren! [Kempis, Thomas a, Kroniek v het kloost Sint-Agnietenbg (1398)].

19 Religie ZW L Religie Dat de bisschop het Agnietenbgkloost niet direct hkende is niet vwondk: het was schts 3 jaar ed, in 1395, ingewijd. Het kloost stond bij de tegenwoordige begraafplaats Bgkloost. Thomas a Kempis, de kroniekschrijv v het kloost, heeft het vhaal ov de bisschop v Utrecht waarschijnk niet uit eigen waarneming opgetekend. Hij zou pas 1 jaar na deze gebeurtenis in het kloost intreden. Thomas a Kempis wd in 1380 geboren in het plaatsje Kempen in het bisdom Keun. Op 12-jarige eftijd vtrok hij naar het kloost Windesheim bij. Na zijn studie a de kapittelscho in Devent wd hij opgenomen in het kloost op de Agnietenbg, waarv zijn bro de este prior was. Thomas was toen 19 jaar en zou bven tot zijn ovden in Het ven v Thomas a Kempis is nauw vbonden met de Modne Devotie, een religieuze vnieuwingsbeweging. De grondgg daarv was Get Grote, een koopmszoon uit Devent, die zich kede tegen de misbruiken binnen de kk. Veel geesteken hielden zich uitsluitend bezig met het vgaren v rijkdom, ond de door het drijven v hdel in kkeke ambten. Ook het zedeke vval v kkdienaren stoorde de modne devoten. Zo was algemeen bekend dat veel priests met hun huishoudst het bed deelden. Om het tij te ken, richtten Get Grote en zijn vgelingen kine efgemeenschappen op zond kloostregels. Ond de naam broeds en zusts v het Gemene ven idden ze een nedig, sob en kuis ven. Toch stonden ze niet buiten de maatschappij. Een belgrijk onddeel v hun ven was het vrichten v goede wken voor armen en zieken uit hun omgeving en het wken voor hun eigen brood. Vd zijn hun vgelingen v grote betekenis geweest voor het ondwijs in en omgeving. Deze beweging tegen misstden in de kk mistte binnen de kloosts haar uitwking niet. Als sub-prior v het Agnietenbgkloost was het de taak v Thomas a Kempis de jonge broeds v het kloost te vormen en te begeiden. Gebruikek in die tijd was dat de kloostlingen wijsheden en de gedachten optekenden in een zogenoemd rapiarium. Zo ontstond wellicht ook het boek dat Thomas weldboemd zou maken: De navging v Christus. Hij wilde zijn lingen niet imponen met gedheid, maar hen voorbeiden op een contemplatief, celibatair en nedig kloostven. Hij gaf hen daarvoor adviezen in een begrijpeke taal, waarv we hi een voorbeeld geven: Mijd onnodige drukte die mensen maken zoveel ge kunt, wt het gedekavel ov alli gebeuren om ons heen is een grote bemming, ook al doet men dat met de beste bedoeling.

20 Religie ZW L Religie Het Agnietenbgkloost wd in bekendheid ovtroffen door het kloost Windesheim. Vuit hi vspreidde de Modne Devotie zich tot v in Europa. Het kloost wd het moedkloost v de intnationa Congregatie v Windesheim. Een kine 100 kloosts waren hibij agesloten. en omgeving groeide daardoor in de 15de eeuw uit tot het centrum v de Modne Devotie, een niet me ovtroffen bijdrage v de IJsselstreek a de cultuurgeschiedenis v Noordwest-Europa. Archeogen zijn het nog steeds niet eens ov de plaats waar het kloost in Windesheim precies gesta heeft. Eén v de mogekheden is dat het lag tussen de huidige Nedlds Hvormde kk en een bodij ten westen daarv. Het kkgebouw is een reconstructie en restauratie v de voormalige bibrouwij v het kloost. Op die pk zijn ook nog twee kelds v het kloost bewaard gebven. Thomas a Kempis bracht bijna 70 jaar in het Agnietenbgkloost door met gebed, meditatie, studie, sgeven en het kopiëren v boeken. Hij wd op de begraafplaats v het kloost begraven, dichtbij de pk waar nu de ingg v begraafplaats Bgkloost en het a hem gewijde monument te vinden is. Zijn gebeente wd in 1672 opgegraven en in een reliekschrijn gegd. Deze wd vaf 1897 bewaard in de St. Michaëlskk op de hoek v de Nieuwstraat en Roggestraat. Na de sloop v deze kk in 1965 wd de reliekschrijn ovgebracht naar de nieuwe St. Michaëlskk a de Bisschop Wilbrdla. Thomas a Kempis kreeg zijn huidige rustplaats toen op 4 juni 2006 de reliekschrijn met zijn ovbfsen in processie wd ovgebracht naar de Onze Lieve Vrouwebasiliek a de Ossenmarkt.

21 Wonen in ZW L De tijd v Burgs en Stoommachines ( ) Samenvatting Deze s maakt deel uit v de d n het vhaal v. Deze n is opgedeeld in de vi thema s: besturen en vdedigen, hdel en ambacht, religie en wonen in. Binnen elke thema is voor elke groep een s. Samen vormen de ssen een doorgade n die de belgrijkste ondwpen uit de geschiedenis v vtelt. De n is voornamek gebased op al bestade ssen op het gebied v d, die via Stadkam worden ageboden. Hi zijn een atal nieuwe ssen a toegevoegd om de n tot een logisch geheel te maken. De s Ontdek en ondzoek de Diezstraat bij het Historisch Centrum Ovijssel vormt de laatste s binnen het thema wonen in, maar is ook apart (los v de doorgade n) af te nemen. Wonen in Kndoen De s past binnen de gebieden Nedlds (kndoel 1 en 2), Oriëntatie op jezelf en de weld (kndoel 51) en Kunstzinnige oriëntatie (kndoel 56).

22 Wonen in ZW L De tijd v Burgs en Stoommachines ( ) Introductie v de s in de klas Laat de lingen de tekst v de Diezstraat uit de regiocon opzoeken. Of print hem uit. Hiin wordt de geschiedenis v de straat uitgegd. Laat de lingen vvgens via zoeken op diezstraat ; ze krijgen d ruim 900 treffs op oude foto s v de Diezstraat. Via trefwoord kunnen deze in piodes gesplitst worden. Laat de lingen een tijdn maken met daarin geplakt foto s uit vschilnde pioden (bv ) Bij het laatste jaartal kunnen ze een foto v de straat, zoals die nu is, plakken. Wonen in Abied: Historisch Centrum Ovijssel In deze s wden de lingen door de bekendste winkelstraat v, maar dit ke niet om te shoppen, maar als echte speurneuzen. A de hd v een uke speurtocht ontdekken de lingen dat in de Diezstraat veel me te zien is d ze dachten. Contactgegevens* Disciplines: Erd Soort activiteit: ondzoek Groepsgrootte: maximaal Duur: 60 minuten Frequentie: eenmalig Beschikbaarheid: he jaar Locatie: Diezstraat Gegevens abied Historisch centrum Ovijssel Eikenstraat WX Kosten: De Speurtocht is gratis te downloaden via Bijzondheden: * Check altijd even de gegevens even met die v de site v Stadkam; daar sta de meest recente contactgegevens en bijbehorende informatie. Dit om teurstelling te voorkomen. Avulling op de s 1. Genaties Communicen v HCO In de se wijk de Aalden ga lingen in gesprek met oude vrijwilligs, woonachtig in de wijk. Thema s uit het dageks ven komen t sprake, a de hd v oude foto s uit de cctie v het Historisch Centrum Ovijssel en nieuwe foto s, gemaakt door de lingen zelf. De intviews worden op film opgenomen en tot een dvdcompilatie bewkt. Workshops film, fotografie en intviewen worden vzorgd door de Muzie. Doelgroep: Tijdsbeslag: groep 7 en 8. T 4 ke 1 uur 2. Kijk op mijn wijk In de se wijk Htenbroek doen lingen a de hd v historische bronnen ondzoek naar de geschiedenis v hun wijk. Dit ondzoek resultet in een welkomstkrt voor nieuwe bewons v de wijk. Doelgroep: groepen 7 en 8 in de wijk Htenbroek. Tijdsbeslag: 5 ssen v ca. 2 uur. Locatie: op scho

HET VERHAAL VAN 3/4. Besturen en verdedigen handel en ambacht Religie Wonen in Zwolle ERFGOEDEDUCATIE. n er l va GROEP

HET VERHAAL VAN 3/4. Besturen en verdedigen handel en ambacht Religie Wonen in Zwolle ERFGOEDEDUCATIE. n er l va GROEP ZW L deducatie het vhaa l va w nz Besturen en vdedigen hdel en ambacht Religie Wonen in Besturen en vdedigen ZW L De tijd v Monniken en Ridds (500-1000) Besturen en vdedigen Samenvatting Deze s maakt deel

Nadere informatie

HET VERHAAL VAN 1/2. Besturen en verdedigen handel en ambacht Religie Wonen in Zwolle ERFGOEDEDUCATIE. n er l va GROEP

HET VERHAAL VAN 1/2. Besturen en verdedigen handel en ambacht Religie Wonen in Zwolle ERFGOEDEDUCATIE. n er l va GROEP deducatie het vhaa l va w nz Besturen en vdedigen hdel en ambacht Religie Wonen in Besturen en vdedigen Wist je dat Al ssen voor groep 1-2 vooral zijn gicht op het varen v de thema s? Besturen en vdedigen

Nadere informatie

HET VERHAAL VAN 5/6. Besturen en verdedigen handel en ambacht Religie Wonen in Zwolle ERFGOEDEDUCATIE. n er l va GROEP

HET VERHAAL VAN 5/6. Besturen en verdedigen handel en ambacht Religie Wonen in Zwolle ERFGOEDEDUCATIE. n er l va GROEP deducatie het vhaa l va w nz hdel en ambacht Religie Wonen in Samenvatting Deze s maakt deel uit v de d n het vhaal v. Deze n is opgedeeld in de vi thema s: besturen en vdedigen, hdel en ambacht, religie

Nadere informatie

Stedelijke burgerij hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/62233

Stedelijke burgerij hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/62233 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 25 June 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/62233 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Wandel / fietsroute van Barmhartigheid in Zwolle 18 Juni 2016

Wandel / fietsroute van Barmhartigheid in Zwolle 18 Juni 2016 Wandel / fietsroute van Barmhartigheid in Zwolle 18 Juni 2016 Op 18 juni zijn de volgende locaties tussen 11.00 uur en 16.00 uur geopend ; A. Gift City met Twinkel Winkel armen en kwetsbaren B. VEZ Centrum

Nadere informatie

Naam: De Romeinen. Vraag 1. De Romeinen hebben veel gebouwd. Noem vijf verschillende toepassingen. pagina 1 van 6

Naam: De Romeinen. Vraag 1. De Romeinen hebben veel gebouwd. Noem vijf verschillende toepassingen. pagina 1 van 6 Naam: De Romeinen De Romeinse bouwkunst. De Romeinen behoren tot de beste bouwers uit de geschiedenis. Ze bouwden tempels, riolen, waterleidingen, wegen, kanalen, huizen, aquaducten, havens, bruggen en

Nadere informatie

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK 7 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK 7 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK THEMA 4 Eindredactie: Monique Goris Leerlijnen: Hans Bulthuis Auteurs: Juul Lelieveld, Frederike Pals, Jacques van der Pijl Controle historische

Nadere informatie

Markten en steden hv123

Markten en steden hv123 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres VO-content 11 september 2017 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/62232 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van

Nadere informatie

Tijdwijzer. Het begin. Voor en na Christus

Tijdwijzer. Het begin. Voor en na Christus 138 Tijdwijzer Het begin Op deze tijdbalk past niet de hele geschiedenis van de mens. Er lopen namelijk al zo n 100.000 jaar mensen rond op aarde. Eigenlijk zou er dus nog 95.000 jaar bij moeten op de

Nadere informatie

Op de vlucht. Lesprogramma. Voor kinderen van 8-12 jaar. Logo Share tech mono. Pay off Exo 2.0 Regular

Op de vlucht. Lesprogramma. Voor kinderen van 8-12 jaar. Logo Share tech mono. Pay off Exo 2.0 Regular Lesprogramma Voor kinderen van 8-12 jaar Op de vlucht Stichting Gave Marie Curiestraat 35, 3846 BW Harderwijk 0341 460328 servicedesk@gave.nl www.gave.nl Beste kinderwerker, Het dode jongetje op het strand.

Nadere informatie

een beeld van Sint Maarten in Zaltbommel een initiatief van Ton van Balken, Jan Buylinckx, Arend Fernhout, Hans Flamman en Anthony van Venrooij

een beeld van Sint Maarten in Zaltbommel een initiatief van Ton van Balken, Jan Buylinckx, Arend Fernhout, Hans Flamman en Anthony van Venrooij Sint Maarten een beeld van Sint Maarten in Zaltbommel een initiatief van Ton van Balken, Jan Buylinckx, Arend Fernhout, Hans Flamman en Anthony van Venrooij Het zwaard deelt de mantel. Waar de mantel nog

Nadere informatie

In de vriendschap tussen mensen is het Gerlachus zelf die ons groet.

In de vriendschap tussen mensen is het Gerlachus zelf die ons groet. Vriendschap, Vrij en ongedwongen, Zonder vriendschap kun je iemand niet helemaal vertrouwen in je blijdschap en verdriet. Wie ben jij, wie is de ander? In de vriendschap tussen mensen is het Gerlachus

Nadere informatie

Heilig Jaar van Barmhartigheid

Heilig Jaar van Barmhartigheid Heilig Jaar van Barmhartigheid van 8 december 2015 tot 20 november 2016 Paus Franciscus heeft alle mensen van de hele wereld uitgenodigd voor een heilig Jaar van Barmhartigheid. Dit hele jaar is er extra

Nadere informatie

Beeldverslag van een Haagse wijk

Beeldverslag van een Haagse wijk Beeldverslag van een Haagse wijk In deze opdracht maken de leerlingen een beeldverslag van een Haagse wijk of een deel daaruit over de situatie in de periode van rond en tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Nadere informatie

Kastelen in Nederland

Kastelen in Nederland Kastelen in Nederland J In ons land staan veel kastelen. Meer dan honderd. De meeste van die kastelen staan in het water. Bijvoorbeeld midden in een meer of een heel grote vijver. Als er geen water was,

Nadere informatie

historischcentrumoverijssel

historischcentrumoverijssel Met de klas... Educatief aanbod voor primair, voortgezet en beroepsonderwijs Eikenstraat 20 8021 WX Zwolle T 038 426 63 00 twitter: @HCOverijssel educatie@.nl volg ons! Met de klas... Educatie bij het

Nadere informatie

L ang geleden zag de Achterhoek er. De geschiedenis van Doetinchem, Wehl en Gaanderen

L ang geleden zag de Achterhoek er. De geschiedenis van Doetinchem, Wehl en Gaanderen Vuurstenen werktuigen steentijd [Stadsmuseum] L ang geleden zag de Achterhoek er heel anders uit dan tegenwoordig. Er waren uitgestrekte heidevelden, moerassen en veel bossen. Kortom, een ruig en onherbergzaam

Nadere informatie

Op de vlucht. Lesprogramma. Voor kinderen van 8-12 jaar

Op de vlucht. Lesprogramma. Voor kinderen van 8-12 jaar Lesprogramma Voor kinderen van 8-12 jaar Op de vlucht Stichting Gave Marie Curiestraat 35, 3846 BW Harderwijk 0341 460328 servicedesk@gave.nl www.gave.nl Beste kinderwerker, Er zijn wereldwijd 65 miljoen

Nadere informatie

Geloof Brengt Verandering Toets 1 - antwoorden

Geloof Brengt Verandering Toets 1 - antwoorden Toets 1 - antwoorden Geloof (1-11) Lesstof: Hoofdstuk 1 1. Wat is noodzakelijk om van God te kunnen ontvangen? Geloof [1] 2. Noem vier uitingen van geloof. - Geloof voor redding [1.2] - Geloof en werken

Nadere informatie

Vincent van Gogh. Hier zie je er een afbeelding van.

Vincent van Gogh. Hier zie je er een afbeelding van. Vincent van Gogh Een van de beroemdste schilders die Nederland heeft gehad was Vincent van Gogh. Deze kunstenaar heeft zelfs zijn eigen museum gekregen in Amsterdam. Toch wel heel bijzonder, zeker als

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze cursus is geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

SPEUR-, DENK- EN DOE-TOCHT

SPEUR-, DENK- EN DOE-TOCHT SPEUR-, DENK- EN DOE-TOCHT Hey speurneus, leuk dat je meegaat op deze verrassende tocht door de stad. Met de vragen en opdrachtjes die je onderweg krijgt ontdek je allerlei dingen die je vast nog niet

Nadere informatie

Toetsvragen Geschiedenis Toelatingstoets Pabo. Tijdvak 1 Toetsvragen

Toetsvragen Geschiedenis Toelatingstoets Pabo. Tijdvak 1 Toetsvragen Tijdvak 1 Toetsvragen 1 De meeste kennis over de periode waarin de eerste mensen leefden, komt van archeologen. Wat houdt het werk van archeologen in? A Zij bestuderen de verschillende theorieën over de

Nadere informatie

Stadswandeling. Kruispoort

Stadswandeling. Kruispoort Brugge Brugge is de hoofdstad van de provincie West-Vlaanderen. De gemeente telt bijna 117.000 inwoners. Ongeveer 20.000 daarvan wonen in het historisch centrum. In 2002 was Brugge Culturele hoofdstad

Nadere informatie

verzoeking = verleiden om verkeerde dingen te doen dewijl = omdat wederstand doen = tegenstand bieden de overhand behouden= de overwinning behalen

verzoeking = verleiden om verkeerde dingen te doen dewijl = omdat wederstand doen = tegenstand bieden de overhand behouden= de overwinning behalen Zondag 52 Zondag 52 gaat over de zesde bede. Leid ons niet in verzoeking, maar verlos ons van de boze. Want van U is het Koninkrijk en de kracht en de heerlijkheid, in der eeuwigheid. Amen. Lees de tekst

Nadere informatie

Kruittoren. Ω Hoogte: ca. 18 m Ω Bouwjaar: ca Ω Muurdikte: ruim 1 m Ω Basisvorm: vierkant

Kruittoren. Ω Hoogte: ca. 18 m Ω Bouwjaar: ca Ω Muurdikte: ruim 1 m Ω Basisvorm: vierkant Informatiekaart Kruittoren Kruittoren De Kruittoren staat aan de noordzijde van de Nieuwstad, naast het spoor, in een verloren hoekje. Circa 700 jaar geleden werd deze hoektoren gebouwd bij het verbeteren

Nadere informatie

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Aangepaste dienst Liturgie Voor de dienst speelt de band drie liederen Opwekking 11 Er is een Heer Opwekking 277 Machtig God, sterke Rots

Nadere informatie

Over het toneelstuk Gijsbrecht van Amstel

Over het toneelstuk Gijsbrecht van Amstel Voorwoord Gijsbrecht van Amstel leefde rond 1300. Hij was de belangrijkste man van de stad Amsterdam in die tijd. Gijsbrecht was geliefd bij de bevolking van Amsterdam, maar hij had ook veel vijanden.

Nadere informatie

Werkgroep Bouwhistorie Zutphen. Informatiekaart St. Janskerk. St. Janskerk

Werkgroep Bouwhistorie Zutphen. Informatiekaart St. Janskerk. St. Janskerk Informatiekaart St. Janskerk St. Janskerk De spits van deze lange slanke toren staat al eeuwen scheef. Hoe dat komt weten we niet, maar het zal tot in lengte van dagen wel zo blijven. De toren heeft niet

Nadere informatie

Maak hier de gaatjes voor in je multomap. Leerlingenboekje WELKOM BIJ DE ROMEINEN. Dit boekje is van

Maak hier de gaatjes voor in je multomap. Leerlingenboekje WELKOM BIJ DE ROMEINEN. Dit boekje is van Maak hier de gaatjes voor in je multomap Leerlingenboekje WELKOM BIJ DE ROMEINEN _ Dit boekje is van Welkom bij de Romeinen! In Welkom bij de Romeinen maak je kennis met het Romeinse leven. Je zult merken

Nadere informatie

Voorwoord. Rome en de Romeinen

Voorwoord. Rome en de Romeinen Voorwoord Rome en de Romeinen Dit verhaal speelt in Rome, ongeveer 2000 jaar geleden. Rome was toen een rijke stad, met prachtige gebouwen. Zoals paleizen voor de keizers, voor de Senaat en voor de grote

Nadere informatie

03/11/14. Kapitein Visser. Werkloosheid? Avontuur

03/11/14. Kapitein Visser. Werkloosheid? Avontuur 031114 De ciale, economische en culturele gevolgen van de betrokkenheid van Schimonnikogs bij de mod Nedlandse walvisvaart Het was een mooie tijd en het is als je als een kind op een eiland geboren bent

Nadere informatie

Paragraaf 1: Griekse beschaving - TL 1

Paragraaf 1: Griekse beschaving - TL 1 Paragraaf 1: Griekse beschaving - TL 1 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Floris Sieffers 07 October 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/65623 Dit

Nadere informatie

kloosterhaar groep 5 & 6 Klooster Groot Galilea in Sibculo inhoud LES

kloosterhaar groep 5 & 6 Klooster Groot Galilea in Sibculo inhoud LES kloosterhaar Klooster Groot Galilea in Sibculo LES 2 < kloosterhaar Docentenhandreiking Klooster Groot Galilea in Sibculo < 1200 1860 1870 1880 1890 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1980 1990 2000

Nadere informatie

Mede Mogelijk gemaakt door: Regionaal Historisch Centrum Limburg. Les 6: Speurtocht door Maastricht

Mede Mogelijk gemaakt door: Regionaal Historisch Centrum Limburg. Les 6: Speurtocht door Maastricht Mede Mogelijk gemaakt door: Regionaal Historisch Centrum Limburg Les 6: Speurtocht door Maastricht Les 6:Speurtocht door Maastricht Opdrachten Deze speurtocht is speciaal voor jullie uitgezet. Ze voert

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Het leven in een kasteel. Voor leerkrachten van groep 1 t/m 8 van het basisonderwijs

Docentenhandleiding. Het leven in een kasteel. Voor leerkrachten van groep 1 t/m 8 van het basisonderwijs Docentenhandleiding Het leven in een kasteel Het leven in een kasteel Voor leerkrachten van groep 1 t/m 8 van het basisonderwijs Voorwoord este leerkracht, Een kasteel is meestal heel oud en er heeft zich

Nadere informatie

Lesbrief Door het stof kruipen Op onderzoek naar je eigen school

Lesbrief Door het stof kruipen Op onderzoek naar je eigen school Lesbrief Door het stof kruipen Op onderzoek naar je eigen school Inhoud: 1. Inleiding 2. Algemene informatie 3. Opbouw van de les 4. Voorbereiding en lestips 1 Door het stof kruipen De gemeente Hoogezand-Sappemeer

Nadere informatie

De Middeleeuwen het leven in de middeleeuwen

De Middeleeuwen het leven in de middeleeuwen De Middeleeuwen het leven in de middeleeuwen Na de val van het Romeinse rijk begonnen de Middeleeuwen. Ze noemde deze periode de Middeleeuwen, omdat het de periode was van 1000 jaren tussen het beschaafde

Nadere informatie

Koopkracht: de waarde van geld

Koopkracht: de waarde van geld Koopkracht: de waarde van geld 1. Leerlingenblad Inleiding Wat is het doel? Wat is het onderwerp? Wat is het middel? Inzicht krijgen in de waarde van geld Koopkracht: de waarde van geld Een presentatie

Nadere informatie

Mijn mond zat vol aarde

Mijn mond zat vol aarde Mijn mond zat vol aarde Serie: Verhalen kind in oorlog Tekst: Meike Jongejan Onderzoek: Mariska de Boer en Hans Groeneweg Redactie: Jan van Zijverden Vormgeving: Richard Bos 2015, Fries Verzetsmuseum,

Nadere informatie

Naam: KASTELEN. Vraag 1a. Waarvoor moeten we onze huizen tegenwoordig beschermen? ... pagina 1 van 6

Naam: KASTELEN. Vraag 1a. Waarvoor moeten we onze huizen tegenwoordig beschermen? ... pagina 1 van 6 Naam: KASTELEN Heb jij je wel eens afgevraagd hoe je jouw huis zou verdedigen als anderen het probeerden te veroveren? Nou, vroeger dachten de mensen daarr dus echt wel over na. Ze bouwden hun huis zelfs

Nadere informatie

Naam: FLORIS DE VIJFDE

Naam: FLORIS DE VIJFDE Naam: FLORIS DE VIJFDE Floris V leefde van 1256 tot 1296. Hij was een graaf, een edelman. Nederland zag er in de tijd van Floris V heel anders uit dan nu. Er woonden weinig mensen. Verschillende edelen

Nadere informatie

JEZUS IS MIJN SUPERHELD

JEZUS IS MIJN SUPERHELD JEZUS IS MIJN SUPERHELD NAAM Studielessen voor 4-7 jarigen. Mei 2005 Deze lessen zijn geschreven door Beryl Voorhoeve, Judith Maarsen De lessen zijn geschreven om te gebruiken in kleine Bijbelstudie groepen

Nadere informatie

JEZUS IS MIJN SUPERHELD

JEZUS IS MIJN SUPERHELD JEZUS IS MIJN SUPERHELD NAAM Studielessen voor 8-12 jarigen Lessen zijn geschreven door Beryl Voorhoeve, Ilja Witte en Judith Maarsen Mei 2007Levend Evangelie Gemeente Gebruikte Bijbelvertaling HET BOEK

Nadere informatie

Verder op weg met Jezus

Verder op weg met Jezus Verder op weg met Jezus Heel goed besef ik de onafheid en de onvolmaaktheid van wat ik geschreven heb. Er is nog zoveel meer te vertellen over Jezus Christus. Er is nog zoveel meer over Hem te weten en

Nadere informatie

Geloven in Jezus Christus

Geloven in Jezus Christus Geloven in Jezus Christus Zoon van God Jezus krijgt God een menselijk gezicht. Immanuel wordt Hij genoemd: God met ons. Het is de naam die Hij bij zijn geboorte krijgt. ZIn Daar begint zijn bijzondere

Nadere informatie

Examen Geschiedenis. Geef de 7 tijdsvakken: Mintiens Quintin

Examen Geschiedenis. Geef de 7 tijdsvakken: Mintiens Quintin Examen Geschiedenis Geef de 7 tijdsvakken: Prehistorie :... 3500 v.c Stroomculturen : 3500 v.c 800 v.c Klassieke Oudheid : 800 v.c 500 n.c Middeleeuwen : 500 n.c 1450 n.c Nieuwe tijd : 1450 n.c 1750 n.c

Nadere informatie

Werkbladen Voortgezet onderwijs. Naam leerling:

Werkbladen Voortgezet onderwijs. Naam leerling: Werkbladen Voortgezet onderwijs Naam leerling: Inhoud: Uitleg werkbladen Deze werkbladen horen bij de film Jerusalem. Een film die gaat over Jeruzalem, een van de oudste steden ter wereld. Ontdek waarom

Nadere informatie

Jonge Stedenbouwkundigen

Jonge Stedenbouwkundigen herontwerp de stad Amsterdam Lesmateriaal VO Museum Het Grachtenhuis Lesmateriaal VO herontwerp de stad Amsterdam Lesmateriaal ter voorbereiding of verwerking van een bezoek aan museum Het Grachtenhuis

Nadere informatie

Drukte bij de molen groep 5/6

Drukte bij de molen groep 5/6 Verhalend ontwerp over Olie- en Koren Woldzigt in Roderwolde Drukte bij de groep 5/6 Episode 1: Mensen rond 1900 De leerkracht laat een oud kistje of blikje zien. Daarin zitten allemaal kaartjes. Op die

Nadere informatie

Boekje over de kerk. voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep

Boekje over de kerk. voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep Boekje over de kerk voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep Over dit boekje Wij hebben op catechisatie wat geleerd over de kerk. Daar willen we je wat over vertellen.

Nadere informatie

Wie ben ik in het koninkrijk? les 1 DISCIPLE MENTOR

Wie ben ik in het koninkrijk? les 1 DISCIPLE MENTOR Wie ben ik in het koninkrijk? les 1 DEEL 4 DISCIPLE MENTOR In Gen 1, 2 en 3 lezen we direct hoe God denkt over de mens. Hij laat zien wie we zijn, waar we voor gemaakt zijn en wat onze bestemming in het

Nadere informatie

weetje weetje weetje weetje weetje weetje weetje

weetje weetje weetje weetje weetje weetje weetje Een processie is een godsdienstige plechtigheid in de vorm van een optocht van geestelijken en gelovigen. Een processie zorgt voor een gevoel van samen horen omdat ze mensen verenigt. 1 4 Rond Sint-Macharius

Nadere informatie

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren Geschiedenis kwartet jagers en boeren jagers en boeren jagers en boeren Reusachtige stenen die door mensen op elkaar gelegd zijn. Zo maakten ze een begraafplaats. * Hunebedden * Drenthe * Trechterbekers

Nadere informatie

Het kerkgebouw Huis van God

Het kerkgebouw Huis van God Het kerkgebouw Huis van God Tekenwaarde TTemidden van vele andere gebouwen die worden gebruikt voor bewoning en bedrijvigheid is een kerk de ruimte voor de ontmoeting met God. Kerken staan meestal op een

Nadere informatie

Verspreiding Christendom - HV 1. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/62218

Verspreiding Christendom - HV 1. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/62218 Verspreiding Christendom - HV 1 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 25 June 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/62218 Dit lesmateriaal is

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze lessen zijn geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

Jonge Stedenbouwkundigen

Jonge Stedenbouwkundigen herontwerp de stad Amsterdam Lesmateriaal PO Museum Het Grachtenhuis Lesmateriaal PO herontwerp de stad Amsterdam Lesmateriaal ter voorbereiding of verwerking van een bezoek aan museum Het Grachtenhuis

Nadere informatie

Toetsvragen Geschiedenis Toelatingstoets Pabo. Tijdvak 3 Toetsvragen

Toetsvragen Geschiedenis Toelatingstoets Pabo. Tijdvak 3 Toetsvragen Tijdvak 3 Toetsvragen 1 Op veel afbeeldingen wordt de Romeinse keizer Constantijn als een heilige afgebeeld met een stralenkrans om zijn hoofd. Welke reden was er om Constantijn als christelijke heilige

Nadere informatie

VAN DRAPENIERLAAN TOT HANDJESGRAS. Thema: verhalen

VAN DRAPENIERLAAN TOT HANDJESGRAS. Thema: verhalen DOCENT Binnen het thema verhalen houden zich bezig met de straatnamen in. Waar komen deze straatnamen vandaan? En wat betekenen ze? En waar komt de naam zelf vandaan? Bij een bezoek aan het Historisch

Nadere informatie

Landenspel. Duur: 30 minuten. Wat doet u?

Landenspel. Duur: 30 minuten. Wat doet u? Landenspel Korte omschrijving werkvorm: In deze opdracht wordt de klas verdeeld in vijf groepen. Iedere groep krijgt een omschrijving van een land en een instructie van de opdracht. In het lokaal moeten

Nadere informatie

VERBODEN KRINGEN. Docentenhandleiding

VERBODEN KRINGEN. Docentenhandleiding DE LINIE? ME WA W Docentenhandleiding Lesdoelen - Leerlingen kunnen omschrijven wat Verboden kringen zijn en weten dat een vrij schootsveld belangrijk was om het fort te verdedigen. - Leerlingen weten

Nadere informatie

Les 18: De man op het matje.

Les 18: De man op het matje. Les 18: De man op het matje. Dit verhaal staat in Markus 2 vers 1 tot 12 Het volgende verhaal laat zien, wat Jezus zegt en doet. Jezus vergeeft dingen die verkeerd werden gedaan, laat zien hoe het goed

Nadere informatie

Opdracht 1 1. Je krijgt van je juf of meester een foto. Bekijk je foto goed. 3. Zoek samen nog twee klasgenoten met een andere foto.

Opdracht 1 1. Je krijgt van je juf of meester een foto. Bekijk je foto goed. 3. Zoek samen nog twee klasgenoten met een andere foto. D S K C N L Opdracht 1 1. Je krijgt van je juf of meester een foto. Bekijk je foto goed. 2. Zoek nu een klasgenoot met een andere foto. 3. Zoek samen nog twee klasgenoten met een andere foto. 4. Bekijk

Nadere informatie

Stilte vooraf. Wees stil voor het aangezicht van God, want heilig is de Heer. Uitleg

Stilte vooraf. Wees stil voor het aangezicht van God, want heilig is de Heer. Uitleg Stilte vooraf Wees stil voor het aangezicht van God, want heilig is de Heer. Uitleg Witte donderdag. Nacht van de overlevering, met een dubbelzinnige betekenis. Het is de overlevering (de traditie) van

Nadere informatie

Kijkwijzer HAVO / VWO. Joep Nicolas. 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015. Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis.

Kijkwijzer HAVO / VWO. Joep Nicolas. 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015. Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis. Kijkwijzer HAVO / VWO Joep Nicolas 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015 Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis.nl Welkom in het Cuypershuis Het museumgebouw is een uniek complex

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE LESBRIEF VAN VEEN TOT VARIA: AVEREEST DOOR DE EEUWEN HEEN

VRAGEN BIJ DE LESBRIEF VAN VEEN TOT VARIA: AVEREEST DOOR DE EEUWEN HEEN VRAGEN BIJ DE LESBRIEVEN OVER AVEREEST, HARDENBERG EN GRAMSBERGEN Lesbrief Paginanummer Vragen Avereest: Van Veen tot Varia: Avereest door de eeuwen heen 3 Vragen Hardenberg: Van Steen tot Stad: Hardenberg

Nadere informatie

DE GROTE MUUR VAN NEHEMIA

DE GROTE MUUR VAN NEHEMIA Bijbel voor Kinderen presenteert DE GROTE MUUR VAN NEHEMIA Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Jonathan Hay Aangepast door: Mary-Anne S. Vertaald door: Erna van Barneveld Geproduceerd door:

Nadere informatie

Leren als een expert!

Leren als een expert! Leren als een expert! Welk vak vind jij lastig? Wiskunde, of juist Frans? Ken je iemand die heel goed is in dat vak? En heb je wel eens aan diegene gevraagd hoe hij/zij voor dat vak leert? Als je dat weet,

Nadere informatie

Rijkdom. in Broek in Waterland. Versie 3 d.d

Rijkdom. in Broek in Waterland. Versie 3 d.d Rijkdom in Broek in Waterland Versie 3 d.d. 25-09-2014 Rijkdom in Broek in Waterland Beste puzzelaar, Je staat nu midden in Broek in Waterland. Broek betekent een moerassig gebied. In de omgeving zijn

Nadere informatie

Verspreiding Christendom hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Verspreiding Christendom hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 15 December 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/62218 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

De Ambachtsgilden. in de Goese geschiedenis

De Ambachtsgilden. in de Goese geschiedenis De Ambachtsgilden in de Goese geschiedenis Inhoudsopgave I Korte introductie voor de leerkrachten van de groepen 5 t/m 8... 1 II Inleiding voor de leerling... 3 Hoofdstuk 1 Wat is een gilde?... 4 1.1 De

Nadere informatie

Door onze keuze is er een breuk tussen God en mens.

Door onze keuze is er een breuk tussen God en mens. Probleem: breuk tussen en mens Door onze keuze is er een breuk tussen en mens. maakte de mens omdat Hij een vriend wilde. Hij wilde aanhoudend contact met de mens. Hij gaf de mens een verrassend mooi leven.

Nadere informatie

Zondag 12 april 2015 is er om 15 uur een aangepaste gezinsdienst in de Opstandingskerk te Terneuzen. Voorganger: de heer G.A. Slabbekoorn uit Goes

Zondag 12 april 2015 is er om 15 uur een aangepaste gezinsdienst in de Opstandingskerk te Terneuzen. Voorganger: de heer G.A. Slabbekoorn uit Goes LITURGISCHE WERKGROEP VOOR AANGEPASTE GEZINSDIENSTEN Corr. Adr.: Mevr. J. Pelle - Tel. 0115-694737 e-mail: japelle@zeelandnet.nl Dhr. A. Scheele - Tel. 0115-563188 e-mail: ascheele@hetnet.nl THEMA: Zondag

Nadere informatie

De klassieke tijdlijn

De klassieke tijdlijn De klassieke tijdlijn In de lessen geschiedenis heb je waarschijnlijk al gehoord over de tijdlijnen, of de historische periodes en waarschijnlijk ook over exacte datums zoals 476. In dit documentje kom

Nadere informatie

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand.

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

PROGRAMMA CHECK THE FACTS DEEL EN WIN! Clubprogramma op basis van Rock Solid. stichting. Sirkelslag Young Programma Check the facts - Deel en win!

PROGRAMMA CHECK THE FACTS DEEL EN WIN! Clubprogramma op basis van Rock Solid. stichting. Sirkelslag Young Programma Check the facts - Deel en win! PROGRAMMA CHECK THE FACTS DEEL EN WIN! Clubprogramma op basis van Rock Solid stichting Sirkelslag Young Programma Check the facts - Deel en win! 1 Programma check the facts Deel en Win! Clubprogramma op

Nadere informatie

SPEURTOCHT ARCHITECTUUR & DESIGN

SPEURTOCHT ARCHITECTUUR & DESIGN SPEURTOCHT ARCHITECTUUR & DESIGN Deze speurtocht is geschikt voor kinderen van 8 t/m 11 jaar. Dit jaar is door het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen uitgeroepen tot het jaar van Architectuur

Nadere informatie

1. Van je juf of meester krijg je een plaatje. Bekijk je plaatje goed. 3. Zoek samen nog vier klasgenoten met een ander plaatje.

1. Van je juf of meester krijg je een plaatje. Bekijk je plaatje goed. 3. Zoek samen nog vier klasgenoten met een ander plaatje. Opdracht 1 Ongeveer 150 jaar geleden stonden er veel steenfabrieken langs de IJssel. De stenen werden van klei gemaakt. Dat kon je langs de IJssel vinden. Als de rivier overstroomde, bleef er een laagje

Nadere informatie

Welkom in de Open Hof

Welkom in de Open Hof Welkom in de Open Hof Gez. 125: 1, 3 Ps138: 1, 3 ELB 10 Projectlied ELB 241 ELB 186a: 1, 2 Opw 461 Math. 1: 18-25 Mededelingen Voorganger : Rudolf Setz Muziek : Jasper Dijkstra Voorbede : Jescavan Dijk

Nadere informatie

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt De Gouden Eeuw duurde niet precies honderd jaar. Hij begon aan het eind van de 16de eeuw, beleefde zijn hoogtepunt rond 1675 en was in de 18de eeuw voorbij. De Gouden

Nadere informatie

Vormgeving: Brein Boerderei (Eline Mechielsen) Inhoud: HCO (Wessel Stet en Fabienne Peters)

Vormgeving: Brein Boerderei (Eline Mechielsen) Inhoud: HCO (Wessel Stet en Fabienne Peters) 2 Vormgeving: Brein Boerderei (Eline Mechielsen) Inhoud: HCO (Wessel Stet en Fabienne Peters) Wat kom je te weten? JOUW SCHOOL STAAT OP EEN EEUWENOUDE PLEK. WAT SPEELDE ZICH DAAR 800 JAAR GELEDEN AF? FLORIS

Nadere informatie

Tijd van Grieken en Romeinen. 2.4 De late oudheid. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen

Tijd van Grieken en Romeinen. 2.4 De late oudheid. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen De ontwikkeling van het jodendom en het christendom als de eerste monotheïstische godsdiensten Pax Romana = Romeinse vrede, in 3 e eeuw n. Chr. onder druk door: 1. Invallen door Germaanse stammen 2. Conflicten

Nadere informatie

Leven uit de bron 3: Leven met Jezus

Leven uit de bron 3: Leven met Jezus Leven uit de bron 3: Leven met Jezus Materiaal voor kringen of persoonlijk gebruik Jaarthema 2015-2016 van de Hervormde Gemeente van Enter Contact: Ds. W. Bevelander (0547) 38 12 22 Mail: predikant@hervormdenter.nl

Nadere informatie

In de voetstappen van Jozef

In de voetstappen van Jozef In de voetstappen van Jozef Studielessen voor 4-7 jarigen HANDLEIDING Dit boek is van: 2004 Geschreven door Beryl Voorhoeve en Judith Maarsen Oorspronkelijk bedoeld voor studie in kleine groepen in de

Nadere informatie

TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven.

TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven. TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven. Beginsituatie: De lln doen als inleiding op het project rond geloven en de kerkwandeling, een filosofisch gesprek. Er komen verschillende

Nadere informatie

Marcus 14,1-11 Maak Jezus blij met jouw liefde

Marcus 14,1-11 Maak Jezus blij met jouw liefde Marcus 14,1-11 Maak Jezus blij met jouw liefde Aangepaste dienst met medewerking van de Bliid Boadskip Sjongers uit Berlikum Liturgie Voorzang Gez 132 Dank u voor deze nieuwe morgen Stil gebed Votum Zegengroet

Nadere informatie

Johannes 20,1-18 Jezus is opgestaan en zoekt ons!

Johannes 20,1-18 Jezus is opgestaan en zoekt ons! Johannes 20,1-18 Jezus is opgestaan en zoekt ons! Liturgie Voorzang: - Gez 96,1-3 - Weet je dat de lente komt Aansteken nieuwe kaars Zingen: Gez 95,1.2.4 Stil gebed Votum / groet Zingen: Opw 488 Gebed

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Routekaarten voor het museumbezoek 17 Handleiding 17 Molenzaal 18 Ketelhuis 19 Waterschapszaal 20 Machinekamer 21

Inhoudsopgave. Routekaarten voor het museumbezoek 17 Handleiding 17 Molenzaal 18 Ketelhuis 19 Waterschapszaal 20 Machinekamer 21 Inhoudsopgave Blz. Educatief rollenspel in Museum De Cruquius 3 Inhoud 3 Materiaal 3 Doelgroep en groepsgrootte 3 Aansluiting op het onderwijs 3 Voorbereiding in de klas 4 Inhoud 4 De strijd tegen de Waterwolf

Nadere informatie

ORDE VAN DIENST PROTESTANTSE GEMEENTE SOEST. Zondag 23 oktober 2016

ORDE VAN DIENST PROTESTANTSE GEMEENTE SOEST. Zondag 23 oktober 2016 ORDE VAN DIENST PROTESTANTSE GEMEENTE SOEST Zondag 23 oktober 2016 6 e zondag van de herfst Liturgische kleur: rood In deze viering zal Conny van Lier worden aangesteld als jongerenwerker voor de Protestantse

Nadere informatie

10. Gebarentaal [1/3]

10. Gebarentaal [1/3] 10. Gebarentaal [1/3] 1 Gebarentalen Stel, je kunt niets horen. Je bent doof. Hoe praat je dan met andere mensen? Je kunt liplezen, maar dat is moeilijk en je mist dan toch nog veel van het gesprek. Bovendien

Nadere informatie

Speuren. Geheugen. Stad. in het. van de. Historisch Centrum Het Markiezenhof Bergen op Zoom. M Cumenu boekje-aangepast.indd1 1 28-08-2006 14:00:0

Speuren. Geheugen. Stad. in het. van de. Historisch Centrum Het Markiezenhof Bergen op Zoom. M Cumenu boekje-aangepast.indd1 1 28-08-2006 14:00:0 Speuren in het Geheugen van de Stad Historisch Centrum Het Markiezenhof Bergen op Zoom M Cumenu boekje-aangepast.indd1 1 28-08-2006 14:00:0 Naam: M Cumenu boekje-aangepast.indd2 2 28-08-2006 14:00:1 We

Nadere informatie

Dag van het Kasteel 2012

Dag van het Kasteel 2012 Dag van het Kasteel 2012 wandelen rond Zeeuwse kastelen en buitenplaatsen Schouwen-Duiveland Slot Moermond, Renesse Zuid-Beveland De Hellenburg, Baarland Walcheren Westhove, Oostkapelle Zeeuws-Vlaanderen

Nadere informatie

LIEDERENBLAD TIME 2 SING 18 september 2011 Thema: Je steentje bijdragen. Refrein

LIEDERENBLAD TIME 2 SING 18 september 2011 Thema: Je steentje bijdragen. Refrein LIEDERENBLAD TIME 2 SING 18 september 2011 Thema: Je steentje bijdragen 19.00 uur LAAT HET FEEST ZIJN IN DE HUIZEN (Opw. 533) Laat het feest zijn in de huizen, mensen dansen op de straat, als het onrecht

Nadere informatie

21 februari 2012 mochten we samen vieren in de Basiliek van Sint Pieter

21 februari 2012 mochten we samen vieren in de Basiliek van Sint Pieter 3de aanzet Toen Jezus op zekere dag aan zijn leerlingen vroeg maar gij, wie zegt gij dat Ik ben?, was het Petrus die namens allen antwoordde: Gij zijt de Christus, de Zoon van de Levende God. Petrus sprak

Nadere informatie

Bijlage I Lesopzet voor leerlingen groep 7 en 8. welkom

Bijlage I Lesopzet voor leerlingen groep 7 en 8. welkom Bijlage I Lesopzet voor leerlingen groep 7 en 8 welkom t r u u b s k in de voulgblik n oud nieuws en ee ter welkom in de volksbuurt oud nieuws en een terugblik Introductie Eerst bekijken jullie de animatiefilm

Nadere informatie

Maria verscheen in Lourdes aan een meisje. Wat was haar naam? Op wat voor plaats verscheen Maria aan Bernadette?

Maria verscheen in Lourdes aan een meisje. Wat was haar naam? Op wat voor plaats verscheen Maria aan Bernadette? Maria verscheen in Lourdes aan een meisje. Wat was haar naam? Op wat voor plaats verscheen Maria aan Bernadette? Waarmee vullen bedevaarders hun flessen aan de grot van Lourdes? Welke twee gebeden bid

Nadere informatie

Zoektocht 5 Bijbelhuis Zevenkerken. FOTO www.bijbelhuiszevenkerken.be info@bijbelhuiszevenkerken.be T 050 / 30 04 79

Zoektocht 5 Bijbelhuis Zevenkerken. FOTO www.bijbelhuiszevenkerken.be info@bijbelhuiszevenkerken.be T 050 / 30 04 79 Zoektocht 5 Bijbelhuis Zevenkerken www.bijbelhuiszevenkerken.be info@bijbelhuiszevenkerken.be T 050 / 30 04 79 Beste, (eigen voornaam) Je bent van harte welkom in het Bijbelhuis Zevenkerken. Zo meteen

Nadere informatie

DE WIJZE KONING SALOMO

DE WIJZE KONING SALOMO Bijbel voor Kinderen presenteert DE WIJZE KONING SALOMO Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Ruth Klassen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

Utrecht, Met recht een kinderstad!

Utrecht, Met recht een kinderstad! Werkboek Utrecht, Met recht een kinderstad! Stadsdag op 2 juni Doe mee! Op 2 juni vieren we de Stadsdag van Utrecht. Dit is de datum waarop Utrecht in 1122 Stadsrechten kreeg, dus eigenlijk de verjaardag

Nadere informatie