PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE

Transcriptie

1 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

2 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

3 Inleiding In de wereld om ons heen is van alles te zien en te beleven. Maar tussen kijken en zien zit heel wat licht. Je kijkt in principe bevooroordeeld naar die wereld. Toch is het belangrijk dat je je realiseert dat je op een andere manier kunt kijken, waardoor je de dingen anders ziet. Daar gaat het om bij cultuureducatie: leerlingen / jongeren vanuit een gerichte kennismaking met culturele uitingen en fenomenen leren dat de wereld vol met kleuren zit. Cultuur is meer dan een versiersel van het dagelijks leven. Cultuur is wat mensen maakt tot wat ze zijn en wat hen met elkaar verbindt. Cultuur is identiteit en tegelijkertijd de uitdrukking van nieuwe zienswijzen en andere uitingsvormen. Cultuur is een bron van sociaal contact en kan een aanzet zijn tot meer wederzijds begrip. Cultuur biedt mensen ontspanning en biedt een kans om zichzelf en hun creativiteit te ontplooien. CiST (Cultuur in School Tilburg) ontwikkelt beleid om cultuureducatie een vaste plaats te geven in het onderwijs. Immers culturele vorming helpt de leerlingen de wereld om zich heen te begrijpen. Historisch besef en kennis van het culturele erfgoed en van hedendaagse ontwikkelingen zijn daarbij niet weg te denken. Cultuureducatie is een manier om de wereld te bevatten. Cultuur is een wezenlijke component van de maatschappij. Zonder cultuur is er geen identiteit. Kennis maken en leren omgaan met cultuur geven de leerling kans op een brede visie op de maatschappij. Zo kan bijvoorbeeld de hedendaagse kunst de mens vragen stellen over die maatschappij en over zijn eigen rol daarin. Kunst helpt mensen waarnemen, kan de blik verruimen en de tolerantie vergroten. Er zijn vele definities van cultuur. In de context van deze brochure is gekozen voor deze definitie: cultuur bevat alle uitingen en bronnen op het gebied van de beeldende kunst, theater, letteren, drama, dans, muziek, muziektheater, audiovisuele kunst, architectuur en het culturele erfgoed. Bureau CiST is het stedelijk bureau voor cultuureducatie in Tilburg en functioneert als een onafhankelijke marktplaats in de gemeente. CiST vormt een scharnierfunctie tussen culturele veld en onderwijs. De nadruk komt steeds meer te liggen op hoe de vraag van de scholen beantwoord kan worden door het culturele veld in haar volle breedte. CiST is door de gemeente Tilburg als begeleider in dit proces aangewezen. In de periode staat het stimuleringsprogramma Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK) centraal. Herin wordt gefocust op: het bevorderen van het behalen van de kerndoelen; werken met een doorlopende leerlijn; leraren en instellingen professionaliseren; instellingen worden partner van scholen; verbindingen te leggen met andere vakken; relatie leggen tussen binnen- en buitenschools leren. In september 2015 is het project Vmbo On Stage van start gegaan, wat valt binnen de regeling van het voortgezet onderwijs van het FCP en in Tilburg wordt ingekaderd in CMKT. De vier deelnemende vmbo scholen zijn begonnen met talentontwikkeling en hebben een focus op het werken met een doorlopende leerlijn muziek, dans, drama of beeldend. Deze talentvolle leerlingen krijgen aan het einde van ieder schooljaar een podium binnen het reeds bestaande traject van Tilburg s got Talent. Eén van de belangrijkste pijlers binnen CMK wordt de door lopende leerlijn cultuureducatie. Deze leerlijn is door de bureaus, waaronder CiST, voor cultuuronderwijs van de B5 (Breda, s-hertogenbosch, Eindhoven, Helmond en Tilburg) gezamenlijk ontwikkeld. De basis van de doorlopende leerlijn wordt gevormd door de ontwikkeling van de culturele vermogens van leerlingen. De culture vermogens zijn: waarnemend vermogen, creërend vermogen, onderzoekend vermogen en reflecterend vermogen. De eindexamencommissie CKV - onder leiding van Professor Barend van Heusden van de Rijksuniversiteit Groningen - heeft zich gebogen over de nieuwe eindtermen voor dit vak. De eindtermen zijn gebaseerd op de vier culturele vermogens en worden vertaald naar verkennen, verbreden, verdiepen en verbinden. Deze nieuwe eindtermen gaan in op 1 augustus De doorlopende leerlijn van de culturele ladekast kent drie onderdelen. Allereerst het basismodel, dat berust op een theoretisch kader. Vervolgens een raamwerk, waarin de leerdoelen beschreven staan Tot slot een programma van activiteiten dat de school ontwikkelt in samenwerking met de lokale culturele instellingen en aanbieders. Scholen en culturele instellingen en bureaus voor cultuuronderwijs zowel lokaal als landelijk, delen samen hetzelfde doel: het ontwikkelen van culturele competenties bij kinderen en jongeren. Ieder doet dat vanuit een eigen vertrekpunt: de school vanuit de ontwikkeling van het kind en/of de jongere, de culturele instelling vanuit de kennis en ervaring van kunst en cultuur. De doorlopende leerlijn draagt eraan bij dat deze twee partijen één gemeenschappelijke taal spreken en biedt het kind / jongere een culturele carrière. De samenhang en duurzame verankering van cultuureducatie in het onderwijs kan zo gewaarborgd worden en culturele instellingen hebben een houvast om hun aanbod op af te afstemmen. Met alle betrokken partijen zoeken we de verbinding tussen cultuureducatie = leren en is er vanzelfsprekend aandacht voor het creatief quotiënt, de manier om via zintuiglijke ervaring en creatief denken, zelf experimenterend tot eigen kunstzinnige creaties te komen. Kunst en cultuur zijn zo een middel om de creatieve intelligentie te verhogen en het abstract en innovatief denken te stimuleren. Kunst en cultuur zijn zo één van de 21ste-eeuwse vaardigheden die steeds meer in het onderwijs worden ingebed. Samen met de culturele instellingen en scholen die dit willen wordt maatwerk geleverd. Immers iedere school, iedere leerling is anders! 1

4 Inhoudsopgave algemeen Werkterrein CiST 3 CiST werkt op de maat van uw school 3 Handleiding 4 Aansprakelijkheid 5 Informatie 5 Inhoudsopgave 6 juweeltjes 12 Musea 14 Workshops 21 Projecten 60 Voorstellingen 68 Training en scholing 83 De instellingen op een rij 85 Colofon Samenstelling Ineke Frijters Bureau CiST Redactie-ondersteuning Erik Verbiest Vormgeving Blauwzuur ( omslagillustratie hjalmar van den akker 2 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

5 Werkterrein CiST Bureau CiST bestaat uit twee pijlers: 1. Bureau CiST a. Bureau CiST vormt een scharnierfunctie tussen het onderwijs en de instellingen en initiatieven die zich binnen Tilburg bewegen op het terrein van cultuureducatie en cultuurparticipatie. Het gaat om vraag en aanbod. In het voorbije jaar is steeds meer ingespeeld op de vragen van scholen. CiST kan vraaggericht werken. Hebt u specifieke wensen voor uw school, neem dan met CiST contact op. De activiteiten van CiST bewegen zich op de diverse kunsteducatieve disciplines: literatuur, drama, dans, muziek, architectuur, fotografie en film, beeldend en cultureel erfgoed. b. Scholen die de doorlopende leerlijn cultuureducatie tot een rode draad binnen hun school willen maken en het een vaste plek willen geven, kunnen gebruik maken van de diensten van CiST. Vanuit de begeleidende rol van CiST kan ondersteuning geboden worden in het opzetten van een doorlopende leerlijn cultuureducatie. CiST staat open voor vragen vanuit de scholen. Inmiddels heeft CiST met een groot aantal scholen een begeleidingstraject uitgezet. c. CiST brengt jaarlijks een brochure uit waarin een overzicht van het aanbod van de cultuurinstellingen in Tilburg is opgenomen. d. Tweemaandelijks worden scholen middels nieuwsbrieven op de hoogte gehouden van nieuwe ontwikkelingen en speciale projecten. e. CiST kan behulpzaam zijn bij het verwerven van subsidies. 2. Cultuuraanbod in naschoolse activiteiten. Voor vragen op het gebied van cultuureducatie en naschoolse activiteiten kan CiST een bemiddelende en begeleidende rol spelen. Hierbij kan ook gedacht worden aan de verbinding tussen binnen- en buitenschools leren. Bureau CiST maakt sedert 1 januari 2007 deel uit van de Gemeente Tilburg en is gehuisvest in het Deprez-gebouw, Lange Nieuwstraat , 5041 DJ Tilburg. Bureau CiST telt twee adviseurs: Ineke Frijters en Jan Stoel. CiST werkt op de maat van uw school CiST brengt voor de veertiende keer een programma cultuureducatie uit. Belangrijk is het contact met de scholen. Bij CiST komen schoolspecifieke vragen binnen. Dat varieert van het maken van programma s op maat tot nascholingscursussen, van subsidievragen tot structurele begeleidingsvragen. Aarzel niet om contact op te nemen. CiST wil zoveel mogelijk op maat werken. Een aantal voorbeelden: een school heeft voor musea als rode draad binnen haar activiteiten gekozen; een aantal scholen heeft muziek als speerpunt gekozen; scholen willen middels cultuureducatie een nieuwe impuls geven aan nieuwe vormen van leren; betrokkenheid bij tal van schoolprojecten op maat, zoals CKV projecten en onderbouwprojecten; domeindoorbrekend onderwijs; cultuureducatie aansluitend op onderwijsthema s, vooral voor de onderbouw en scholing. een school wil inzetten op een doorlopende leerlijn dans of muziek en toewerken naar talentontwikkeling en deelname aan Tilburg s got Talent CiST begeleidt en ondersteunt deze scholen in hun schoolontwikkeling op het terrein van cultuureducatie en werkt daarbij samen met het culturele veld en andere partners. CiST is de onafhankelijke intermediair tussen scholen en het culturele veld, brengt die partijen bijeen, die de school nodig heeft. De website van CiST bevat het laatste nieuws. Surf eens naar en zet CiST bij uw favorieten! CiST verbindt gemeentelijk, provinciaal en landelijk beleid. Op al deze niveaus is CiST betrokken bij de vormgeving van dit beleid. In toenemende mate komen vragen vanuit de regiogemeenten van Tilburg bij CiST binnen. Scholen van buiten de gemeente Tilburg kunnen ook deelnemen aan het educatief programma van CiST, zij het dat ze geen gebruik kunnen maken van de kortingsregeling. CiST brengt dan een offerte uit voor haar ondersteunende werkzaamheden. De prijzen die in het cultuureducatieve programma vermeld staan gelden echter ook voor hen. Instellingen werken op de maat van uw school Ook het Tilburgse culturele veld levert maatwerk. Steeds meer scholen willen hun leerlingen laten deelnemen aan verschillende mengvormen van cultuur en hen zo een brede ervaring meegeven. Daar is maatwerk voor nodig. Om goed maatwerk te leveren is het aan te bevelen dat scholen gebruik maken van de deskundigheid van de educatief medewerkers van instellingen. Zij zijn er op toegerust u van dienst te zijn. In het jaarlijkse educatieve programma van CiST staat bijeen wat gegarandeerd aangeboden kan worden. Veel scholen gebruiken het programma als uitgangspunt, als basis voor het samenstellen van hun jaarprogramma. In toenemende mate werkt het culturele veld ook samen. Het leidt tot instellings overstijgend aanbod, interdisciplinair aanbod dat uitermate rijk is. Als u een product op maat wilt dan staat het culturele veld voor u klaar. Aarzel niet om contact op te nemen! CiST is er vooral voor het begeleidingsproces dat bij de implementatie van cultuureducatie een rol speelt. CiST 3

6 heeft het overzicht over wat zich in het culturele veld afspeelt. CiST kan u helpen om instellingen samen aan tafel te brengen. CiST is onafhankelijk en heeft daarbij geen commercieel belang. Cursus coördinatie cultuurbeleid onderbouw Afgelopen schooljaren hebben de eerste edities van de cursus C.C.O. plaatsgevonden. Deze cursus is ontwikkeld door de cultuureducatieve centra van de vijf, grote Brabantse steden. De docenten die hieraan hebben deelgenomen en vormen inmiddels het eerste C.C.O.-netwerk. Dit netwerk komt tweemaal per schooljaar bijeen en krijgt dan ook steeds een primeur aangeboden in het netwerk. Wanneer er vraag is naar de cursus zal deze weer worden ingezet in samenwerking met de B5. Handleiding Opbouw van deze brochure In deze brochure hebben we programma s opgenomen die we kwalitatief goed vinden. In de inhoudsopgave treft u een overzicht aan van het totale aanbod. Er is een inschrijfformulier opgenomen voor deelname aan de CiST-activiteiten. Als u belangstelling heeft voor één of meer van de aangeboden activiteiten dan verzoeken wij u het volledig ingevulde formulier uiterlijk op 15 juli bij CiST ingediend te hebben. Het verdient aanbeveling dat één persoon binnen het schoolteam de inschrijving verzorgt, de cultuurcoördinator. Procedure 1. Inschrijfformulieren moeten uiterlijk op 15 juli 2015 in het bezit zijn van CiST. De formulieren worden op volgorde van binnenkomst behandeld. 2. CiST stelt de aanbieders van de activiteiten op de hoogte. 3. De aanbieders maken met de scholen nadere afspraken, data, tijden. De aanbieders zijn verantwoordelijk voor hun activiteit. Scholen ontvangen altijd een schriftelijke bevestiging van de gemaakte afspraken. U ontvangt deze bevestiging van CiST. 4. Gemaakte afspraken kunnen zeer moeilijk veranderd worden. Wij kunnen genoodzaakt zijn om daarmee gepaard gaande kosten aan de school door te berekenen. Als u activiteiten afzegt dan moet u rekening houden met het volgende: Opzegging 1 maand of korter voorafgaand aan de activiteit: 100 % betalen Opzegging tussen de 1 en 3 maanden: 75% betalen Opzegging tussen de 3 en 5 maanden: 50% betalen Opzegging langer dan 5 maanden: 25% betalen Dit geldt zowel voor aanbieders als afnemers 5. Voorstellingen kunnen in prijs goedkoper uitvallen als we meerdere scholen op één dag of in één voorstelling kunnen plaatsen. CiST zal daartoe met de scholen nader contact opnemen. 6. CiST heeft voor het voortgezet onderwijs een aantal uur per school beschikbaar. Specifieke vragen, die meer dan de beschikbare tijd per school in beslag nemen kunnen door CiST in behandeling worden genomen. CiST brengt in dat geval een offerte uit. 7. Er kan overigens altijd een vrijblijvend informatief gesprek plaatsvinden. 8. Scholen zijn aansprakelijk voor schade die leerlingen veroorzaken bij theaters, musea of andere instellingen. De school is ook aansprakelijk bij beschadiging van gehuurde leermiddelen en materialen. 9. De school als afnemer van een product verplicht zich tot het treffen van de voorbereidingen die noodzakelijk zijn om de uitvoering, van een voorstelling of workshop, optimaal te laten plaats vinden. Daartoe worden gerekend: inhoudelijke voorbereiding in de les, bereiding voor, tijdens en na de uitvoering, het zorg dragen voor een ambiance die past bij de uitvoering en voor het aanwezig zijn van de in een contract gevraagde faciliteiten. 4 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

7 10. Wij horen na afloop van iedere activiteit graag wat u er van vond. Wij zijn erg benieuwd naar uw reacties en kunnen daardoor onze programma s verbeteren. U kunt uw reactie naar ons mailen of het evaluatieformulier van onze website downloaden en ons toesturen. 11. De school krijgt van CiST een nota. CiST zorgt voor betaling aan de aanbieder. 12. Vragen, suggesties, kritiek? Laat het ons weten! Vindt u het moeilijk om een keuze te maken uit het aanbod of wilt u nader advies? Maak dan een afspraak met CiST. Wij zijn u graag van dienst. In toenemende mate maken scholen met ons een afspraak om een jaarprogramma te maken dat past bij hun school. Dat gaat vaak verder dan wat in deze brochure staat. CiST kan ook verbindingen met andere initiatieven in de stad maken waardoor echt op de maat van de school gewerkt kan worden. AANSPRAKELIJKHEID Wij wijzen u er op dat de school aansprakelijk is voor schade die leerlingen veroorzaken bij theaters, musea of andere instellingen. De school is ook aansprakelijk bij de beschadiging van gehuurde leermiddelen. Informatie Voor alle informatie kunt u contact opnemen met: Ineke Frijters, adviseur CiST, tel [email protected] Jan Stoel, senior adviseur CiST, tel [email protected] 5

8 Inhoudsopgave Juweeltjes Disciplines Aanbieder Naam Ob Bb/CKV Doc Blz Drama Theater AanZ Lokaal G1.25 X X 12 Drama Artemis Bonte avond van bodybuilders X X 13 musea MUSEUM DE PONT Disciplines Aanbieder Naam Ob Bb/CKV Doc Blz Beeldend Museum De Pont Het bronskoffertje X 14 Nieuwe media Museum De Pont Kunstuur in de klas X X 14 Beeldend Museum De Pont Huh?! Voor jongeren, door jongeren X X 14 Beeldend Museum De Pont Rondleiding met workshop in De Pont X X 14 Beeldend Museum De Pont Welke kunstenaar past bij mij? X X 15 Beeldend Museum De Pont Artclips X X X 15 Beeldend Museum De Pont Kijken naar kunst: studiemiddag X 15 natuurmuseum brabant Disciplines Aanbieder Naam Ob Bb/CKV Doc Blz Cultureel erfgoed Natuurmuseum Oo - Zone: ontdek- en onderzoeksdomein X 15 Brabant voor natuur Natuur- en Natuurmuseum Hoezo seks? X 16 milieueducatie Brabant Natuur- en Natuurmuseum Oo-zone: onderzoeker X 16 milieueducatie Brabant Natuur- en Natuurmuseum Warm of koud? X 16 milieueducatie Brabant Natuur- en Natuurmuseum Evolutielijn olifantachtigen X 16 milieueducatie Brabant stadsmuseum tilburg Disciplines Aanbieder Naam Ob Bb/CKV Doc Blz Cultureel erfgoed Stadsmuseum Wandeling door de stad X X 17 Tilburg textielmuseum Disciplines Aanbieder Naam Ob Bb/CKV Doc Blz Beeldend TextielMuseum Rondleiding bij tijdelijke tentoonstelling X X 17 Beeldend TextielMuseum Rondleiding industrialisatie X X 18 Beeldend TextielMuseum Rondleiding Textiellab X X 18 Beeldend TextielMuseum Workshop paper fashion X X 18 Beeldend TextielMuseum Workshop vilten X X 18 Beeldend TextielMuseum Woven stories X X 19 Cultureel erfgoed TextielMuseum Binnenste buiten - ipad erfgoed tour X X 19 Multidisciplinair TextielMuseum Workshop textielwarenkast X X 19 vincents tekenlokaal Disciplines Aanbieder Naam Ob Bb/CKV Doc Blz Beeldend Vincents Tekenlokaal 2016 Vincent van Gogh in Tilburg X X 19 Beeldend Vincents Tekenlokaal Stap in het leven van Vincent X X 20 Beeldend Vincents Tekenlokaal Vincents selfie X X X 20 Ob = onderbouw - Bb/CKV = bovenbouw/ckv - Doc = docenten 6 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

9 workshop Disciplines Aanbieder Naam Ob Bb/CKV Doc Blz Beeldend Beeldend Maritée Art mail X 21 Onderdenwijngaard Beeldend Maritée Boetseren met kranten en schilderstape X 21 Onderdenwijngaard Beeldend BIKCollectief De middeleeuwse stad X 21 Beeldend de Ontdekfabriek Designprogramma iedereen aan tafel X 22 Beeldend (saar) Fan-tas-tisch X 22 Beeldend BIKCollectief Het ontstaan van geld / de romeinse munt X 22 Beeldend BIKCollectief Hoe ziet jouw favoriete boek er uit? X 22 Beeldend Elly Veelenturf Karikatuur boetseren X 23 Beeldend BIKCollectief Kleurig Afrika X 23 Beeldend Maritée Macramé X 23 Onderdenwijngaard Beeldend BIKCollectief Nederland waterland X 23 Beeldend BIKCollectief Ons droomkasteel! X 24 Beeldend Kinderkunstklas Petje af! Ontwerp een persoonlijk hoofdobject X 24 Beeldend BIKCollectief Poetry in motion (beeldend, taal) X 24 Beeldend Elly Veelenturf Sky-line X 24 Beeldend BIKCollectief Speelgoed / uitvindingen maken van afvalmateriaal X 25 Beeldend Maritée Stof bedrukken X 25 Onderdenwijngaard Beeldend Elly Veelenturf Studio sport X 25 Beeldend (saar) Tattoo yourself X 25 Beeldend (saar) Textieltekening X 26 Beeldend BIKCollectief Toen ik nog een neanderthaler was X 26 Beeldend (saar) Versieraad X 26 Beeldend Elly Veelenturf Zweefvliegen X 26 Beeldend Michiel Brouwers Atelierbezoek X X 27 Beeldend Architectuurlessen Architectuurtekenen X X 27 Beeldend Zuivelfabriek Beeldende kunstworkshops en -projecten X X 27 Beeldend SNENS Beeldende vorming X X 28 Beeldend BIKCollectief Corporate identities X X 28 Beeldend BIKCollectief De hond van Andy Warhol X X 28 Beeldend BIKCollectief De Tweede Wereldoorlog, Anne Frank X X 28 Beeldend BIKCollectief Doe een nuttige uitvinding X X 29 Beeldend BIKCollectief Een wereld in oorlog X X 29 Beeldend Museum De Pont Examenthema De Pont X X 29 Beeldend BIKCollectief Geschiedenis in karton X X 30 Beeldend Gassel, Joep van Graffiti workshop X X 30 Beeldend BIKCollectief Groot - decor - schilderen X X 30 Beeldend BIKCollectief Gustav Klimt en zijn vrouw X X 30 Beeldend BIKCollectief Het bewerken van foto s met garen X X 31 Beeldend Grimestudio Maak je persoonlijke tatoeage X X 31 Sandra Kuppens Beeldend Architectuurlessen Maquetteworkshop X X 31 Beeldend (saar) Me-shirt X X 31 Beeldend BIKCollectief Muziek in beeld X X 32 Beeldend BIKCollectief Ruimtelijke rondweef-kubussen X X 32 Beeldend Gassel, Joep van Stencil workshop X X 32 Beeldend Gassel, Joep van Sticker workshop X X 32 Beeldend Gassel, Joep van Textiel pimp workshop X X 33 Beeldend BIKCollectief Wolkenkrabbers bouwen X X 33 Beeldend Kinderkunstklas Schilderen tot in de puntjes X 33 Beeldend BIKCollectief Schilderen met het hele team X 33 Cultureel Erfgoed Cultureel erfgoed SNENS Cultureel erfgoed X X 34 Cultureel erfgoed Zwaard en Volk Strijd in de middeleeuwen X X 34 Dans Dans Factorium Mobiel met je mobieltje X 34 7

10 Disciplines Aanbieder Naam Ob Bb/CKV Doc Blz Dans Factorium Stokkendans X 35 Dans Factorium Afrikaanse dans X X 35 Dans Jan Ophuis Body beat X X 35 Dans Jan Ophuis Braziliaanse percussie X X 35 Dans Factorium Capoeïra X X 35 Dans SNENS Dans en beweging X X 36 Dans Zuivelfabriek Dansworkshops en -projecten X X 36 Dans Gaffar Binda Educatieve breakdance workshops X X 36 Entertainment voor in het onderwijs Educatie Dans Factorium Flashmob X X 37 Dans Factorium Jazzdance X X 37 Dans Factorium Rituelen X X 37 Dans Factorium Urban dance X X 37 Dans Factorium Van sport naar dans X X 38 Dans Factorium You should be dancing X X 38 Dans Hiphopfactory Hiphop factory X X X 38 Dans Factorium Het dansdebat X 38 Drama Factorium De grote improvisatieshow X X 38 Drama Drama Factorium Ga je mee? Nee! X X 39 Drama De Kwekerij Improviseren X X 39 Drama Hoox Improviseren kun je leren X X 39 Drama Factorium Klassiekers X X 39 Drama Factorium Movie fighting X X 39 Drama Factorium Omg... Een soap! X X 40 Drama Eelt Scene uit een speelfilm namaken X X 40 Drama De Kwekerij Soap! X X 40 Drama SNENS Theater en spel X X 40 Drama Zuivelfabriek Theaterworkshops en -projecten X X 41 Drama Eelt Vriendschap X X 41 Drama Eelt Workshop theater maken: X X 41 als het morgen oorlog wordt Drama Eelt Raket workshop over vluchtelingen X X X 42 Drama De Kwekerij Presenteren X X X 42 Drama Theater AanZ En een prettig weekend X 42 Foto en Film Foto en film Pixel Projects Animaties maken, stop-motion film X X 43 Foto en film Pixel Projects Blauwdruk, cyanotypie X X 43 Foto en film BIKCollectief De kunst van het kijken X X 43 Foto en film BIKCollectief Dichterbij, natuurlijke materialen onder de loep X X 44 Foto en film Pixel Projects Fotografie X X 44 Foto en film Elektruck Geluid bij film in de elektruck X X 45 Foto en film 0 Korte film maken X X 45 Foto en film Pixel Projects Pinhole fotografie, speldenprikcamera X X 45 Foto en film BIKCollectief Toveren en experimenteren met animatiefilm X X 46 Foto en film Thomas van Vliet Rapworkshop - maak een videoclip X X 46 Expressie Multidisciplinair Multidisciplinair Het Groeilokaal Biomimicry - spiralen in de natuur X 46 Multidisciplinair Het Groeilokaal Dans oost west X 47 Multidisciplinair Het Groeilokaal De omgeving als canvas X 47 Multidisciplinair Eelt Goed fout! Workshop X 47 Multidisciplinair SNENS Musical X 48 Multidisciplinair Het Groeilokaal Teddy talks X 48 Multidisciplinair BIKCollectief Linke soep die plastic troep! X X 48 Multidisciplinair Factorium African mix X X 49 Multidisciplinair Architectuurlessen Betonworkshop - inside the box X X 49 Multidisciplinair Het Groeilokaal Biomimicry en architectuur X X 49 Multidisciplinair De Kwekerij Crimescene X X 49 Multidisciplinair Grimestudio Fantasie make-up X X 50 Sandra Kuppens 8 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

11 Disciplines Aanbieder Naam Ob Bb/CKV Doc Blz Multidisciplinair Grimestudio Fantasiegrime X X 50 Sandra Kuppens Multidisciplinair Factorium Filmmuziek / sfeermuziek maken X X 50 Multidisciplinair Elektruck Hoorspelen, gedichten en geluidsverhalen X X 50 Multidisciplinair Zuivelfabriek Musical- en multimixprojecten X X 51 Multidisciplinair Gaffar Binda Talentbooster X X 51 Entertainment Educatie Multidisciplinair BIKCollectief Wijs met media X X 52 Multidisciplinair Grimestudio Wonden maken, net echt X X 52 Sandra Kuppens Multidisciplinair Architectuurlessen Construeren met bamboe X X X 52 Multidisciplinair Grimestudio Theatergrime X X X 52 Sandra Kuppens Muziek Muziek Esde Het levende drumstel X 53 Muziek Esde Het slagwerkorkest X 53 Muziek Esde Rappende ritmes X 53 Muziek Esde Spel(en spelen) X 53 Muziek Factorium Braziliaanse percussie X X 54 Muziek Factorium Cajon X X 54 Muziek Philharmonie Componeren in de klas X X 54 Zuid Nederland Muziek Factorium Djembé X X 54 Muziek Factorium Eigen loops creëren in garageband / audacity X X 54 Muziek Hiphopfactory Hiphop Factory - rap X X 55 Muziek Factorium Ipads in concert - beats & beyond X X 55 Muziek Philharmonie Join the beat X X 55 Zuid Nederland Muziek Elektruck Maak je eigen ringtone in de elektruck X X 55 Muziek Factorium Musical singing X X 56 Muziek SNENS Muziek en geluid X X 56 Muziek Zuivelfabriek Muziekworkshops en -projecten X X 56 Muziek Factorium Rapworkshops X X 57 Muziek Elektruck Re-mixen in de elektruck X X 57 Muziek Poppodium 013 Rondleiding 013 X X 57 Muziek Factorium Werken met loops uit garageband X X 57 Muziek Factorium Your own voice! X X 57 Muziek Thomas van Vliet Rapworkshop - neem je eigen rapnummer op X X X 58 Expressie Muziek Factorium Wereldritmes X 58 Nieuwe Media Nieuwe media SNENS Nieuwe media X X 58 Techniek Techniek de Ontdekfabriek Invented by livia X X 59 projecten Disciplines Aanbieder Naam Ob Bb/CKV Doc Blz Beeldend Beeldend BIKCollectief Met zo n prachtige wand, haal je de krant! X X 60 Beeldend Architectuurlessen Architectuur & bezinning X X 60 Beeldend Architectuurlessen Architectuur & slim wonen X X 60 Beeldend (saar) Creatieve workshops en projecten op maat X X 60 Beeldend BIKCollectief De ruimte in met kunst! Blijvende kunstwerken X X 61 Beeldend BIKCollectief Het schoolgebouw in de spotlights! X X 61 Blijvende kunstwerken Beeldend (saar) Nieuwe kijk op kleding X X 61 Drama Drama Het Zuidelijk Toneel Doe mee aan expeditie theater X X 62 Drama Factorium Theaterworkshops op maat X X 62 Drama Het Zuidelijk Toneel Educatie bij het zuidelijk toneel X X X 62 9

12 Disciplines Aanbieder Naam Ob Bb/CKV Doc Blz Literatuur Literatuur Bibliotheek Junior stadsdichter X X 63 Midden-Brabant Multidisciplinair Multidisciplinair Oogpunt Respectdag vo X 63 Multidisciplinair Stadsmuseum Tilburg Taal van tilburg - route X 64 Multidisciplinair Architectuurlessen Architectuur & (pinhole)fotografie X X 64 Multidisciplinair Architectuurlessen Architectuur & duurzaamheid X X 64 Multidisciplinair Architectuurlessen Architectuur & wiskunde - inside the box X X 64 Multidisciplinair Factorium Brazilian mix X X 65 Multidisciplinair De Kwekerij Reality report X X 65 Multidisciplinair Philharmonie Tussen kunst en klank X X 65 Zuid Nederland Multidisciplinair Het Zuidelijk Toneel Walk with me; de marginalia X X 65 Multidisciplinair De Kwekerij Project op maat X X X 66 Multidisciplinair Het Zuidelijk Toneel Cross over - speuren van de pont X 66 naar het zuidelijk toneel Muziek Muziek Factorium In2 rap X X 66 Muziek Factorium Maak je eigen beats X X 67 Muziek Factorium Spelen in een band X X 67 voorstellingen Disciplines Aanbieder Naam Ob Bb/CKV Doc Blz Drama Theatergroep Eerstejaars-voorstelling de brugklas-survival X 68 Signatuur Onbekend Drama Factorium Zullen we het hebben over... X 68 Literatuur Het Verteltheater Anna s oorlog - Marjo Dames X 68 Multidisciplinair Philharmonie Heartbeat X 69 Zuid Nederland Multidisciplinair Hiphopfactory Urbanlicious X 69 Drama Impresariaat # Joy X 69 ROC producties Drama Impresariaat Nee joh... Geintje!! X 70 ROC producties Drama Oogpunt Tijdgeest vo X 70 Literatuur Het Verteltheater Eric Borrias - de 100 jarige man die uit X 70 het raam klom en verdween Drama Theatergroep Romeo & Julia in de klas X 71 Signatuur Onbekend Literatuur Het Verteltheater Het koffertje van Ida Vos - Shtetl band Amsterdam X 71 Multidisciplinair Theater AanZ Id, over de vrijheid jezelf te durven zijn X X 72 Multidisciplinair Theaters Tilburg Rondleiding Theaters Tilburg X X 72 Drama Theatergroep Jongerenvoorstelling hot spot X X 73 PlayBack Drama Theatergroep Ouderavond playback X X 73 PlayBack Drama Theatergroep Jongerenvoorstelling Loveland X X 73 PlayBack Drama Theatergroep Jongerenvoorstelling Like X X 74 PlayBack Dans De Stilte 1-2tjes - dans in de klas X X 74 Drama Theatergroep Jongerenvoorstelling Crisis X X 75 PlayBack Literatuur Het Verteltheater King lear (english) - Joris Lehr X X 75 Drama Theater AanZ Lokaal G1.25 X X 76 Drama Artemis Bonte avond van bodybuilders X X 76 Dans Thomas van Vliet Lijfstijl-dag X X 77 Expressie Drama Hoox Roept u maar! De voorstelling X X 77 Multidisciplinair Theaters Tilburg 1600 slag bij Nieuwpoort X X X 77 Drama Eelt Raket een voorstelling over vluchtelingen X X X PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

13 Disciplines Aanbieder Naam Ob Bb/CKV Doc Blz Muziek Philharmonie Meet the symphony X 78 Zuid Nederland Drama Het Zuidelijk Toneel Socrates - theatermonoloog X 78 Drama Theatergroep Politiek voor pubers X 79 Signatuur Onbekend Drama Theaters Tilburg Jihad, de voorstelling X 79 Multidisciplinair Het Zuidelijk Toneel De man is lam - positie islamitische man X 79 Dans Vloeistof Wegwerpwereld X 80 Drama 0 Jongerenvoorstelling nu X 80 Muziek Jeanpaul.cc Afrika Atelier: ontdekken van de balafoon X 81 Muziek Theaters Tilburg Muziekcollege Bach - Jan Willem Rozenboom X X 81 Multidisciplinair Theater AanZ Gaia, een moeder X 82 training en scholing Disciplines Aanbieder Naam Ob Bb/CKV Doc Blz Beeldend Vincents Tekenlokaal Docentenworkshop Vincents Tekenlokaal X 83 Cultureel erfgoed Stadsmuseum Cultureel erfgoed - docentenworkshop X 83 Tilburg Multidisciplinair SNENS Deskundigheidsbevordering X 83 Literatuur Het Verteltheater Workshop beeldend verhalen vertellen X 84 Drama Theatergroep Docententraining playback X 84 PlayBack Nieuwe media Bibliotheek Expertise mediacoach X 84 Midden-Brabant 11

14 Juweeltjes Duur 1 uur en 30 minuten, waarvan 45 minuten voorstelling en 45 minuten interactief werken met het publiek Kosten 1175,-- voor de eerste voorstelling, 775,-- voor de tweede voorstelling op dezelfde dag Aanbieder Theater AanZ Bestelcode 7379 LOKAAL G1.25 Wat zou je doen als je beste vriend homo is?, dat is de kernvraag van de voorstelling Lokaal G1.25. Een dynamisch, luchtige, ontroerende en herkenbare voorstelling voor leerlingen. De voorstelling gaat over vriendschap en homoseksualiteit en speelt zich af tussen vier leerlingen in een klaslokaal. DRAMA Lokaal G1.25 duurt ongeveer 90 minuten, waarvan 45 minuten voorstelling en 45 minuten interactief werken met de leerlingen. Dit interactieve deel vindt direct aansluitend op de voorstelling plaats onder begeleiding van een publieksbegeleider. Tijdens dit gedeelte vragen de acteurs de leerlingen hoe zij zelf zouden reageren als zij in dezelfde situatie zouden staan. De acteurs spelen deze reacties uit en laten daarmee zien wat het effect is. De methodiek van AanZ is gericht op verbeelding, inleving, participatie, ontmoeting en dialoog. Samen met de leerlingen wordt op een luchtige en positieve wijze dieper ingegaan op de thema s vriendschap, vooroordelen, pesten, scheldgedrag en veiligheid op school. Bij Theater AanZ spelen acteurs die ook in het dagelijks leven een afspiegeling zijn van onze seksuele, culturele en religieuze samenleving. Deze diversiteit wordt ook ingezet, tijdens het laatste deel van het interactieve gedeelte, in de vorm van een nagesprek met de acteurs. De voorstelling en het interactieve gedeelte hebben als doel de kennis over, het begrip voor en de acceptatie van seksuele diversiteit te vergroten. Lokaal G1.25 is bedoeld voor leerlingen van de bovenbouw van het VO, maar is in overleg ook te boeken voor tweedejaars leerlingen. De voorstelling is geschikt voor vmbo t/m gymnasium. Per voorstelling is er ruimte voor maximaal 75 personen per voorstelling. Tijdens de voorstelling is de aanwezigheid van minstens twee mentoren of leerkrachten een vereiste. Lokaal G1.25 speelt door het hele land. 12 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

15 BONTE AVOND VAN BODYBUILDERS DRAMA Jetse Batelaan maakte deze voorstelling samen met een hechte groep Rotterdamse kickboksers, stoere en innemende mannen in korte sportbroekjes met glimmende lijven en six packs om jaloers op te zijn. Ze spelen bakkers en drugsdealers, maar ze zijn ook zichzelf. Ze zingen al hun dialogen met ingehouden stem en soms doen ze zelfs een dansje. Niet als musicalster, maar gewoon zoals jij en ik dat zouden doen. Dat vraagt erom je beeld bij te stellen over hoe we eruit zien en wie we in werkelijkheid zijn. Duur 1 uur exclusief workshops Kosten 750,-- per voorstelling VOORWAARDEN we spelen graag 2 voorstellingen op een dag, voor ongeveer 75 leerlingen per voorstelling, 750,- per voorstelling (excl. educatie door ons, variërend van 2,50-5,00 per leerling afhankelijk van wensen en mogelijkheden) Aanbieder Artemis Bestelcode 7847 Na De dag dat de papegaai zelf iets wilde zeggen en De meest zwaarmoedige voorstelling ooit (waarvan het hele publiek moet huilen), bieden we nu Bonte avond van Bodybuilders aan voor middelbare scholen. De voorstelling kan gespeeld worden in een (gym)zaal op school en is bij uitstek ook geschikt voor VMBO. Educatie krijgt vorm in een hink-stap-sprong (voorbereiding- voorstellingverwerking). We zetten hierbij in op thema s als machismo, sociale status en kracht versus zwakte. De stoere kickboksers laten in de voorstelling een andere kant van zichzelf zien. Samen met leerlingen onderzoeken we, vooraf en achteraf, wat dat voor hen betekent. De hink-stap-sprong kan in één dag doorlopen worden. Een dag waarin scholieren geheel worden ondergedompeld in theater. De voorstelling vormt het middelpunt met workshops en gesprekken daaromheen. Voor de workshops denken we aan het schrijven van korte dialogen en het gezamenlijk zingen daarvan, aan theaterworkshops vanuit scènes in de voorstelling èn aan kickboks lessen van de spelers. Voor hink-stap-sprong door docenten zelf bieden we een (gratis) lespakket aan met teaser en suggesties. Regie: Jetse Batelaan Spel: o.a. Ferinio Asandikromo, Samir Baptista Alves, Raffaël Roberto Fernandes, Marie Groothof/Hannah van Lunteren, Dexter van Herwaarden, Adam Lopes Filipe, Daniël Monteiro, Luciano Monteiro, Dwayne Waterval e.a. In samenwerking met Ro Theater Speelperiode: schooljaar Locatie: (gym)zaal in school, met achter/opzij van het speelvlak een naar buiten toe openslaande deur Voor meer info: [email protected] Voor boekingen: [email protected] JUWEELTJES 13

16 musea MUSEUM DE PONT Duur 2 uur Plaats In museum De Pont Kosten 100,-- per vijftien leerlingen. Entree begeleiding en kinderen gratis (inclusief materiaal + glaasje fris) Aanbieder Museum De Pont Bestelcode 4195 HET BRONSKOFFERTJE Hoe worden de bronzen beelden in De Pont gemaakt? Deze speciale museumles bestaat uit een rondleiding door het museum en een workshop in het museumatelier onder begeleiding van een museumdocent die eveneens bronsgieter is. Inhoudelijk sluiten we aan bij beelden die op dat moment op zaal te zien zijn. Hierbij kun je denken aan Guido Geelen en Giuseppe Penone. De bronsgieter legt aan de hand van educatiemateriaal uit de bronskoffer precies uit hoe het allemaal werkt. Daarna gaat de groep zelf aan de slag met boetseerwas., Docenten Duur Kosten gratis toegankelijk webprogramma Aanbieder Museum De Pont Bestelcode 6645 Duur 1 uur ; kan uitgebreid worden tot 2 uur Plaats In museum De Pont Kosten 40,-- per 15 leerlingen, exclusief 1,-- per afgenomen Huh?! Entree begeleiding en leerlingen gratis Aanbieder Museum De Pont Bestelcode 4197 Duur Combinatie van rondleiding van een uur en workshop van een uur Plaats In museum De Pont Kosten 100,-- per 15 leerlingen, gratis entree. Kosten inclusief materiaal en drinken Aanbieder Museum De Pont Bestelcode 4587 KUNSTUUR IN DE KLAS NIEUWE MEDIA De Pont heeft samen met Arttube.nl en NTR-schooltelevisie een serie video s gemaakt bij eindexamenonderwerpen. Lucas de Man praat verschillende filmpjes aan elkaar binnen een thema. Je kunt de hele serie als voorbereiding op een museumbezoek bekijken op maar surf vooral lekker door op Arttube.nl voor meer dan 700 video s gemaakt door Nederlandse en Belgische musea. HUH?! VOOR JONGEREN, DOOR JONGEREN Rondleiding met film en kunsttijdschrift. Verschillende thema s mogelijk. De Huh?! is een prikkelend tijdschrift over Kunst van Nu, bekeken door de ogen van jongeren. Inmiddels zijn er 7 edities uitgegeven, elk met een eigen thema zoals In beweging, Storytelling of Engagement. Tijdens een speciale rondleiding wordt er ingegaan op een van deze thema s, zodat de jongeren worden uitgedaagd hierover na te denken en hun mening te geven. Na de rondleiding krijgt iedereen een editie van de Huh?! mee om thuis of in de klas nog eens na te lezen (1 euro per stuk). Op school kun je alvast het filmpje bekijken dat speciaal bij iedere Huh?! wordt gemaakt. RONDLEIDING MET WORKSHOP IN DE PONT Een rondleiding en workshop waarin de leerlingen kennismaken met Kunst van Nu. Kijken, ervaren en doen! Onder begeleiding van een museumdocent maken de leerlingen op een speelse manier kennis met kunst van nu. In overleg met de educatiemedewerker van De Pont wordt vooraf een prikkelend thema gekozen, zoals Engagement bij het werk van Joep van Lieshout, of Identiteit bij Marlene Dumas. Na de rondleiding gaan de leerlingen hun ervaringen verwerken in het museumatelier. Bij iedere grote tentoonstelling is er een nieuwe passende workshop. 14 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

17 WELKE KUNSTENAAR PAST BIJ MIJ? Een digitale lessenreeks die een museumbezoek aan De Pont voorbereidt, stuurt en afsluit. Welke kunstenaar past bij mij? Nieuwsgierig? Deze smaaktest geeft je de antwoorden! De digitale lessenreeks is een rode draad voor een educatief project rondom De Pont. Voordat de leerlingen naar het museum gaan, beantwoorden ze eerst individueel een aantal multimediale meerkeuze vragen. De uitkomst van de online vragenlijst zijn vier kunstenaars uit De Pont, waarvan het werk waarschijnlijk het beste past bij de desbetreffende leerling. Met de vier namen van de kunstenaars, een interviewformulier en een mobieltje (om foto s te maken) gaan de leerlingen in tweetallen op zoek naar hun kunstenaars. Door elkaar te interviewen blijkt of de kunstenaars echt bij hen passen. Daarmee wordt het museumbezoek een persoonlijk avontuur. De messenreeks kan op school afgerond worden met een klassenactiviteit. Met het invullen van een webpagina met o.a. de zelfgemaakte foto s, het interviewformulier en een eigen beeldende reactie. Uiteindelijk zal dit resulteren in een unieke klassencatalogus. Duur 1 uur ; kan uitgebreid worden tot 2 uur Plaats In museum De Pont Kosten 40,-- eenmalig digitale inlogcode voor lessenpakket 20 Aanbieder Museum De Pont Bestelcode 4205 ARTCLIPS Moet een kunstenaar alles zelf maken? Wanneer is een foto kunst? Kun je alle kunstwerken zelf bewaren? Wanneer wordt een gebruiksvoorwerp kunst? De ARTclips zijn filmpjes, opgenomen in De Pont door NTR Schooltv. In elke ARTclip staat een vraag van leerlingen over kunst centraal. Presentator Maurice Lede zoekt samen met peers, kunstenaars, studenten en museumexperts de antwoorden. Bij elke ARTclip is lesmateriaal beschikbaar met lessuggesties. Filmpjes kun je in De Pont bekijken maar ook als voorbereiding op het museumbezoek op school. De Pont biedt bijbehorende rondleiding en eventueel bijpassende workshop., Docenten Duur 1 uur Alleen rondleiding duurt 60 minuten. Inclusief workshop 120 minuten en museum De Pont Kosten 40,-- per uur per 15 leerlingen, gratis entree; workshop 100,-- per 15 leerlingen, inclusief drinken en materiaal. Aanbieder Museum De Pont Bestelcode 4701 KIJKEN NAAR KUNST: STUDIEMIDDAG Voor leerkrachten: kijken naar kunst met kinderen en jongeren. Studiemiddag voor het team in het museum met praktische oefeningen inclusief een video. Wie kent bijvoorbeeld de vijf brillen van Parsons nog? Door middel van speelse kijkoefeningen breng je de theorie in de praktijk. De oefeningen zijn gebaseerd op Visual Thinking Routines en Filosofische Startvragen. Groep Docenten Duur 2 uur Plaats In De Pont Kosten 130,-- per 20 personen inclusief DVD Aanbieder Museum De Pont Bestelcode 4699 natuurmuseum brabant OO - ZONE: ONTDEK- EN ONDERZOEKSDOMEIN VOOR NATUUR CULTUREEL ERFGOED Het Ontdek- en Onderzoeksdomein voor natuur, kortweg OO ZONE, is eigenlijk niet te beschrijven: dat moet je beleven. Leerlingen zitten op educatieve ontdeken werkplekken tussen dieren, planten, fossielen, stenen en mineralen en doen zelf natuuronderzoek met echte materialen. Speciaal voor het onderwijs zijn er educatieve computerprogramma s ontwikkeld, afgestemd op de verschillende leeftijdscategorieën. Kennis van de natuur, taalontwikkeling of rekenen, het komt allemaal aan bod. Ook de taalontwikkeling, rekenvaardigheid, sociale vaardigheden en kunstzinnige oriëntatie worden aangesproken. Datum het hele jaar te boeken, rechtstreeks via Natuurmuseum Brabant Duur 1 uur en 15 minuten Plaats in het museum Kosten 4,50 per leerling / begeleider (speciaal schooltarief). Schoolabonnementen gratis Aanbieder Natuurmuseum Brabant Bestelcode 4847 musea 15

18 Voor elke leeftijdscategorie zijn er een aantal aansprekende personages (o.a. detective, kunstschilder, doodgraver of coole kikker & hippe vogel). Zij sturen leerlingen met een onderzoekspas op pad om allerlei thema s en opdrachten te ontdekken die met de natuur te maken hebben. Zo leren ze welke inspiratie en materialen kunstschilders en muzikanten uit de natuur halen, graven ze met de doodgraver naar botten en doen van alles met dino s: voetafdrukken bekijken, het gewicht bepalen en afdrukken maken van dinohuid bijvoorbeeld. Er zijn programma s vanaf groep 5 (vanaf 8 jaar) tot en met het voortgezet onderwijs. Voor sommige modules in het voortgezet onderwijs is een aangepaste werkvorm mogelijk, waarbij leerlingen zelfstandig naar het museum komen om opdrachten te maken. Datum Het hele jaar te boeken, rechtstreeks via Natuurmuseum Brabant Duur 45 minuten Plaats In het museum Kosten 4,50 per leerling ; schoolabonnementen gratis Aanbieder Natuurmuseum Brabant Bestelcode 4499 Datum kan het hele jaar geboekt worden Duur 1 uur Plaats In het museum Kosten 4,50 speciaal schooltarief. Abonnementen gratis Aanbieder Natuurmuseum Brabant Bestelcode 6427 Datum het hele jaar door te boeken Duur 1 uur minuten, afhankelijk van de gekozen opdrachten Plaats In het museum Kosten 4,50 Speciaal schooltarief. Abonnementen gratis Aanbieder Natuurmuseum Brabant Bestelcode 6419 Groep Bovenbouw Datum op inschrijving in aangeboden tijdsblokken Duur 2 uur leerlingen zijn gemiddeld twee uur bezig met het programma in het museum Plaats In het museum Kosten 4,50 per leerling / begeleider (speciaal schooltarief). Schoolabonnementen gratis Aanbieder Natuurmuseum Brabant Bestelcode 6415 HOEZO SEKS? NATUUR- EN MILIEUEDUCATIE De zaal Hoezo seks? behandelt het thema van seksualiteit en voortplanting. Centraal staan man en vrouw bij mens en dier en wat ze allemaal moeten doen om kinderen te krijgen. De vele variaties en mogelijkheden worden op een luchtige wijze onder de aandacht gebracht. Een bezoek aan deze zaal geeft genoeg aanknopingspunten om (in de klas) over dit onderwerp na te praten. oo-zone: ONDERZOEKER NATUUR- EN MILIEUEDUCATIE De onderzoeker neemt de vmbo-leerlingen een dagje mee op onderzoek. Ze zoeken uit hoe een fossiel gevormd wordt, wat hun herseninhoud zegt over je intelligentie en wat er met je eten gebeurt nadat je het hebt ingeslikt. In de OO ZONE kiezen leerlingen in kleine groepjes zelf de modules die ze interessant vinden. Deze korte, zeer praktische modules sluiten aan bij de interesses van de leerlingen en zijn ontwikkeld in overleg met VMBO-docenten. Leerlingen leren zelfstandig werken, gegevens analyseren en conclusies trekken. De Groene Ondernemer is een module speciaal voor het vmbo. Deze module wordt aangeboden in de OO-zone, een Ontdek- en Onderzoeksdomein voor Natuur binnen het museum waarin leerlingen zelf natuuronderzoek kunnen doen met echte materialen. WARM OF KOUD? NATUUR- EN MILIEUEDUCATIE Hoe overleven organismen (extreme) hitte of kou? Welke aanpassingen hebben ze daarvoor? Leerlingen van 2 havo / vwo doen in kleine groepjes verschillende proefjes en opdrachten in twee tentoonstellingen: in de OO zone en in IJstijd! In de opdrachten komen dieren en planten aan de orde die nu ook nog voorkomen, maar ook uitgestorven soorten die in een IJstijd leefden. Leerlingen maken gebruik van de warmtebeeldcamera, bekijken het verschil tussen een Neanderthaler en de moderne mens en testen hun eigen gevoeligheid voor kou. EVOLUTIELIJN OLIFANTACHTIGEN NATUUR- EN MILIEUEDUCATIE Evolutielijn Olifantachtigen biedt verdiepingsstof bij een themablok over evolutie. Het geeft leerlingen van de bovenbouw havo en vwo de kans om in de huid van een paleontologisch wetenschapper te kruipen en de lesstof te verdiepen. Leerlingen komen in groepjes van 3 of 4 naar het museum om daar zelfstandig een aantal opdrachten te doen rond een kies van een olifantachtige. Ze moeten zien te achterhalen van welke olifantachtige deze kies is, waar deze zich in de evolutielijn bevindt en hoe deze soort leefde. Dit doen ze door verschillende onderzoeken uit te voeren in de OO-zone. Ze loggen in op een speciale module, 16 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

19 krijgen daar een algemene theoretische introductie en kiezen vervolgens maximaal drie van de vijf aangeboden onderzoeken. Zo kunnen ze replicakiezen op naam brengen of op basis van pollen in de kies vaststellen waar hun olifantachtige leefde en wanneer. Na afloop van de modules schrijven ze een conclusie, die ze presenteren in een verslag of op een wetenschappelijke poster op school. Deze workshop heeft als doel om leerlingen onderzoeksvaardigheden bij te brengen (zoals kritisch nadenken, analyseren, keuzes maken en gegevens interpreteren). Daarnaast geeft het leerlingen inzicht in evolutionaire processen in het algemeen en de evolutie van de olifantachtigen in het bijzonder. Belangrijke termen en begrippen zijn evolutie, fossielen, datering, cladogram, stamboom, voorouder, determinatietabel en geologische tijdperken. NB deze opdracht kan dus niet klassikaal worden uitgevoerd, leerlingen schrijven zich in voor opgegeven tijdsblokken. stadsmuseum tilburg WANDELING DOOR DE STAD CULTUREEL ERFGOED Tilburg is jaren lang dé textielstad van Nederland geweest. Na de ineenstorting van de textielindustrie richtte de stad zich op hoogwaardige technologische industrie en op handel, dienstverlening en onderwijs. In architectonisch opzicht kent de binnenstad een boeiende afwisseling van prachtige 19e eeuwse panden en schitterende staaltjes van moderne architectuur. Duur 1 uur Plaats In de stad Kosten 100,-- 50,-- euro per gids per 15 leerlingen Aanbieder Stadsmuseum Tilburg Bestelcode 4389 De stadsgidsen vertellen over de historie van Tilburg aan de hand van sporen in de stad: de textiel, de scholen, Willem II en Vincent van Gogh. De wandeling vindt plaats in het centrum van de stad. In overleg zijn ook andere wandelingen mogelijk. Ook geschikt voor docenten. textielmuseum RONDLEIDING BIJ TIJDELIJKE TENTOONSTELLING Design, kunst en/of mode centraal. Ieder jaar zijn er wisselende tentoonstellingen te zien in het TextielMuseum. Ook in het schooljaar zijn er weer tentoonstellingen met een rondleiding te bezoeken. Met dit schooljaar als thema s: Duurzaamheid, Ambacht en Innovatie, Ontwerpend maken, Poezie / Verhalen Switch Dutch Design on the Move (apr mei 2017) Pop-Art en Massacultuur - PopArt Fabrics & Fashion (jun-nov 2016) Techniek, Ambacht, Beweging, Kunst v.s. Design en Esthetiek - Going Soft (dec 2016-mei 2017) Duurzaamheid / recycling, Innovatie en materialiteit, invloed van de natuur - Earth Matters (mei-dec 2017) Datum Op aanvraag Duur 1 uur Plaats TextielMuseum Kosten 50,-- per groep van maximaal 15 personen; exclusief entree Aanbieder TextielMuseum Bestelcode 4301 Houd onze website in de gaten voor actuele informatie. Het TextielMuseum biedt de mogelijkheid zelf een programma samen te stellen uit verschillende onderdelen. De aangeboden workshops en rondleidingen zijn goed met elkaar te combineren. musea 17

20 Duur 1 uur Plaats Op locatie Kosten 50,-- per museumdocent maximaal 15 leerlingen. Bij groepen groter dan 75 leerlingen wordt een coördinator ingezet à 50,-- per uur Aanbieder TextielMuseum Bestelcode 4737 Datum Op aanvraag Duur 1 uur Plaats TextielMuseum Kosten 50,-- per groep van maximaal 15 personen; exclusief entree Aanbieder TextielMuseum Bestelcode 4299 Datum Op aanvraag Duur 1 uur Plaats TextielMuseum Kosten 50,-- per groep van maximaal 15 personen; exclusief entree. Materiaalkosten: 1,00 p.p. Aanbieder TextielMuseum Bestelcode 4307 Datum Op aanvraag Duur 1 uur Plaats TextielMuseum Kosten 50,-- per groep van maximaal 15 personen; exclusief entree. Materiaalkosten: 1,00 p.p. Aanbieder TextielMuseum Bestelcode 4303 RONDLEIDING INDUSTRIALISATIE Op zoek naar het industriële verleden. De textielnijverheid die later uitgroeide tot een florerende industrie heeft een zeer lange periode het stadsbeeld van Tilburg bepaald. Het TextielMuseum, gehuisvest in een voormalige textielfabriek, brengt dit industriële verleden tot leven. Tijdens de rondleiding bezoeken de leerlingen De Wollendekenfabriek en zien ze hoe en met welke machines er van wol een deken werd gemaakt. Een werkende stoommachine toont hoe de machines werden aangedreven. In het TextielLab zijn moderne computergestuurde machines te zien. Hier zijn ontwerpers en kunstenaars aan het werk, die vernieuwende textielproducten ontwikkelen met bijzondere garens. RONDLEIDING TEXTIELLAB Vernieuwende textielproducten en materialen centraal. Het TextielMuseum biedt de mogelijkheid zelf een programma samen te stellen uit verschillende onderdelen. De aangeboden workshops en rondleidingen zijn prima te combineren. Het museum verzorgt een actieve rondleiding waarin het beleven en ervaren van textiel centraal staat. Leerlingen komen actief in aanraking met de diverse textiele technieken en het ontwerp- en productieproces van hedendaagse kunstenaars en vormgevers. Hoe ontstaat een product? Welke technieken gebruikt een vormgever? En hoe wordt het geproduceerd op moderne textielmachines? WORKSHOP PAPER FASHION Het ontwerpproces van kleding centraal. Het TextielMuseum biedt de mogelijkheid zelf een programma samen te stellen uit verschillende onderdelen. De aangeboden workshops en rondleidingen zijn prima te combineren. Tijdens deze workshop stappen de leerlingen in de schoenen van een modeontwerper en proeven aan het ontwerpproces van kleding. Leerlingen ontwerpen, vouwen en plisseren vanuit het platte vlak, waarbij er bijzondere ruimtelijke vormen ontstaan. Er is veel aandacht voor vorm, techniek en materiaal. WORKSHOP VILTEN Onderzoek deze bijzondere techniek. Wol kan door sop, warmte en wrijving vervilten. Dit komt doordat de schubben van de wol in elkaar haken. De belangrijkste benodigdheden bij deze work - shop zijn dan ook warm water, zeep en beweging! Met verschillende kleuren gekaarde wol maken de leerlingen vilt. Het TextielMuseum biedt de mogelijkheid zelf een programma samen te stellen uit verschillende onderdelen. De aangeboden workshops en rondleidingen zijn prima te combineren. Tijdens de workshop gaan leerlingen zelf aan de slag. 18 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

21 WOVEN STORIES Weven, zelfreflectie, materiaalgebruik centraal. Tijdens deze workshop krijgen leerlingen basistechnieken van het weven aangereikt om zichzelf uit te drukken in een weefsel. Leerlingen werken met een verscheidenheid aan materialen en creëren een visueel verhaal. Er is veel aandacht voor vorm, techniek en materiaal. Datum Op aanvraag via website TextielMuseum Duur 1 uur Plaats TextielMuseum Kosten 50,-- per groep van maximaal 15 personen; exclusief entree Aanbieder TextielMuseum Bestelcode 3711 Het TextielMuseum biedt de mogelijkheid zelf een programma samen te stellen uit verschillende onderdelen. De aangeboden workshops en rondleidingen zijn prima te combineren. Tijdens de workshops gaan leerlingen zelf aan de slag. BINNENSTE BUITEN - IPAD ERFGOED TOUR CULTUREEL ERFGOED Industrieel erfgoed van Tilburg centraal. De textielnijverheid die later uitgroeide tot een florerende industrie heeft een zeer lange periode het stadsbeeld van Tilburg bepaald. Het TextielMuseum, gehuisvest in een voormalige textielfabriek, brengt dit industriële verleden tot leven. Leerlingen gaan met deze interactieve wandeling in groepjes op pad met een ipad waarmee ze het textiele erfgoed van de omgeving van het museum op interactieve wijze ontdekken. Deze wandeling is uit te breiden met een Rondleiding Industrialisatie en vormt samen daarmee een totaalprogramma. Aan het programma kunnen maximaal 60 leerlingen tegelijkertijd deelnemen. Datum Op aanvraag Duur 1 uur Plaats TextielMuseum Kosten Afhankelijk van aantal leerlingen Aanbieder TextielMuseum Bestelcode 4309 vincents tekenlokaal WORKSHOP TEXTIELWARENKAST MULTIDISCIPLINAIR Grondstoffen, halffabricaten en eindproducten centraal. Het TextielMuseum biedt de mogelijkheid zelf een programma samen te stellen uit verschillende onderdelen. De aangeboden workshops en rondleidingen zijn prima te combineren. In de bibliotheek van het museum zijn voor groepen werkplekken ingericht om zelf textiele materialen te onderzoeken. Katoen en wol is wel bekend, maar weten de leerlingen ook dat van glas, melk en metaal textiel wordt gemaakt. Onder begeleiding van een museumdocent gaan ze actief aan de slag met de materialen uit de Textielwarenkast en boeken uit de Stalenkamer. Ze maken kennis met verschillende textiele grondstoffen, halffabricaten en eindproducten VINCENT VAN GOGH IN TILBURG Als jongen van dertien kwam Vincent van Gogh in Tilburg wonen. Op 13-jarige leeftijd kwam hij vanuit Zundert naar Tilburg om les te krijgen op de Rijks-HBS. Zijn school zat in het huidige Paleis-Raadhuis. Daar kreeg hij tekenlessen van Constant Huijsmans, een vernieuwer. Dat is 150 jaar geleden. In Vincents Tekenlokaal in datzelfde Paleis-Raadhuis is Vincents oude klaslokaal nagebouwd. Ook staan er zestien digitale tekenschermen. Onze (teken-)kunstenaars geven er workshops. Wij nodigen je van harte uit in Vincents Tekenlokaal. Datum Op aanvraag Duur 1 uur Plaats TextielMuseum Kosten 50,-- per groep van maximaal 15 personen; exclusief entree. Materiaalkosten: 1,00 p.p. Aanbieder TextielMuseum Bestelcode 4305 Duur 1 uur en 30 minuten In overleg Plaats Vincents Tekenlokaal Kosten 100,-- In overleg Aanbieder Vincents Tekenlokaal Bestelcode 4413 Een geschikt programma maken we graag in overleg. Neem vrijblijvend contact met ons op. musea 19

22 Duur 1 uur en 30 minuten Plaats Vincents Tekenlokaal Kosten 100,-- Aanbieder Vincents Tekenlokaal Bestelcode 4403, Docenten Duur 1 uur en 30 minuten Plaats Op locatie Kosten 100,-- Aanbieder Vincents Tekenlokaal Bestelcode 4415 STAP IN HET LEVEN VAN VINCENT VINCENTS SELFIE Wandel door de oude school van Vincent van Gogh en laat je inspireren. In Vincents Tekenlokaal ervaar je samen met je klas hoe Vincent van Gogh 150 jaar geleden les had. Met wat voor materialen werkte hij en wat tekende hij? Jij komt er tijdens het bezoek achter. Maar dat is niet alles. Leer in ons atelier ook om te werken op digitale tekenschermen. Experimenteer met kleuren, materialen en maak een prachtige tekening. Vraag ook naar de mogelijkheden voor een voorbereidende les in de klas. Vincent maakte in zijn leven meer dan vijftig zelfportretten. In Vincents Tekenlokaal ervaar je samen met je klas hoe Vincent van Gogh werkte. Waarom maakte hij zelfportretten en hoe gaf hij zichzelf weer? Jij komt er achter tijdens het bezoek. Maar dat is niet alles! Leer in ons atelier om te werken op digitale tekenschermen. Jouw selfie is het uitgangspunt voor deze tekenles. Experimenteer met kleuren en materialen en geef jouw selfie een nieuwe look! Voor deze les is het van belang dat de leerkracht alle selfies verzamelt, iedere foto voorziet van de naam van de leerling en ze vooraf mailt naar Vincents Tekenlokaal. 20 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

23 workshops beeldend ART MAIL Het brieven schrijven met de hand en op papier is bijna uitgestorven. En toch vindt iedereen het ontzettend leuk om een brief in zijn brievenbus te vinden. Art mail is een handgeschreven brief die prachtig wordt gepimpt met tekeningen. Ook de enveloppe wordt heel creatief bewerkt. Er worden voorbeelden getoond van art mail en ik (ook werkzaam als postbezorger) vertel over het versturen van post. Om te beginnen wordt een handgeschreven brief van de leerling als uitgangspunt genomen. (De brief kan in de klas worden geschreven, voorafgaand aan de workshop). Bijvoorbeeld een liefdesbrief. Of een brief vanaf een vakantiebestemming aan het thuisfront. Of een brief voor Moederdag of Vaderdag. Met het geschrevene als uitgangspunt wordt de brief kunstig geïllustreerd. Duur 1 uur en 30 minuten, of in overleg Kosten 55,-- per uur, exclusief materialen, reiskosten en reistijd Aanbieder Maritée Onderdenwijngaard Bestelcode 4705 BOETSEREN MET KRANTEN EN SCHILDERSTAPE Een object in overleg. De kranten worden in vorm gebracht en daarna omwikkeld met schilderstape. Er wordt bijvoorbeeld een dier gemaakt of een sculptuur in de stijl van een beeldhouwer, b.v. Miro. Voor met de workshop wordt begonnen, worden eerst de vorm en de kenmerken van het te maken beeldje besproken en worden voorbeelden van het onderwerp getoond. Het beeldje kan verfraaid worden door het met stoffen en andere materialen te beplakken. De workshop wordt gegeven in 2x 60 minuten. Ik start de workshop op, daarna gaat de leerkracht ermee verder in de lessen. Vervolgens kom ik na een paar weken weer terug om de workshop af te maken. De leerkracht krijgt instructies hoe met het beeldje verder te gaan. Duur 2 uur in 2x een uur Kosten 55,-- per uur, exclusief materialen, reistijd en reiskosten (1x) Aanbieder Maritée Onderdenwijngaard Bestelcode 4673 DE MIDDELEEUWSE STAD Wie waren die mensen in de Middeleeuwen? Hoe zagen zij er uit? Wat voor beroepen hadden zij? Waar woonden zij? Hoe zag zo n stad er uit in de Middeleeuwen? Deze vragen komen aan bod in een Power- Point. Ook kijken we naar de specifieke plattegronden van zo n middeleeuwse stad. Dan gaan we aan de slag met kwast, pen en Oost-Indische inkt. (De technieken worden ook behandeld in de PowerPoint). We beginnen fijn en klein, waarna het uitgroeit tot één kunstwerk van 2 meter x 2 meter. Het uiteindelijke kunstwerk wordt een plattegrond van een middeleeuwse stad. Maar in die plattegrond gebeurt van alles. De leerlingen gaan met kwast, pen en Oost-Indische inkt huizen tekenen, vanuit vooraanzicht. Er komen stadsmuren met een grote entreepoort. Een stadsplein met waterput. En een groot kompas mag niet ontbreken op onze plattegrond. Maar onze middeleeuwse stad wordt geen verlaten spookstad er wordt volop geleefd. Wie in de klas wordt de smid? En wie de stalknecht, bakker of marktkoopman? Iedere leerling maakt met zijn eigen pasfoto (zwartwit kopie) een figuur van een stalknecht, smid, marktkoopvrouw, enzovoorts. Deze worden toegevoegd aan onze stad/plattegrond. De stad wordt zwart en wit en tinten daartussen in. De workshop is gericht op groep 4 t/m 8. Duur 3 uur Kosten 60,-- per uur, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 3859 workshops 21

24 Duur 2 uur en 30 minuten Plaats De Ontdekfabriek Kosten 9,50 plus 25,-- reserveringskosten per groep Aanbieder de Ontdekfabriek Bestelcode 6287 Duur 2 uur of meer hangt af van de deur van de workshop / project. Dit in overleg met school. Kosten 60,-- per uur exclusief materiaalkosten Aanbieder (saar)⁰ Bestelcode 4361 Duur 3 uur 3 uur Kosten 60,-- per uur, exclusief materiaal- en reiskosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 6213 DESIGNPROGRAMMA IEDEREEN AAN TAFEL Leerlingen worden geïnspireerd met een leuke documentaire over het ontwerpen van stoelen of tafels. Daarna dagen we ze met een ideeënmachine uit om een eigen ontwerp te maken voor een stoel of tafel in een specifieke situatie en omgeving. In onze greenscreen studio kunnen ze vervolgens hun eigen ontwerp presenteren alsof het al op ware grootte gebouwd is. Ook bouwen de leerlingen op basis van hun ontwerptekeningen echte schaalmodellen van ijslolliestokjes met behulp van kolomboormachines. FAN-TAS-TISCH Ontwerp een print en maak je eigen tas. Je ontwerpt een print of tekening. Dit kan in verschillende technieken. Denk aan ontwerpen op de computer, schilderen, tekenen, collage of een combinatie daar van. Als de tekening klaar is wordt deze door de vakdocent omgezet in een print en als transfer op een linnen tas geperst. Als extra mogelijkheid in de workshop kan de tas ook nog bewerkt worden. De tas wordt dan versierd met knopen, lintjes, studs, veiligheidsspelden, kleine speelgoedjes, kantjes, ringen, paperclips, buttons, kralen etc. Dit om de print of tekening te versterken. Zo heeft ieder zijn eigen fan-tas-tische tas. HET ONTSTAAN VAN GELD / DE ROMEINSE MUNT Jouw eigen munt. Kun je daarmee betalen?? We kunnen m in ieder geval wel maken. Na een PowerPoint over ruilhandel, geld, (Romeinse) munten en het ontstaan ervan, gaan we zelf een munt ontwerpen. In de klei wordt jouw munt vormgegeven. Later wordt hier een gipsafdruk van gemaakt. Maar zo makkelijk is dat niet. Op een munt staan ook letters, die moet je tekenen in spiegelbeeld. Welke vormen liggen in de munt en wat komt naar boven. Leerlingen moeten denken in dia negatief. Met klei-attributen worden de mooiste en gekste vormen gecreëerd in jouw munt. Het geheel wordt beschilderd met goud, zilver, bruintinten en grijstinten zodat het een echt verzamel item wordt. Breid jouw collectie maar uit! Duur 2 uur en 30 minuten 2,5 tot 3 uur Kosten 60,-- per uur, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 4073 HOE ZIET JOUW FAVORIETE BOEK ER UIT? Ondanks het spreekwoord don t judge a book by it s cover is de eerste kennismaking met een boek vaak de kaft en daarom belangrijk. Een mooie of interessante kaft (en titel) maakt nieuwsgierig en bepaalt vaak al voor een deel of een boek je interesse wekt of niet. De leerlingen kiezen een boek dat ze hebben gelezen en hen aanspreekt. Ze krijgen voorafgaand een introductie over boekomslagen en vormgeving. Op A4 formaat gaan ze een kaft ontwerpen. Met letters, kleuren en afbeeldingen. Die afbeeldingen kunnen ze bijvoorbeeld van Internet halen, maar ze kunnen ook zelf iets maken (dit kan op diverse manieren). Belangrijk is dat ze iets van het verhaal en de sfeer van het boek proberen te benaderen. 22 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

25 KARIKATUUR BOETSEREN Gekke Koppen gaan we maken. Dat doen we door bijvoorbeeld eigenschappen te overdrijven: enorme flaporen of overdreven wild haar. Wat het begrip karikatuur precies inhoudt, wordt aan de hand van afbeeldingen en 3-dimensionale voorbeelden besproken. Wat zijn de kenmerken en wat moet je doen om van een gewone kop een karikatuur te maken? In deze workshop gaan we een flinke kop van klei boetseren. Elke leerling krijgt een half brood (=5 kg) klei en gaat daarmee aan de slag. We werken volgens een stap-voor-stap methode met onder andere het doorslaan, het opzetten van de kop, en de 7-grepen, essentieel bij het maken van een goede kop. Er wordt een basiskop gemaakt die daarna door diverse toevoegingen en bewerkingen uitgroeit tot een echte karikatuur; door elke leerling hoogst persoonlijk vormgegeven. Na het drogen en bakken van de werkstukken gaat iedereen met een echte karikatuur naar huis. Duur 2 uur en 30 minuten Kosten 145,-- exclusief materiaal- en reiskosten Aanbieder Elly Veelenturf Bestelcode 4371 KLEURIG AFRIKA Over grote accessoires en indrukwekkende schilden. Kleur is voor Afrikaanse volksstammen een belangrijke manier om zich uit te drukken. Dat doen zij in allerlei accessoires en grote sieraden. Deze kunnen variëren van puntige kuiven op de hoofden, enorme ronde halsringen tot indrukwekkende dansschilden. Soms geeft vorm en grootte een bepaalde rang aan. We bekijken en bespreken beeldmateriaal, waarna we zelf aan de slag gaan met hele specifieke materialen. Zo kruipen we in de huid van de Afrikaanse stammen en gaan we even met z n allen op reis. Duur 2 uur en 30 minuten Kosten 60,-- per uur, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 3883 MACRAMé Macramé is een knooptechniek, waarmee allerlei dingen kunnen worden gemaakt. Wat we gaan maken kunnen we beslissen in overleg. We leren een of twee knopen al naar gelang de snelheid waarmee de leerling de techniek onder de knie krijgt. Er wordt ook geleerd hoe nieuwe draden moeten worden toegevoegd. De workshop duurt 2x 60 minuten. Dat wil zeggen dat ik een begin maak met de leerlingen, waarin ik de techniek uitleg en aanleer en dat ik een paar weken later nog eens terug kom om de workshop af te ronden. Duur 2 uur, in 2x 60 minuten Kosten 55,-- per uur, exclusief materialen, reistijd en reiskosten (1x) Aanbieder Maritée Onderdenwijngaard Bestelcode 4667 Tijdens deze twee uur wordt het werkstuk verfraaid met kralen en ander soort versierend materiaal en wordt er een 3-D vorm aan gegeven. Omdat Macramé vrij arbeidsintensief is, kan de leerkracht tussentijds doorgaan met oefenen met de leerlingen. NEDERLAND WATERLAND Zonder water is er geen leven. Waar denk je allemaal aan als je aan water denkt? Aan zeeën en oceanen, golven, druppels, drinken voor mensen / dieren / bomen en planten, (over)leven, zwemmen en watersport, regen, boten, droogte / woestijnen, enzovoort. Wat zijn de eigenschappen van water? (doorzichtig / transparant, nat, vloeibaar). Maar water hoort zeker ook bij Nederland met zijn rivieren, kanalen, sloten, de Noordzee en de eeuwenoude strijd tegen het water d.m.v. dijken en bijvoorbeeld de Deltawerken (Oosterscheldekering of Afsluitdijk). Duur 3 uur Kosten 60,-- per uur, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 4095 De leerlingen gaan onderzoeken hoe je water kunt weergeven op A3 formaat. Hoe kun je water simpel en duidelijk verbeelden? Hierbij gaan we op verschillende manieren en met verschillende technieken aan het werk. Met vetkrijt en ecoline, maar ook met collage. Er ontstaan dus meerdere werken per leerling. Van al deze werken gaan we één of meerdere grote werken maken door alle werkstukken naast en onder elkaar op een muur te plakken. workshops 23

26 Duur 3 uur 3 uur Kosten 60,-- per uur, exclusief materiaal- en reiskosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 5931 Duur 3 uur Kosten 60,-- per uur, exclusief materiaalkosten. We rekenen 1 uur extra voor het maken van de portretfoto s. Kinderkunstklas zorgt voor de materialen en u krijgt vooraf een handleiding met beeldmateriaal. Aanbieder Kinderkunstklas Bestelcode 4271 ONS DROOMKASTEEL! We gaan een nieuw, spannend kasteel maken. Wij zijn de vormgevers, de architecten. Met allerlei uitvergrootte kopieën van kastelen, waaronder het kasteel van Tilburg, en onderdelen van kastelen maken we een nieuw kasteel in de vorm van een driedimensionale collage, een ruimtelijke collage dus. In een PowerPoint behandelen we verschillende facetten. Onder andere; hoe kunnen we onze maquette stevig laten staan? Eventueel kunnen we nog wat kleur aanbrengen in ons nieuwe kasteel. Al deze maquette stukken gaan we samenvoegen tot één nieuw groot droomkasteel. Dit tafereel gaan we fotograferen en kijken daarbij ook naar compositie, belichting enz. De foto wordt het eindresultaat. PETJE AF! ONTWERP EEN PERSOONLIJK HOOFDOBJECT We starten deze kunstklas met het klassikaal bekijken en bespreken van diverse hoofdobjecten. Tijdens deze uitleg bespreken we uitgebreid de beeldaspecten compositie, vormgeving en kleur. Hierdoor geïnspireerd ontwerpen de leerlingen een eigen hoofdobject. Ze onderzoeken en experimenteren met verschillende materialen en komen zo tot verrassende creaties. Voorafgaand aan de kunstklas wordt er door de vakdocent een portretfoto gemaakt van ieder kind. Het hoofdobject wordt 3-D om de foto heen verwerkt. De inhoud van deze kunstklas wordt op maat gemaakt voor groep 1 t/m 8. Deze kunstklas sluit perfect aan bij het thema textiel en mode. Duur 2 uur en 30 minuten Kosten 60,-- per uur, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 4123 POETRY IN MOTION (, TAAL) Gedichten zijn onderdeel van onze taal. Poëzie vertelt iets over de mens en zijn plek in de wereld maar kan eigenlijk over alles gaan. Over grote maar ook hele kleine thema s. Poëzie kan dagelijkse dingen en ervaringen heel betekenis- en waardevol maken. Na een PowerPoint presentatie en uitleg over poëzie gaan de leerlingen poëzieaffiches maken. Ze gaan nadenken over hoe je een gedicht kunt verbeelden. Hoe je de sfeer kunt proberen te ondersteunen of versterken. Wat voor beeldelementen passen erbij? Welke kleuren? Hierbij gaan ze met verschillende schildertechnieken en materialen aan de slag. Ook gaan ze met tekst en dus letters werken. Hoe kun je letters in het vlak plaatsen en hoe zien die letters er uit? Duur 2 uur Kosten 116,-- exclusief materiaal- en reiskosten Aanbieder Elly Veelenturf Bestelcode 4369 SKY-LINE Hoe ziet de skyline van je eigen woonplaats eruit? De grootste en hoogste gebouwen bepalen vaak de skyline van een plaats of stad. Neem bijvoorbeeld de Eifeltoren in Parijs, of de Westpoint in Tilburg, die zie je al vanuit de verte. In deze workshop gaan de leerlingen aan de slag als architect en ontwerpen een skylinebepalende wolkenkrabber. In groepjes van 2 leerlingen maken ze aan de hand van hun ontwerp een model, een maquette van foamboard. Aan het einde van de les stellen we de werkstukken zo op dat er een mooi skyline ontstaat: een expositie waard. 24 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

27 SPEELGOED / UITVINDINGEN MAKEN VAN AFVALMATERIAAL Tegenwoordig is alles te koop. Een ruime keuze aan het meest uiteenlopende speelgoed ligt in de winkels. Maar dat is niet zo voor alle kinderen op de wereld. Er zijn heel veel kinderen die hun eigen speelgoed maken, omdat er anders gewoonweg niets is. Alleen al aan het zoeken naar materialen, het bedenken en uitproberen ontlenen zij plezier. Door middel van een inspirerende PowerPoint kijken we naar de geschiedenis van speelgoed. Ook kijken we naar wat ideeën hoe je zelf speelgoed kunt maken van de meest eenvoudige materialen. Hoe doen Afrikaanse kinderen dat? Dan worden we zelf de bedenker, de kunstenaar, de uitvinder. Het belangrijkste voor een kunstenaar is fantasie en inspiratie! Van allerlei van tevoren verzamelde materialen gaan we ons eigen speelgoed maken. Dat kan zijn een menselijk figuur (pop, robot), een (fantasie)dier of een voertuig (trein, auto, ruimteschip). Elke leerling maakt zijn eigen speelgoed. Het maken van verbindingen speelt ook een belangrijke rol in deze workshop. Door het van te voren verzamelen van het afvalmateriaal worden leerlingen (en volwassenen) zich er nog eens extra van bewust wat we eigenlijk allemaal weggooien. Duur 3 uur 3 uur Kosten 60,-- per uur, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 3867 STOF BEDRUKKEN Van aardappels en plaatjes schuim worden stempels gesneden. Voor de kleuters zijn kant en klare stempels aanwezig. Op papier wordt eerst een ontwerpje gestempeld. Daarna wordt het ontwerp over genomen op stof. Dat kan bijvoorbeeld een T-shirt zijn, een tas, of een placemat. De kinderen leren dat bedrukte stof opgebouwd is uit motiefjes die zich steeds herhalen. Met de motiefjes wordt een compositie gemaakt. Ze leren te werken met textielverf en ze leren kleuren mengen. Er wordt ook van ze gevraagd nauwkeurig en schoon te werken. De t-shirtjes op de foto zijn bedrukt door kinderen uit de onderbouw, primair onderwijs. STUDIO SPORT Dat sporten gezond is weet vrijwel iedereen. We kennen beroemde sporters, Dafne Schippers Epke Zonderland, Johan Cruijff, noem ze maar op. Veel mensen sporten in hun vrije tijd, de amateur sporters. En dan zijn er ook die van sport houden en het bekijken op de tv. In deze workshop gaan we dieper in op de individuele sporter; we gaan er een beeld van maken. We maken een ruimtelijke sportfiguur met een armatuur van metaaldraad. De volumes worden aangebracht met boetseerwas, een materiaal waar ook kunstenaars mee werken. We kijken ook naar de anatomie van de sportfiguur. Wat zijn de basisverhoudingen van het menselijk lichaam? Waar zitten de gewrichten? We bekijken afbeeldingen van sporters. Hoe beeld je een bepaalde sport uit? Wat is een karakteristieke houding? De leerlingen kunnen desnoods voor elkaar poseren. Er komen verschillende technieken aan de orde: draadmodel vormen, timmeren, met was boetseren. Een leuke afwisselende workshop met verrassende resultaten. TATTOO YOURSELF Ontwerp en plaats je zelf ontworpen tatoeage. Een tatoeage is een bijzondere manier om letterlijk en figuurlijk iets van jezelf te laten zien. In deze workshop maakt iedere leerling op papier een ontwerp voor een persoonlijke tatoeage. De leerling kan kiezen uit verschillende tekenmaterialen; de uitvoering kan in kleur of zwart-wit. Het ontwerp wordt geprint op speciaal tatoeage-transferpapier. De print kan door middel van een vochtige doek op een lichaamsdeel geplakt worden. Eindresultaat: je eigen persoonlijke tatoeage die een aantal dagen / weken houdbaar is. Net echt. Duur 2 uur Kosten 55,-- per uur, exclusief materiaal, reistijd en reiskosten Aanbieder Maritée Onderdenwijngaard Bestelcode 4283 Duur 2 uur Kosten 116,-- exclusief materiaal- en reiskosten Aanbieder Elly Veelenturf Bestelcode 4365 Datum in overleg Duur 2 uur in overleg Kosten 60,-- per uur, exclusief materiaalkosten Aanbieder (saar)⁰ Bestelcode 4571 workshops 25

28 Datum in overleg Duur 3 uur of langer te verdelen over een aantal dagen / weken in overleg met school Kosten 60,-- per uur exclusief materiaalkosten Aanbieder (saar)⁰ Bestelcode 4359 Duur 2 uur en 30 minuten 2,5 tot 3 uur Kosten 60,-- per uur, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 4887 TEXTIELTEKENING Tekenen met draad, textiel en fournituren Leerlingen gaan een tekening maken met textiel en allerlei aanverwante materialen en fournituren die met textiel te maken hebben. Hiervoor heeft (saar) een grote collectie textiel, knopen, garen, veiligheidsspelden, draad, lintjes, (klitten) band etc. waarmee getekend kan worden. Het thema of onderwerp voor deze textieltekening wordt bepaald in overleg met school. Hierbij leren leerlingen dat je ook een beeld kan maken met andere materialen dan potlood, stift of verf. Door de eigenschappen van deze materialen wordt samen met de leerlingen uitgezocht wat je waarmee kan uitdrukken. TOEN IK NOG EEN NEANDERTHALER WAS Na een inspirerende introductie over grottekeningen en de prehistorische mens gaan de leerlingen zelf grottekeningen maken. Dit doen ze op tekenpapier (50x65 cm). Ze werken met een beperkte hoeveelheid kleuren die in de prehistorie ook werden gebruikt; rood, gele en bruine oker, zwart en wit. Nadat ze op A3 formaat hebben geschetst op de dieren en figuren die ze willen gaan uitbeelden en hebben geëxperimenteerd met houtskool en conté- of pastelkrijtjes, gaan ze het echte werkstuk maken. Ze kunnen het werkstuk afmaken door een lijstrand te maken waarin kleine tekeningetjes van dieren en mensen / jagers komen te staan. Datum in overleg Duur 2 uur Kosten 60,-- per uur exclusief materiaalkosten Aanbieder (saar)⁰ Bestelcode 4355 Duur 2 uur Kosten 116,-- exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder Elly Veelenturf Bestelcode 4729 VERSIERAAD Sieraden maken van niet traditionele (afval)materialen. In deze workshop maken leerlingen sieraden van niet-traditionele materialen. Deze materialen heeft (saar)* door de jaren heen verzameld. Deze materialen kunnen eventueel aangevuld worden met persoonlijke spulletjes van de leerlingen zelf. De workshop start met voorbeelden van niet traditionele sieraden zodat de leerlingen kunnen zien dat het maken van een sieraad heel fantasievol benaderd kan worden. Als extra optie kan er een mooie verpakking gemaakt worden zodat de sieraden gekoesterd kan worden. ZWEEFVLIEGEN Uitzoeken wat belangrijke eigenschappen zijn voor een goede zweefvlieger is een belangrijk onderdeel van deze workshop. De leerlingen maken proefmodelletjes en testen wat dingen uit voordat ze hun uiteindelijke zweefvlieger in elkaar gaan zetten. Is de natuur met zijn vele vliegers, een inspiratiebron? Of gaan we het alleen technisch bekijken? Of met veel fantasie? Met een onderzoekende houding en veel initiatief ontstaan de beste resultaten. Er wordt met foamboard, licht en stevig en enkele andere handige materialen gewerkt om de zweefvlieger samen te stellen. Met gekleurd plakplastic maken we de zweefvlieger waterafstotend en meteen een beetje flitsend. En wat is er leuker om, als het weer het toelaat, buiten te testen of de vlieger het inderdaad goed doet PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

29 ATELIERBEZOEK In het atelier van Michiel Brouwers maak je kennis met een veelzijdige kunstenaar die ongelooflijk mooie dingen maakt van oud materiaal. Tijdens de jongerencultuurdagen die Bureau CiST voor vele scholen in Tilburg organiseert staat een bezoek aan het atelier van kunstenaar Michiel Brouwers regelmatig op het programma. Hij weet met zijn verhalen en kunstwerken de leerlingen te inspireren en een uur lang te boeien. Duur 1 uur Plaats het atelier van de kunstenaar Kosten 60,-- per uur Aanbieder Michiel Brouwers Bestelcode 4927 De bewegende beelden, soms hele installaties, maakt Michiel Brouwers van afvalproducten. Hierbij zoekt hij de spanning tussen verschillende objecten maar ook de onderlinge samenhang van diverse vormen, klanken, kleuren, materialen en verhalen. Michiel Brouwers zijn werk staat in het teken van absurdisme. Een bezoek aan zijn atelier is een ware belevenis. De groepsgrootte bij voorkeur 20 tot maximaal 23 leerlingen. Op zijn website zie je links en verwijzingen naar de kunstenaars en onderwerpen die hem als kunstenaar geïnspireerd hebben. ARCHITECTUURTEKENEN De leerlingen leren om ruimtelijk na te denken op papier met behulp van inzichten in het tekenen van perspectief. Na een introductie over het driedimensionaal opzetten van een ruimte met behulp van een korte opdracht, gaan ze aan de slag met het natekenen van een ruimte waar een verandering in aangebracht dient te worden. Het werk wordt gepresenteerd naast de foto van de originele ruimte. Duur 1 uur vanaf Kosten 60,-- per uur. Prijs is excl. reis- en materiaalkosten Aanbieder Architectuurlessen Bestelcode 4949 E KUNSTWORKSHOPS EN -PROJECTEN Schilderen, beeldhouwen, fotograferen, stopmotion filmpjes: het zijn allemaal vormen van beeldende kunst. Door het maken en / of bewerken van een schilderij, foto, (teken)film geven we letterlijk vorm aan onze eigen fantasie. Het doel van onze workshops en projecten is om samen je eigen gedachten en gevoelens om te zetten in een blijvend beeld, ongeacht welke beeldende kunst discipline wordt gekozen. Geef vorm aan je eigen fantasie! Duur 1 uur minuten minimaal; exacte duur in overleg Kosten 62,50 per uur incl. BTW, excl. reis- en materiaalkosten Aanbieder Zuivelfabriek Bestelcode 4483 Een paar voorbeelden uit de praktijk: KinderKunstenaars - Kennismaking met fotografie - StratenMakers - Geheimschrift - MultiCultiKunst. Deze praktijkvoorbeelden kunnen een eenmalige beeldende kunstworkshop zijn waarbij vooral kennismaken, plezier en ontspanning centraal staan of een serie van workshops die toewerkt naar een presentatie; desgewenst binnen een thema. De beeldende kunstworkshops en -projecten kunnen voor meerdere doelen worden ingezet, bijvoorbeeld: het opgang brengen van een groepsproces; het ontwikkelen van fantasie en creativiteit; het vergroten van de individuele uitdrukkingsvaardigheid het vergroten van het concentratievermogen; het vergroten van het inlevingsvermogen in een ander. workshops 27

30 Duur 1 uur minuten minimaal; exacte tijdsduur in overleg Kosten 62,50 per uur, incl. BTW, excl. reis- en materiaalkosten Aanbieder SNENS Bestelcode 4457 Duur 2 uur Kosten 60,-- per uur, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 3879 Duur 2 uur en 30 minuten 2,5 uur Kosten 60,-- per uur, exclusief materiaal- en reiskosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 6993 Duur 3 uur Kosten 60,-- Per uur, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 7207 E VORMING Maatwerk werkt: voor leerlingen én leraren. Vind jij dat ook? Dan moeten we echt eens praten. Samen bedenken we iets dat werkt. Een workshop of project dat past. Maatwerk dus. Een plan dat geknipt is voor Beeldende Vorming. Dat verbindt, verrast en verrijkt. Dat is de kunst. Onze kunst. Benieuwd naar voorbeelden uit de praktijk? Neem een kijkje op onze website en maak, onder andere, kennis met KinderKunstenaars en Beeldbouwbende. Samen leggen we verbinding met: de belevingswereld en het niveau van de leerlingen binnen / buiten / naschoolse activiteiten thema s uit andere leergebieden, zoals taal en oriëntatie op jezelf doorgaande leerlijnen betrokkenheid van ouders zichtbaarheid in wijk, dorp of stad Of het nu gaat om een wekelijks terugkerende workshop, een multidisciplinair festival, een ludieke openingsact of een concept voor een doorgaande leerlijn: we stemmen samen met jou een workshop of project af op de doelgroep, het thema, het budget en moment. Het resultaat past. En werkt. CORPORATE IDENTITIES Grote bedrijven en multinationals (Coca Cola, Shell, Unilever, enz.) hebben een Corporate Identity, een visuele identiteit. Deze identiteit is erg belangrijk voor de herkenbaarheid en wordt ook wel een huisstijl genoemd. Het belangrijkste binnen een huisstijl is het logo. Deze beeldmerken of logo s spelen een grote rol in de wereld van reclame en concurrentie. Maar ook scholen, restaurants, winkels, automerken, tablets en mobieltjes, steden en zelfs landen (de vlag) gebruiken een logo. Je ziet ze als je er op let overal. Ook in het leven van leerlingen spelen merknamen en logo s een grote rol, denk bijvoorbeeld aan merkkleding, popgroepen of voetbalclubs. Ook zij kunnen hier een deel van hun identiteit aan ontlenen. Daarom kruipen we in de huid van een grafisch ontwerper en ontwerpen een logo door eerst een aantal schetsen te maken. De beste daarvan wordt in het groot uitgewerkt. DE HOND VAN ANDY WARHOL Popart is een stroming in de moderne kunst, ontstaan in de jaren 50. Een hele kleurrijke, fantasievolle stroming, vaak met humor. De workshop begint met een PowerPoint presentatie over Popart, waarin we o.a. werken van Andy Warhol laten zien. We maken een koppeling van de Popart aan verschillende hondenrassen. Elke leerling kiest een afbeelding van een hond die bij hem of haar past. Zo baasje zo hond! (Ook dit thema zit in de PowerPoint verwerkt). Ook Andy Warhol was dol op zijn hond! Van al de verschillende honden worden kleurrijke en speelse pop art kunstwerken gemaakt. Laat de Popart maar kwispelen! DE TWEEDE WERELDOORLOG, ANNE FRANK Komt vrijheid alleen van buiten? Of zit het ook in ons zelf? In je hoofd kun je ook vrij zijn. Anne Frank zat ondergedoken maar kon in haar fantasie en door middel van haar dagboek toch enigszins uit de gruwelijke werkelijkheid ontsnappen. Met denken, fantasie en verbeelding kun je met je gedachten overal komen. Zeker als je vrij bent. Na een introductie over de Tweede Wereldoorlog en het leven van Anne Frank maken de leerlingen een affiche waarin ze duidelijk maken hoe belangrijk het is om vrij te zijn. Wanneer en waardoor voelen zij zich vrij? Ze bedenken beelden / symbolen waar je vrijheid / onvrijheid mee kunt uitbeelden en werken op een groot tekenvel in gemengde technieken zoals potlood, houtskool, krijt, collage en schilderen. Ook werken ze met teksten en letters. 28 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

31 DOE EEN NUTTIGE UITVINDING We worden omringd door allerlei technologie, zowel analoge en digitale. Denk aan machines, tandwielen, sensoren, computers, robots, meetapparatuur, mobieltjes, satellieten, tv s, zonnepanelen, enzovoort. De leerlingen maken een collage op vellen van 50x65 cm van allerlei beeldmateriaal dat met techniek te maken heeft. Dat kunnen robots worden, maar ook nieuwe fantasie-apparaten / machines. Door de leerlingen bedachte uitvindingen. Ze bedenken ook de nuttige, bijvoorbeeld milieubewuste functie(s) en een toepasselijke naam voor hun uitvinding en zetten deze er met geprinte letters boven of onder. Denk aan communicatie, energie opwekken, milieuvriendelijkheid, bewegen, lichtbron, dingen (op) meten, enzovoort. Deze functies schrijven ze op een A4-tje dat ze op de achterkant van hun vel plakken. Duur 2 uur en 30 minuten 2,5 tot 3 uur Kosten 60,-- Per uur, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 4093 De ontstane collages kunnen eventueel nog van enige kleuraccenten worden voorzien. EEN WERELD IN OORLOG Ontwerp een (oorlogs)monument. De leerlingen krijgen een introductie over hoe kunstenaars met het thema oorlog hebben gewerkt (Zadkine, Goya, Dali, Ernst, Grosz). In zowel schilderijen als in oorlogsmonumenten. Duur 2 uur en 30 minuten Kosten 60,-- per uur, exclusief materiaal- en reiskosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 7213 Oorlogsmonumenten zijn veelal gestileerde (vereenvoudigde) verbeeldingen van oorlog. Symbolische voorstellingen die voor iets groters staan dan het beeld zelf. De leerlingen gaan zelf een oorlogsmonument ontwerpen en dit vervolgens in klei uitvoeren. Eerst gaan ze met potlood schetsen maken, daarna gaan ze de beste schets styleren (vereenvoudigen). De leerlingen moeten proberen in grote vormen te denken. EXAMENTHEMA DE PONT Rondleiding, kunsttijdschrift en discussie over de examenthema s In beweging, De schoonheid van het lelijke en Engagement. Kunstenaars als Joep van Lieshout of David Claerbout creëren hun eigen wereld. Deze wereld roept allerlei vragen en discussies op: Moet de perfecte wereld mooi zijn? Moet de mens altijd in beweging blijven? Is de kunstenaar verplicht om over de wereld na te denken? In deze rondleiding worden de leerlingen meegenomen in de wereld van de kunstenaar om na te denken over hun examenthema. Naderhand krijgt iedereen de speciale Making Worlds - editie van het jongerentijdschrift de Huh?! mee. Duur 1 uur ; uit te breiden tot 2 uur Plaats In het museum Kosten 40,-- voor 15 leerlingen, exclusief 1,-- per afgenomen Huh?!. Voor 2 uur zijn de kosten 80,--. Entree begeleiding en drinken inbegrepen Aanbieder Museum De Pont Bestelcode 6625 workshops 29

32 Duur 7 uur en 30 minuten 3 x 2,5 uur Kosten 60,-- per uur, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 3887 Duur 1 uur en 30 minuten Tijdsduur in overleg Kosten 60,-- per uur, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder Gassel, Joep van Bestelcode 4429 Duur 3 uur 3 uur Kosten 60,-- per uur, exclusief reis- en materiaalkosten. Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 4115 Duur 3 uur 3 uur Kosten 60,-- per uur, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 3871 GESCHIEDENIS IN KARTON In groepjes van circa vier leerlingen maken we een decor waarin een typische situatie uit bijvoorbeeld de Gouden Eeuw te zien is. Dit decor kan over beroepen gaan, over de zeevaart, over uitvindingen of over kunst uit die periode. Maar het kan ook een straatbeeld zijn waarin bijvoorbeeld de mode en architectuur uitgelicht worden. De essentie is dat er een tijdsbeeld gecreëerd wordt. In deze workshop komen behoorlijk wat vaardigheden en technieken aan de orde, zoals het jezelf verdiepen in een bepaalde periode, het zoeken naar passend beeldmateriaal in boeken en op Internet en het maken van het uiteindelijke ruimtelijke decor met diepte. Van deze decors maken we dan weer foto s. De workshop kan eventueel ook in collagevorm (dus 2d) uitgevoerd worden. Dit als er minder tijd beschikbaar is. GRAFFITI WORKSHOP Graffiti is een vorm van straatkunst, door middel van spuitbussen worden teksten en afbeeldingen op muren e.d. gespoten. Vaak gaat het om letters (namen en teksten) of characters (poppetjes, gezichten, dieren ect). Maak tijdens deze graffiti workshop je eigen graffiti-kunstwerk. Het eerste gedeelte van de educatieve workshop bestaat uit een uitleg over de verschillende elementen van graffiti: opbouw van letters, characters en het gebruik van kleur en diverse spuittechnieken. Vervolgens gaan de deelnemers schetsen maken op papier. In het tweede gedeelte wordt er uitgelegd hoe de spuitbus te hanteren waarna de deelnemers zelf met verf aan de slag gaan. Er wordt gewerkt op houten platen maar er kan ook ergens op een muur op school gewerkt worden. De workshop kan op zich zelf staan, maar kan ook prima aansluiten bij reeds bestaande projecten. Ook het maken van bijvoorbeeld een decor tijdens de graffiti workshop is mogelijk. GROOT - DECOR - SCHILDEREN We gaan groots aan de slag! Met grote schildersbewegingen maken we reusachtige afbeeldingen op stevig papier van 2,5 meter hoog en breed wel 5 meter, 6 meter, 7 meter, 8 meter, zo breed als de leerlingen aandurven of zo breed als de wand is! Het is een hele bijzondere ervaring om zo groot te werken. De leerlingen zullen versteld staan over het resultaat wat je met z n allen kunt behalen in zo n korte tijd. Het grote schilderwerk kan gebruikt worden als decor of om een hele grote muur op te vrolijken. Maar je kunt het ook gebruiken voor een speciale dag in de school of op het schoolplein, bijvoorbeeld bij een jubileum of een afscheid. Hoe dan ook zal het een hele beleving zijn met een spectaculair eindresultaat. GUSTAV KLIMT EN ZIJN VROUW Gustav Klimt, een wereld beroemd kunstenaar met een geheel eigen stijl, gesteund door zijn vrouw. Hiervandaan gaan wij ook beginnen aan een gezamenlijk kunstwerk. Een man en vrouw geschilderd in de stijl van Gustav Klimt op twee smalle, maar hoge panelen van 60 cm x 244 cm per stuk. Hiervoor bekijken we het werk van meneer Klimt en bestuderen we patronen, vormen en kleuren. Ook kijken we naar warme en koude kleuren en bedenken zelf mooie kleurcombinaties. Goud en zilver maken het geheel extra speciaal. Deze bijzondere mensen verdienen een bijzondere plek in de school. 30 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

33 HET BEWERKEN VAN FOTO S MET GAREN In deze workshop gaan we foto s uit tijdschriften op een hele verrassende en kunstzinnige manier bewerken met garen. We beginnen de workshop met een inspirerende PowerPoint zodat de leerlingen een beeld krijgen van wat er allemaal mogelijk is. Vervorm je emoties op gezichten? Of zie je dat de voetballer gefocust is op de bal? Worden personen als marionetten bestuurd? We kunnen de werkelijkheid ombuigen. Alles is mogelijk! Zowel voor jongens als meisjes is het leuk en spannend om te doen. Er komen vele vaardigheden kijken bij deze workshop. Duur 2 uur en 30 minuten 2,5 uur Kosten 60,-- per uur, exclusief materiaal- en reiskosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 5959 MAAK JE PERSOONLIJKE TATOEAGE Net echt! In deze workshop ontwerpen de leerlingen een persoonlijke tatoeage, waarna ze met een afdruktechniek de tatoeage op het lichaam overnemen. De leerlingen schilderen met tatoeagelak de tattoo in. Hierbij werken ze samen om het mooiste resultaat te krijgen. Er kan gebruik gemaakt worden van bestaande sjablonen die de workshopdocent meebrengt. Duur 1 uur en 30 minuten Kosten 175,-- / volgende workshops op één dag 125,--. Inclusief tatoeagelak e.d., kwasten, spiegels, tissues. De workshopdocent brengt alle benodigde materialen mee Aanbieder Grimestudio Sandra Kuppens Bestelcode 4325 De tatoeage is waterproof en blijft een aantal dagen mooi. MAQUETTEWORKSHOP Deze workshop ontwikkelt het gevoel voor ruimte door het maken van een schaalmodel van een bestaand gebouw en het besef van de kracht van beeldend communiceren. In een introductie wordt kort toegelicht wat architectuur is en welke rol maquettes spelen in het ontwerpproces en als presentatiemiddel. De materiaalkeuze en inrichting van het model is naar eigen ontwerp van de leerlingen. Middels een foto van hun maquette presenteren de leerlingen hun ontwerp. Zo wordt ervaren hoe visualisaties van ideeën helpen in de overdracht ervan. Duur 2 uur en 30 minuten vanaf Kosten 60,-- per uur. Prijs is excl. reis- en materiaalkosten Aanbieder Architectuurlessen Bestelcode 4947 ME-SHIRT Bedenk en maak een persoonlijke t-shirt print met label en tas. In dit project ontwerpt iedere leerling zijn eigen persoonlijke shirt. Deze print vertelt iets over je leven, waar je van houdt en wie je bent. De print kan bestaan uit een combinatie van foto s, beeldmateriaal, teksten, gedichtjes, tekeningen etc. Deze print wordt op het T-shirt geprint d.m.v. transferdruk. Daarna wordt het T-shirt bewerkt met versieringen (knoopjes, bedeltjes, lint, paperclips, kralen, borduursels en andere materialen) die de print versterken. Er wordt een label ontworpen met merknaam, logo, wasvoorschrift en prijs. Aan het einde wordt bij dit shirt een papieren tas versierd / beschilderd / beplakt. Zo eindigt de klas met een persoonlijk ontwerp inclusief kleerhanger, label en tas wat zo in een winkel zou kunnen hangen. Datum in overleg Duur 2 uur of meer in overleg met school Kosten 60,-- per uur exclusief materiaalkosten Aanbieder (saar)⁰ Bestelcode 4573 workshops 31

34 Duur 3 uur Kosten 60,-- per uur, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 7235 MUZIEK IN BEELD De leerlingen maken in groepjes een groot semi-abstract kunstwerk met zelfbedachte instrumenten op vellen van 1 x 1,5 meter. Geïnspireerd op kunststromingen waarin muziek een regelmatig terugkerend thema was zoals in het Kubisme. Ze krijgen eerst een PowerPoint met inspirerend beeldmateriaal te zien. De achtergrond wordt bijvoorbeeld beplakt met gekopieerde vellen bladmuziek en van zwartwit kopieën van muziekinstrumenten kunnen ze nieuwe instrumenten samenstellen. Daar kunnen met verf transparante kleuren overheen gezet worden. Ze moeten proberen een muziekstijl of de sfeer van de door hun gekozen muziek uit te beelden. De instrumenten worden ook van, en op karton gemaakt en kunnen gedeeltelijk 3d zijn. Deze worden eveneens beschilderd en op de achtergrond geplakt. Gaandeweg kijken we wat er gemaakt wordt en wat we er mee kunnen doen. Het is dus deels improvisatie. Samen laten we de definitieve kunstwerken groeien en ontstaan zoals je ook samen muziek maakt. Duur 2 uur en 30 minuten 2,5 uur Kosten 60,-- per uur, exclusief materiaal- en reiskosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 5975 RUIMTELIJKE RONDWEEF-KUBUSSEN Weven op een hele speciale manier. Op grote hoepels gaan de leerlingen in tweetallen aan de slag met de weeftechniek. Dit doen we met stroken stof in vrolijke kleuren. Welke kleurcombinaties kies je voor een bepaalde uitstraling? Er zijn verschillende manieren om de hoepels tot een interessant geheel te maken. Maar wanneer er één hoepel af is, is ons kunstwerk nog niet klaar we hebben zes hoepels nodig voor één kunstwerk. Deze hoepels worden namelijk samengevoegd tot een grote kubus. Er kunnen meerdere kubussen per groep gemaakt worden. Met de kubussen kan gespeeld worden, ze kunnen worden opgehangen, eventueel kan er later zelfs een lamp van gemaakt worden. Duur 1 uur en 30 minuten Tijdsduur in overleg of op andere locatie Kosten 60,-- per uur, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder Gassel, Joep van Bestelcode 4431 Duur 1 uur Tijdsduur in overleg of op andere locatie Kosten 60,-- per uur, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder Gassel, Joep van Bestelcode 4441 STENCIL WORKSHOP Stencil art is een vorm van straatkunst, door middel van stencils en graffiti spuitbussen worden teksten en afbeeldingen op muren en vele andere objecten gespoten. Stencils of sjablonen worden gemaakt door uit bijvoorbeeld papier afbeeldingen of teksten te snijden en dan door de ontstane openingen de afbeelding of tekst met spuitbus ergens op te spuiten. Deze zijn vaak in de openbare ruimte te vinden net zoals graffiti. Tijdens de stencilworkshop gaan we sjablonen ontwerpen en snijden die vervolgens met graffitispuitbussen gespoten gaan worden. Er wordt gewerkt op houten panelen, deze mogen na afloop meegenomen worden. Er kan ook op andere ondergronden gewerkt worden zoals een muur, prullenbak, kast ect. Naast de zelf gemaakte stencils worden er tientallen andere sjablonen meegenomen die ook gebruikt kunnen worden tijdens de workshop. STICKER WORKSHOP Stickers zijn een onderdeel van straat kunst / urban art en vandaag de dag niet meer weg te denken uit het huidige straatbeeld. Maak tijdens deze sticker workshop je eigen stickers. Met voorbeelden laat de docent zien welke soort uitingen er binnen de stickercultuur bestaan en welke artiesten er binnen de scene actief zijn. Uitleg over hoe het beste stickers getekend kunnen worden en wat hier zoal op zou kunnen komen. Hierna gaan de deelnemers onder begeleiding stickers maken. Dit wordt gedaan met watervaste stiften op vinylstickers zodat de stickers ook tegen water kunnen. De gemaakte stickers mogen na afloop meegenomen worden. De sticker workshop kan op zich zelf staan maar kan ook prima aansluiten op bestaande projecten. 32 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

35 TEXTIEL PIMP WORKSHOP Pimp / customize Tijdens deze textiel pimp workshop je eigen kleding. Maak een uniek kledingstuk door dit te customizen. De docent laat zien wat er allemaal mogelijk is met het pimpen van kledingstukken. Er wordt uitgelegd welke materialen er zijn en hoe deze te gebruiken. Vervolgens gaan de deelnemers ontwerpschetsen maken. Daarna gaan de deelnemers hun eigen kledingstuk pimpen door middel van te tekenen, schilderen of te naaien. Een combinatie kan natuurlijk ook. Aan het einde van de workshop heb je je eigen gemaakte unieke kledingstuk. Bijna alle kledingstukken zijn te pimpen: t-shirts, truien, broeken, tassen, schoenen, kussenslopen enz. Duur 1 uur Tijdsduur in overleg of op andere locatie Kosten 60,-- per uur, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder Gassel, Joep van Bestelcode 4443 WOLKENKRABBERS BOUWEN Mensen bouwen al torens sinds mensenheugenis. Waarom eigenlijk? Torens bieden meer zicht op je omgeving: kasteeltorens, vuurtorens, jachttorens. Hoe hoger je bent hoe meer je van je omgeving (de wereld) kunt zien. Er zijn allerlei soorten torens. Flats en woontorens worden gebouwd om ruimte te besparen. Maar torens werden van oudsher ook gebruikt als symbolen. Torens staan voor het reiken naar de hemel, naar god, naar hogere doelen. Denk aan kerktorens, minaretten of de Toren van Babel. Maar er worden ook fantasietorens gebouwd, zoals de Eiffeltoren, follies en kunstwerken. Wat is belangrijk als je een grote en hoge constructie wilt bouwen (maar ook als je wilt groeien als mens)? Een stevige basis! Anders val je om. Dat geldt zeker ook voor een bouwwerk. Duur 3 uur Kosten 60,-- per uur, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 7227 Na een inspirerende PowerPoint gaan de leerlingen in groepjes met (afval)hout een zo hoog mogelijke toren bouwen. Ze moeten goed nadenken over de constructie en maken van tevoren schetsen. Uiteindelijk gaan ze de torens beschilderen. SCHILDEREN TOT IN DE PUNTJES Een kleurrijke ontdekkingstocht in de wereld van het Pointillisme. Pointillisme is een kunststroming waarbij de voorstelling enkel is opgebouwd uit stippen. De kunstenaars van het Pointillisme wilden de nadruk leggen op het licht. Dit deden ze door stippen in verschillende primaire kleuren over elkaar heen te zetten zodat er nieuwe heldere kleuren ontstonden. Deze manier van werken is erg verrassend en toegankelijk voor kinderen. Zij ontdekken zo spelenderwijs hoe diverse kleuren ontstaan. Klassikaal bespreken we deze kunststroming en maken grote schilderijen in de sfeer van het Pointillisme. Groep Bovenbouw Duur 3 uur Kosten 60,-- per uur, exclusief materiaalkosten. Deze kunstklas vergt veel voorbereiding hiervoor rekenen wij 1 uur extra. Kinderkunstklas zorgt voor de materialen en vooraf krijgt u een handleiding met beeldmateriaal. Aanbieder Kinderkunstklas Bestelcode 3701 SCHILDEREN MET HET HELE TEAM In deze workshop gaan de docenten schilderen binnen een bepaald thema. Om de docenten niet meteen in het diepe te gooien worden zij geïnspireerd aan de hand van een PowerPoint. Hiermee doen zij ideeën op en zien zij mogelijkheden qua technieken en materialen. We gaan schilderen op schildersdoeken. Iedere docent kan een eigen schildersdoek bewerken of er kan in groepsverband gewerkt worden op grotere schildersdoeken, afhankelijk van wat de wensen zijn en de plaats waar de werken komen te hangen. Informeer naar de mogelijkheden. Groep Docenten Duur 2 uur en 30 minuten 2,5 uur Kosten 60,-- per uur, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 4167 workshops 33

36 cultureel erfgoed Duur 1 uur minuten minimaal; exacte tijdsduur in overleg Kosten 62,50 per uur excl. reis- en/of materiaalkosten Aanbieder SNENS Bestelcode 4513 CULTUREEL ERFGOED CULTUREEL ERFGOED Maatwerk werkt: voor leerlingen én leraren. Vind jij dat ook? Dan moeten we echt eens praten! Samen bedenken we iets dat werkt. Een workshop of project dat past. Maatwerk dus. Een plan dat geknipt is voor Cultureel Erfgoed. Dat verbindt, verrast en verrijkt. Dat is de kunst. Onze kunst. Benieuwd naar voorbeelden uit de praktijk? Neem een kijkje op op en maak kennis met het Buurtmuseum, Textiel Troopers en So You Think You Can Love?. Samen leggen we verbinding met: de belevingswereld en het niveau van de leerlingen binnen / buiten / naschoolse activiteiten thema s uit andere leergebieden, zoals taal en oriëntatie op jezelf doorgaande leerlijnen betrokkenheid van ouders zichtbaarheid in wijk, dorp of stad Of het nu gaat om een wekelijks terugkerende workshop, een multidisciplinair festival, een ludieke openingsact of een concept voor een doorgaande leerlijn: we stemmen samen met jou een workshop of project af op de doelgroep, het thema, het budget en moment. Het resultaat past. En werkt. Duur 1 uur en 30 minuten per groep Kosten 189,-- ; 2 lesgevers, gebruik van replica s van wapens / wapenuitrusting (harnasonderdelen) en kunststof zwaarden Aanbieder Zwaard en Volk Bestelcode 3905 STRIJD IN DE MIDDELEEUWEN CULTUREEL ERFGOED Luister, kijk, denk, voel en tot slot doe het zelf (workshop zwaardvechten) Hoe, waarmee en waarom vochten de middeleeuwers? De wereld zag er toen heel anders uit. Niet alleen grote rijken maar ook mini-staatjes bestreden elkaar om de macht. Hoe was dat in de gebieden van het huidige Nederland? Naast uitleg kunnen de leerlingen diverse replica s van middeleeuwse wapens en harnas-onderdelen bekijken en voelen. Ze zijn toeschouwer van een heus gevecht tussen twee zwaardvechters in historisch tenue en als klap op de vuurpijl krijgen ze een workshop zwaardvechten, uiteraard met veilige kunststof wapens. Niet alleen de omgang met het zwaard is belangrijk, maar ook de lichaamshouding en beweging. Daarom past deze activiteit zowel bij de lessen geschiedenis middeleeuwen als bij de bewegingslessen. Deze activiteit is goed te combineren met de activiteit Beleef de middeleeuwen. DANS Duur 1 uur Plaats Op eigen school Kosten 60,-- Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 6073 MOBIEL MET JE MOBIELTJE Het is niet meer weg te denken uit de wereld van de jongeren: het mobieltje. Maar liefst 96% van de jongeren heeft er tenminste één. Contact maken met je mobieltje en communiceren via WhatsApp of met behulp van emoticons. In deze dansworkshop gaan we aan de slag met mobiele communicatie in danscombinaties. DANS 34 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS Whatsappjes worden gekopieerd, doorgestuurd of veranderd in eigen dansberichten, die in deze workshop worden gemaakt. We gaan verschillende emoticons gebruiken, zodat elk verstuurd bericht een eigen dansgevoel gaat krijgen. Een nieuwe mobiele dansbelevenis!

37 STOKKENDANS DANS Deze traditionele stokkendans, ook wel bekend als maculelê, is een onderdeel van de Braziliaanse gevechtskunst capoeïra. Met de stokken, die wapens sym boliseren, wordt een verscheidenheid aan aanval- en verdedigingsmanoeuvres uitgevoerd. Daarbij wordt gedanst in verschillende opstellingen, op originele muziek en op verschillende ritmes. Duur 1 uur Plaats op eigen school of bij Factorium Kosten 60,-- Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 3909 AFRIKAANSE DANS DANS Dans is ongelooflijk belangrijk binnen de Afrikaanse cultuur. Elke gelegenheid, elke gebeurtenis wordt aangegrepen om te dansen. En als er gedanst wordt, doet iedereen mee! Afrikaanse dans is een hele energieke vorm van dans. De nadruk ligt op dansplezier, de wisselwerking tussen ritme en dans en het voluit en actief bewegen van je hele lichaam. In deze workshop maak je, onder de bezielende leiding van de uit Ghana afkomstige danseres Cynthia Gabla, kennis met de Afrikaanse dans. In traditionele kledij, meegebracht uit haar moederland, leidt ze je binnen in de danscultuur van Ghana. Een uitbundige manier van bewegen, die je vrolijk stemt en ook nog eens goed is voor conditie en spieren. BODY BEAT DANS Ritme, muziek en beweging met als instrument je eigen lijf. Tijdens deze workshop ga je muziek leren maken met je eigen lijf en swingend variëren op een basisbeat en dat alles in een flitsende choreografie. Het doel is om toe te werken naar een mooie eindpresentatie. In 2013 heeft Jan Ophuis met Body Beat 2 wereldrecordpogingen gedaan en wel in 2 verschillende categorieën met als resultaat een wereldrecord waarbij een vermelding in het Guinness Book of Records. Leeftijd vanaf 7 jaar. Duur 1 uur Plaats op eigen school of bij Factorium Kosten 60,-- Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 3967 Duur 1 uur Kosten 65,-- Aanbieder Jan Ophuis Bestelcode 4733 BRAZILIAANSE PERCUSSIE Workshop waarbij leerlingen naast het bespelen van Braziliaanse instrumenten ook leren samenspelen en bouwen aan een feestje. Het doel is om naast speelplezier, de leerlingen te laten samenwerken in muziek, te laten proeven van de Braziliaanse cultuur en vaardigheden te leren met het bespelen van de Braziliaanse instrumenten met als eindresultaat het laten uitvoeren van een muziekstuk. Groepsgrootte: maximaal 15 leerlingen. Leeftijd vanaf 7 jaar DANS Duur 1 uur Kosten 65,-- Aanbieder Jan Ophuis Bestelcode 4735 CAPOEïRA Capoeïra is groot geworden in Brazilië, maar vindt haar oorsprong in Afrikaanse spelvormen en rituelen. Het bevat elementen van dans, spel en vechtsport en is daardoor heel energiek, acrobatisch en ritmisch. Iedereen kan het leren. Het is enerzijds een combinatie van elegantie en controle, anderzijds een (schijn) gevecht, een uitwisseling van aanvals-en verdedigingsmanoeuvres op muziek. Capoeïra is leuk om te doen én goed voor je conditie, figuur, kracht en souplesse. DANS Duur 1 uur of bij Factorium Kosten 60,-- Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 4033 workshops 35

38 Duur 1 uur minuten minimaal; tijd in overleg Kosten 62,50 per uur, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder SNENS Bestelcode 4447 DANS EN BEWEGING DANS Maatwerk werkt: voor leerlingen én leraren. Vind jij dat ook? Dan moeten we echt eens praten! Samen bedenken we iets dat werkt. Een workshop of project dat past. Maatwerk dus. Een plan dat geknipt is voor Dans en Beweging. Dat verbindt, verrast en verrijkt. Dat is de kunst. Onze kunst. Benieuwd naar voorbeelden uit de praktijk? Neem een kijkje op en maak kennis met DoeDieDansers, Lipdub en Flashmob. Samen leggen we verbinding met: de belevingswereld en het niveau van de leerlingen binnen / buiten / naschoolse activiteiten thema s uit andere leergebieden, zoals taal en oriëntatie op jezelf doorgaande leerlijnen betrokkenheid van ouders zichtbaarheid in wijk, dorp of stad Of het nu gaat om een wekelijks terugkerende workshop, een multidisciplinair festival, een ludieke openingsact of een concept voor een doorgaande leerlijn: we stemmen samen met jou een workshop of project af op de doelgroep, het thema, het budget en moment. Het resultaat past. En werkt. Duur 1 uur minuten minimaal; exacte duur in overleg Plaats Bij de Zuivelfabriek of op school Kosten 62,50 (vanaf) incl. BTW, excl. reis- en materiaalkosten Aanbieder Zuivelfabriek Bestelcode 4487 Duur 1 uur (tijd in overleg met de school) Kosten 50,-- Aanbieder Gaffar Binda Entertainment Educatie Bestelcode 6083 DANSWORKSHOPS EN -PROJECTEN DANS Alles om je heen kan het uitgangspunt zijn om in beweging te komen; foto s, schilderijen, beelden, filmpjes, gedichten of muziek. Een dansdocent brengt je klas als vanzelf in beweging en laat ieder op zijn of haar eigen manier nieuwe bewegingsmogelijkheden ontdekken. Kom uit je hoofd en treed in contact met je lichaam. Dansplezier en samen dansen staan centraal! Een paar voorbeelden uit de praktijk: - Dansexpressie - Breakdance kidz - Urban Dance - Streetdance - HipHop - South African Gumboot dancing - Op dansavontuur met je eigen knuffel (voor de allerkleinsten) - een reis om de wereld in 8 dansen. Deze praktijkvoorbeelden kunnen een eenmalige workshop zijn waarbij vooral kennismaken, plezier en ontspanning centraal staan of een serie van workshops die toewerkt naar een presentatie; desgewenst binnen een thema. De dansworkshops en projecten kunnen voor meerdere doelen worden ingezet, bijvoorbeeld: ontwikkelen van fantasie en creativiteit; vergroten van de individuele uitdrukkingsvaardigheid in taal, spel en beweging; vergroten van het concentratievermogen; bevorderen van zelfvertrouwen en het vertrouwen in anderen; leren samenwerken. EDUCATIEVE BREAKDANCE WORKSHOPS VOOR IN HET ONDERWIJS Sport en bewegen leveren belangrijke bijdragen aan motorische-, sociale- en cognitieve ontwikkelingen van jongeren. Leerlingen met een gezonde leefstijl presteren vaak ook beter op school. Echter zien we steeds vaker jongeren met bijvoorbeeld overgewicht of diabetes, veroorzaakt door te weinig beweging. Breakdance is een cultuur die door zijn gemaakte fysieke bewegingen als sport wordt gezien en dus sport & bewegen en culturele activiteiten weet te combineren. Educatieve Breakdance Workshops leveren een bijdrage aan talentontwikkelingsproces door onder andere: 1) Het stimuleren van de capaciteiten van een individu tot zelfvertrouwen (persoonlijke vaardigheid). 2) Het helpen aan conditie en doorzettingsvermogen. Zich gedurende langere tijd intensief met een taak bezig kunnen houden, ook bij tegenslag (fysieke vaardigheid). DANS 36 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

39 3) Het ontwikkelen van leervermogen. Nieuwe bewegingen en ideeën snel kunnen opnemen, analyseren en verwerken en deze effectief kunnen uitvoeren (cognitieve vaardigheid). 4) Zich makkelijker bij andere mensen kunnen begeven en toestappen en zich in gezelschap mengen (sociale vaardigheid). 5) Leerlingen uitdagen om vlot en op originele wijze hun taken uit te voeren (creatieve vaardigheid). Educatieve Breakdance Workshop is geschikt voor ieder niveau. Aangezien er methodes gebruikt worden waarmee iedere leerling breakdance kan leren, is het voor iedere leerling een spannende uitdaging! Uit ervaring blijkt dat de participatie van de leerlingen enorm hoog is door de toegankelijkheid en laagdrempeligheid die op maat wordt geboden. Hierdoor krijgen leerlingen meer zelfvertrouwen en blinken ze uit op hun eigen niveau. Hierbij wordt ook gebruik van ieders kwaliteiten en vaardigheden waarnaar dit kan leiden tot een battle, choreografie of zelfs een show. FLASHMOB Voor wie het woord flashmob niet kent: een flashmob is een (grote) groep mensen die plotseling op een openbare plek samenkomt, iets ongebruikelijks doet en daarna weer snel uiteenvalt. In deze workshop wordt de leerlingen in één uur een flitsende danscombinatie aangeleerd. Dit gebeurt in het diepste geheim. De verbazing onder medescholieren zal groot zijn als er in de aula, in de fietsenstalling of op het schoolplein plotseling een leerling begint te dansen en steeds meer leerlingen volgen... En even plotseling als het begonnen is houdt het ook weer op. JAZZDANCE Jazzdance is onstaan in de USA en is nauw verwant aan de jazzmuziek. Beide zijn uitingen van de sterke vrijheidsdrang, sinds de tijd van de slavernij een kenmerk van de negerbevolking van Amerika. Jazzdance is leuk, omdat je tegelijkertijd werkt aan een goede conditie, evenwicht, spieropbouw, lenigheid, coördinatie, houding en expressie. Daarbij gebruik je alle spiergroepen in je lichaam! Het enige wat je nodig hebt voor jazzdance is wat ritmegevoel. Een spetterende workshop die garant staat voor veel dansplezier. RITUELEN DANS DANS DANS Met een ritueel bedoelen we een serie handelingen die plaats- en cultuur gebonden zijn. Overal ter wereld heb je rituelen, zowel bij de Aboriginals in Nieuw Zeeland als in de Tweede kamer in Nederland. Rituelen hebben een aantal belangrijke functies: ze werken bezwerend, rustgevend, ze geven binding en veiligheid, structuur en duidelijkheid. In deze workshop komen diverse rituele handelingen en gebruiken uit de hele wereld aan bod en maken we er danscombinaties van. Duur workshop van 1 uur + kort presentatiemoment Kosten 100,-- ; bij deelname van meerdere groepen: prijs in overleg Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 4011 Duur 1 uur of bij Factorium Kosten 60,-- Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 4019 Duur 1 uur en 30 minuten Plaats Op eigen school of bij Factorium Kosten 90,-- Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 5295 URBAN DANCE DANS Urban dance is een verzamelnaam voor dansstijlen die ontstonden buiten de dansstudio s, op informele plaatsen zoals op straat en in dancings. Onder urban dance vallen onder meer breakdance, hiphop, popping, locking en streetdance. Veel dansstijlen ontstonden in de Afro-Amerikaanse gemeenschap in de Verenigde Staten. In samenwerking met de Hiphopfactory biedt Factorium deze eigentijdse dansstijlen aan, die bij de jeugd waanzinnig populair zijn. Ze zijn een combinatie van techniek, pasjes en goed ritmegevoel. U kunt kiezen voor een van de stijlen, of een mix ervan. Snelle moves op de nieuwste hits. Succes verzekerd. Duur 1 uur of bij Factorium Kosten 60,-- per workshop Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 3937 workshops 37

40 Duur 1 uur of Factorium Kosten 60,-- Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 3971 Duur 1 uur of bij Factorium Kosten 60,-- Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 3973, Docenten Duur 1 uur losse workshops of trajecten of bij de Hiphop Factory Kosten 60,-- Aanbieder Hiphopfactory Bestelcode 6533 Groep Bovenbouw Duur 1 uur en 30 minuten Plaats Op eigen school of bij Factorium Kosten 90,-- Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 5293 VAN SPORT NAAR DANS DANS In deze intensieve dansworkshop wordt een koppeling gemaakt tussen bewegingen uit diverse sporten zoals bijvoorbeeld voetbal, basketbal en fitness, en moderne dans. Door de sportbewegingen te herhalen en te spelen met de danselementen tijd, kracht en ruimte ontstaat er een choreografie op opzwepende muziek. YOU SHOULD BE DANCIN DANS Een musical is een theaterstuk dat gesproken dialogen, muziek, liedjes en dans combineert. De laatste jaren kent de musical een immense populariteit. Iedereen heeft wel eens gehoord van bijvoorbeeld The West Side Story, Grease, The Phantom of the Opera of Beauty and the Beast. Musical is voor iedereen, jong en oud In deze workshop belichten we het onderdeel dans. We dansen op de klanken van een aanstekelijke musical hit. Dus gooi alle remmen los en dans, swing en geniet tijdens deze spetterende workshop musical dans. Een absolute must voor elke musical liefhebber. HIPHOP FACTORY DANS Hiphop is nu populairder dan ooit. De Hiphop Factory is de specialist als het gaat om hip hop en alles wat ermee te maken heeft. U kunt kiezen uit verschillende stijlen: hip hop breakdance popping en locking De workshops zijn een combinatie van techniek, muzikaliteit en beleving. HET DANSDEBAT In het dansdebat worden voor- en tegenstanders dansend tegen elkaar uitgespeeld. Het draait om steekhoudende argumenten en overredingskracht, niet verbaal, maar in lichaamstaal. De leerlingen krijgen diverse danscombinaties aangereikt en worden ook aangezet om zelf te improviseren. Door in de danscombinaties te variëren met tijd, kracht en ruimte vindt er een interessante dansdiscussie plaats. Soms fel en gepassioneerd, dan weer rustig en bedachtzaam. Al doende wordt ervaren dat met dans een hoop gezegd kan worden. DANS DRAMA Duur 90 minuten of in overleg Plaats op eigen school of bij Factorium Kosten 60,-- per uur Aanbieder Factorium Podiumkunsten, afdeling onderwijs Bestelcode 4039 DE GROTE IMPROVISATIESHOW DRAMA Vandaag gaat de eerste live-uitzending van Praten met Paul de lucht in. De hele studio is in rep en roer. De presentator, de visagistes, de geluidsmensen, de productieleiding, de stylisten, de decorontwerpers, de gasten en de optredende artiest rennen allemaal door elkaar heen om op tijd in de startblokken te staan. En er mag niets misgaan!!! Dat deze live-uitzending de geschiedenis zal ingaan als de meest rampzalige televisieuitzending ooit, weet dan nog niemand... Met dit gegeven en met deze (en andere) personages gaan we improviseren binnen heldere kaders. Zet drie personages bij elkaar en gooi er vanuit het publiek een probleem in. Wat gebeurt er dan? Er zijn ruzies, ongelukjes, de stroom valt uit, cameramensen vallen flauw, gasten lopen weg en ga zo maar door. Zo improviseren we een rampzalige tv-uitzending aan elkaar... Lekker! Groepsgrootte: halve klas, of in overleg 38 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

41 GA JE MEE? NEE! Mee pesten? Mee roken? Mee drugs uitproberen? Mee met een loverboy? Jij zou dat nooit doen! Want jij durft NEE te zeggen... Toch...? Maar wat als je vrienden heel overtuigend zijn? Wat als je imago op het spel staat? Hoe zeg je dan Nee? DRAMA Duur 90 minuten of in overleg Plaats Op eigen school of bij Factorium Kosten 60,-- per uur Aanbieder Factorium Podiumkunsten, afdeling onderwijs Bestelcode 4043 In deze workshop hebben we het over dit soort maatschappelijke thema s. We proberen in allerlei spelvormen manieren uit om voor jezelf te kiezen en Nee te zeggen als je iets niet wilt. We spelen allerlei situaties na, hebben het erover en proberen het op andere manieren. Het thema kan uiteraard in overleg met de school of de docent worden bepaald. Groepsgrootte: halve klassen, of in overleg IMPROVISEREN DRAMA Improviseren is niet alleen weggelegd voor de meest assertieve leerling. In deze workshop komt het aan op kijken, luisteren en samenspelen. Zonder script of vaste tekst word je aangesproken op je verbeeldingskracht. De scènes, thema s en onderwerpen worden bepaald door de belevingswereld van de leerlingen. Spelplezier staat voorop. Duur 2 uur Kosten 60,-- per uur Aanbieder De Kwekerij Bestelcode 4437 IMPROVISEREN KUN JE LEREN DRAMA In deze workshop worden de basisprincipes van het improviseren aangeleerd en wordt er daarna gewerkt aan kleine scenes die van uit het niets ontstaan. De leerlingen ervaren hoe het is om te acteren en leren te vertrouwen op hun eigen verbeelding. Niets is te gek, want de docent bouwt een veilig vangnet. Belangrijke speerpunten zijn plezier, het aanboren van talent en succeservaring. Het maximum aantal leerlingen per docent is 15. Duur 2 uur Kosten 60,-- per uur per docent Aanbieder Hoox Bestelcode 6351 KLASSIEKERS Woede, jaloezie, wraak, de toorn van De Goden, oorlog, verboden liefdes, moord en doodslag. De theaterklassiekers zitten er vol mee. En hoe erger we het spelen, hoe beter! In deze workshop nemen we een theaterklassieker, bijvoorbeeld een Griekse tragedie of een stevig verhaal van Shakespeare, als uitgangspunt. Met de gegevens uit dat stuk gaan we improviseren. Hoe zouden de oude Grieken dit spelen? En hoe zou zo n situatie er bij jullie op het schoolplein uit zien? Kunnen we het oude thema naar het hier en nu halen? Zeker! Groepsgrootte: halve klassen, of in overleg DRAMA Duur 90 minuten, of in overleg Plaats Op eigen school of bij Factorium Kosten 60,-- per uur Aanbieder Factorium Podiumkunsten, afdeling onderwijs Bestelcode 6147 MOVIE FIGHTING DRAMA Acteurs slaan elkaar in films en series graag blauwe ogen en de hersens in. Als ze het goed doen, ziet het er ook heel pijnlijk uit. Maar hoe doen ze dat toch zonder elkaar echt pijn te doen? Dat acteergeheim kan iedereen leren. In deze workshop gaat de hele groep met elkaar in gevecht (uiteraard zonder verwondingen). Stapje voor stapje leren we over vecht- en valtechnieken, over incasseren en reageren, en zo komen we tot een spectaculaire ontknoping: een gigantische vechtscène met een dramatische afloop... Groepsgrootte: halve klas, of in overleg Duur 90 minuten of in overleg Plaats Op eigen school of bij Factorium Kosten 60,-- per uur Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 4049 workshops 39

42 Duur 2 uur 2 uur (of in overleg) Plaats op eigen school of bij Factorium Kosten 120,-- of 60,-- per uur Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 4051 Duur 3 uur Introductie en uitleg, schrijven, voorbereiden en opnemen vallen hierbinnen. De montage gebeurt door de aanbieder. in groot lokaal Kosten 150,-- Dit is inclusief materiaalgebruik en montagekosten, exclusief reiskosten 0,19 per km Aanbieder Eelt Bestelcode 4873 Duur 3 uur ; tot een dag of meer, afhankelijk van het gewenste eindresultaat Kosten 60,-- per uur + kosten apparatuur Aanbieder De Kwekerij Bestelcode 4433 Duur 1 uur minuten minimaal: tijd in overleg Kosten 62,50 per uur inclusief btw, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder SNENS Bestelcode 4459 OMG... EEN SOAP! DRAMA In een soap is alles hééél erg. De personages zijn héél erg boos, héél erg verdrietig, héél erg blij en ga zo maar door. Ze maken ook hééél heftige dingen mee, want een soap bestaat nou eenmaal uit hoogte- en dieptepunten. En niets is zo lekker om te spelen als dat! Je leert hoe je die cliché rollen op een eigen manier kunt spelen, hoe het zit met al die emoties, wat een cliffhanger is en hoe je een scène echt spannend kunt laten eindigen. En uit de typische soapscènes die we gaan spelen, ontspint zich een onwaarschijnlijk verhaal met dodelijke afloop! Bedacht door de leerlingen zelf! Groepsgrootte: halve klassen, of in overleg SCENE UIT EEN SPEELFILM NAMAKEN DRAMA Speelfilms.. We zijn er dol op. Dagelijks vertellen ze ons de mooiste verhalen. Maar hoe vertel je eigenlijk een verhaal met film? Wat komt daar allemaal bij kijken? In deze workshop nemen we je mee in de wereld van de speelfilm. Een scene uit een bestaande film maken we opnieuw. In de inleiding leer je over al de verschillende mensen die samen een speelfilm maken: scriptschrijver voor het verhaal, een producent voor het geld, een regisseur voor de vorm, een camerapersoon voor het beeld, een lichtpersoon voor de belichting, een geluidspersoon voor de audio en een editor voor de montage. Verder een visagist, locatiehunter, kostuumontwerper en iemand voor de continuïteit. Kijk maar naar de titelrol aan het eind van een film in de bioscoop: het houdt niet op. De acteurs kunnen niet gemist worden in de film. Zij brengen de emotie over op de toeschouwer. Dan worden de taken verdeeld. Je maakt een draaiboek. Je krijgt een rol voor of achter de camera. Je neemt het op video op. Je maakt kennis met al de techniek die nodig is voor het maken van een speelfilm. Een camera, licht, microfoons, statief, een computer met montagesoftware. Je krijgt de montage een week later in de klas te zien. SOAP! DRAMA Leerlingen maken zelf een soap onder leiding van een professionele regisseur. De grote meeslepende soapthema s als liefde, intrige en bedrog zijn uiteraard de ingrediënten van deze workshop. Een storyboard maken, dialogen schrijven, acteren voor de camera en elkaar regisseren. De Kwekerij kan het gefilmde materiaal monteren tot een professioneel eindresultaat. THEATER EN SPEL DRAMA Maatwerk werkt: voor leerlingen én leraren. Vind jij dat ook? Dan moeten we echt eens praten! Samen bedenken we iets dat werkt. Een workshop of project dat past. Maatwerk dus. Een plan dat geknipt is voor Theater en Spel. Dat verbindt, verrast en verrijkt. Dat is de kunst. Onze kunst. Benieuwd naar voorbeelden uit de praktijk? Neem een kijkje op en maak, onder andere, kennis met TheaterToppers en Tableau Vivant. Samen leggen we verbinding met: de belevingswereld en het niveau van de leerlingen binnen / buiten / naschoolse activiteiten thema s uit andere leergebieden, zoals taal en oriëntatie op jezelf doorgaande leerlijnen betrokkenheid van ouders zichtbaarheid in wijk, dorp of stad 40 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS Of het nu gaat om een wekelijks terugkerende workshop, een multidisciplinair festival, een ludieke openingsact of een concept voor een doorgaande leerlijn: we stemmen samen met jou een workshop of project af op de doelgroep, het thema, het budget en moment. Het resultaat past. En werkt.

43 THEATERWORKSHOPS EN -PROJECTEN DRAMA Theater maken is het uitbeelden van dromen, verhalen en fantasieën samen met anderen voor een publiek. Tijdens de workshop gaan we op zoek naar onze eigen verhalen en gezamenlijke dromen en misschien, als iedereen durft, ook naar onze ergste nachtmerries. Gedachten en gevoelens worden omgezet in een levend verhaal! Een paar voorbeelden uit de praktijk zijn: Theatersport - Standbeeldenmuseum - Prentenboek komt tot leven. Deze praktijkvoorbeelden kunnen een eenmalige theaterworkshop zijn waarbij vooral kennismaken, plezier en ontspanning centraal staan of een serie van workshops die toewerkt naar een presentatie; desgewenst binnen een thema. De theaterworkshops- en projecten kunnen voor meerdere doelen worden ingezet, bijvoorbeeld: op gang brengen van een groepsproces; ontwikkelen van fantasie en creativiteit; vergroten van de individuele uitdrukkingsvaardigheid in taal, spel en beweging; vergroten van het concentratievermogen; vergroten van het inlevingsvermogen in een ander. Duur 1 uur minuten minimaal, exacte duur in overleg Plaats Bij De Zuivelfabriek of op school Kosten 62,50 per uur incl. BTW, excl. reis- en materiaalkosten Aanbieder Zuivelfabriek Bestelcode 4485 VRIENDSCHAP DRAMA Vriendschap. Meisjes praten nergens anders over, voor jongens is het iets vanzelfsprekends, waar je niet te veel woorden aan vuil maakt. Inhoud: De jongeren gaan aan de slag met hun vragen over vriendschap. Deze worden bespreekbaar doordat ze uitvergroot worden, want dat is wat met theater kan! Zo zien de jongeren hoe in theater gewoon gedrag wordt uitvergroot, hoe ermee te oefenen valt en hoe het vermakelijk wordt. De jongeren zijn de vriendschaps-experts van de toekomst. Hoe zien zij het? Datum Het hele jaar (in overleg) Duur 1 uur Kosten 55,-- per docent, per uur. Exclusief 0.19 reiskosten per km. Aanbieder Eelt Bestelcode 3829 De jongeren interviewen elkaar over vriendschap toen ze heel klein waren, vriendschap nu en vriendschap later als ze volwassen zijn. Daarna gaan ze op een speelse manier staan voor hun mening over vriendschap in het stellingenspel. Met de zo verzamelde informatie bedenken, maken en spelen de jongeren zelf in groepjes van drie, een scène over vriendschap. Ze geven opbouwend commentaar aan elkaar. De docent geeft instructieve feedback waarmee de eigen scene dramatisch interessant wordt gemaakt. Tot slot mogen de jongeren de verbeterde scène spelen. Bij de afronding geven de jongeren aan wat ze geleerd hebben. WORKSHOP THEATER MAKEN: ALS HET MORGEN OORLOG WORDT DRAMA Workshop theater maken gebaseerd op de jeugdliteratuur bestseller van John Marsden. Oorlog. Voor de meeste kinderen is het net zo actueel als de laatste ijstijd. Maar hoe zou het zijn als het hen overkomt? Daar zijn kinderen nieuwsgierig naar. De bestseller voor de jeugd: Morgen toen de oorlog begon gaat over dit onderwerp. De leerlingen lezen als voorbereiding op de workshop (delen van) het boek van John Marsden. Daarna gaan ze theater maken. Stel, je kampeert met een groep vrienden een weekje in de bossen. Als je terugkomt, is alles veranderd. Nederland is in oorlog, je huis is kapot en je hebt geen idee waar je ouders zijn. In deze workshop wordt invoelbaar, wat de meeste leerlingen alleen van televisie kennen. Aan het begin van deze workshop hebben we het over het boek van John Marsden en interviewen leerlingen elkaar: wat doe jij als eerste als er oorlog uitbreekt? Waar vlucht je naartoe? Wat neem je mee? Hoe ga jij om met moeilijke omstandigheden? Op basis van het boek en de gesprekken tussen leerlingen, worden in subgroepjes korte scènes geïmproviseerd. Zo leren de leerlingen de grondbeginselen van theater maken. Leerlingen geven feedback op elkaars scènes. De regisseur regisseert de scènes af tot een avontuurlijk, filmisch geheel. Duur 1 uur Kosten 55,-- per docent, per uur. Exclusief reiskosten 0,19 per km Aanbieder Eelt Bestelcode 4067 workshops 41

44 , Docenten Duur 1 uur per workshop Kosten 90,-- per docent, per uur. Exclusief reiskoten 0,19 per km. (enkel in combinatie met de voorstelling RAKET) Aanbieder Eelt Bestelcode 3837, Docenten Duur 2 uur Kosten 60,-- per uur Aanbieder De Kwekerij Bestelcode 4435 Groep Docenten Duur 1 uur en 40 minuten Kosten 1250,-- Aanbieder Theater AanZ Bestelcode 7393 RAKET WORKSHOP OVER VLUCHTELINGEN DRAMA Saïf vlucht voor de oorlog, Mirthe vlucht voor haar vader. Ze ontmoeten elkaar en worden verliefd. Maar Saïf moet terug, de oorlog in. Dat ziet hij helemaal niet zitten en maakt een onomkeerbare beslissing. Nu moeten de twee elkaar loslaten. EELT biedt een verwerkingsgesprek en workshop aan over het thema vluchtelingen. In deze workshop wordt het begrip geactualiseerd. Al spelend en reflecterend biedt EELT de leerlingen de mogelijkheid om zich te verbinden met het leven van twee jonge vluchtelingen. Hierdoor krijgen de leerlingen een inkijk in hun eigen vluchtgedrag en dat van het vluchtende duo. Deze workshop wordt alleen in combinatie met de voorstelling RAKET aangeleverd. De voorstelling en workshop worden ook aangeboden als training voor docenten VO. In deze training leert de docent het belevingsaspect van een maatschappelijk probleem als uitgangspunt te nemen voor verrijkt geschiedenis- of levensbeschouwingsonderwijs. PRESENTEREN DRAMA Rode wangen, zweethanden, een trillende stem, we kennen allemaal de symptomen van plankenkoorts of zenuwen bij spreken in het openbaar. In deze workshop ga je die ongemakken te lijf o.l.v. een ervaren theaterdocent. Werken vanuit houding, expressie en stemgebruik en het ontdekken van persoonlijke talenten. In een veilige en ongedwongen sfeer ga je ervaren wat het is om ontspannen en met zelfvertrouwen voor een groep te staan. Een ervaring die leerlingen zeker van pas gaat komen bij hun vervolgopleiding. EN EEN PRETTIG WEEKEND DRAMA En een prettig weekend is een interactieve workshop en heeft als onderliggend thema een veilig schoolklimaat voor en door iedereen. In deze workshop ziet en voelt men de invloed van vooroordelen over homoseksualiteit, scheldgedrag en uitsluiting van homoseksuele personeelsleden en/of leerlingen. Een belangrijke doelstelling is het antwoord krijgen op de vraag waar de eigen school op dit moment staat ten aanzien van het thema seksuele diversiteit en sociale veiligheid. Dit inzicht ondersteunt de verdere ontwikkeling van het schoolbeleid. De workshop bestaat uit een monoloog, stellingen, een interactieve theaterscène en het bespreken van verschillende casussen. De scene speelt zich af tussen drie leerkrachten / docenten waarvan de nieuwe docent / leerkracht haar collega s de vraag stelt hoe (sociaal) veilig de school is voor haar als lesbische vrouw. En een prettig weekend is geïnspireerd op interviews met docenten / leerkrachten uit het PO, VO en mbo. De theaterscène is interactief, dat wil zeggen dat de voorstelling twee keer gespeeld wordt. Bij de tweede keer kan het publiek de scène naar wens veranderen tot een stuk waar zij achter kunnen staan. Theater AanZ gaat samen met het team op een luchtige en positieve wijze in dialoog over het thema seksuele diversiteit en sociale veiligheid binnen de school. De invloed van vooroordelen over homoseksualiteit, scheldgedrag en uitsluiting van homoseksuele leerlingen en/of personeelsleden wordt zichtbaar gemaakt. Daarnaast is het ontwikkelen van een visie en het maken van beleid een belangrijke doelstelling van En een prettig weekend. En een prettig weekend is bedoeld voor docenten, leerkrachten en onderwijs ondersteunend personeel. Ook is de workshop zeer geschikt voor onderwijsconferenties en overige inhoudelijke bijeenkomsten. En een prettig weekend heeft een variant voor het PO, VO en mbo en speelt door het hele land. Per workshop is er ruimte voor maximaal 80 personen. 42 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS En een prettig weekend kan ook op maat gemaakt worden. Dit wordt bepaald door de vraag van de school. Theater AanZ werkt samen met een trainer die een workshop van een dagdeel dan wel een training van twee of drie dagdelen kan verzorgen over het thema seksuele diversiteit en sociale veiligheid. Vooraf aan deze workshop / training zal En een prettig weekend gespeeld worden. Kosten worden dan nader bepaald.

45 Foto en film ANIMATIES MAKEN, STOP-MOTION FILM FOTO EN FILM Leerlingen maken kennis met de eerste technieken van het bewegend beeld en kunnen zelf een zoötroop, flipboekje of de phenaskistiscoop in werking zien. Na sprekende voorbeelden en korte uitleg gaan leerlingen in kleine groepjes werken aan hun animatie. Om het filmpje te maken gebruiken we istopmotion, een eenvoudig programma waarmee je direct resultaten kan zien. Het filmpje kan worden afgemonteerd in imovie met geluidseffecten, muziek en een aftiteling. Pixel Projects verzorgd alle apparatuur en materialen. Duur 1 uur en 30 minuten minimaal; andere tijdsprogramma s zoals een reeks of dagdeel altijd bespreekbaar Kosten 55,-- per uur, plus 2,-- per leerling voor materiaalkosten en reiskosten Aanbieder Pixel Projects Bestelcode 4615 U kunt kiezen voor een korte kennismaking met een workshop tot het opzetten van een animatieproject op school. Het is ook mogelijk zelf animatie speeltoestellen, zoals een filpboekje of een zoötroop, te maken. BLAUWDRUK, CYANOTYPIE FOTO EN FILM Leerlingen maken kennis met de fotografische techniek cyanotypie, ook wel blauwdruk genoemd. Blauwdruk kennen we ook als een plan van uitvoering, niet gek als je weet dat deze techniek de voorloper van het kopieerapparaat was, en veel is toegepast in de bouw. Leerlingen maken een compositie op lichtgevoelig papier en klemmen dit tussen perspex plaatjes, in de zon (of met behulp van een uv-lamp) belichten we het papier. Na enkele minuten kunnen we het papier in water uitspoelen en ontstaat er een mooi contrast tussen witte onbelichte delen en een diep blauwe kleur van de belichte delen. Duur 1 uur Kosten 55,-- per uur, plus 3,-- per leerling materiaalkosten en reiskosten Aanbieder Pixel Projects Bestelcode 4939 DE KUNST VAN HET KIJKEN FOTO EN FILM Net zoals je kunt genieten van muziek die je hoort en geuren die je ruikt, kun je ook genieten van wat je ziet. Je bepaalt zelf hoe je kijkt en wat je ziet! Op dagelijkse basis. Waarnemen kun je oefenen! Behalve een praktisch gereedschap kan kijken zo ook een poëtisch gereedschap worden. De leerlingen krijgen een introductie over fotografie. Aan de hand van fotovoorbeelden krijgen ze allerlei tips waarna ze zelf in en om de school gaan fotograferen. Ze moeten daarbij letten op o.a. compositie, camerastandpunten en originaliteit. De leerlingen moeten in de opdracht vooral laten zien dat ze goed en anders naar hun dagelijkse werkelijkheid gekeken hebben. Duur 2 uur 2 uur: (de school ontvangt een cd met o.a. een selectie van de beste foto s) + 1 à 1,5 uur maken selectie. Of 1 x 2 uur + 1 x 1 uur: (de foto s worden de tweede keer klassikaal besproken en de school ontvangt een cd met o.a. een selectie van de bes Plaats Op en om school Kosten 60,-- Per uur exclusief reis- en materiaalkosten: + 1 à 1,5 uur maken selectie (de school ontvangt een cd met o.a. een selectie van de beste foto s). Of 1 x 2 uur + 1 x 1 uur: (de foto s worden de tweede keer klassikaal besproken en de school ontvangt een cd met o.a. een selectie van de beste foto s) + 1 à 1,5 uur maken selectie Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 6969 In één workshop foto s maken én bespreken is lastig omdat alle foto s ook gedownload moet worden. Daarom heeft de school de keuze om de resultaten zelf na te bespreken aan de hand van de cd die ze ontvangen, of dat de vakdocent terugkomt om dat klassikaal te doen. workshops 43

46 Duur 2 uur optie: + 1 uur bespreken van de resultaten op een andere dag Plaats Op en om school Kosten 60,-- Per uur, exclusief reis- en materiaalkosten. Bij deze workshop wordt 1 tot 1,5 uur extra gerekend voor het bewerken van de foto s, het maken van de selecties en de cd. Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 3889 Duur 1 uur in overleg over invulling en duur van de workshop Kosten 55,-- per uur, plus 2,-- materiaalkosten per leerling en reiskosten Aanbieder Pixel Projects Bestelcode 5307 DICHTERBIJ, NATUURLIJKE MATERIALEN ONDER DE LOEP FOTO EN FILM Met behulp van fotografie gaan leerlingen in en om school op (onder)zoek naar materialen en de structuren daarvan. Bijvoorbeeld steen, metaal, hout, papier, karton, textiel en plastics. Ze gaan deze materialen op interessante wijze in beeld brengen, maar ook proberen om de typische eigenschappen ervan te laten zien. Hout kan splinteren, ijzer kan roesten, steen kan brokkelen, papier rafelt als je het scheurt, enzovoort. De leerlingen gaan in groepjes van 2 tot 4 leerlingen op pad. Voorafgaand krijgen de leerlingen een uitleg over fotografie en een reeks tips waardoor ze anders naar hun omgeving gaan kijken en betere foto s gaan maken. In deze opdracht moeten ze met de camera dicht op hun onderwerpen gaan zitten. Close-up dus. In één workshop foto s maken én bespreken is lastig omdat alle foto s ook gedownload moet worden. Daarom heeft de school de keuze om de resultaten zelf na te bespreken aan de hand van de cd die ze ontvangen, of dat de vakdocent terugkomt om dat klassikaal te doen. FOTOGRAFIE FOTO EN FILM Op een speelse wijze zijn er allerlei fotografie opdrachten uit te voeren. In overleg kiezen we een passend of sprekend thema voor de doelgroep. U kunt kiezen uit het volgende workshop titels of een combinatie van meerde workshops is ook mogelijk. Ik zie ik zie wat jij niet ziet: Close up fotografie, raden wat de ander gefotografeerd heeft. Leerlingen zien wat abstracte beelden oproepen en waar ze in de bijvoorbeeld in de reclame gebruikt worden. 44 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS Tabletop fotografie: Creëer nieuwe werelden en verrassende combinaties, miniatuur voorwerpen spelen een grote rol in de foto en krijgen een andere betekenis door de plaatsing. Leerlingen maken in een kleine film studio nieuwe soms surrealistische werelden. Light Graffiti: In een donkere ruimte schrijven en tekenen de leerlingen met led lampjes, door het fototoestel op een langere sluitertijd te zetten maak je een licht tekening. Het levert vaak spectaculaire beelden op die met simpele trucs bereikt worden. Spiegels en loepjes: Fotograferen door loepjes en spiegels levert verwarring en verrassing op, hoe is het gemaakt, waarom word het beeld opeens anders? Wat gebeurt er als je door een glas water fotografeert? Leerlingen maken samen unieke foto s vanuit een andere invalshoek. Spelen met perspectief: Zonder photoshop maak je de leukste trucage foto s. Door een heel hoog of laagstandpunt te nemen of door voor- en achtergrond met elkaar te vermengen. Wie heeft er nog nooit de Eiffeltoren tussen duim en wijsvinger gefotografeerd of tegen de schuine toren van Pisa gehangen. Ook in het klaslokaal of daarbuiten kun je deze leuke truc uithalen. Sleeve portret: Een foto van een beroemd persoon overlaten gaan in jezelf. Goed letten op je houding en de compositie van de foto en je bent even een celebrity! Reclame fotografie: Wat maakt nou een goede reclame foto? Hoe belangrijk zijn de kleuren en de compositie, wat trekt de aandacht en welke associaties wil je oproepen. Wat is het verschil tussen een commerciële en een ideële reclame. Leerlingen krijgen een product en gaan samen opzoek naar de beste reclame foto en maken ook van hetzelfde product een ideële reclame met een boodschap.

47 GELUID BIJ FILM IN DE ELEKTRUCK FOTO EN FILM Ontdek zelf de de invloed die geluid en muziek hebben op film en video beelden. Ga zelf geluid en muziek plaatsen onder een kort stukje film. Je zult verbaast staan hoe anders een stukje film wordt als het geluid anders is. Dit is niet alleen leuk om te doen en interessant om te leren hoe dit moet. Het is ook goed om eens te beseffen dat en hoeveel invloed geluid en muziek hebben op onze beleving. En hoe bijvoorbeeld filmmakers, maar ook reclamemakers hier gebruik van maken om jouw gevoel te beïnvloeden. Duur 50 minuten in overleg is de duur van de workshop aan te passen van 50 minuten tot 1,5 uur of zelfs langer / voor de school Kosten 400,-- Aanbieder Elektruck Bestelcode 4585 Deze workshop zou ook gecombineerd kunnen worden met andere activiteiten en workshops. Denk aan stop-motion filmpjes die eerder gemaakt zijn door de leerlingen. Of een korte compilatie van foto s of video van een activiteiten dag of kampweek. Natuurlijk moet dit eerst even overlegd worden en moet het beeldmateriaal aangeleverd worden. En natuurlijk kunnen wij ook voor beeldmateriaal zorgen. KORTE FILM MAKEN FOTO EN FILM Van script tot montage maken leerlingen een korte film. In overleg formuleren we een opdracht waarmee de leerlingen aan de slag gaan. Bijvoorbeeld een clip maken over een beroemde kunstenaar, een korte thriller, een reclamefilm voor de school of een nieuwe videoclip voor een bestaand nummer. De workshop bestaat uit een indroductie, een kort script / storyboard maken, ruw materiaal schieten en monteren van de film. In de introductie krijgen de leerlingen tips voor het script schrijven en verrassende cameratechnieken uit de filmgeschiedenis te zien. De leerlingen schieten zelf met de camera s van Pixel Projects of hun mobiele telefoon het ruwe materiaal. Met behulp van (rol)statieven maken leerlingen bijzondere shots. De montage met beeld- en geluidseffecten gebeurt in imovie. Pixel Projects zorgt voor alle materialen en apparatuur. De workshop is minimaal 1 dagdeel. Duur 4 uur minmaal, verder in overleg Kosten 55,-- per uur, plus 3,-- materiaalkosten per leerling en reiskosten Aanbieder 0 Bestelcode 5311 PINHOLE FOTOGRAFIE, SPELDENPRIKCAMERA FOTO EN FILM De camera obscura is al eeuwen oud. In deze workshop maken leerlingen kennis met het ontstaan van fotografie. Leerlingen ervaren de werking van de camera door zelf een camera te bouwen waarmee je de wereld ondersteboven naar binnen haalt. Het bouwen van de camera kan een losse workshop zijn of u vult het aan met werken in de mobiele doka. Het werken in de donkere kamer is een mooie aanvulling op de camera obscura workshop. In de doka vullen de leerlingen hun speldenprikcamera met fotopapier. Na belichting begint het spannende proces van ontwikkelen in de donkere kamer. Het resultaat is een negatieve foto die we kunnen omkeren met een contact afdruk of met behulp van de computer. De mobiele doka is inzetbaar per dagdeel, onderstaande is een richtprijs. De prijs varieert naar gelang de grootte van het project. Duur 4 uur /camera obscura workshop, mobiele doka inzet: minimaal 1 dagdeel Kosten 55,-- per uur, plus 3,-- materiaalkosten per leerling en reiskosten. Mobiele doka 450,-- per dagdeel Aanbieder Pixel Projects Bestelcode 4937 workshops 45

48 Duur 3 uur vanaf 3 contacturen + 1,5 uur afwerking per klas. De school ontvangt een dvd met de eindresultaten Kosten 60,-- Per uur, exclusief reis- en materiaalkosten. Plus 1,5 uur afwerking per klas Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 3873 Groep Bovenbouw, Docenten Duur 2 uur en 40 minuten De duurt van de workshop is een gehele dag per klas Kosten 300,-- de kosten gelden per klas. In de nabewerking ben ik nog een aantal uur bezig, dit is bij de prijs inbegrepen. Aanbieder Thomas van Vliet Expressie Bestelcode 6783 TOVEREN EN EXPERIMENTEREN MET ANIMATIEFILM FOTO EN FILM De leerlingen gaan in groepjes animatiefilmpjes maken, bijvoorbeeld kleianimatie, objectenanimatie of een klassikale animatie met de leerlingen zelf. Het laten bewegen en/of veranderen van voorwerpen en materialen heeft een toverachtig effect (blokjes hout, poppetjes, klei). Het onmogelijke wordt mogelijk. Levenloze dingen worden levend. Het is vergelijkbaar met wanneer kinderen met een autootje of pop spelen en zichzelf inbeelden dat deze vanzelf bewegen, alleen gaat het nu na de nodige inspanning echt vanzelf. Bovendien zijn ze tegelijkertijd bezig met kleien, tekenen, schilderen en bedenken hoe dingen zullen gaan bewegen/verlopen. Dus met het verzinnen van een verhaal. Er kan op diverse manieren gewerkt worden. Met vrije onderwerpen, maar ook binnen een bepaald thema zoals voedsel, geschiedenis of bijvoorbeeld met het gegeven kettingreactie. Animatie leent zich goed voor allerlei vakoverschrijdende thema s. RAPWORKSHOP - MAAK EEN VIDEOCLIP FOTO EN FILM De hele klas leert rappen. We beginnen met een spetterend optreden in de klas door de docent zelf, uitleg over het ontstaan van hip-hop en natuurlijk lekker mee bouncen op swingende muziek. Helemaal van deze tijd dus. De workshops worden met veel humor gebracht en de boodschap is luid en duidelijk: iedereen kan rappen. Er wordt een gezamenlijk onderwerp gekozen, en de klas gaat onder begeleiding aan de slag om zelf een echt rap nummer te maken. Als er genoeg is geoefend is laten we iedereen in de klas rappen. Door een microfoon dus. Op locatie, dit kan in de klas naar ook op een andere locatie. Daarna gaan we beeldmateriaal bij de rap opnemen. De klas krijgt dus een echte videoclip, over een willekeurig gekozen onderwerp. Behandelen jullie bijvoorbeeld op school het onderwerk pesten, rasisme of liefde, dan kan hierover een rap worden geschreven en een videoclip gemaakt worden. Dit kan in overleg met bijna alle onderwerpen. multidisciplinair Datum september, oktober, november, april, mei, juni, juli Duur 1 uur In overleg Plaats In overleg Kosten 60,-- per uur, exclusief materiaal- en vervoerskosten Aanbieder Het Groeilokaal Bestelcode 4865 BIOMIMICRY - SPIRALEN IN DE NATUUR MULTIDISCIPLINAIR Biomimicry is de wetenschap en de kunst van het nabootsen van de beste biologische ideeën uit de natuur. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de eerste vliegtuigen, die zijn geïnspireerd op vogels. Of aan klittenband, dat is afgekeken van klis (plant). En zo zijn er tal van andere voorbeelden waarbij de natuur als voorbeeld heeft gediend. Biomimicry draait om het in de natuur op zoek gaan naar inspiratie voor nieuwe uitvindingen. Het is niet echt technologie of biologie, het is de techniek van de biologie. Bij biomimicry gaat het er niet om wat we uit de natuur kunnen halen, maar om wat we van de natuur kunnen leren. Hiervoor moeten we leren met een nieuwe bril te kijken naar onze omgeving. Tijdens deze workshop kijken we naar de groei van planten en bomen. De kinderen gaan op zoek naar spiralen in de natuur en leren ze over de geheimen van de gulden snede, de rij van Fibonacci, over het mystieke getal? (phi), en ontdekken zo de verborgen technieken in de natuur. Tot slot maken de leerlingen zelf spiralen. 46 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

49 DANS OOST WEST MULTIDISCIPLINAIR Het voormalig mobilisatiecomplex in Tilburg-Noord vormt het decor van dit dansproject. Het gebied is overgenomen door de natuur, maar enkele fragmentarische sporen van het verleden zijn er terug te vinden. Wat betekent de tijd van de Koude Oorlog in het heden? Is het mogelijk om deze belangrijke historische periode voelbaar te maken voor leerlingen, die ruim na deze periode geboren zijn? De leerlingen worden begeleid door de Oost-Duitse danseres, Ulrike Doszmann. Ulrike volgde haar dansopleiding in Hamburg en Tilburg. Sindsdien is zij werkzaam als danser en choreograaf. In haar lessen staat het ontwikkelen van een eigen bewegingstaal omtrent een specifiek thema centraal. De kinderen beginnen met een stevige fysieke opwarming, waarbij de leerlingen diverse danstechnische vaardigheden krijgen aangereikt. Daarna werken zij solo en in groepen aan een zelf gemaakt en ingestudeerd dansstuk. Aan het einde van de les presenteren de leerlingen hun stukken aan elkaar en wisselen ervaringen uit. Datum augustus, september, oktober, november, april, mei, juni, juli Duur 1 uur en 30 minuten Eerste les 120,--, aansluitende les 100,-- Plaats Op locatie Kosten 120,-- Extra dansdocente aanwezig. Exclusief vervoerskosten Aanbieder Het Groeilokaal Bestelcode 4861 Een locatie als het mobilisatiecomplex prikkelt de fantasie en het voorstellingsvermogen van de leerlingen en geeft meteen een sterke, haast theatrale setting mee. Velden met legers van kleine dennenbomen, voormalige toegangswegen die nu verstopt zijn onder een zachte laag mos, uitgestrekte grasvlaktes en geheimzinnige heuvels vormen al het decor voor een Koude Oorlog film. Door de sterk zintuiglijke en fysieke benadering van het thema wordt de creativiteit net zo gestimuleerd als het vermogen om historische gebeurtenissen in een andere en nieuwe context te plaatsen. DE OMGEVING ALS CANVAS MULTIDISCIPLINAIR Het landschap vormt het decor voor de actie van de kunstenaar. Land art-kunstenaars laten de invloed van mensen op de natuur zien. Zij werken met natuurlijke processen zoals eb, vloed, neerslag en wind. Niet alleen de ruimte, maar ook het element tijd speelt hierin een belangrijke rol. Door klimaatverandering zal in de toekomst de neerslag en zomerdroogte steeds meer merkbaar zijn. Hoe beschermen we ons tegen het water en welke nieuwe technieken zijn er? Welke maatregelingen kunnen we treffen tegen broeikaseffect? Hoe warm wordt het op aarde en wat zijn de gevolgen hiervan? Kunnen tropische planten en insecten overleven in het klimaat van de toekomst? Na een onderzoek en brainstorm met een mindmap, brengen de leerlingen mogelijke veranderingen en oplossingen in beeld. Datum augustus, september, oktober, november, april, mei, juni en juli Duur 1 uur in overleg Plaats Op locatie Kosten 60,-- per uur, exclusief materiaal- en vervoerskosten Aanbieder Het Groeilokaal Bestelcode 4859 Ook onnatuurlijke elementen kunnen worden gebruikt tijdens de les op locatie. Aan het eind van de workshops worden foto s van de kunstwerken gemaakt en onnatuurlijk materiaal opgeruimd. GOED FOUT! WORKSHOP MULTIDISCIPLINAIR (On)sportief gedrag uitvergroot. Langs de lijn en op het veld zien we allerlei gedrag dat bepaald niet sportief is! Kinderen kunnen in het heetst van de strijd soms flink te ver gaan. Maar hoe maak je dat op een leuke manier bespreekbaar? Dit kan met Goed fout!, een workshop voor in de gymzaal die drama en sport combineert. Duur 1 uur in de gymzaal Kosten 55,-- per uur per docent. Exclusief reiskosten 0,19 per km Aanbieder Eelt Bestelcode 4065 In deze theaterworkshop worden een aantal goed foute sportsituaties in de gymzaal nagespeeld en in scènes uitvergroot. De kinderen worden op een verrassende en grappige manier bewust van wat nog wel sportief is en wat niet meer. Ze kunnen meteen hun mening kwijt en laten zien hoe het wel moet. workshops 47

50 Duur In overleg Kosten 62,50 per uur inclusief btw, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder SNENS Bestelcode 4455 MUSICAL MULTIDISCIPLINAIR Maatwerk werkt: voor leerlingen én leraren. Vind jij dat ook? Dan moeten we echt eens praten! Samen bedenken we iets dat werkt. Een workshop of project dat past. Maatwerk dus. Een plan dat geknipt is voor Musical. Dat verbindt, verrast en verrijkt. Dat is de kunst. Onze kunst. Benieuwd naar voorbeelden uit de praktijk? Neem een kijkje op en maak, onder andere, kennis met Mini-Musical, Musical voor groep 8 en Performeren en Presenteren. Samen leggen we verbinding met: de belevingswereld en het niveau van de leerlingen binnen / buiten / naschoolse activiteiten thema s uit andere leergebieden, zoals taal en oriëntatie op jezelf doorgaande leerlijnen betrokkenheid van ouders zichtbaarheid in wijk, dorp of stad Of het nu gaat om een wekelijks terugkerende workshop, een multidisciplinair festival, een ludieke openingsact of een concept voor een doorgaande leerlijn: we stemmen samen met jou een workshop of project af op de doelgroep, het thema, het budget en moment. Het resultaat past. En werkt. Datum september, oktober, november, april, mei, juni, juli Duur 1 uur en 30 minuten Eerste les 120 euro, aansluitende les 100 euro Plaats In overleg Kosten 120,-- Extra drama docent aanwezig. Exclusief vervoerkosten Aanbieder Het Groeilokaal Bestelcode 6807 TEDDY TALKS MULTIDISCIPLINAIR Spreken in het openbaar. Kletsen kunnen ze allemaal. Toch blijft het live vertellen van een verhaal voor een groep spannend en eng. Toch wordt er steeds meer van de scholieren verwacht: van presentaties van projecten tot spreekbeurten. Fijn dus als ze daarin goede begeleiding krijgen. Tijdens deze workshop leren scholieren spreken en presenteren voor een groep. Met praktische tips, maar vooral ook door veel met elkaar te oefenen, leren ze de basis van het presenteren. Alle vragen komen aan bod: hoe sta je stevig? Waar laat je je handen? Hoe zorg je ervoor dat iedereen jou goed kan verstaan? En hoe houd je jouw verhaal boeiend, van begin tot eind? Onder begeleiding van een professioneel acteur krijgen de kinderen verschillende oefeningen gericht op zaken als ademhaling, ontspanning, houding, beweging, articulatie, concentratie, het omgaan met onzekerheid en de kracht van humor. Dit alles lekker buiten in de natuur. Los van het de vaste dagelijkse omgeving van het klaslokaal. Duur 2 tot 3 uur per groep Kosten 60,-- per uur, exclusief materiaal- en reiskosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 6219 LINKE SOEP DIE PLASTIC TROEP! MULTIDISCIPLINAIR We leven in het plastic tijdperk. Met grote hoeveelheden wordt plastic geproduceerd en met grote hoeveelheden wordt het weer weggegooid. Op straat komen we allerlei afval tegen. En dat afval belandt uiteindelijk allemaal in het milieu. Denk maar aan de plastic soep in onze mooie oceanen. In dit schoolbrede project willen we de leerlingen bewust maken van afval in het milieu. Door middel van een PowerPoint, aangepast op de verschillende leerjaren, beleven we een reis door het afval en de gevolgen voor de natuur. Het thema wordt in iedere groep vanuit verschillende invalshoeken beeldend belicht, zodat er uiteindelijk een overzichtstentoonstelling ontstaat over afval, gemaakt door de hele school en leerzaam voor de hele school! Interessante en actuele kunst, een verscheidenheid aan technieken en een diversiteit aan ideeën en resultaten. Afval wordt verheven tot bewust makende kunst! Weg met die troep, ik lust geen plastic soep! 48 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

51 AFRICAN MIX MULTIDISCIPLINAIR Een mix van Afrikaanse dans en djembé De djembé is een uit West-Afrika afkomstige trommel, die zittend of staand met de blote hand(en) wordt bespeeld. Terwijl de ene helft van de groep op traditionele djembés (met natuurvel en touwbespanning) enkele ritmes wordt aangeleerd, wordt de andere helft meegevoerd in de wereld van de Afrikaanse dans. Duur 1 uur en 15 minuten djembéworkshop en workshop Afrikaanse dans (tegelijkertijd): 45 minuten. Aansluitende gezamenlijke workshop: 30 minuten of bij Factorium Kosten 190,-- op eigen school, bij Factorium 150,-- Aanbieder Factorium Podiumkunsten, afdeling onderwijs Bestelcode 3965 Beide groepen komen uiteindelijk bij elkaar voor een gezamenlijke workshop, waarin een wisselwerking ontstaat tussen ritme en dans. Groepsgrootte djembé: maximaal 15 leerlingen BETONWORKSHOP - INSIDE THE BOX MULTIDISCIPLINAIR Deze workshop is een afgeslankte vorm van het project Architectuur & Wiskunde. Leerlingen ontwerpen een woning binnen een kubus van 14x14x14cm op schaal 1:50. Daarbij rekenen ze aan het volume dat ze uiteindelijk zelf in beton storten! De diverse ontwerpen uit de klas worden samengevoegd tot een stedelijk ensemble. Creativiteit, rekenvaardigheid en ruimtelijk inzicht worden aangesproken. Creativiteit in het ontwerpen van het object, rekening houdende met de beperkingen van het stedelijk geheel. Rekenvaardigheid in de omgang met volumes en goede verhoudingen van het betonmengsel. Ruimtelijk inzicht om (op z n kop) het inverse volume in de bekisting te kunnen relateren aan het betonnen eindresultaat. Duur 5 uur Kosten 345,-- excl. reis- en materiaalkosten Aanbieder Architectuurlessen Bestelcode 7337 BIOMIMICRY EN ARCHITECTUUR MULTIDISCIPLINAIR Architectuur versus natuur Biomimicry is de wetenschap en de kunst van het nabootsen van de beste biologische ideeën uit de natuur. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de eerste vliegtuigen, die zijn geïnspireerd op vogels. Of aan klittenband, dat is af gekeken van de klis (plant). En zo zijn er tal van andere voorbeelden waarbij de natuur als voorbeeld heeft gediend. Ook in de wereld van de architectuur wordt sinds jaar en dag inspiratie gehaald uit de natuur. Tijdens deze workshops, bestaande uit een theorie- en een praktijk gedeelte, worden hier veel voorbeelden van gegeven. De leerlingen gaan vervolgens zelf op zoek naar inspiratie in de natuur. Ze leren over de geheimen van de gulden snede, de rij van Fibonacci, over het mystieke getal? (phi) en ontdekken zo de verborgen technieken in de natuur. De leerlingen krijgen tijdens deze workshop de opdracht om een ontwerp voor een plaatsgebonden kunstwerk te maken, waarbij de drie thema s Biomimicry, Architectuur en Innovatie duidelijk naar voren dienen te komen. Duur 3 uur bestaande uit een theorieles en twee praktijk lessen en in de natuur. Kosten 120,-- 2 docenten. 1 architect en 1 beeldend kunstenaar. exclusief materiaalkosten. Aanbieder Het Groeilokaal Bestelcode 7545 CRIMESCENE MULTIDISCIPLINAIR Acteren voor de camera in een spannende thriller Tijdens deze dag is jouw school de filmset voor een spannende thriller. Een ontmoeting van maffiabazen in de kantine, een dramatisch incident in de toiletten of een mysterieuze indringer in de kelder. Op diverse locaties in en rond de school nemen we een korte filmscène op, waarin jij de rol speelt waar je altijd al van gedroomd hebt. De bad guy, de held of misschien het slachtoffer? Je maakt kennis met de kunst van het acteren voor de camera. Hoe speel je bepaalde emoties en hoe breng je die in beeld. Want ook camerawerk en regie zullen in deze workshop aan bod komen. Uiteraard leent het medium film zich ook uitstekend voor het verbeelden van allerlei thema s als pesten, diefstal, verliefdheid, spijbelen en nog veel meer. Duur 2 uur tot een hele dag afhankelijk van het gewenste doel of eindresultaat of op locatie van De Kwekerij Kosten 60,-- per uur + kosten apparatuur Aanbieder De Kwekerij Bestelcode 4425 workshops 49

52 Duur 1 uur en 30 minuten Kosten 200,-- Inclusief schminkpaletten, kwasten, spiegels, tissues Aanbieder Grimestudio Sandra Kuppens Bestelcode 4323 FANTASIE MAKE-UP MULTIDISCIPLINAIR Make your make-up In deze workshop worden de leerlingen n.a.v. een thema uitgedaagd om de bekende technieken van make-up en het grimeren op een andere manier te gebruiken. Er worden ontwerpen gemaakt en de leerlingen helpen elkaar bij het beschilderen. Bijvoorbeeld: eyedesign: oogmake-up op theatrale wijze. óf sieraden schilderen, met glitters en steentjes De leerlingen ontwerpen hun theatrale oogmake-up (een masker-achtige vorm) of we ontwerpen sieraden die later in de workshop op het lichaam geschilderd worden. Als grimeur / visagist gaan de leerlingen in tweetallen te werk: de ontwerpen worden op elkaars gezicht c.q. lichaam aangebracht. De workshopdocent brengt alle benodigde materialen mee. Duur 2 uur Kosten 225,-- Inclusief schminkpaletten, kwasten, spiegels, tissues Aanbieder Grimestudio Sandra Kuppens Bestelcode 4321 Duur 2 uur Plaats Op eigen school Kosten 120,-- Aanbieder Factorium Podiumkunsten, afdeling onderwijs Bestelcode 6117 Duur 1 uur en 30 minuten variabel tussen 1 uur en en 3 uur, ligt aan de vraag van de klant, het onderwerp enz. / voor de school Kosten 400,-- Dit is het start tarief waarvoor de Elektruck 1 dagdeel voor uw school staat. Hierin kunnen we maximaal 3 workshops van 1 uur verzorgen Aanbieder Elektruck Bestelcode 4591 FANTASIEGRIME MULTIDISCIPLINAIR Je lijf is het schildersdoek. In deze workshop worden de leerlingen n.a.v. een thema uitgedaagd om de bekende technieken van het grimeren op een andere manier te gebruiken. Er worden ontwerpen gemaakt en bij elkaar schilderen de leerlingen op het lichaam. Bijvoorbeeld: Tatoeage waar je naam en karakter in uitgebeeld worden. Ben ik dat? Beschilderen van handen en armen, om je achter te verstoppen. Dierfiguren schilderen op handen en armen en benen. Door de school eigen gekozen thema, uitwerking in overleg. De workshopdocent brengt alle benodigde materialen mee. FILMMUZIEK / SFEERMUZIEK MAKEN MULTIDISCIPLINAIR Je staat er misschien niet altijd bij stil, maar achter de spannendste, meest romantische of vrolijkste scènes van een film zit iets heel belangrijks: de muziek! Zonder de muziek zou de scène heel anders zijn. Tijdens deze workshop leren we hoe we de emotie van een scène kunnen versterken door de goede muziek eronder te zetten. En wat het doet als je de verkeerde muziek gebruikt. Ook gaan we zelf een film maken, waar we muziek onder gaan zetten. Groepsgrootte: max. 10 personen Benodigdheden: Digibord met aansluiting voor computer (met internet). Filmcamera met digitale geheugenkaart, plus een kaartlezer voor computer, zodat de film op de computer gelezen kan worden. HOORSPELEN, GEDICHTEN EN GELUIDSVERHALEN MULTIDISCIPLINAIR Deze workshop is een perfecte manier om reguliere lesonderwerpen op een andere manier onder de aandacht te brengen. In de Elektruck ga je onder professionele begeleiding aan de slag om met je eigen stem een verhaaltje of gedicht op te nemen en vervolgens te voorzien van achtergrond geluiden, geluidseffecten en passende sfeermuziek. De workshop sluit af met het gezamenlijk luisteren van deze resultaten, die na de workshop ook op onze website te downloaden en te beluisteren zijn. Deze workshop kan in overleg bij elk desgewenst onderwerp aansluiten. 50 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

53 MUSICAL- EN MULTIMIXPROJECTEN MULTIDISCIPLINAIR Waarom zou je kiezen voor een van de disciplines, als je ze allemaal tegelijkertijd kunt krijgen. Tijdens onze musical- en multimixprojecten halen we alles uit de kast voor een onvergetelijke totaalbelevenis: alle zintuigen worden geprikkeld, alle leerlingen kunnen er hun ei in kwijt! Een paar praktijkvoorbeelden: musical groep 8 - Show jouw talent - schoolfestival - De dag van je leven. Deze praktijkvoorbeelden kunnen toegespitst zijn op het proces, of werken juist toe naar een presentatie. De musical- en multimixprojecten kunnen voor meerdere doelen worden ingezet, bijvoorbeeld: ontwikkelen van fantasie en creativiteit; vergroten van de individuele uitdrukkingsvaardigheid in taal, spel en beweging; vergroten van het concentratievermogen; bevorderen van zelfvertrouwen en het vertrouwen in anderen; leren samenwerken. TALENTBOOSTER MULTIDISCIPLINAIR Als spreker en trainer is Gaffar inzetbaar voor het onderwijs. In zijn presentatie vertelt hij over zijn levenservaringen, letterlijk van vallen tot opstaan. Centraal hierin staan thema s als persoonlijke ontwikkeling, passie, intrinsieke motivatie en grenzen verleggen. Gaffar ging van bureau Halt naar o.a. LA, Seoul, Parijs, Marrakesh, Stockholm, New York en nog veel meer mooie plekken in de wereld voor zijn uit de hand gelopen hobby en kreeg daarvoor ook nog eens betaald. Samen met zijn crew Hustlekidz, die ook nog eens finalist eerste seizoen Hollands Got Talent was, werden zij na vele jaren training en inzet Nederlands Kampioen Breakdance. Daarna ontvangen zij uitnodigingen uit heel de wereld voor battles en jureren. Gaffar treedt op met grote artiesten zoals DJ Afrojack en Rita Ora, maar ook voor verschillende (tv-)shows wereldwijd. In de afgelopen 10 jaar heeft hij het voorrecht gehad om aan duizenden leerlingen wereldwijd breakdance- en lifestylevoedingsworkshops te kunnen geven. Duur 1 uur minuten minimaal; exacte duur in overleg Plaats Bij De Zuivelfabriek of op school Kosten 62,50 per uur incl. BTW, excl. reis- en materiaalkosten Aanbieder Zuivelfabriek Bestelcode 4479 Duur 45 minuten TIP: Vul presentatie aan met 60 min. Educatieve Breakdance Workshop ronde Kosten 75,-- In overleg aanvullend 50,-- per Educatieve Breakdance Workshop ronde Aanbieder Gaffar Binda Entertainment Educatie Bestelcode 6119 Waarom gestart als inspirerende spreker & trainer? Tijdens zijn lessen nam hij bijzondere ontwikkelingen waar. Jongeren bloeien op en leren en ontwikkelen veel onbewuste vaardigheden. Iets dat heel herkenbaar is voor Gaffar. Hij is een positief voorbeeld voor jongeren en heeft bewuste invloed op hun leefwereld. In oktober 2014 heeft hij zijn Bachelor of Social Work mogen ontvangen en met plezier gewerkt aan zijn afstudeeronderzoek Have a break, have a talent. Nu deelt hij zijn ervaring en kennis met jongeren zodat zij ook kunnen ervaren dat eerlijke kansen mogelijk zijn door inspiratie en motivatie. Gaffar vertelt open over zijn ervaringen als sporter / kunstenaar met moeilijke tijden en achtergronden. Indrukwekkend is zijn verhaal over het omgaan met tegenslagen en doorzettingsvermogen. Motivatie en focus zijn hierbij zijn sleutelwoorden. Naast presentaties geeft Gaffar ook diverse trainingen en educatieve breakdance workshops waarbij hij een link maakt naar zijn breakdance carrière. workshops 51

54 Duur 3 uur 3 uur Kosten 60,-- per uur, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 3875 Duur 1 uur en 30 minuten Kosten 195,-- / volgende workshop op één dag 125,--. Inclusief schminkpaletten, kwasten, spiegels, tissues. De workshopdocent brengt alle benodigde materialen mee Aanbieder Grimestudio Sandra Kuppens Bestelcode 4329, Docenten Duur 2 uur Kosten 145,-- per 15 leerlingen. Prijs is excl. reiskostenvergoeding Aanbieder Architectuurlessen Bestelcode 4951, Docenten Duur 2 uur en 30 minuten of cursus 4 x 150 minuten Kosten 250,-- inclusief spiegels en alle grimematerialen Aanbieder Grimestudio Sandra Kuppens Bestelcode 4317 WIJS MET MEDIA MULTIDISCIPLINAIR We worden door de media overspoeld met zeer uiteenlopende boodschappen, maar aan het kritisch leren interpreteren daarvan ontbreekt het vaak. Behalve amusement (dat al iets doet met ons gemoed), zijn veel boodschappen er om ons tot een bepaald gedrag of een denkwijze aan te zetten, denk aan reclames. Maar ook het journaal geeft ons een beeld van de wereld dat niet per sé met de werkelijkheid overeenkomt. Wat is het verschil tussen informeren en manipuleren? Met een oud en simpel filmisch middel als montage kun je dingen al in een andere context plaatsen en de werkelijkheid beïnvloeden. Door middel van Photoshop worden modellen mooier gemaakt dan ze zijn. Met muziek wordt een gemoedsbepalende sfeer neergezet. Zo zijn er legio technieken. In hoeverre zijn leerlingen zich van deze technieken bewust? Wat is de invloed van nieuwe media zoals Internet, Facebook, Twitter en mobieltjes? Deze workshop combineert een stuk theorie over invloed en geschiedenis van de diverse media (met duidelijke voorbeelden van mediatechnieken met behulp van het digibord en YouTube) met een doe-opdracht die de leerlingen bewuster maakt van de impact die de media op hen kunnen hebben. Kan ook als training voor leerkrachten worden aangeboden. WONDEN MAKEN, NET ECHT MULTIDISCIPLINAIR Net als in de film. Stoere workshop want we maken, o.a. snijwonden en schotwonden, blauw oog of flinke bult. De afwerking met filmbloed maakt het nog spannender. De leerlingen leren om te gaan met de special-effect materialen en technieken vanuit de film make-up. We maken stap voor stap een snijwond en in het tweede deel van de workshop kunnen de eigen ideeën uitgevoerd worden onder begeleiding van een ervaren grimeur. Na afloop wordt het resultaat op foto vastgelegd. CONSTRUEREN MET BAMBOE MULTIDISCIPLINAIR Groots bouwen wordt pas moeilijk als het stabiel moet zijn. In samenwerkingsverband doen de leerlingen onderzoek naar het realiseren van een stabiele constructie van bamboe. In groepen van vier starten ze met het spelen met diverse ruimtelijke figuren, om vervolgens een constructie op te zetten en deze efficiënt uit te breiden. THEATERGRIME MULTIDISCIPLINAIR Kruip in de huid van... De les start met een korte uitleg over materialen en technieken en een demonstratie, daarna gaan de leerlingen het grimeren oefenen op elkaars gezicht. Het typetje is pas helemaal áf als een bijpassende pruik is opgezet. Er wordt gewerkt rondom de volgende vier thema s: theater make-up algemeen, rekening houdend met belichting en zaal bij dans, zang, toneel; karakterverandering maken: oud maken, zwerver en wonden maken; metamorfose naar historisch figuur zoals Quasimodo / Dickens, daarbij plakken we baard / snor; metamorfose naar fantasiefiguur: heks, elfje of trol. 52 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS De verschillende lessen worden als workshop gegeven, als onderdeel van een themadag / week, feest of theatervoorstelling. Bijvoorbeeld: uitbeelden van een schilderij (De Nachtwacht, De Aardappeleters). Ook geschikt voor leerkrachten. Een cursus omvat vier bijeenkomsten van 2,5 uur, waarin de basisvaardigheden van het grimeren aan bod komen.

55 MUZIEK HET LEVENDE DRUMSTEL MUZIEK Bespeel het grootste drumstel waar je zelf onderdeel van uitmaakt. Ooit wel eens meerdere hihats, bassdrums, floortommen en snaredrums bij elkaar gezien? In deze workshop gaan we dit drumstel formeren en een popritme leren spelen via appels en peren! Maximaal aantal leerlingen: een klas per docent. Graag bij aankomst een aantal leerlingen om de instrumenten mee uit te laden. Voor iedere leerling is er een stoel aanwezig. De stoelen staan samen in een halve cirkel. Leerkracht aanwezig voor assistentie, uitdelen instrumenten. In de regel arriveert de docent een uur voor aanvang om alles rustig te kunnen opbouwen. HET SLAGWERKORKEST MUZIEK Samen muziek maken onder leiding van een dirigent slagwerk. Als je in een groot orkest speelt, speel je in secties van instrumentgroepen o.l.v. een dirigent. Het slagwerkorkest is ook een orkest. Het heeft alleen maar slagwerkinstrumenten tot zijn beschikking. In deze workshop leren de kinderen samen te werken onder leiding van de dirigent met hun verschillende secties. Maximaal aantal leerlingen:een klas per docent. Graag bij aankomst een aantal leerlingen om de instrumenten mee uit te laden. Voor iedere leerling is er een stoel aanwezig. De stoelen staan samen in een halve cirkel. Leerkracht aanwezig voor assistentie, uitdelen instrumenten. In de regel arriveert de docent een uur voor aanvang om alles rustig te kunnen opbouwen. Duur 1 uur Kosten 75,-- Voor meerdere workshops op dezelfde dag geldt het tarief van 65,-- per workshop Aanbieder Esde Bestelcode 4231 Duur 1 uur Kosten 75,-- Voor meerdere workshops op dezelfde dag geldt het tarief van 65,-- per workshop Aanbieder Esde Bestelcode 4225 RAPPENDE RITMES MUZIEK Schrijf een rap en leer het ritme al spelenderwijs. De leerlingen leren het ritme van de Rap spelen. Voorafgaand aan de les hebben ze via de bijbehorende lesbrief gezamenlijk de tekst van de rap gemaakt. Iedere leerling leert ook hier weer de verschillende partijen op de verschillende slaginstrumenten die samen het ritme vormen. Maximaal aantal leerlingen: een klas per docent. Graag bij aankomst een aantal leerlingen om de instrumenten mee uit te laden. Voor iedere leerling is er een stoel aanwezig. De stoelen staan samen in een halve cirkel. Leerkracht aanwezig voor assistentie, uitdelen instrumenten e.d. In de regel arriveert de docent een uur voor aanvang om alles rustig te kunnen opbouwen. Duur 1 uur Kosten 75,-- Voor meerdere workshops op dezelfde dag geldt het tarief van 65,-- per workshop Aanbieder Esde Bestelcode 4253 SPEL(EN SPELEN) MUZIEK Behendig zijn voor een ritmisch spelfestijn. De leerlingen worden uitgedaagd om in competitie via appels en peren (via het welbekende fruitsysteem) hun eigen ritmische drumopstelling te laten horen. Maximaal aantal leerlingen: een klas per docent. Graag bij aankomst een aantal leerlingen om de instrumenten mee uit te laden. Voor iedere leerling is er een stoel aanwezig. De stoelen staan samen in een halve cirkel. Leerkracht aanwezig voor assistentie, uitdelen instrumenten e.d. In de regel arriveert de docent een uur voor aanvang om alles rustig te kunnen opbouwen. Duur 1 uur Kosten 75,-- Voor meerdere workshops op dezelfde dag geldt het tarief van 65,-- per workshop Aanbieder Esde Bestelcode 4223 workshops 53

56 Duur in overleg 45 min of 1 uur Plaats Op eigen school of bij Factorium Kosten 85,-- op eigen school: 85,-- / 100,-- voor de eerste workshop van 45 min / 1 uur, 45,-- / 60,-- voor elke volgende workshop / bij Factorium: 45,-- / 60,-- voor de eerste en elke volgende workshop Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 3979 Duur in overleg 45 minuten of 1 uur of bij Factorium Kosten 85,-- op eigen school 45,-- / 100,-- voor de eerste workshop van 45 minuten / 1 uur, 45,-- / 60,-- voor elke volgende workshop. Bij Factorium: 45,-- / 60,-- voor de eerste en elke volgende workshop Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 3983 Duur 1 uur en 15 minuten per workshop. Presentatie in aula of speelzaal. Kosten 6,25 per leerling voor 3 workshops. Aanbieder Philharmonie Zuid Nederland Bestelcode 4083 Duur po: in overleg 45 min of 1 uur / vo: 1 uur of bij Factorium Kosten Op eigen school: 85,-- / 100,-- voor de eerste workshop van 45 min / 1 uur, 45,-- / 60,-- voor elke volgende workshop / bij Factorium: 45,-- / 60,-- voor de eerste en elke volgende workshop Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 4001 Duur 2 uur Plaats Op eigen school Kosten 120,-- Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 6109 BRAZILIAANSE PERCUSSIE De leerlingen ervaren, door het zelf spelen op typisch Braziliaanse percussieinstrumenten, de feestelijke, opzwepende muziek uit Brazilië. Ze maken zich enkele Braziliaanse ritmes eigen, die elkaar aanvullen tot één geheel. Een spetterende workshop die de leerlingen niet snel zullen vergeten. Groepsgrootte: maximaal 15 leerlingen per groep CAJON MUZIEK MUZIEK De cajon (Spaans woord voor kist) komt oorspronkelijk uit Peru, waar dit instrument veel wordt gebruikt als begeleidingsinstrument bij het dansen. Tegenwoordig wordt de cajon ook veel in de popmuziek gebruikt. De cajon heeft aan één kant een ronde opening en aan één kant een dunne, houten slagplaat. Achter deze slagplaat zijn verschillende metalen onderdelen gemonteerd, zoals snaren en belletjes, waardoor het instrument klinkt als een drumstel. De bespeler zit óp de cajon. In deze workshop beginnen we met een aantal basisslagen. Vervolgens wordt een (pop-)ritme aangeleerd, dat uit verschillende partijen bestaat, die tegelijk worden gespeeld. Goed naar elkaar luisteren en samenwerken zijn hiervoor belangrijk. Daarnaast is er ruimte voor experimenteren en improviseren, zodat de leerlingen de mogelijkheden ontdekken van dit voor velen onbekende instrument. Groepsgrootte: maximaal 15 leerlingen per groep COMPONEREN IN DE KLAS MUZIEK In de workshop Componeren in de klas maken leerlingen samen met een musicus van philharmonie zuidnederland een klankstuk op basis van een verhaal of een thema. Via muzikale oefeningen onderzoeken ze de klankkleuren van instrumenten die musici of zijzelf hebben meegebracht. Soms kun je een instrument heel anders laten klinken dan je op de muziekles leert. De workshopleider speelt zelf mee en zorgt ervoor dat uit alle goede ideeën die de leerlingen aandragen een samenhangend klankstuk ontstaat. Bij samen muziek maken is goed samenwerken essentieel. Leerlingen leren hoe dat in een orkest gaat. Zij brengen de eigengemaakte compositie ten gehore op school, soms voor ouders. Ze ondervinden daarbij dat het hun gezamenlijke verantwoordelijkheid is om de compositie goed uit te voeren. Componeren in de klas biedt ruimte voor maatwerk en is eventueel te combineren met een repetitiebezoek in Eindhoven of Maastricht. DJEMBé MUZIEK De djembé is een trommel uit West Afrika, die met de blote hand wordt bespeeld. Het accent in de workshop ligt op het samen muziek maken. Je zult er versteld van staan, hoe snel je samen een compleet muziekstuk speelt. Groepsgrootte: maximaal 15 leerlingen EIGEN LOOPS CREëREN IN GARAGEBAND / AUDACITY MUZIEK Iedereen luistert muziek. Of je het nu op de achtergrond in de supermarkt hoort, op de radio, of bij een concert van je favoriete band. Tijdens deze workshop gaan we leren hoe je je eigen nummer kunt schrijven door zelf kleine stukjes muziek op te nemen en ze achter elkaar te plakken. Groepsgrootte: max. 15 personen Benodigdheden: 5 ipads / Apple computers met GarageBand. Digibord met aansluiting vanuit ipad. 54 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

57 HIPHOP FACTORY - RAP MUZIEK Rap is niet meer weg te denken uit onze maatschappij. Tijdens de workshop krijgen de leerlingen uitleg over de ontstaansgeschiedenis van rap. Daarna gaan de leerlingen, begeleid door de rapper / docent, hun eigen rap schrijven. Rap is een leuke manier om leerlingen bezig te laten zijn met taal en literatuur. Er zijn diverse mogelijkheden, die we graag met u bespreken. IPADS IN CONCERT - BEATS & BEYOND MUZIEK Voor leerlingen een laagdrempelige manier om de creatieve mogelijkheden van hun ipad te ontdekken. De leerlingen gaan zowel individueel als in groepsverband aan de slag met hun ipad en de app Figure. Met deze app zijn de leerlingen in staat om binnen zeer korte tijd hun eigen dancemuziek te maken, hun eigen beats te creëren of als team samen te werken en een band te vormen. Vervolgens kunnen zij als DJ aan de slag gaan met hun zelf geproduceerde muziek. Doelgroep: havo/vwo klas 1 t/m 4 Groepsgrootte: max. 15 leerlingen per workshop Benodigdheden: ipad, iphone of ipod Touch met als besturingssysteem minimaal ios 8.0 of hoger. Andere tablets of Smartphones zijn niet compatible met de app Figure. (De app Figure is gemaakt door Propellerhead Software AB.) JOIN THE BEAT MUZIEK Join the Beat nodigt leerlingen uit om mee te doen met de Beat van philharmonie zuidnederland. Musici en leerlingen werken samen aan een eigen, unieke beat in een interactieve workshop die de verbeelding prikkelt en klanken en instrumenten verkent. In het voorbereidende lesmateriaal leren leerlingen de basisbeat en oefenen ze ritmische vaardigheden. Tijdens de workshop werken de leerlingen in kleine groepjes onder begeleiding van een musicus aan hun eigen klanken en ritmes. In de laatste fase worden alle puzzelstukjes samengevoegd voor een heuse uitvoering van hun Beat. MAAK JE EIGEN RINGTONE IN DE ELEKTRUCK MUZIEK Iedereen heeft tegenwoordig een telefoon. Maar al die saaie en vaak dezelfde ringtones zijn natuurlijk maar suf. In de Elektruck maak je je eigen ringtone. Zo heb je een super originele ringtone die niemand anders heeft, die je meteen herkent en die helemaal bij jou past. Het zou natuurlijk ook je geluid kunnen zijn wat je als wekker gebruikt of voor als een speciaal persoon je belt... In de Elektruck (een oude stadsbus die naar de school toe komt rijden) leer je hoe je dit zelf kunt doen. Je leert hoe je je eigen stem opneemt en deze mixt met bestaande samples, delen van muziekjes die je leuk vindt en hoe je dit alles kunt bewerken met effecten en dergelijke. Aan een ringtone zitten geen eisen, behalve dat hij niet te lang moet duren, dus alles kan, alles mag en niets is te gek. Door de goede introductie en begeleiding zijn de deelnemers binnen 10 minuten zelf aan hun eigen ringtone aan het werk. De workshop sluit af met het gezamenlijk luisteren van deze resultaten, die na de workshop ook op onze website te downloaden zijn. Zodoende kunnen ze ook daadwerkelijk als ringtone gebruikt worden. Duur 1 uur Losse workshops en trajecten mogelijk Kosten 60,-- Aanbieder Hiphopfactory Bestelcode 6537 Duur 1 uur Plaats Op eigen school Kosten 60,-- Aanbieder Factorium Podiumkunsten, afdeling onderwijs Bestelcode 6005 Duur 1 uur en 40 minuten Kosten 6,25 per leerling Aanbieder Philharmonie Zuid Nederland Bestelcode 5671 Duur 50 minuten minimaal 50 minuten en maximaal 90 minuten / voor de school Kosten 400,-- Aanbieder Elektruck Bestelcode 4589 workshops 55

58 Duur 1 uur Plaats Op eigen school of bij Factorium Kosten 60,-- Aanbieder Factorium Podiumkunsten, afdeling onderwijs Bestelcode 3911 Duur 1 uur minuten minimaal: tijd in overleg Kosten 62,50 per uur inclusief btw, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder SNENS Bestelcode 4449 MUSICAL SINGING MUZIEK Musical is hot. Zang, dans en drama zijn de drie elementen die de musical haar unieke karakter geven. De zang geeft het verhaal veel zeggingskracht. In het algemeen stoelt musical singing op pittige koren en gepassioneerde duetten. West Side Story is hiervan een klassiek voorbeeld. Annie, Les Misérables en Sister Act zijn meer recente musicals waarin de zang een onmisbare rol speelt. Beleef zelf het plezier in het zingen van één of meer nummers uit bekende en minder bekende musicals. Deze workshop is uitstekend te combineren met de workshop Musicaldance (zie onder dans). MUZIEK EN GELUID MUZIEK Maatwerk werkt: voor leerlingen én leraren. Vind jij dat ook? Dan moeten we echt eens praten! Samen bedenken we iets dat werkt. Een workshop of project dat past. Maatwerk dus. Een plan dat geknipt is voor Muziek en Geluid. Dat verbindt, verrast en verrijkt. Dat is de kunst. Onze kunst. Benieuwd naar voorbeelden uit de praktijk? Neem een kijkje op en maak, onder andere, kennis met MuziekMakers, een hoorspel, gitaarles en Body Percussion. Samen leggen we verbinding met: de belevingswereld en het niveau van de leerlingen binnen / buiten / naschoolse activiteiten thema s uit andere leergebieden, zoals taal en oriëntatie op jezelf doorgaande leerlijnen betrokkenheid van ouders zichtbaarheid in wijk, dorp of stad Of het nu gaat om een wekelijks terugkerende workshop, een multidisciplinair festival, een ludieke openingsact of een concept voor een doorgaande leerlijn: we stemmen samen met jou een workshop of project af op de doelgroep, het thema, het budget en moment. Het resultaat past. En werkt. Duur 1 uur minuten minimaal; exacte duur in overleg Plaats Bij De Zuivelfabriek of op school Kosten 62,50 per uur incl. BTW, excl. reis- en materiaalkosten Aanbieder Zuivelfabriek Bestelcode 4481 MUZIEKWORKSHOPS EN -PROJECTEN MUZIEK Een echte muzikant komt met zijn instrument op z n rug en een versterker in zijn hand het lokaal binnen en laat de leerlingen ervaren welke rollen zijn instrument in verschillende muziekstijlen, van klassiek tot hedendaagse popmuziek, kan hebben. Natuurlijk komt het zelf spelen zelf ook aan bod. Een leuke, leerzame en muzikale workshop, waar samen muziek maken, luisteren en eigen creativiteit centraal staan. Een paar praktijkvoorbeelden zijn: body percussion - drumbeats - met muziek de wereld rond - zang - kennismaking met instrumenten. Deze praktijkvoorbeelden kunnen een eenmalige muziekworkshop zijn waarbij vooral kennismaken, plezier en ontspanning centraal staan of een serie van workshops die toewerkt naar een presentatie; desgewenst binnen een thema. De muziekworkshops en projecten kunnen voor meerdere doelen worden ingezet, bijvoorbeeld: ontwikkelen van een doorgaande leerlijn muziek; vergroten van het concentratie vermogen; leren samenwerken. 56 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

59 RAPWORKSHOPS MUZIEK Rap is niet meer weg te denken uit onze maatschappij. Tijdens de workshop krijgen de leerlingen uitleg over de ontstaansgeschiedenis van rap. Daarna gaan de leerlingen, begeleid door de rapper / docent, zelf aan de slag. Er zijn diverse mogelijkheden. Zo kunt u kiezen voor: een losse kennismakingsworkshop van 1 uur; een workshop van tenminste 1,5 uur, die afgesloten kan worden met een presentatie of opname; een serie workshops, waarin dieper op de materie ingegaan kan worden. Een gezamenlijk project van Factorium en de Hiphop Factory Duur 1 uur vanaf 1 uur of Factorium Kosten 60,-- vanaf 60,-- Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 3947 RE-MIXEN IN DE ELEKTRUCK MUZIEK Ervaar en leer hoe echte DJ s en producers muziek maken in hun muziek studio! Ga zelf aan de slag met bekende en minder bekende muziek. Knip de beat uit het ene lied. Zing zelf het refrein van een ander lied in en mix deze vervolgens samen. Gebruik het midi-keyboard om zelf elk denkbare instrument in te spelen en direct in je nummer op te nemen. Alles wat in een professionele studio aanwezig is heb je in de Elektruck ook tot je beschikking. Een midi-keyboard, Een microfoon, instrument loops, losse samples, complete nummers. Door de duidelijke introductie en begeleiding ben je binnen 10 minuten zelf aan het mixen. De resultaten worden aan het eind van de workshop gezamenlijk beluisterd en kunnen naderhand gedownload worden op onze website. RONDLEIDING 013 MUZIEK Een kijkje in de wereld van 013, zowel voor als achter de schermen: het is mogelijk om met de klas (of klassen) 013 Poppodium te bezoeken. Een rondleiding maakt altijd onderdeel uit van uw bezoek, maar is eventueel modulair aan te vullen met andere onderdelen. De leerlingen komen langs alle zalen, staan als artiest op het podium, maar ook achter het podium en bezoeken kantoren, de keuken en de kleedkamers. Tijdens de rondleiding wordt de groep begeleid door iemand die allerlei leuke wetenswaardigheden over 013 weet te vertellen. Duur 50 minuten Tijdsduur is gemakkelijk aan te passen aan de wens van de aanvrager; variërend van 50 tot 100 minuten / voor de school Kosten 400,-- voor 1 dagdeel. Daarin kunnen we maximaal 3 workshops verzorgen Aanbieder Elektruck Bestelcode 4583 Duur 1 uur - Maximaal aantal deelnemers: 20 personen Plaats 013 Poppodium Tilburg Kosten 57,-- Aanbieder Poppodium 013 Bestelcode 4125 WERKEN MET LOOPS UIT GARAGEBAND MUZIEK Het muziek maken van tegenwoordig hoeft niet zo moeilijk meer te zijn: wat samples, een paar kant-en-klare loops achter elkaar plakken en klaar is Kees. Tijdens deze workshop ontdek je hoeveel je kunt doen met verschillende loops. Van drums en percussie tot gitaar en viool, alles komt voorbij. groepsgrootte: max. 15 personen Benodigdheden: 5 ipads/apple computers met GarageBand, of Windows computers met Mixcraft (wordt door de docent geïnstalleerd voorafgaand aan de workshop). Eventueel een digibord met aansluiting vanuit ipad of computer. Duur 1 uur en 30 minuten Plaats Op eigen school Kosten 150,-- eerste workshop, tweede en volgende workshops: 90,-- Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 6097 YOUR OWN VOICE! MUZIEK Zingen is populairder dan ooit. Dat bewijzen de veelbekeken tv-programma s, waarin gezocht wordt naar nieuw zangtalent. Zingen is gezond, zo is uit onderzoek gebleken. Het is goed voor je longen, je hart en je humeur. Het helpt tegen stress en verhoogt de weerstand. Samen zingen bevordert de sociaal-emotionele ontwikkeling, leert de kinderen samen te werken en te luisteren naar elkaar. Maar bovenal is zingen, samen met anderen, ontzettend leuk om te doen. Doe daarom mee aan deze zangworkshop en zing, samen met je klasgenoten, de (pop-)sterren van de hemel. Zingen - gewoon doen. Duur 1 uur of bij Factorium Kosten 60,-- Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 4091 workshops 57

60 , Docenten Duur 1 uur en 30 minuten 90 tot 120 wordt geadviseerd Kosten 50,-- plus 50,-- starttarief voor het afmixxen van het rapnummer Aanbieder Thomas van Vliet Expressie Bestelcode 6775 RAPWORKSHOP - NEEM JE EIGEN RAPNUMMER OP MUZIEK De hele klas leert rappen. We beginnen met een spetterend optreden in de klas door de docent zelf, uitleg over het ontstaan van hip-hop en natuurlijk lekker mee bouncen op swingende muziek. Helemaal van deze tijd dus. De workshops worden met veel humor gebracht en de boodschap is luid en duidelijk: iedereen kan rappen. Er wordt een gezamenlijk onderwerp gekozen en de klas gaat onder begeleiding aan de slag om zelf een echt rap nummer te maken. Als er genoeg is geoefend is wordt dit nummer opgenomen, als een echte mp3! De klas maakt dus hun eigen rap nummer, het eindresultaat is altijd tastbaar en zal aan het eind van de workshops klassikaal ten gehore worden gebracht. Groep Bovenbouw Duur 1 uur en 10 minuten Plaats op eigen school of bij Factorium Kosten bij Factorium: 60, -- per uur. Op de eigen school: 100, -- voor het eerste uur, elk volgend uur 60, -- (d.i. excl. 5% eigen bijdrage CJP bij betaling via weborder) Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 3959 WERELDRITMES MUZIEK Veel muziek uit West-Afrika, Zuid-Amerika en het Caribisch gebied heeft een polyritmisch karakter. Onder polyritmiek wordt verstaan: het gebruiken van meerdere ritmes tegelijkertijd. Omdat zulke ritmes relatief onbekend zijn voor onze westerse oren, is het voor de leerlingen een uitdaging deze goed te kunnen spelen. Bij deze workshop wordt gebruik gemaakt van diverse percussie-instrumenten, zoals conga s, djembé s en andere Afrikaanse trommels. Deze instrumenten hebben alle een andere klank. Door op de verschillende instrumenten verschillende ritmische accenten te geven ontstaat een ritmische melodie die we polyritmiek noemen. De technische aspecten van het bespelen van de instrumenten is bij deze workshop van ondergeschikt belang; het gaat hier vooral om het krijgen van inzicht in de ritmische structuur, die de basis vormt van veel etnische muziek. Dit wordt onder andere bereikt door de leerlingen mee te laten tellen en goed naar elkaar te laten luisteren. Daarnaast is deze workshop een muziekbeleving die anders is dan men gewend is en die het muzikale referentiekader van de deelnemers kan vergroten. Doelgroep: bovenbouw havo en vwo Groepsgrootte: maximaal 15 leerlingen nieuwe media Duur 1 uur minuten minimaal: tijd in overleg Kosten 62,50 per uur inclusief btw, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder SNENS Bestelcode 4453 NIEUWE MEDIA NIEUWE MEDIA Maatwerk werkt: voor leerlingen én leraren. Vind jij dat ook? Dan moeten we echt eens praten! Samen bedenken we iets dat werkt. Een workshop of project dat past. Maatwerk dus. Een plan dat geknipt is voor Nieuwe Media. Dat verbindt, verrast en verrijkt. Dat is de kunst. Onze kunst. Benieuwd naar voorbeelden uit de praktijk? Neem een kijkje op en maak, onder andere, kennis met MovieMasters, Stopmotion en Ik Pik Dit Niet Meer. Samen leggen we verbinding met: de belevingswereld en het niveau van de leerlingen binnen / buiten / naschoolse activiteiten thema s uit andere leergebieden, zoals taal en oriëntatie op jezelf doorgaande leerlijnen betrokkenheid van ouders zichtbaarheid in wijk, dorp of stad 58 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS Of het nu gaat om een wekelijks terugkerende workshop, een multidisciplinair festival, een ludieke openingsact of een concept voor een doorgaande leerlijn: we stemmen samen met jou een workshop of project af op de doelgroep, het thema, het budget en moment. Het resultaat past. En werkt.

61 techniek INVENTED BY LIVIA TECHNIEK Bij Invented by Livia bekijken de leerlingen de gelijknamige speelfilm over het pubermeisje Livia die een bijzondere fiets voor haar gehandicapte broer ontwerpt. Daarna gaan ze actief aan de slag. Ze bouwen de speciale fiets van Livia en testen deze op een parcours. Ze ontdekken hoe je met een sensor de fiets kunt besturen en bouwen de sensor na. Het resultaat nemen ze mee naar huis. Duur 3 uur 3 uur op locatie, optioneel vrij te besteden tijd voor lesbrief op school Plaats De Ontdekfabriek Kosten 12,50 Prijs per leerling incl. materialen. Voor reservering en koffie/thee begeleiders 25,-- per groep. Aanbieder de Ontdekfabriek Bestelcode 5511 Op school kunnen ze zich met behulp van een speciale lesbrief verder verdiepen in het onderwerp door zelf producten te ontwerpen. Deze vakoverstijgende lesbrief kan worden uitgevoerd bij de kunstzinnige en technische vakken of in het kader van een profielkeuze project. Met Invented by Livia ontdekken uw leerlingen de belangrijke rol van innovatie en techniek voor de samenleving en, of ze daar zelf affiniteit mee hebben. workshops 59

62 projecten beeldend Duur In overleg, afhankelijk van de wensen van de school Kosten 60,-- per kunstenaar, per uur, exclusief materiaal- en reiskosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 7351 MET ZO N PRACHTIGE WAND, HAAL JE DE KRANT! Jullie visie, jullie motto, jullie naam en zijn betekenis in beeld, Als mooie schildering over de buitenmuren verdeeld. Laat zien, als school, waar je voor staat, Ook aan de buitenkant, zodat het niemand ontgaat. Een opvallende muur op jullie pand, Wordt omgetoverd tot een prachtige wand. Een schildering rechtstreeks op de muur of op panelen, Uniek voor jullie school en niet één zoals zovelen. Duur 4 uur vanaf Kosten 295,-- Prijs is excl. reis- en materiaalkosten Aanbieder Architectuurlessen Bestelcode 4953 Duur 12 uur vanaf Kosten 675,-- Prijs is excl. reis- en materiaalkosten Aanbieder Architectuurlessen Bestelcode 4957 Duur In overleg Kosten 60,-- per uur; exclusief materiaalkosten Aanbieder (saar)⁰ Bestelcode 4567 ARCHITECTUUR & BEZINNING Na een inleiding over architectuur en behandeling van de vraag wat is bezinning? gaan de leerlingen in tweetallen het ontwerpproces ervaren. Ze gaan conceptueel aan de slag met een zelf gedefinieerde bezinningsbehoefte die ze met plasticine klei ruimtelijk vertalen in een ontwerp. Afhankelijk van de lengte van het project is het mogelijk om dit schetsontwerp gedetailleerder uit te werken. Tot slot presenteren de leerlingen hun ontwerp aan elkaar. ARCHITECTUUR & SLIM WONEN In dit project werken de leerlingen in groepjes van vier aan het ontwerpen van een woontoren. Ze starten individueel om hun woonbehoefte te bepalen, om daarna in duo s een compacte woning te ontwerpen in maquette en bouwkundige tekeningen. Uiteindelijk komen diverse ontwerpen en ideeën bijeen, die leiden tot interessant ontwerpdiscussies. Het project wordt gepresenteerd met behulp van maquettes en digitaal vervaardigde tekeningen. CREATIEVE WORKSHOPS EN PROJECTEN OP MAAT Voor ieder thema een passende workshop of creatief project. (saar) zorgt voor maatwerk. Bestaande workshops kunnen aangepast worden aan de specifieke wensen, eisen en thema s die de school heeft. Een wekelijks terugkerende workshop of een totaal nieuw & ander idee dan je tot nu toe bent tegengekomen? (saar) denkt met de school mee over nieuwe workshops, projecten en uitingen van creativiteit. 60 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

63 DE RUIMTE IN MET KUNST! BLIJVENDE KUNSTWERKEN Zet de uitstraling van uw school kracht bij door middel van een ruimtelijk kunstwerk. Versterk het karakter van de school door mooie en leuke elementen op het schoolplein of geef de entree extra aandacht. Beschilderde betonnen banken, een groot beeld, een pad met gekleurde paaltjes, een kleurrijke zandbak, speels gevormde houten bomen, zithoekjes of een bos van hoge palen. Alles is mogelijk. Dit kan n.a.v. een bepaald thema zijn (spelen, leren, natuur, samenwerken, enz.) of het motto van de school. Ook wordt er gekeken naar de omgeving van de school. Duur In overleg Kosten 60,-- per uur, exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 4111 Maar ook binnen de school komen ruimtelijke kunstwerken goed tot hun recht. Denk bijvoorbeeld aan een grote kroonluchter in de hal of aula van de school. Ook hier is alles mogelijk. Het is voor leerlingen een bijzondere ervaring om gezamenlijk iets te maken dat lange tijd aanwezig blijft. Het kan de interesse van uw leerlingen voor kunst en cultuur blijvend stimuleren en het schoolgebouw een speelse en herkenbare uitstraling geven. Informeer naar de mogelijkheden. HET SCHOOLGEBOUW IN DE SPOTLIGHTS! BLIJVENDE KUNSTWERKEN Met alle groepen (of een deel ervan) een blijvend kunstwerk realiseren. Bijvoorbeeld voor een speciale gelegenheid of om een kale muur op te vrolijken. Dit kan naar aanleiding van een bepaald thema zijn (spelen, leren, natuur, sport, vrede, samenwerken, enz.) of het motto van de school. Beschilderde panelen aan muren op het plein, een spectaculaire ingang van het gebouw? Zijn er in de school of aula witte muren die vragen om kleur? Duur In overleg Kosten 60,-- per uur. Exclusief reis- en materiaalkosten Aanbieder BIKCollectief Bestelcode 4113 Het is voor leerlingen een bijzondere ervaring om gezamenlijk iets te maken dat lange tijd aanwezig blijft. Een groot kunstwerk dat ze dagelijks zien als ze de hal van de school binnenkomen of dat de muren langs de trappen versiert. Het kan de interesse van de leerlingen voor kunst en cultuur blijvend stimuleren en het schoolgebouw een unieke en herkenbare uitstraling geven. Wij hebben inmiddels ruime ervaring met het realiseren van blijvende kunstwerken op scholen in Noord-Brabant en daarbuiten. Kijk bijvoorbeeld naar de muurschilderingen van BS Bibit of BS De Cocon. NIEUWE KIJK OP KLEDING Kleding recycle project. In dit project maken leerlingen van oude kleding een nieuw kledingstuk of outfit. Dit nieuwe kledingstuk ontstaat door het vervangen, weghalen, toevoegen en bewerken van onderdelen van oude kledingstukken. Hierbij ervaren leerlingen hoe het is om met textiel te werken, te naaien met de hand en de naaimachine. Als het kledingstuk of de outfit af is worden deze creaties aangetrokken en vastgelegd op een (mode)foto. Dit is een project wat een aantal weken / maanden in het lesprogramma kan worden ingepast. Duur in overleg Kosten 60,-- per uur exclusief materiaalkosten Aanbieder (saar)⁰ Bestelcode 4575 projecten 61

64 drama Datum oktober 2016 Duur 1 uur Plaats Tilburg, bij Het Zuidelijk Toneel Kosten 50,-- Aanbieder Het Zuidelijk Toneel Bestelcode 6695 DOE MEE AAN EXPEDITIE THEATER DRAMA Expeditie Theater is een jaarlijks terugkerend educatieproject bij Het Zuidelijk Toneel waarin een grote groep jongeren in de leeftijd van 14 tot 18 jaar in een maand tijd een voorstelling maakt én promoot onder begeleiding van professionele theatermakers. Ben jij tussen de 14 en 19 jaar? Woonachtig in Noord-Brabant? Scholier of student? Lijkt het je leuk om samen met leeftijdsgenoten en professionals van Het Zuidelijk Toneel een voorstelling te maken? Geef je dan op voor één van de volgende categorieën: 1 Sta je graag in de spotlight? Meld je dan aan als acteur of actrice. 2. Wil je filmpjes leren maken en social media optimaal inzetten? Geef je op voor het social media team en zorg voor bekendheid en volle zalen! Opgeven kan tot 15 september Auditie eind september, repetities vr 30 september, zo 2, 9, 16 oktober, werkweek in herfstvakantie 24 tot 28 oktober, voorstellingen spelen 29 en 30 oktober Duur Afhankelijk van de wensen van de school Plaats Op eigen school of bij Factorium Kosten 50,-- per workshop van 50 minuten. Totaalprijs afhankelijk van de wensen van de school Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 3941 THEATERWORKSHOPS OP MAAT DRAMA Het kan natuurlijk zo zijn dat u zelf een helder idee heeft wat u voor theaterworkshop wilt hebben. Bijvoorbeeld iets met teksttheater over een bepaalde schrijver waar u in de Nederlandse les mee bezig bent, een specifieke Griekse mythe of een bepaald thema dat op uw school actueel is. Speciaal voor die specifieke verzoeken bieden wij theaterworkshops op maat. U werkt samen met een ervaren docent een programma uit dat bij uw school of uw klas past: van een workshop van 50 minuten tot het organiseren van een theaterweek met alles erop en eraan!, Docenten Duur Afhankelijk van activiteit Plaats Afhankelijk van activiteit, voornamelijk bij Het Zuidelijk Toneel Kosten afhankelijk van activiteit Aanbieder Het Zuidelijk Toneel Bestelcode 4971 EDUCATIE BIJ HET ZUIDELIJK TONEEL DRAMA Backstage in huis bij HZT. Neem een kijkje achter de schermen van een toneelgezelschap: het kostuumatelier, decorwerkplaats, rekwisietenkamer en de repetitieruimtes. Al lopende kom je erachter hoe een voorstelling tot stand komt en krijg je een beeld van het dagelijkse reilen en zeilen bij Het Zuidelijk Toneel. De rondleiding kan gecombineerd worden met een theaterworkshop (kennismaking met theater, inleiding op de voorstelling en altijd afgestemd op de doelgroep) interviews / gesprekken met medewerkers, of een theaterworkshop. Doelgroep: alle leeftijden en niveaus Duur: vanaf 30 minuten tot 60 minuten Grootte groep: minimum 5 tot maximum 20 personen Locatie: eigen huis van het gezelschap aan de Ringbaan Oost 8 Kosten: geen 62 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS Er zijn diverse mogelijkheden, te denken valt aan een repetitiebezoek, (na) gesprekken met makers, spelworkshop en een backstage jongeren-inleiding.

65 literatuur JUNIOR STADSDICHTER LITERATUUR Junior Stadsdichter Dichttalenten krijgen de kans Junior Stadsdichter te worden en hun creatieve taalvaardigheid verder te ontwikkelen. We moedigen leerlingen aan te schrijven en maken hen zelfverzekerd in hun mondelinge presentatie. Door het schrijven van een stadsgedicht verdiepen jongeren zich bovendien in wat er speelt in Tilburg. Dit vergroot hun betrokkenheid bij de stad. De Junior Stadsdichter kan een jaar lang zijn of haar talent verder ontwikkelen en delen met het publiek. Hij of zij inspireert daarmee ook andere jongeren en enthousiasmeert hen voor taalkunst. De Junior Stadsdichter heeft dezelfde taken als de Stadsdichter: hij of zij schrijft gedichten bij belangrijke of interessante gebeurtenissen of fenomenen, treedt regelmatig op bij evenementen in de stad en becommentarieert het leven in de stad vanuit de visie van een jongere. De verkiezing van de Junior Stadsdichter 2017 gebeurt in twee stappen: een interne scholencompetitie en een podiumwedstrijd. Tijdens de scholencompetitie schrijven leerlingen een stadsgedicht in de les Nederlands of bij CKV. Vervolgens nomineert elke deelnemende school twee leerlingen die tijdens een podiumwedstrijd uitkomen tegen kandidaten van andere scholen. Bij het project horen activiteiten die jonge dichttalenten verder op weg helpen. Zo is er de mogelijkheid voor een klassikale workshop Stadsdichten op school door de Tilburgse Stadsdichter. Genomineerde leerlingen krijgen een persoonlijke redacteur én coaching op het vlak van performance. Op deze manier treden ze vol zelfvertrouwen op tijdens de podiumwedstrijd in een bekend theater in het centrum. Je dichtkunsten delen met de stad. Wie durft het aan? Junior Stadsdichter 2017 is een samenwerkingsproject met o.m. CiST, Scholen voor Voortgezet Onderwijs Tilburg en Bibliotheek Midden Brabant. Datum Begin van het schooljaar tot en met maart 2017 Duur 50 minuten gemiddeld een lesuur per workshop en op locatie Kosten 250,-- voor extra workshops kunnen extra kosten in rekening worden gebracht Aanbieder Bibliotheek Midden-Brabant Bestelcode 7855 multidisciplinair RESPECTDAG VO MULTIDISCIPLINAIR Cabaretvoorstelling en eigen respectrapvideoclips maken. De Respectdag is een creatief, zinvol en humoristisch samenwerkingsproject, waarbij leerlingen via een cabaretvoorstelling en workshops op school hun eigen videoclip maken over respect. Duur 5 uur en 20 minuten of in overleg Kosten 1100,-- exclusief reiskosten Aanbieder Oogpunt Bestelcode 4721 Tijdgeest voorstelling. Is het veilig? Zo begint Tijdgeest - een spannende muzikale cabaretvoorstelling over veiligheid, hiphop & respect. Heftig en met veel humor. Snel, actueel en scherp! Via hiphop komt de cabaretier tot de conclusie: Ik denk dat als er meer respect zou zijn in de wereld, een hele hoop zooi niet was gebeurd. Nooit was gebeurd. Ik geloof zelfs dat die Twintowers er nog hadden gestaan! Voorafgaand aan de voorstelling geeft Oogpunt per klas een inleidende interactieve les waarin de leerlingen zelf input geven voor de voorstelling. Respectdag workshops. Na de voorstelling gaan de leerlingen hun eigen respectrap-videoclip maken. De leerlingen vormen crews en denken samen na over hun respect onderwerp, gerelateerd aan de voorstelling. Hierover schrijven ze een rap of gaan ze zingen. Ze werken aan hun presentatie en worden daarna per crew gefilmd. Het geluid wordt ook nog apart opgenomen in een echte geluidsstudio op school! Uiteindelijk heeft de klas een eigen verantwoorde, doordachte, maar zeker ook vette rapvideoclip gemaakt over respect. Met hiphop als de voertaal. De beat als de basis. En drama & dans om het geheel lekker te laten flowen! Aantal deelnemers en duur: Per Respectdag kunnen 2 klassen deelnemen. Het begint met een inleidende les per klas van 20 min en 1 voorstelling van 60 min voor 2 klassen tegelijk. (Meerdere voorstellingen op één dag mogelijk.) De workshops zijn een hele dag per klas en volgen op een dag na de voorstelling. projecten 63

66 Datum Zelf te bepalen Duur 1 uur en 30 minuten Het programma valt uiteen in diverse onderdelen. De route duurt 90 minuten, maar de lessen voorafgaand en erna, zijn gemiddeld 60 á 90 minuten. Plaats Voorbereiding en lessen beeldend op school, route in centrum van de stad. Houd rekening met parkeergeld auto s ouders. Kosten 50,-- De kosten zijn afhankelijk van het aantal gewenste uren begeleiding door beeldend kunstenaar. Aanbieder Stadsmuseum Tilburg Bestelcode 6081 TAAL VAN TILBURG - ROUTE MULTIDISCIPLINAIR De beeldend kunstenaars Rian van Seeters en Hans Vogels uit Tilburg kregen de opdracht om in de binnenstad van Tilburg een taalroute te ontwikkelen voor leerlingen van het basisonderwijs en voor de laagste klassen van het VMBO. De kunstenaars maakten - geïnspireerd op het prentenboek O. Echo. Stadsgeluidenboek - een filmpje, een presentatie voor in de klas, een route door de stad en opdrachten voor de lessen beeldende vorming. Het resultaat is een kant-en-klaar Taal van Tilburgproject dat de docenten zelf uitvoeren. Dag! zegt de stad. De stad roept mij! De stad leeft en spreekt, Schreeuwt, geeuwt en slaapt. Kom dan, zegt de stad. Kijk naar mij. Met je ogen en de vingers van je handen. Zowel de route als de lessen in de klas kan de docent zelf uitvoeren. Er is een kant-en-klaar pakket beschikbaar. Wie graag begeleiding wil van beeldend kunstenaar Rian van Seeters, kan haar inhuren via Stadsmuseum Tilburg. Duur 6 uur vanaf Kosten in overleg Aanbieder Architectuurlessen Bestelcode 4959 Duur 8 uur vanaf Kosten 485,-- Prijs is excl. reis- en materiaalkosten Aanbieder Architectuurlessen Bestelcode 4955 Duur 9 uur Kosten 745,-- prijs excl. reis- en materiaalkosten Aanbieder Architectuurlessen Bestelcode 7333 ARCHITECTUUR & (PINHOLE)FOTOGRAFIE MULTIDISCIPLINAIR In dit project komen creatieve expressie en natuurkundige verschijnselen bij elkaar. Na een introductie over de technische werking van fotografie, maken de leerlingen een eigen pinhole-camera. Uiteindelijk maken en ontwikkelen ze een architectuurfoto in een Donkere Kamer, die wordt getoond in de vorm van een expositie. Naast kennis over architectuur krijgen de leerlingen ook inzicht in compositie en beeldkeuze. Doordat ze zelf rekenen en spelen met de mogelijkheden van hun camera is het project uitermate geschikt in samenwerking met technische vakken. ARCHITECTUUR & DUURZAAMHEID MULTIDISCIPLINAIR De creatie van onze gebouwde omgeving kost enorm veel materiaal. Een transformatie of herbestemming kost daarbij vaak weer net zoveel afval. Om vervolgens een gebouw leefbaar te maken en te houden is veel energie nodig. In dit project doen de leerlingen allereerst onderzoek naar verschillende vormen van duurzaamheid. Daarna gaan zij in kleine groepjes aan de slag met een ontwerpopdracht waarin minimaal één duurzaam aspect geïntegreerd wordt. Tot slot presenteren de leerlingen hun ontwerp met een poster en een maquette. ARCHITECTUUR & WISKUNDE - INSIDE THE BOX MULTIDISCIPLINAIR In dit project van 6 blokuren ontwerpen leerlingen een klein architectonisch object binnen een kubus van 14x14x14cm, bijvoorbeeld een woning op schaal 1:50. Daarbij rekenen ze aan het volume dat ze uiteindelijk zelf in beton storten! De diverse ontwerpen uit de klas worden samengevoegd tot een stedelijk ensemble. 64 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS Creativiteit, rekenvaardigheid en ruimtelijk inzicht worden aangesproken. Creativiteit in het ontwerpen van het object, rekening houdende met de beperkingen van het stedelijk geheel. Rekenvaardigheid in de omgang met volumes en goede verhoudingen van het betonmengsel. Ruimtelijk inzicht om (op z n kop) het inverse volume in de bekisting te kunnen relateren aan het betonnen eindresultaat.

67 BRAZILIAN MIX MULTIDISCIPLINAIR Dit project is een combinatie van Braziliaanse percussie en maculelê. Maculelê is een spectaculaire stokkendans, een afgeleide van de Braziliaanse gevechtskunst capoeïra. Oorspronkelijk werd deze dans beoefend door de Afrikaanse slaven op de suikerrietplantages aan het einde van de oogst in Brazilië. Zij voerden de dans aanvankelijk uit met kapmessen, maar deze werden later vervangen door stokken. Terwijl de ene helft van de klas enkele Braziliaanse ritmes krijgt aangeleerd, wordt de andere helft vertrouwd gemaakt met de stokkendans. Beide groepen komen uiteindelijk bij elkaar voor een gezamenlijke workshop, die leidt tot een swingende mix van energieke bewegingen en opzwepende ritmes. Grootte percussiegroep: maximaal 15 leerlingen REALITY REPORT MULTIDISCIPLINAIR Documentaire maken. Een documentaire maken over je eigen school, de buurt waarin je woont, een bijzonder of juist alledaags onderwerp. Leren interviewen, research doen, een voice-over schrijven en inspreken, presenteren voor de camera. Je onderwerp in beeld brengen, camerawerk. TUSSEN KUNST EN KLANK MULTIDISCIPLINAIR Beeldende kunst en klinkende kunst zijn een krachtige combinatie, ze versterken elkaar, beïnvloeden elkaar en kunnen inspireren. Tussen Kunst en Klank wil jongeren hiervan bewust maken door ze in musea te laten luisteren naar live muziek gespeeld door ensembles van philharmonie zuidnederland. Zij hebben muziek uitgezocht bij specifiek gekozen kunstwerken. Museumdocenten begeleiden de daaropvolgende discussie, gericht op het onder woorden brengen van wat leerlingen ervaren. Verrassende combinaties van instrumenten en de muziekkeuze door de ensembles sluiten aan bij de inspirerende omgeving van de musea en de kunstwerken. Dat leidt tot verwondering en discussie. Voorafgaand aan het museumbezoek krijgen de leerlingen handvatten aangereikt om tijdens deze activiteit een bijdrage te kunnen leveren aan de discussie. Tevens worden ze uitgedaagd verbindingen tussen klinkende en beeldende kunst in hun eigen omgeving te zoeken. Duur 1 uur en 15 minuten percussieworkshop en workshop maculelê (tegelijkertijd): 45 minuten. Aansluitende gezamenlijke workshop: 30 minuten Plaats Op eigen school of bij Factorium Kosten 150,-- op eigen school: 190,-- ; bij Factorium: 150,-- Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 3981 Duur 3 uur ; tot een dag of meer, afhankelijk van het gewenste eindresultaat Kosten 60,-- per uur + kosten apparatuur Aanbieder De Kwekerij Bestelcode 3725 Datum 0 Duur 1 uur en 30 minuten Plaats 0 Kosten 4,25 per leerling Aanbieder Philharmonie Zuid Nederland Bestelcode 5669 WALK WITH ME; DE MARGINALIA MULTIDISCIPLINAIR Kunstklankroute Jheronimus Bosch. Walk With Me; De Marginalia is een kunstklankroute door het centrum van s-hertogenbosch geïnspireerd door Jheronimus Bosch, zijn stad en zijn werk. Met de applicatie (app) hoor je tijdens het dwalen door de stad een compositie van muziek, tekst en geluid van componistenduo Strijbos & Van Rijswijk. Al wandelend bepaal je in je eigen tempo en route zelf de compositie die je via je eigen smartphone of tablet hoort. Overdag klinkt de compositie anders dan in de avondschemer en de nacht wanneer De Marginalia meer tot leven komen. Toneelschrijver Jibbe Willems geeft in tekst, ingesproken door acteur Bert Luppes, de geschilderde figuren van Bosch een eigen stem en cultuurhistoricus Tijn Vaes brengt je de historie. Stilstaand luister je de feiten en al lopend zal de verbeelding je verder voeren. De Marginalia zijn de tekeningen in de kantlijn van geïllustreerde middeleeuwse geschriften, zij zijn het kleine, futiele, wat snel over het hoofd gezien wordt. Op de doeken van Bosch wemelt het van de vreemdsoortige demonische figuren, het kwaad dat zich op de achtergrond manifesteert. Het zijn deze wezentjes in de kantlijn van de schilderijen van Bosch die tijdens jouw wandeling in opstand komen en een hoofdrol opeisen. Het zijn de figuranten van onze nachtmerries die voor even de stad en ons leven overnemen. Duur 2 uur en 30 minuten deel 1: voorbereidende les 30 minuten, deel 2: Walk the Walk 60 minuten, deel 3: verwerkende workshop 60 minuten Plaats op locatie - centrum s-hertogenbosch Kosten enkel de huur van ipads (1 ipad per 2 leerlingen) Aanbieder Het Zuidelijk Toneel Bestelcode 6701 projecten 65

68 Voor het middelbaar onderwijs is een scholenversie van de kunstklankroute gemaakt door Het Zuidelijk Toneel en Stadsarchief s-hertogenbosch. Het is een aangepaste applicatie waarmee de leerlingen middels extra tekst en beeldmateriaal aanvullende informatie en opdrachten krijgen ter verdieping van de Walk With Me ervaring. Walk With Me is een associatieve ervaring die voor elke luisteraar anders is. De associaties zijn het begin van de workshop die leerlingen na de kunstklankroute krijgen. Hierin worden ze bewust gemaakt van hun eigen ervaring en gaan we dieper in op het artistiek inhoudelijke thema: de sleutel van de toekomst ligt in het verleden. Er wordt de link gelegd met de tijd van Jheronimus Bosch en de tijd waarin de jongeren nu leven, beiden een tijd van een grote transitie. Bij Jheronimus Bosch de overgang van middeleeuwen naar renaissance, bij ons is het nog maar de vraag waar naar toe. Met de leerlingen gaan we daar eigen ideeën over maken., Docenten Duur In overleg Kosten In overleg Aanbieder De Kwekerij Bestelcode 4439 Groep Bovenbouw Duur 4 uur De Pont 1 uur, buitenlucht speurtocht 1 uur, Het Zuidelijk Toneel 2 uur Plaats Tilburg, op locatie Kosten 150,-- (exclusief BTW) Aanbieder Het Zuidelijk Toneel Bestelcode 6703 PROJECT OP MAAT MULTIDISCIPLINAIR Een themaweek, excursie of feestelijke opening? De Kwekerij werkt graag mee aan de invulling, vormgeving en uitvoering van een bijzonder project. De Kwekerij heeft al jaren ervaring in het maken van theatervoorstellingen op bijzondere locaties, waarbij verschillende kunstdisciplines samenkomen. U kunt ook denken aan regieadviezen en coaching, als er binnen de school wordt gewerkt aan een theaterproductie. Onze vaste kern bestaat uit professionele acteurs, dansers, filmmakers, theatermakers en beeldend kunstenaars. Dit betekent dat we op alle fronten ingezet kunnen worden om van elk project een unieke belevenis te maken. CROSS OVER - SPEUREN VAN DE PONT NAAR HET ZUIDELIJK TONEEL MULTIDISCIPLINAIR Turen, speuren en ontdekken van De Pont naar Het Zuidelijk Toneel. Macht: een thema van alle tijden en vaak een inspiratiebron voor vele kunstwerken. Onderzoek dit thema actief in Tilburg samen met De Pont en Het Zuidelijk Toneel. Kom naar Museum De Pont voor een interactieve rondleiding langs kunstwerken die je verschillende invalshoeken van het thema Macht laten zien. Speur vervolgens al wandelend in de buitenlucht naar kunstwerken die je onderweg naar het pand van Het Zuidelijk Toneel tegenkomt. Bij het theatergezelschap ga je in de repetitieruimte zelf aan de slag met acteren aan de hand van de voorstelling Macbeth, waarin het thema Macht ook centraal staat. Afhankelijk van wat er in De Pont en bij Het Zuidelijk Toneel te zien is, passen we het thema aan. muziek Duur min. 4 workshops van 1 uur of bij Factorium Kosten 60,-- per uur Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 3897 IN2 RAP MUZIEK Waan je een echte rapper. Het creëren van een beat, het schrijven van een tekst, het opnemen van je track en zelfs het maken van een videoclip, je gaat het allemaal beleven. Een gezamenlijk project van Factorium en de Hiphop Factory 66 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

69 MAAK JE EIGEN BEATS MUZIEK In deze workshop ga je leren hoe je eigen geluiden opneemt en hier from scratch een toffe beat mee kunt maken. We gaan op zoek naar verschillende geluiden in de omgeving die we hiervoor kunnen gebruiken. Door bijvoorbeeld in je handen te klappen, met je fietsbel te bellen of zelfs een boer te laten kun je al goede samples krijgen die je later bij elkaar kunt voegen. Al deze korte geluiden brengen we bij elkaar om een toffe beat te krijgen. Hierover kun je bijvoorbeeld je eigen teksten rappen of zingen. Duur 2 workshops van 90 minuten Plaats Op eigen school Kosten 180,-- Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 6115 Groepsrootte: 10 personen Benodigdheden: opname-apparaat (zoals bijv. een Zoom-recorder). Voorwerpen waar geluid uit komt (denk aan fietsbel, instrumenten van school, etc). Digibord met aansluiting naar Windows-computer. SPELEN IN EEN BAND MUZIEK Altijd al in een band willen spelen? Twee popdocenten komen met (bas)gitaren, drumstel, keyboard, percussie en zanginstallatie op school. Met een groep van maximaal 12 leerlingen bouw je in deze workshops samen met hen een repertoire op. Als sluitstuk is een spetterend optreden voor medeleerlingen en/of ouders mogelijk. Duur vanaf 2 uur of bij Factorium Kosten eigen school: 160,-- voor het eerste uur, 80,-- voor elk volgend uur / bij Factorium: 25--, korting Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 3963 projecten 67

70 voorstellingen Datum Te boeken in augustus, september en oktober Duur 50 minuten (een lesuur) Kosten 395,-- max 2 klassen per voorstelling Aanbieder Theatergroep Signatuur Onbekend Bestelcode 4703 EERSTEJAARS-VOORSTELLING DE BRUGKLAS-SURVIVAL DRAMA Theaterduo Signatuur Onbekend heeft een speciale brugklas-survival-voorstelling. Voor veel leerlingen is de overstap naar de middelbare school een spannende gebeurtenis. In De Brugklas-Survival delen twee acteurs met humor tips en trucs met de klas: er valt een ongemakkelijke stilte in de pauze, hoe kun je je nieuwe klasgenoten dan aan het lachen maken? Of: een klasgenoot dwingt jou keer op keer om het huiswerk door te appen, wat moet je doen? Er worden ook stellingen over de middelbare school behandeld waar alle leerlingen aan deelnemen. Het doel van de voorstelling is om de leerlingen zich op hun gemak te laten voelen en het jaar samen positief te starten. De kersverse klasgenoten vormen zo binnen no time een hechte groep. De voorstelling vindt plaats in de klas en duurt inclusief nagesprek 50 minuten. Duur 1 uur of bij Factorium Kosten 125,-- Aanbieder Factorium podiumkunsten Bestelcode 4071 Duur 50 minuten Kosten 556,-- max 120 lln Prijs inclusief reiskosten en BTW, 2e voorstelling 318,-- Aanbieder Het Verteltheater Bestelcode 4875 ZULLEN WE HET HEBBEN OVER... DRAMA Twee acteurs spelen in de klas een korte theatervoorstelling (± 20 minuten) met herkenbare situaties over een belangrijk thema zoals armoede of pesten. Na de voorstelling stappen de acteurs uit hun rol en gaan ze met de kinderen in gesprek over het thema: Wat zou jij anders doen als jij de hoofdpersoon was? Daarna spelen de acteurs een scène nog een keer met aanwijzingen van de kinderen. Net zolang totdat we samen de ideale oplossing hebben gevonden. De uitkomst is altijd anders. ANNA S OORLOG - MARJO DAMES LITERATUUR Naar het gelijknamige boek van Beatrijs Nolet (Kinderjury prijs 2011) Anna s oorlog is een indrukwekkend en meeslepend verhaal over de verschillende rollen die mensen gespeeld hebben tijdens de Tweede Wereld oorlog en over verzwijgen en de betekenis die dat heeft op kinderen van nu. Anna is een meisje van nu. Ze is 11 jaar en woont met haar ouders op een woonboot een eind buiten het dorp. Natuurlijk is ze dolblij als ze in die verlaten uithoek ineens een buurjongen van haar eigen leeftijd krijgt. Maar haar ouders verbieden haar om met die jongen om te gaan. Dat kun je maar beter niet weten en Dat vertellen we je nog wel eens zijn de dooddoeners. Samen met Borre, de nieuwe buurjongen gaat Anna op onderzoek uit. Het wordt een speurtocht langs verzwegen familieverhalen uit de Tweede Wereldoorlog. Verhalen over Anna s opa Job en zijn Joodse familie die ineens niet meer welkom waren in hun eigen land. Ze komen er achter hoe Job zijn ouders omkwamen. Over de overgrootvader van Borre waar iets mee was. Als er onopgeloste raadsels blijven, gaan Anna en Borre inbreken bij Anna s overgrootmoeder die een kamer vol naslagwerken heeft. Ze worden betrapt en dan leren ze over helden, verraders en over hun eigen verantwoordelijkheden. Met muziekfragmenten van Pieta Maring van Philharmonie zuidnederland en Will van Elmpt leeftijd vanaf 10 jaar Met lesbrief Marjo Dames vertelt haar verhalen op eigenzinnige theatrale wijze. Met eenvoudige aanpassingen van het decor verbeeldt Marjo Dames de verschillende plaatsen, tijden en karakters in het verhaal. 68 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

71 HEARTBEAT MULTIDISCIPLINAIR HeartBeat is de nieuwe, prikkelende voorstelling die philharmonie zuidnederland samen heeft ontwikkeld met dansgezelschap Project Sally en Kunstbalie. Een wervelende voorstelling waarin dansers, musici en leerlingen op zoek gaan naar hun eigen heartbeat. In de voorstelling volgen de leerlingen een jonge danser die geen heartbeat heeft. Wel ritme maar geen hart: het klopt niet. De leerlingen beleven zijn hartstochtelijke tocht naar zijn hart mee, deels door zelf te participeren. Datum Dinsdag 22 november Duur 1 uur en 5 minuten 30 minuten randprogrammering in de zaal en 35 minuten concert Plaats Tilburg Concertzaal Kosten 5,50 per leerling. Aanbieder Philharmonie Zuid Nederland Bestelcode 5655 Zo daagt de voorstelling leerlingen uit om te onderzoeken waar hun hart sneller van gaat kloppen. En stelt soms ongemakkelijke vragen: wat gebeurt er als je geen heartbeat hebt en als je die wel hebt durf je je daar dan over uit te spreken? Durf je van binnen te voelen hoe het ritme je pakt of hoe de diepe klanken van een cello je raken? De uitwerking van het thema leidt tot een hartstochtelijk concert met muziek en dans. Hierbij gaat het om het samenspel van dansers en musici, ieder met hun eigen instrument. Leerlingen onderzoeken en vertolken hun eigen heartbeat tijdens de voorbereidende lessen en op de concertdag. Een dynamisch podiumbeeld met bijzondere projecties, die de hartslag volgen, draagt bij aan de totaalbeleving van dit bijzondere concert. Een prachtig samengaan van de dans van de muziek en de muziek van de dans. Dit concert wordt aangeboden in samenwerking met concertzaal Tilburg. URBANLICIOUS MULTIDISCIPLINAIR Als de crew van de Hiphop Factory op school komt, dan wordt het een onvergetelijke dag. We beginnen met het geven van een voorstelling over de ontstaansgeschiedenis van hip hop. Daarna gaan we aan de slag met een breed aanbod van workshops. hip hop breakdance popping en locking dancehall rap Duur 4 uur Het is een dagvullend programma, maar het is ook mogelijk het project over verschillende dagen te verdelen Kosten Dit is project is maatwerk, wij komen graag bij u langs om de mogelijkheden te bespreken Aanbieder Hiphopfactory Bestelcode 6529 Aan het einde van de dag is het de beurt van de leerlingen om op het podium te schitteren. Het is ook mogelijk om één of enkele onderdelen van dit project af te nemen. # JOY DRAMA Voorstelling rondom het thema social media. Deze voorstelling is tot stand gekomen door een samenwerking met experts op het gebied van social media, alumni student ROC Tilburg Glenn Markesteyn en de artiesten in opleiding van het ROC Tilburg. We zien hoe nieuwe media voor en tegen je kunnen werken. In een afwisselende theatrale en muzikale setting worden de grenzen van social media bespreekbaar gemaakt. Duur 45 minuten of in ROC Theater Kosten 475,-- exclusief 6% BTW, reiskosten 0,40 per km vanaf Tilburg Aanbieder Impresariaat ROC producties Bestelcode 4795 voorstellingen 69

72 Duur 45 minuten Een nagesprek met de spelers is mogelijk of in het ROC Theater Kosten 475,-- exclusief 6% BTW, reiskosten 0,40 per km vanaf Tilburg Aanbieder Impresariaat ROC producties Bestelcode 4793 Duur 1 uur en 20 minuten Interactieve les: 20 minuten per groep. Voorstelling: 1 uur. Maximaal 60 leerlingen per voorstelling of in overleg Kosten 700,-- Elke volgende voorstelling op dezelfde locatie kost 400,--. Meerdere voorstellingen op één dag mogelijk. Exclusief reiskosten Aanbieder Oogpunt Bestelcode 4127 NEE JOH... GEINTJE!! DRAMA Energieke voorstelling rondom het thema: pesten en sociale controle in een groep. Vijf jongeren moeten op een vrije middag nablijven. Ze kennen elkaar niet, zijn totaal verschillend van elkaar, maar hebben een ding met elkaar gemeen: ze pesten. Verhalen over hun daden als pestkop, vormen de basis van de voorstelling. Ze leren elkaar kennen en merken dat ze meer gemeen hebben dan ze in eerste instantie hadden gedacht. Ze krijgen respect voor elkaar en misschien ontstaat er zelfs vriendschap. Deze voorstelling is gemaakt op basis van improvisaties, literatuuronderzoek en eigen ervaringen van studenten van de MBO opleiding voor artiest van het ROC Tilburg, school voor kunst, cultuur en media. Elk jaar wordt de voorstelling aan de hypes aangepast en door een nieuwe cast voor publiek gebracht. De voorstelling heeft tot doel om met elkaar de grenzen van plagen en pesten bespreekbaar te maken. TIJDGEEST VO DRAMA Cabaretvoorstelling over veiligheid, hiphop en respect. Is het veilig? Ik weet niet of het nog veilig is... Ik lees het nieuws: Jongen doodgeschoten door de politie - hij wilde alleen maar zijn ID-kaart pakken, maar de politie was getipt dat hij een wapen had... Grensrechter gedood - onder de ogen van zijn zoon is hij doodgetrapt door jongens van 15 en 16. Met een voetbalschoen tegen z n slaap... Ik denk dat als er meer respect zou zijn in de wereld, een hele hoop zooi niet was gebeurd. Nooit was gebeurd. Ik geloof zelfs dat die twintowers er nog hadden gestaan! Zo begint Tijdgeest - een spannende muzikale cabaretvoorstelling over veiligheid, hiphop & respect. Heftig en met veel humor. Snel, actueel en scherp! De cabaretier ontdekt dat hiphop ook gaat over respect. Via typetjes met dikke accenten en absurde muzikale acts wordt de geschiedenis van hiphop behandeld. Maar ook in de hiphop ging het mis: 2 wereldberoemde rappers zijn vermoord. Het begon met een geintje, een diss. En dissen kan leuk zijn, maar je moet wel weten hoe ver je kunt gaan. Er is een grens. En als mensen elkaar niet begrijpen door verschil in geloof, taal of gebruiken, gaat het mis. Dat los je alleen op door respect! Voorafgaand aan de voorstelling geeft de cabaretier per klas een inleidende interactieve les waarin de leerlingen zelf input geven voor de voorstelling. Benodigdheden. Een grote, door school vooraf goed verduisterde ruimte (ivm projecties echt helemaal donker!) en voldoende zitplaatsen. Ivm gebruik grondrookmachine evt rookmelders tijdelijk uitschakelen / afplakken. Alle overige benodigdheden worden verzorgd door Oogpunt. Duur 1 uur Kosten 556,50 1 voorstelling Maximaal 120 leerlingen. Prijs inclusief reiskosten en BTW; 2e voorstelling 450,-- Aanbieder Het Verteltheater Bestelcode 4465 ERIC BORRIAS - DE 100 JARIGE MAN LITERATUUR DIE UIT HET RAAM KLOM EN VERDWEEN Verteltheatervoorstelling naar de bestseller van Jonas Jonasson. Eric Borrias, verteller van het jaar 2016, is niet voor niets een van de meest gevraagde vertellers van ons land. Met zijn brede repertoire en groot talent weet hij al jaren jong en oud aan zich te binden. Zijn boekbewerkingen en unieke speelstijl worden geroemd. De wonderlijke avonturen van de 100-jarige Allan Karlsson, die op zijn 100e verjaardag uit het raam van het bejaardenhuis stapt en op avontuur gaat. Zijn unieke kijk op het leven en de wonderlijke lieden die zijn pad kruisen, maken van de 100-jarige een feest. Het begint met een koffer, een koffer vol crimineel geld. Criminelen, politie, het bejaardenhuis, de pers. Iedereen is op zoek naar Allan 70 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

73 en de wonderlijke club mensen om hem heen. O ja, en een olifant. We volgen Allan vanaf het moment dat hij het raam uitstapt. In het park komt hij Sven tegen. Een jongen op de schommel, die hoger en hoger gaat, omdat hij - net als Karlsson, meer van de wereld wil zien. Sven begrijpt opa Karlsson maar al te goed en dus zegt hij niets tegen de mensen die op zoek zijn naar Allan en zijn koffer. Leeftijd vanaf 7 jaar ROMEO & JULIA IN DE KLAS DRAMA Shakespeares Romeo & Julia herkenbaar en toegankelijk voor klas 1 t/m 3. In een half uur zoeken Pieter en Myrthe uit wat Romeo & Julia nu precies zo beroemd en geliefd maakt. Zij zwijmelt bij het idee van een verboden liefde. Hij vindt het vooral een overdreven en ongeloofwaardig gedoe. Totdat onverwacht de vonk overslaat tussen de twee acteurs... Deze verliefdheid trekt zowel de leerlingen als de acteurs dieper mee in Shakespeare s tragedie. Kunnen zij de realiteit nog wel scheiden van de voorstelling? Romeo & Julia in de klas is een theatrale inspiratiebron om het te hebben over liefde, tragedie en theater. Duur 30 minuten Kosten 595,-- voor 1 voorstelling; 895,-- voor 2 voorstellingen op een dag Aanbieder Theatergroep Signatuur Onbekend Bestelcode 5623 HET KOFFERTJE VAN IDA VOS - SHTETL BAND AMSTERDAM LITERATUUR Indrukwekkende muziekvertelvoorstelling, een levensecht en waargebeurd verhaal. Violist Bert Vos vertelt samen met zijn Shtetl Band Amsterdam het ongelofelijke en waargebeurde verhaal van zijn moeder, de jeugdboekenschrijfster Ida Vos. Zij moest als Joods meisje onderduiken tijdens de Tweede Wereldoorlog. Later als volwassene, schreef Ida Vos vijf jeugdboeken over dit thema, waaronder het bekroonde en veel vertaalde boek Wie niet weg is wordt gezien. Het Koffertje van Ida Vos is een indringende muziekvertelvoorstelling waarin de Tweede Wereldoorlog wordt terug gebracht tot een persoonlijk verhaal dat elk kind kan meevoelen. De grotendeels nieuw gecomponeerde klezmermuziek uit de voorstelling versterkt dit, door het verhaal te onderstrepen, maar soms ook te verzachten of juist te relativeren. Niet alleen de oorlog zelf, maar ook actuele thema s zoals pesten, buitensluiten én de nieuwe vluchtelingenstroom zijn met deze voorstelling verweven. Duur 50 minuten Kosten 795,-- max 100 lln. Prijs incl. reiskosten en BTW. Prijs 2e voorstelling 106,-- Aanbieder Het Verteltheater Bestelcode 7199 Leeftijd vanaf 10 jaar Koffertje Van Ida Vos is inmiddels 75 keer gespeeld voor groepen 7 en 8 van Nederlandse basisscholen en krijgt een uitzonderlijk hoge beoordeling door zowel leerlingen als docenten. De foto s uit je geschiedenisboeken gaan leven, de plaatjes krijgen een stem. Je voélt hoe het was om doodstil te moeten zijn, om een ster te moeten dragen, om niet meer het park in te mogen. Maar je bent ook te gast op een choepa, een uitbundige Joodse bruiloft. De band speelt dansmuziek en de gasten klappen en stampen mee! En wist je dat er tijdens de Tweede Wereldoorlog ook al superhelden bestonden? Shtetl Band Amsterdam is een prominent vertolker van de village-klezmerstijl: authentieke Joodse muziek zoals het vroeger in de Joodse dorpjes in Oost- Europa geklonken heeft. In haar 10-jarig bestaan maakte de band 3 CD s en verzorgde de groep vele optredens in binnen- en buitenland. voorstellingen 71

74 , Docenten Duur 1 uur en 30 minuten, waarvan 55 minuten voorstelling en 35 minuten interactief werken met het publiek en in theater Kosten 1250,-- eerste voorstelling (inclusief lesbrieven en verwerkingsles); tweede voorstelling op dezelfde dag 775,-- Aanbieder Theater AanZ Bestelcode 7373 ID, OVER DE VRIJHEID JEZELF TE DURVEN ZIJN MULTIDISCIPLINAIR Als diversiteit er mag zijn, wordt er een basis gelegd voor onderlinge acceptatie en het verminderen van discriminatie en uitsluiting. Met het doorbreken van de normatieve denkpatronen wordt ruimte gemaakt om na te denken over wie je eigenlijk zélf bent of wilt zijn, los van je omgeving. ID gaat in op de thema s gender, genderidentiteit en identiteitsontwikkeling. Veel jongeren worstelen met de spanning tussen hun ontluikende persoonlijkheid, hun genderdiversiteit en het oordeel van hun omgeving. ID is een fragmentarische voorstelling met theater, dans, film, animatie, vier spelers en een VJ. Deze dynamische voorstelling heeft een documentair karakter waarin ontmoeting en diversiteit centraal staan. De vier spelers, allen ervaringsdeskundigen, nemen je mee in hun verhaal én in hun zoektocht. Het jonge publiek leeft met hen mee, vecht mee in de strijd die soms geleverd moet worden en voelt bovenal de vrijheid die zij ook voelen als ze zichzelf durven te zijn. ID is voor leerlingen en docenten onderbouw voortgezet onderwijs. Tijdens de voorstelling is de aanwezigheid van minstens twee mentoren, docenten of begeleiders een vereiste. ID is ook geschikt om de deskundigheid bij zorgverleners, studenten beroepsonderwijs en ouders / verzorgers te bevorderen. De voorstelling duurt 55 minuten, aansluitend is er een Meet & Greet van 30 minuten. Het publiek gaat dan, onder begeleiding van een publieksbegeleider in gesprek met de acteurs, die ook in het dagelijks leven een afspiegeling vormen van onze diverse samenleving. Voorafgaand aan de voorstelling ontvangt de school digitaal een docentenhandleiding en een voorbereidingsopdracht met leerlingen. Elke docent behandelt deze in de eigen klas. Dit neemt ongeveer 20 minuten in beslag. Ter aanvulling op de voorstelling biedt Theater AanZ een verwerkingsles over genderdiversiteit aan. Op een creatieve en interactieve wijze is er aandacht voor de ervaringen en gedachtes van de leerlingen. Deze les duurt 1 klok- of lesuur en vindt plaats in de eigen klas. ID is gemaakt om te spelen in kleine theaters of in de daarvoor geschikte zalen binnen scholen. Het maximaal aantal personen per voorstelling is 100. Als er in een extern theater gespeeld wordt, regelt de school / organisatie het theater. Theater AanZ maakt vervolgens alle praktische afspraken met het theater. Duur 1 uur Plaats Theaters Tilburg, aan de Schouwburgring Kosten 35,-- exclusief BTW Aanbieder Theaters Tilburg Bestelcode 4377 RONDLEIDING THEATERS TILBURG MULTIDISCIPLINAIR Samen struinen door de foyer van de schouwburg, spieken in de kleedkamers of het lichtplafond van de concertzaal bewonderen? Dat kan. Niet alleen voor het V.O., maar ook voor basisscholen is het enorm interessant om een rondleiding te krijgen door de zalen van Theaters Tilburg. De schouwburg (Rijksmonument), met zijn hoge toneeltoren, balkons en roodpluche zaal. In de concertzaal zie je veel hout en licht, vooral het lichtkunstwerk aan het plafond is indrukwekkend. Daar leren we alles over het begrip akoestiek door bijvoorbeeld zelf te zingen. De studio is onze vlakke vloer zaal. Met uw ICC er of CKV-docent komen we graag tot een rondleiding op maat. Nieuw! We werken aan een variant beeldend (moderne kunst) en erfgoed (architectuur Rijksmonument schouwburg). 72 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

75 JONGERENVOORSTELLING HOT SPOT DRAMA Hot Spot is een realistisch verhaal over drankgebruik, blowen, vriendschap en feesten. Tijdens het interactieve deel na de voorstelling zijn leerlingen met elkaar in gesprek. Over eerlijkheid, zelfvertrouwen en zorgen voor elkaar. Want wanneer zeg je nee als de rest ja zegt? Hot Spot laat zien dat iedereen het op zijn eigen manier leuk kan hebben. Ook zonder alcohol en drugs. Alex en Jaro zijn goede vrienden. Ze zijn 16 gaan vaak samen op stap. Voor Alex is een avond pas geslaagd als er flink gedronken is. De laatste tijd is het moeilijker om aan drank te komen. Jaro houdt er niet van om veel te drinken, maar als Alex een hele fles wodka heeft gescoord wil hij de avond niet verpesten en drinkt hij toch maar flink mee. Alex en Jaro zijn personages uit de voorstelling Hot Spot over alcohol en drugs. Duur 1 uur en 30 minuten Kosten 1045,-- twee voorstellingen op 1 dag op 1 locatie kost 1795,-- Aanbieder Theatergroep PlayBack Bestelcode 4545 Vrijwel iedere leerling komt in aanraking met drank en/of drugs. Experimenteren hoort erbij als je jong bent. Onder druk van vrienden drinken jongeren soms meer dan goed voor hen is. Hun grenzen vervagen en ze kunnen niet meer helder denken en handelen in moeilijke situaties. Hoe maak je samen drinken minder normaal? Want alcohol is een harddrugs en de wet zegt: niet roken én niet drinken tot je 18e. OUDERAVOND PLAYBACK DRAMA Pubers lijken in de ban van sociale contacten op internet, vrienden, geld, liefde en uitgaan. Een wereld die voor ouders meestal verboden terrein is en taboe om over te praten. Toch blijkt uit onderzoek dat ouders veel invloed hebben op het gedrag van hun puberende kind. Tijdens zes verschillende thema-avonden biedt PlayBack handvatten om de communicatie tussen ouder en kind te verbeteren. PlayBack biedt de volgende ouderavonden aan: Log In - Internet en social media Like Me - (Online) Pesten Onder Invloed - Alcohol en drugs Credits - Omgaan met geld Bedtime Stories - Liefde en seksualiteit In Gesprek - combinatie van bovenstaande thema s Duur 1 uur en 30 minuten Kosten 1245,-- Aanbieder Theatergroep PlayBack Bestelcode 4547 JONGERENVOORSTELLING LOVELAND DRAMA Loveland laat een wereld zien waarin treffende personages twijfels hebben over seks. De leerlingen herkennen dit direct. Leerlingen mogen de personages vervolgens ondervragen en helpen, waardoor ze zichzelf ook meteen een spiegel voorhouden: Wat wil ik eigenlijk? Ben ik verliefd? Ben ik homo- of heteroseksueel? En welke rol speelt mijn geloof in m n liefdesleven? Duur 1 uur en 30 minuten Kosten 1045,-- Twee voorstellingen op 1 dag op 1 locatie: 1795,-- Aanbieder Theatergroep PlayBack Bestelcode 4213 Scene uit Loveland. Alice mag voor het eerst alleen op vakantie. Daar zal ze haar vakantievriendje Menno weer zien. Over de app hebben ze afgesproken het dit jaar te doen. Maar als puntje bij paaltje komt voelt Alice dat ze er nog niet klaar voor is. Ze weet niet hoe ze dit aan Menno moet duidelijk maken. Menno wordt hier heel onzeker van. Het publiek wordt uitgedaagd de personages te helpen met elkaar in gesprek te gaan. Schaamrood. Uit onderzoek blijkt dat kinderen met hun vragen over seks eerst gaan zoeken op internet. Daarnaast flirten jongeren veel via social media en internet. Hoe praat je live met leerlingen over liefde en seksualiteit, zonder dat ze direct met het schaamrood op hun kaken in de schoolbanken zitten. En hoe help je ze hun eigen seksuele identiteit te ontdekken? Loveland zoomt in op de persoonlijke ervaringen van jongeren met seksualiteit. Onderwerpen die aan bod komen zijn: grenzen aangeven, lust en liefde, de invloed van porno en de druk van buitenaf op het vormen van je seksuele identiteit. voorstellingen 73

76 Educatie. Na de voorstelling krijgt iedere leerling een postkaart met verwijzingen naar relevante websites rondom dit thema. Tevens adviseren wij docenten over lesmateriaal. Integrale aanpak. In het kader van onze integrale aanpak bieden wij naast Loveland de ouderavond Bedtime stories voor ouders aan en voor docenten zijn er trainingen en masterclasses. Meer informatie hierover vindt u bij ons aanbod. Duur 1 uur en 30 minuten Kosten 1045,-- Twee voorstellingen op 1 dag op 1 locatie: 1795,-- Aanbieder Theatergroep PlayBack Bestelcode 4203 JONGERENVOORSTELLING LIKE DRAMA De rauwe voorstelling Like geeft goed weer hoe het kan gaan bij vriendschappen, groepsdruk, buitengesloten worden, pesten en de invloed van social media hierop. Leerlingen worden geconfronteerd met de emotionele gevolgen van pesten. En het werkt. Muisstille aula s. Ontroerende dialogen. Herkenbare situaties. Gelach. Gepraat. Gehuil. Pijn. Stilte. Over pesten. Uit onderzoek blijkt dat pesten op school vaak voorkomt. In 2012 werd ruim 10% van de jongeren van 15 tot 18 jaar wel eens gepest op internet. Alle pestprotocollen dus ten spijt, geen enkele school ontkomt eraan. Pesten, een aangrijpend thema met een grote impact op de ontwikkeling van kinderen. Zeker door de opkomst van social media. Hoe laat je leerlingen zien wat digitaal pesten met je doet? Groepsdruk en rolpatronen. De afgelopen twee jaar bereikte PlayBack ruim jongeren met Like. Artistiek directeur Kim Zonneveld: Wij maken met deze interactieve voorstelling pesten, een belangrijk thema voor jongeren, bespreekbaar. We willen zowel pesters, gepeste jongeren en omstanders bewustmaken van groepsdruk en rolpatronen. Hiermee bieden we leerlingen en docenten inzicht in pestgedrag en waar hun eigen verantwoordelijkheid ligt. Ouders en docenten. Bij het boeken van de voorstelling Like ontvangt de school een gratis docentenhandleiding. In het kader van een integrale aanpak kunnen ouders de aanvullende ouderavonden Like me en Log In volgen. En voor docenten zijn er trainingen en masterclasses. Duur 1 uur inclusief workshop (duet 10 minuten, workshop 50 minuten) (speel- of gymzaal) Kosten 325,-- / 475,-- / 600,-- voor respectievelijk 1, 2 of 3 duetten per dag exclusief BTW en reiskosten à 0,30 per kilometer gerekend vanaf Breda Aanbieder De Stilte Bestelcode TJES - DANS IN DE KLAS 1-2tjes zijn dansduetten, uitgevoerd op een vloer van 3,5 x 3,5 meter waar leerlingen aan drie zijden omheen zitten. De vloer wordt gelegd en de klas kijkt in het speellokaal actief naar een duet van 10 minuten. Dicht op de huid van de toeschouwer ontvouwt zich een confrontatie tussen twee dansers. Wat getoond wordt, wordt dubbel beleefd in de workshop die erop volgt. Ik kon me lekker uitleven - Thijs, Oudewater Ik vond de voorstelling super leuk en ook wel interessant dat je van iets waar je niet bij praat ook het verhaal kan snappen - Michelle, Doetichem Dit was echt zo gaaf wanneer komen jullie weer?? Thijs, Wieringewerf In een tijd waarin het op school steeds meer om prestaties gaat op het gebied van rekenen en taal, is het een verademing om ook eens met zoiets moois als dans kennis te mogen maken. Jullie deden dat op een manier, die jongeren zich nog lang zullen herinneren. Marja Floris, Nootdorp DANS Maximaal 35 deelnemers per presentatie, maximaal 3 presentaties per dag. 74 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

77 JONGERENVOORSTELLING CRISIS DRAMA Het verlangen naar spullen. Erbij horen. Er zijn genoeg redenen waarom pubers denken: Ik voel me beter als ik deze schoenen aan heb. Crisis gaat over geld uitgeven, geldproblemen, groepsdruk, status en rijkdom. Want hoe gaan leerlingen eigenlijk om met verleidingen? Welke moeilijkheden komen ze tegen en wat gebeurt er als ze schulden krijgen? Met Crisis maakt theatergroep PlayBack leerlingen van beroepsscholen en voortgezet onderwijs bewust van hun omgang met geld. Duur 1 uur en 30 minuten Kosten 1045,-- 2 voorstellingen op 1 locatie op 1 dag: 1795,- Aanbieder Theatergroep PlayBack Bestelcode 4209 Een scene uit Crisis. Demi is verliefd op Ferry. Maar die ziet haar helemaal niet staan. Maureen, een goede vriendin van Demi, raadt haar aan een nieuwe outfit aan te schaffen om indruk op hem te maken. Demi is onzeker en volgt haar advies op, ook al heeft ze er eigenlijk geen geld voor. Achteraf heeft Demi spijt van haar uitgaven. Haar geld is op, waardoor ze haar bijdrage aan de Rome reis van school niet kan betalen. Het publiek wordt uitgedaagd mee te denken: hoe kan Demi eerlijk zijn tegen Maureen? Crisis is een dynamische en uitdagende voorstelling waarin het publiek volop meedoet. Binnen de interactieve gedeeltes onderzoekt PlayBack samen met de jongeren de grenzen én mogelijkheden van geld. Op die manier haalt PlayBack praten over geld uit de taboesfeer. Educatie. Na de voorstelling krijgt iedere leerling een kraslot met verwijzingen naar relevante websites rondom dit thema. Tevens adviseren wij docenten over lesmateriaal. KING LEAR (ENGLISH) - JORIS LEHR LITERATUUR Speciaal voor havo / vwo bieden wij de Engelstalige versie aan. Prachtige Shakespeare teksten gemixt met hedendaags begrijpelijk Engels. Het beroemde verhaal van William Shakespeare over waarheid en verzoening verteld door de nar. Met alleen een stuk touw, mime, taal en spel spint Joris Lehr een wervelende, geestige en spannende voorstelling. In zijn voorstelling over de klassieker Koning Lear vertelt Joris Lehr vanuit de ogen van de nar van de oude koning. Er was eens een koning die drie dochters had. De koning was zo oud dat het hem niet meer lukte om alle kaarsjes van zijn verjaardagstaart uit te blazen. Hij besloot om zijn rijk over zijn drie dochters te verdelen. Welke dochter hield het meest van hem? En welke dochter kreeg welk deel? Maar spraken zijn dochters oprecht? Duur 45 minuten kan ook 60 min Kosten 530,-- max 120 lln Prijs incl reiskosten en BTW 2e voorstelling 212,-- Aanbieder Het Verteltheater Bestelcode 7175 Met een stuk touw verbeeldt Joris alle personages en een denkbeeldige wereld. De nar spreekt altijd de waarheid en weet de koning in tijden van mineur met humor op te beuren en hoopvol te stemmen en het publiek te boeien. De dwaas die als enige de waarheid spreekt. De clown die grappen bleef maken, ook toen de koning alles kwijt was. En zelfs in een armzalig hutje op de hei, als de koning ook zijn verstand dreigt te verliezen blijkt lachen het beste medicijn. Er gloort weer hoop voor Koning Lear en zijn rijk. Leeftijd vanaf 12 jaar Reacties op de presentatiedag programmeurs cultuureducatie: Verrassend eenvoudig en origineel: hoe hij met een touw verschillende personages uitbeeldde. Verhaal werd heel begrijpelijk gebracht! Prachtig, hoe hij met zo weinig een compleet beeld kon maken. De kinderen waren elke minuut geboeid. Zelf kon ik met net zo veel plezier kijken. Fantastisch!! zo mooi hoe hij schakelde tussen de personages. Fantastisch! Geweldig! voorstellingen 75

78 Duur 1 uur en 30 minuten, waarvan 45 minuten voorstelling en 45 minuten interactief werken met het publiek Kosten 1175,-- voor de eerste voorstelling, 775,-- voor de tweede voorstelling op dezelfde dag Aanbieder Theater AanZ Bestelcode 7379 LOKAAL G1.25 DRAMA Wat zou je doen als je beste vriend homo is?, dat is de kernvraag van de voorstelling Lokaal G1.25. Een dynamisch, luchtige, ontroerende en herkenbare voorstelling voor leerlingen. De voorstelling gaat over vriendschap en homoseksualiteit en speelt zich af tussen vier leerlingen in een klaslokaal. Lokaal G1.25 duurt ongeveer 90 minuten, waarvan 45 minuten voorstelling en 45 minuten interactief werken met de leerlingen. Dit interactieve deel vindt direct aansluitend op de voorstelling plaats onder begeleiding van een publieksbegeleider. Tijdens dit gedeelte vragen de acteurs de leerlingen hoe zij zelf zouden reageren als zij in dezelfde situatie zouden staan. De acteurs spelen deze reacties uit en laten daarmee zien wat het effect is. De methodiek van AanZ is gericht op verbeelding, inleving, participatie, ontmoeting en dialoog. Samen met de leerlingen wordt op een luchtige en positieve wijze dieper ingegaan op de thema s vriendschap, vooroordelen, pesten, scheldgedrag en veiligheid op school. Bij Theater AanZ spelen acteurs die ook in het dagelijks leven een afspiegeling zijn van onze seksuele, culturele en religieuze samenleving. Deze diversiteit wordt ook ingezet, tijdens het laatste deel van het interactieve gedeelte, in de vorm van een nagesprek met de acteurs. De voorstelling en het interactieve gedeelte hebben als doel de kennis over, het begrip voor en de acceptatie van seksuele diversiteit te vergroten. Lokaal G1.25 is bedoeld voor leerlingen van de bovenbouw van het VO, maar is in overleg ook te boeken voor tweedejaars leerlingen. De voorstelling is geschikt voor vmbo t/m gymnasium. Per voorstelling is er ruimte voor maximaal 75 personen per voorstelling. Tijdens de voorstelling is de aanwezigheid van minstens twee mentoren of leerkrachten een vereiste. Lokaal G1.25 speelt door het hele land. Duur 1 uur exclusief workshops Kosten 750,-- per voorstelling VOORWAARDEN we spelen graag 2 voorstellingen op een dag, voor ongeveer 75 leerlingen per voorstelling, 750,- per voorstelling (excl. educatie door ons, variërend van 2,50-5,00 per leerling afhankelijk van wensen en mogelijkheden) Aanbieder Artemis Bestelcode 7847 BONTE AVOND VAN BODYBUILDERS DRAMA Jetse Batelaan maakte deze voorstelling samen met een hechte groep Rotterdamse kickboksers, stoere en innemende mannen in korte sportbroekjes met glimmende lijven en six packs om jaloers op te zijn. Ze spelen bakkers en drugsdealers, maar ze zijn ook zichzelf. Ze zingen al hun dialogen met ingehouden stem en soms doen ze zelfs een dansje. Niet als musicalster, maar gewoon zoals jij en ik dat zouden doen. Dat vraagt erom je beeld bij te stellen over hoe we eruit zien en wie we in werkelijkheid zijn. Na De dag dat de papegaai zelf iets wilde zeggen en De meest zwaarmoedige voorstelling ooit (waarvan het hele publiek moet huilen), bieden we nu Bonte avond van Bodybuilders aan voor middelbare scholen. De voorstelling kan gespeeld worden in een (gym)zaal op school en is bij uitstek ook geschikt voor VMBO. Educatie krijgt vorm in een hink-stap-sprong (voorbereiding- voorstellingverwerking). We zetten hierbij in op thema s als machismo, sociale status en kracht versus zwakte. De stoere kickboksers laten in de voorstelling een andere kant van zichzelf zien. Samen met leerlingen onderzoeken we, vooraf en achteraf, wat dat voor hen betekent. De hink-stap-sprong kan in één dag doorlopen worden. Een dag waarin scholieren geheel worden ondergedompeld in theater. De voorstelling vormt het middelpunt met workshops en gesprekken daaromheen. Voor de workshops denken we aan het schrijven van korte dialogen en het gezamenlijk zingen daarvan, aan theaterworkshops vanuit scènes in de voorstelling èn aan kickboks lessen van de spelers. Voor hink-stap-sprong door docenten zelf bieden we een (gratis) lespakket aan met teaser en suggesties. Regie: Jetse Batelaan. Spel: o.a. Ferinio Asandikromo, Samir Baptista Alves, Raffaël Roberto Fernandes, Marie Groothof/Hannah van Lunteren, Dexter van Herwaarden, Adam Lopes Filipe, Daniël Monteiro, Luciano Monteiro, Dwayne Waterval e.a. In samenwerking met Ro Theater 76 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS SPEELPERIODE schooljaar LOCATIE (gym)zaal in school, met achter/opzij van het speelvlak een naar buiten toe openslaande deur VOOR MEER INFO [email protected] - VOOR BOEKINGEN [email protected]

79 LIJFSTIJL-DAG DANS Voorstelling + Workshops. De voorstelling Lijfstijl gaat over voeding & bewegen. Je wordt dagelijks beïnvloed door alle reclames om je heen, je vrienden die een broodje frikandel naar binnen schuiven en natuurlijk je favoriete chips smaak voor maar 1 euro in de snoepautomaat. Lekker lui op de bank ploffen als je thuiskomt van je school, na het eten de computer aanzetten en met de controller in je handen om 1 uur s nachts wakker schrikken. Duur 30 minuten voorstelling, 60 minuten per workshop Kosten 800,-- voor de voorstelling en 1 workshop ronde van 60 minuten: 3 x 60,--. Extra workhops 60,-- per uur Aanbieder Thomas van Vliet Expressie Bestelcode 4917 We willen jongeren wakker schudden! Twee beroepsdansers en een ervaren rapper hebben de handen ineengeslagen voor een innovatief project, bestaande uit een voorstelling en een workshop ronde op school. We vertellen uit eigen ervaring en nemen de jongeren mee op een avontuurlijke zoektocht naar balans, bewuste keuzes maken en vriendschap. Door middel van een interactieve quiz, verschillende onderdelen met zorgvuldig uitkozen experts op het gebied van voeding en beweging en natuurlijk een spetterende show wordt de boodschap in de voorstelling overgebracht. Tijdens de workshops gaan de groepen aan de slag met workshops over voeding, workshops rap en dans. Voorstelling door: Gaffar Binda, Xisco Riboch en Thomas van Vliet ROEPT U MAAR! DE VOORSTELLING DRAMA Twee ervaren improvisatie acteurs spelen scenes aan de hand van suggesties van de leerlingen. Een boer en boerin in de Efteling? Geen probleem, wij maken er een scene van. De scenes zijn grappig en laagdrempelig. De leerlingen voelen zich betrokken omdat ze invloed hebben op wat er te zien is en kunnen zelfs meespelen. Deze voorstelling is erg geschikt voor grote groepen. Het maximum aantal leerlingen is honderdvijftig. Deze voorstelling kan in een theater, maar ook in de gymzaal gegeven worden en vraagt om weinig technische ondersteuning. Duur 1 uur / In theater Kosten 450,-- Aanbieder Hoox Bestelcode SLAG BIJ NIEUWPOORT MULTIDISCIPLINAIR 1600: een bekend jaartal. Maar hoe zat het ook alweer? Theatergroep Aluin speelt die ene gebeurtenis waarvan we het jaartal allemaal kennen: De Slag bij Nieuwpoort. Vijf jonge acteurs ontdekken de Nederlandse geschiedenis als een stripverhaal: dynamisch, komisch, meeslepend, glashelder en historisch juist, voor meer dan 85%. Een geschiedenisthriller over hoogmoed, heroïek en beeldvorming!, Docenten Datum dinsdag 18 oktober 2016 Duur 1 uur aanvang uur Plaats Studio Theaters tilburg Kosten 4,50 per leerling Aanbieder Theaters Tilburg Bestelcode Slag bij Nieuwpoort is het eerste deel van de trilogie De Vaderlandse oorlog, over opkomst en ondergang van het wonderduo Maurits van Nassau en Johan van Oldenbarnevelt tegen het decor van de Tachtigjarige Oorlog met Spanje. Een historische kroniek vol avontuur, godsdienststrijd, intriges, vaderlandsliefde, eerzucht en vuile handen. de Volkskrant: **** Vijf jonge acteurs trekken het verhaal tevoorschijn uit een bergje kostuums. Ze pompen energie in die typisch luchtige, levendige vertelvorm, waarin Aluin zich heeft gespecialiseerd. Doorgang bij minimaal 40 deelnemers voorstellingen 77

80 , Docenten Duur 50 minuten in de aula of in de klas Kosten 250,-- Zonder workshop 250,--; met workshop door twee docenten met korting 340,-- Aanbieder Eelt Bestelcode 3835 RAKET EEN VOORSTELLING OVER VLUCHTELINGEN DRAMA Saïf vlucht voor de oorlog, Mirthe vlucht voor haar vader. Ze ontmoeten elkaar en worden verliefd. Maar Saïf moet terug, de oorlog in. Dat ziet hij helemaal niet zitten en maakt een onomkeerbare beslissing. Nu moeten de twee elkaar loslaten. Raket is een speelse voorstelling waarin de thematiek van vluchteling zijn wordt geactualiseerd. Bij de voorstelling wordt naar keuze een workshop met het thema vluchten, aangeboden. In de workshop wordt de leerlingen al spelend en reflecterend, de mogelijkheid geboden om zich te verbinden met het leven van twee jonge vluchtelingen. Voorstelling en workshop samen worden ook aangeboden als training voor docenten VO. In deze training leert de docent het belevingsaspect van het maatschappelijk probleem vluchten als uitgangspunt te nemen, voor verrijkt geschiedenis- of levensbeschouwingsonderwijs. Groep Bovenbouw Duur In overleg Plaats In overleg Kosten 6,-- In overleg Aanbieder Philharmonie Zuid Nederland Bestelcode 4085 MEET THE SYMPHONY MUZIEK Onder de noemer Meet the Symphony rangschikt philharmonie zuidnederland activiteiten die bedoeld zijn om het orkest intensiever te ontmoeten. Hierbij is veel ruimte voor de wens van de school en projecten op maat. Zo kunnen leerlingen tijdens een Meet & Greet een solist of dirigent ontmoeten gekoppeld aan een repetitie- of concertbezoek. Hoe zou het zijn om leerlingen te laten spreken met de bevlogen violist Liza Ferschtman, de jonge violist Stephen Waarts die zich waagt aan de duivels vioolcapriolen van Paganini of met inspirerende dirigenten als Karel Deseure en Jan Willem de Vriend? Bezoek met een kleine groep leerlingen op een alternatieve concertlocatie een concert uit de innovatieve concertserie Spicy Classics, waarin een cross-over wordt gemaakt met een andere kunstvorm. Deze concerten zijn prikkelend en vernieuwend en speciaal ontwikkeld voor studenten en jongvolwassenen. Even welkom zijn scholieren bij een regulier concert om te beluisteren hoe Moesorgski de schilderijen van Hartmann verklankte of wat Beethoven al over Europa te zeggen had. Voor leerlingen die het vak muziek in hun examenpakket hebben kan het orkest een workshop Componeren in de klas organiseren in combinatie met een concertbezoek. De leerlingen kunnen de eigen gemaakte compositie onder voorbehoud in de foyer van de concertzaal voorafgaand aan het concertbezoek aan het publiek ten gehore brengen. Groep Bovenbouw Datum tournee 19 november 2016 t/m 28 januari 2017 Duur 1 uur en 15 minuten Plaats in theater Kosten toegangsprijs verschilt per theater Aanbieder Het Zuidelijk Toneel Bestelcode 6707 SOCRATES - THEATERMONOLOOG DRAMA Het enige wat ik weet, is dat ik niets weet Socrates. Na zijn boek Het voordeel van de twijfel en de gelijknamige CANVAS-reeks, brengt Stefaan van Brabandt de filosofie nu naar het theater. In Socrates speelt Bruno vanden Broecke één van de meest legendarische filosofen uit de geschiedenis. Socrates, vader van de filosofie, leermeester van Plato, was de luis in de pels van de Atheense bevolking. Hij zette hen aan het denken door op ironische wijze kritische vragen te stellen bij al hun vanzelfsprekendheden. Wat hem niet in dank werd afgenomen: op zijn 70ste werd hij aangeklaagd en veroordeeld tot de doodstraf met de gifbeker. In de theatermonoloog Socrates kijkt de meest legendarische filosoof uit de geschiedenis enkele uren voor zijn dood terug op zijn leven en denken. Concept, tekst en regie: Stefaan van Brabandt Spel: Bruno vanden Broecke 78 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

81 POLITIEK VOOR PUBERS DRAMA Een cabareteske voorstelling over de politiek voor de bovenbouw. Politiek voor pubers: snel, grappig en uitdagend. Een theatervoorstelling voor de bovenbouw waarin op cabareteske wijze inhoudelijke verschillen tussen de grootste politieke partijen duidelijk worden. Waar partijleiders, vooroordelen en politiek jargon flink op de hak worden genomen. Met als slotstuk een interactieve politieke quiz tussen docent en leerling. Wie zal de meeste stemmen krijgen? Groep Bovenbouw Duur 1 uur Kosten 1095,-- max 150 leerlingen Aanbieder Theatergroep Signatuur Onbekend Bestelcode 5617 JIHAD, DE VOORSTELLING DRAMA Een lichtvoetige voorstelling voor klas 4/5 vmbo / havo of mbo met grote impact, die zowel komisch als tragisch is en waarin taboes niet worden geschuwd. Jihad gaat over drie vrienden op weg naar Syrië. Gaandeweg de reis ontdekken ze meer over elkaars beweegredenen en concluderen ze dat ze elkaar eigenlijk helemaal niet goed kennen, alleen van de moskee. In Syrië treffen ze een situatie aan die minder idyllisch is dan verwacht. Wat hebben ze zich aan laten praten door sociale media en misleidende haatpropaganda? De strijd tegen de ongelovigen is een strijd tegen mensen zoals zij; en zijzelf worden slechts ingezet als kanonnen vlees. Groep Bovenbouw Datum di 15 nov Duur 1 uur en 30 minuten kan uitlopen ivm nagesprek Plaats Schouwburg Theaters Tilburg Kosten gratis, i.s.m. Contour de Twern Aanbieder Theaters Tilburg Bestelcode 6957 Het stuk wordt gespeeld door drie acteurs en een muzikant. De veelbesproken, van oorsprong Bosnische theatermaker Daria Bukvić tekent voor de regie. Schrijver en regisseur van het oorspronkelijke, Vlaamse stuk is Ismael Saidi, die zelf geronseld werd om te vechten in Afghanistan. Tekst: Isamaël Saidi vertaling: Lilianne Lemmens bewerking: Daan Windhorst regie: Daria Bukvić Gwen Sengers, educatie: Een echt rake toneelproductie voor tieners. Ik zag in Zoetermeer het publiek eerst vol verbijstering, dan weer luid lachend het stuk gadeslaan. En het beste wordt bewaard voor het laatst, een eerlijk gesprek met de acteurs op de rand van het podium. DE MAN IS LAM - POSITIE ISLAMITISCHE MAN MULTIDISCIPLINAIR Lucas De Man i.s.m. Stage-Z De Man Is Lam Prikkelende voorstelling vol prachtige foto s en geluidsfragmenten over de positie van de islamitische man van nu in Nederland. Actueel en gebaseerd op waargebeurde en oprechte verhalen. Door recente gebeurtenissen zoals de vluchtelingencrisis in Europa en de diverse aanslagen ligt het islamitische man-zijn in de westerse samenleving onder een vergrootglas. Maar hoe is het werkelijk om een islamitische man te zijn in Nederland? En wat betekent man-zijn eigenlijk? Groep Bovenbouw Datum tournee 5 april t/m 29 mei 2017 Duur Plaats in theaters Kosten toegangsprijs verschilt per theater Aanbieder Het Zuidelijk Toneel Bestelcode 6725 Deze vragen en meer vormen het uitgangspunt voor het bijzondere theaterproject De Man Is Lam. De nieuwsgierigheid naar dit onderwerp bracht theatermaker Lucas De Man bij fotograaf Ahmet Polat en radiomaker Rashif El Kaoui. Wat volgt is een zoektocht via theater, foto en radio naar de hedendaagse islamitische man. De drie bevragen voorafgaand aan het maakproces hun generatiegenoten, mannen en vrouwen, zowel islamitisch als non-islamitisch over dit thema. Het resultaat is bijzonder, herkenbaar en van nu. De Man Is Lam is een productie van Stage-Z in coproductie met Het Zuidelijk Toneel en Stichting Nieuwe Helden. Met educatieproject voor vmbo-t, havo, vwo, mbo. voorstellingen 79

82 Groep Bovenbouw Duur 50 minuten 25 minuten voorstelling, 25 minuten debat workshop Kosten 1400,-- dagkosten, per dag 4 klassen, korting mogelijk Aanbieder Vloeistof Bestelcode 7689 WEGWERPWERELD DANS (Zwerf-)afval is wereldwijd een groot maatschappelijk probleem. Rondslingerende rommel verslechtert onze directe leefomgeving, vergroot ons gevoel van onveiligheid, is doodsoorzaak van vogels én brengt verkeersveiligheid in gevaar. In WegWerpWereld wordt dans ingezet, zodat een groot publiek de actualiteit van het afvalprobleem kan ervaren. Omdat middelbare scholen worden geconfronteerd met veel zwerfafval lijkt dit thema bij uitstek geschikt om specifiek onder de aandacht te brengen. WegWerpWereld is een kunst- of educatieproject dat bestaat uit een danstheatervoorstelling en een debatworkshop. De voorstelling WegWerpWereld is een prikkelende, intieme en laagdrempelige confrontatie met ons wegwerpgedrag. Het publiek krijgt een overall, helm en veiligheidsvest aan alvorens ze als vuilnisman een lege container betreden waarin twee dansers dicht op je huid dansen. Door de glaswand zie je een andere ruimte gevuld met afval. Een afvalmedewerker stapelt daar afval op om die vervolgens in de dansruimte te dumpen. Steekwagen na steekwagen gedurende het hele duet. Het beeld verandert; afval wordt danspartner en dansers en publiek worden meer en meer beperkt in hun bewegingsvrijheid. In de climax vluchten de dansers naar de lege ruimte, waar de cyclus opnieuw begint In het lesuur wordt de klas in tweeën gesplitst en ziet de ene helft de voorstelling, de andere helft krijgt een korte debatworkshop. Na 25 minuten wisselen de groepen. In de workshop wordt middels een korte kennis-battle het thema geïntroduceerd. Dan volgt een korte uitleg en introductie. Acteur Maarten Hutten is moderator en weet als geen ander een actief debat te ontlokken, waarin de dilemma s van het willen hebben versus het delen, blits versus hergebruikt, en eigen verantwoordelijkheid voor de wereld versus je individuele belang, op de kaart worden gezet. Groep Bovenbouw Duur 1 uur en 30 minuten Kosten 1045,-- 2 voorstellingen op 1 dag op 1 locatie: 1795,-- Aanbieder 0 Bestelcode 6111 JONGERENVOORSTELLING NU DRAMA NU gaat over 18 jaar worden. Officieel volwassen zijn en doen waar je zin in hebt. Maar ook je eigen rekeningen moeten betalen. Je financiën op orde krijgen en houden kan lastig zijn, praten hierover roept soms schaamte op. De voorstelling NU maakt de onderwerpen geld en schulden bespreekbaar en bereidt jongeren voor op hun financiële zelfstandigheid. Over NU Het publiek duikt in het leven van drie leeftijdsgenoten die mooie spullen en kleren gebruiken om indruk te maken en erbij te horen. Tegelijkertijd moeten ze sparen en verleidingen uitstellen of weerstaan. Als dat niet lukt, ontstaan er schulden. Tijdens de voorstelling en het gesprek doet het publiek mee; ze bedenken een haalbaar financieel plan voor deze personages. Zo worden de jongeren weerbaarder en beter voorbereid op hun financiële zelfstandigheid. Waarom NU? Theatergroep PlayBack vindt het hoog tijd om de schaamte rondom schuld en armoede te doorbreken, zodat jongeren makkelijker om hulp durven vragen. Schulden zijn snel gemaakt. Door telefoon-abonnementen waar je aan vast zit, shoppen met Afterpay of leningen kunnen er in korte tijd geldproblemen ontstaan. De overgang naar financieel onafhankelijk worden (18+) blijkt voor jongeren soms te snel te gaan, met weinig tijd voor vallen en opstaan. Thema: geld De voorstelling NU is speciaal ontwikkeld voor het mbo, maar kan op iedere 18 jarige scholier van toepassing zijn. PlayBack biedt ook een voorstelling over geld voor het voortgezet onderwijs: Crisis. En voor ouders is er de ouderavond Credits. 80 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

83 AFRIKA ATELIER: ONTDEKKEN VAN DE BALAFOON MUZIEK In het Afrika Atelier waan je je in Afrika en ontdek je het ontstaan van de magische balafoon! Je beleeft de ontdekking van een typisch Afrikaans instrument van boomstronk tot balafoon. Groep Bovenbouw Duur 1 uur en 30 minuten Kosten 350,-- 550,-- voor twee voorstellingen, 750,-- voor drie voorstelling (max drie per dag) Aanbieder Jeanpaul.cc Bestelcode 4697 De start van de workshop is een voorstelling waar je in naar Afrika wordt meegenomen. De kinderen komen terecht in het West Afrikaanse land Burkina Faso en zien iets van het dagelijks leven op het platteland van dit Land van de Integere mens. Ze leven zich in in het leven van de familie Zongo en kind Mouni Zongo. De kinderen doen mee met klusjes die uitgevoerd worden en worden meegenomen naar de Afrikaanse school. In het tweede deel wordt binnen het verhaal kennis gemaakt met de magische klanken van de Balafoon. Het ontstaan van dit houten, xylofoonachtige Afrikaanse instrument met kalebassen eronder voor resonantie komt aan bod en vervolgens gaan de kinderen het ook zelf bespelen. Kinderen zijn snel aangetrokken door de bijzondere klanken van de balafoon en willen dat graag eens uitproberen. De Balafoon bespelen is een combinatie van ritme en melodie. Door de pentatonische (5-tonige) stemming hebben de klankstaven al een natuurlijke harmonie samen waardoor er snel mooie muziek gemaakt kan worden; een keer misslaan is niet erg en verstoort de muziek-beleving niet. De balafoon wordt uiteindelijk samen met andere instrumenten in een Afrikaans Orkest uitgevoerd. Een bijpassend Afrikaans lied wordt aangeleerd en er ontstaat een mooie presentatie en feestje inéén. Naar wens kunnen vervolg activiteiten met de balafoon worden afgesproken In dat geval kunnen één of meerdere balafoons tijdelijk op school blijven. De invulling van het bespelen van de balafoon wordt aangepast aan de leeftijd van de kinderen aanwezig bij deze workshop / voorsteling. MUZIEKCOLLEGE BACH - JAN WILLEM ROZENBOOM MUZIEK Pianist Jan-Willem Rozenboom pakt een bijzonder hoogtepunt uit de muziekgeschiedenis aan. Na elf jaar studie besloot hij de hondsmoeilijke Goldbergvariaties van Bach uit te voeren. Een absoluut meesterwerk, waarvan de uitvoering een grote techniek, durf en virtuositeit vereist. Jan-Willem, vooral bekend als componist / pianist van Guus Meeuwis, is altijd trouw gebleven aan zijn klassieke roots: de klassieke achtergrond draagt bij aan ideeën voor nieuwe popsongs en het spelen met popmuzikanten geeft weer een verfrissende kijk op klassieke muziek. Groep Bovenbouw, Docenten Duur 1 uur aanvang uur Plaats concertzaal tilburg Kosten 4,50 mede mogelijk gemaakt door de Partners Theaters Tilburg Aanbieder Theaters Tilburg Bestelcode 6621 In dit muziektheatercollege neemt Rozenboom je mee in zijn beleving van Bachs meesterwerk. De overlevering wil dat componist Johann Sebastian Bach dertig variaties schreef op een aria, op verzoek van een Russische graaf die leed aan hardnekkige slapeloosheid. De graaf liet een jonge musicus, Johann Gottlieb Goldberg, vervolgens de variaties spelen om de last van zijn doorwaakte nachten te verlichten. Naast het spelen vertelt Jan-Willem van achter zijn vleugel over dit hoogtepunt uit de muziekgeschiedenis, maakt een link naar klassieke werken en popmuziek, maar vertelt bovenal wat de muziek voor hem betekent en waar hij zijn inspiratie vandaan haalt. voorstellingen 81

84 Groep Docenten Duur 1 uur en 40 minuten, waarvan 50 minuten voorstelling en 50 minuten interactief werken met het publiek Kosten 1250,-- Aanbieder Theater AanZ Bestelcode 7365 GAIA, EEN MOEDER MULTIDISCIPLINAIR Gaia, een moeder is een indringend en liefdevol portret van een moeder, die worstelt met de liefde voor haar (homoseksuele) zoon. Zij vertelt haar verhaal met ondersteuning van haar dochter en een muzikant. In Gaia, een moeder wordt de kennis over seksuele diversiteit vergroot en krijgt de plaats van seksuele diversiteit binnen de cultuur en de sociale omgeving de aandacht. Bovenal gaat de voorstelling over liefde, opvoeding en (de dilemma s in) het maken van (individuele) keuzes. Deze voorstelling is o.a. geschikt voor ouderavonden op school, voor docenten en leerkrachten, themabijeenkomsten in wijk- en buurtcentra en voor migrantenen welzijnsorganisaties. Direct aansluitend op de voorstelling vindt een interactief deel plaats, onder begeleiding van een publieksbegeleider. De methodiek van Theater AanZ is gericht op verbeelding, inleving, participatie, ontmoeting en dialoog. Samen met het publiek wordt op een luchtige en positieve wijze dieper ingegaan op de thema s (seksuele) diversiteit, opvoeding, verwachtingen, omgeving, cultuur en religie. Bij Theater AanZ spelen acteurs die ook in het dagelijks leven een afspiegeling zijn van onze seksuele, culturele en religieuze samenleving. Deze diversiteit wordt ook ingezet tijdens het interactieve gedeelte, in de vorm van een nagesprek met de acteurs en met een aanwezige gast (ervaringsdeskundige). De voorstelling en het interactieve gedeelte hebben als doel de kennis over, het begrip voor en de acceptatie van seksuele diversiteit te vergroten. Gaia, een moeder is o.a. geïnspireerd op interviews met ouders, dochters en zonen uit verschillende culturen en religies en is bedoeld voor ouders en verzorgers van kinderen (alle leeftijden) en voor docenten, zorgverleners en studenten beroepsonderwijs ten behoeve van deskundigheidsbevordering. Per voorstelling is er ruimte voor minimaal 40 en maximaal 80 personen. Wat betreft speellocatie gaat de voorkeur uit naar een groot lokaal of dramalokaal, zonder geluidsoverlast van derden (geen gymzaal). De speelruimte bedraagt minimaal een breedte van 10 meter en een lengte van 10 meter (vlakke vloer voorstelling). Opdrachtgever zorgt voor een theateropstelling van maximaal 80 losse stoelen en een kleedkamer voor de acteurs. Gaia, een moeder speelt door het hele land. 82 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

85 training en scholing DOCENTENWORKSHOP VINCENTS TEKENLOKAAL Kom met je team naar Vincents Tekenlokaal. Ontdek samen welke mogelijkheden Vincents Tekenlokaal jouw leerlingen kan bieden. Tijdens het bezoek stap je in het leven van Vincent van Gogh en beleef je zijn tijd op school in Tilburg. Verder ga je zelf aan de slag met het creëren van prachtige tekeningen op de digitale tekenschermen. Groep Docenten Duur 1 uur en 30 minuten Plaats Vincents Tekenlokaal Kosten 100,-- Aanbieder Vincents Tekenlokaal Bestelcode 4405 CULTUREEL ERFGOED - DOCENTENWORKSHOP CULTUREEL ERFGOED Zonder cultureel erfgoed zou een stad spoorloos zijn. Maar waar vinden we die sporen en wat kunnen deze sporen betekenen voor onze lessen? Om de docenten van de hele school erbij te betrekken en te enthousiasmeren, is een workshop raadzaam. Deze vindt plaats in Regionaal Archief Tilburg of op locatie in de stad. In de workshop maken de docenten kennis met de diverse bronnen waarover Regionaal Archief Tilburg en Stadsmuseum Tilburg beschikken. Onderwerpen zijn onder andere Koning Willem II, de groei van de stad, Marietje Kessels en de Tweede Wereldoorlog. Daarnaast gaan we met elkaar in gesprek over de betekenis van erfgoed(educatie) en geven we handige tips. Groep Docenten Duur 1 uur en 30 minuten Plaats Regionaal Archief Tilburg Kosten 100,-- Aanbieder Stadsmuseum Tilburg Bestelcode 4385 Dit programma kan geboekt worden op woensdagen en donderdagen in Regionaal Archief Tilburg of op andere locaties op nader te bepalen data. DESKUNDIGHEIDSBEVORDERING MULTIDISCIPLINAIR Maatwerk werkt: voor leerlingen én leraren. Vind jij dat ook? Dan moeten we echt eens praten! Samen bedenken we iets dat werkt. Een workshop of project dat past. Maatwerk dus. Een plan dat geknipt is voor Deskundigheidsbevordering. Dat verbindt, verrast en verrijkt. Dat is de kunst. Onze kunst. Benieuwd naar voorbeelden uit de praktijk? Neem een kijkje op en maak, onder andere, kennis met de Doe-Het-Zelf-Toolbox, Het is de kunst om niet te knutselen, Cultkokers, Theater hoeft geen drama te zijn en werk-plek-leren. Samen leggen we verbinding met: de belevingswereld en het niveau van de leerlingen binnen / buiten / naschoolse activiteiten thema s uit andere leergebieden, zoals taal en oriëntatie op jezelf doorgaande leerlijnen betrokkenheid van ouders zichtbaarheid in wijk, dorp of stad Groep Docenten Duur 1 uur minuten minimaal: tijd in overleg Kosten 72,50 per uur, inclusief BTW, exclusief materialen en reiskosten Aanbieder SNENS Bestelcode 4419 Of het nu gaat om een wekelijks terugkerende workshop, een multidisciplinair festival, een ludieke openingsact of een concept voor een doorgaande leerlijn: we stemmen samen met jou een workshop of project af op de doelgroep, het thema, het budget en moment. Het resultaat past. En werkt. training en scholing 83

86 Groep Docenten Duur 2 uur tot 4 uur Kosten 560,-- inclusief reiskosten en BTW (bij 20 deelnemers 28,-- per deelnemer) Aanbieder Het Verteltheater Bestelcode 4475 WORKSHOP VERHALEN VERTELLEN LITERATUUR Wat is er mooier dan een leerkracht die verhalen vertelt, en de leerlingen hangen aan haar of zijn lippen? Jouw verhaal authentiek op jouw eigen manier beeldend en speels vertellen, met gebruik van gebaren, beweging, mimiek, spelen met je stem en spanning opbouwen. In deze workshop verhalen vertellen oefenen we met diverse technieken uit de vertelkunst. Ook werk je aan het voorbereiden van je verhaal zodat je het goed kunt onthouden, de opbouw van een verhaal en de spanningsopbouw, effect van lichaamstaal, en de presentatie van jouw verhaal. Er kan op verschillende niveau s worden gewerkt. Ernst Weerstra is trainer Vertellen en Spreken in het openbaar bij Het Verteltheater en voor Matrix Events en werkte als trainer voor Rhetorica communicatietrainingen. In mijn trainingen en workshops vind ik het mooi om te bereiken dat mensen hun eigen manier vinden om ontspannen, beeldend, speels en met plezier verhalen te vertellen. Groep Docenten Duur 4 uur docententraining kan in totaal 4 uur tot 6 uur duren, masterclass tot 1,5 uur Kosten 1875,-- docententraining, korte masterclass - tot 1,5 uur - kost 1395,-- Aanbieder Theatergroep PlayBack Bestelcode 4549 DOCENTENTRAINING PLAYBACK DRAMA In gesprek met de jongere van nu. De weg naar volwassenheid is er voor jongeren eentje van vallen en opstaan. Een zoektocht, waarin hun kwetsbaarheid, authenticiteit en identiteit vaak verborgen zit onder een laag van opstandigheid en ogenschijnlijke onverschilligheid. Waarin ze vaak consequenties van hun eigen gedrag nog niet overzien. Hoe laat je jongeren nou nadenken over dingen waar ze zelf nog niet bij stilstaan? Hoe motiveer je ze positie in te nemen en geef je hen zelfvertrouwen om zichzelf te laten zien in de wereld waarin ze leven? Deze interactieve docententraining of masterclass gaat over je ogen openen. Die van je leerlingen, maar vooral ook van jezelf en je collega-docenten. Realistische personages. Twee professionele acteurs en een ervaren trainer spelen herkenbare scenes uit de fascinerende wereld van de jongere van nu. Een klassensituatie, individueel leerling gesprek, oudergesprek of docentenoverleg, vanuit diverse invalshoeken wordt de jongere onder de loep genomen. Om de realiteit zo dicht mogelijk te benaderen staan drie jonge personages centraal tijdens de interactieve rollenspellen. Met In gesprek met de jongere van nu versterk je de cohesie binnen je docententeam en ga je direct aan de slag. Praktisch, treffend, soms hilarisch, en vooral erg leerzaam! Naast de algemene docententraining is er ook de training Like Us All, specifiek over pesten. En we hebben kortere masterclasses voor docenten. Groep Docenten Duur In overleg Plaats In overleg Kosten Op basis van offerte Aanbieder Bibliotheek Midden-Brabant Bestelcode 5615 EXPERTISE MEDIACOACH NIEUWE MEDIA U bepaalt zelf het thema in overleg met een van onze gecertificeerde mediacoaches. Denk bijvoorbeeld aan een ouderavond over sociale media, een training voor het team over de nieuwste digitale ontwikkelingen of ondersteuning bij het opzetten van een doorgaande lijn mediawijsheid. 84 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

87 De instellingen op een rij CiST is er vooral voor het begeleidingsproces dat bij de implementatie van cultuureducatie een rol speelt. CiST heeft het overzicht over wat zich in het culturele veld afspeelt. Steeds meer instellingen/initiatieven uit het culturele veld willen scholen ook op maat bedienen. Zij zijn graag bereid met u mee te denken. Aarzel dan ook niet om met hen contact op te nemen. Steeds meer instellingen willen ook samenwerken om de scholen nog beter te bedienen. CiST kan u helpen om instellingen samen aan tafel te brengen. CiST is onafhankelijk en heeft daarbij geen commercieel belang. Om het u wat makkelijker te maken hebben we hieronder de instellingen/initiatieven voor u op een rijtje gezet. Instelling Contactpersoon Tel.nummer Website (saar) Saar Oosterhof [email protected] Architectuurlessen Wouter van Niel info@architectuur Daan Mulders lessen.nl lessen.nl Bibliotheek Midden-Brabant Ans von Harenberg ansvonharenberg@ bibliotheekmb.nl Miriam van den Beemt miriamvandenbeemt@ bibliotheekmb.nl BIKcollectief Sanne Geboers sanne_geboers@ hotmail.com Hjalmar van den Akker hjalmarvandenakker@ home.nl Bureau CiST Jan Stoel [email protected] Ineke Frijters [email protected] Danslokaal Louise Rutten [email protected] De Kwekerij Joris van Midde [email protected] De Stilte Jan Baanstra [email protected] Irma Bouwman [email protected] EELT Monique Zijp [email protected] Elektruck Roel van de Laar [email protected] Bas Rombouts Elly Veelenturf Elly Veelenturf ellyveelenturf@ home.nl Esdé Stijn Derwig [email protected] contact@ritmework shops.com shops.com Factorium Podiumkunsten, [email protected] afdeling onderwijs Maarje van den Boom- m.vandenboom@ onderwijs Coppes (senior consulent po) factorium.nl Marijke Kools (consulent po) [email protected] Meta de Zeeuw (consulent po) [email protected] Ilse Egter van i.egtervanwissekerke@ Wissekerke (consulent vo) factorium.nl Peter van Dorst (consulent vo) [email protected] Lin de Laat (consulent VVE) [email protected] Bep Massuger b.massuger (Medewerker Gaffar Binda Gaffar Binda [email protected] Grimestudio Sandra Kuppens Sandra Kuppens [email protected] Het Groeilokaal Astrid Huijbregts ama.huijbregts@ gmail.com 85

88 Instelling Contactpersoon Tel.nummer Website Het Meemaaktheater Jannos Groffen theater.nl theater.nl Het Zuidelijk Toneel Jantine Hoekstra Hiphopfactory Janine Mooring Hoox Cefas Hoofs Impresariaat ROC producties Linda van den Hout roctilburg.nl impresariaat Jan Ophuis Jan Ophuis Jeanpaul.cc Paul Nas Joep van Gassel Joep van Gassel vangassel.nl Louter Produkties Loutje Bosch Maritée Onderdenwijngaard Maritée Onderdenwijngaard kpnplanet.nl Museum De Pont Marie josé Eijkemans Natuurmuseum Brabant Suzanne Visser museumbrabant.nl museumbrabant.nl Receptie Natuurmuseum museumbrabant.nl Oogpunt Patrick Schmitz philharmonie zuid nederland Adeline van Campen philharmonie zuidnederland.nl zuidnederland.nl Pixel Projects Maaike Pijnenburg Poppodium 013 Gijs Bernard Regionaal Archief Tilburg Lobke Bool archieftilburg.nl archieftilburg.nl Schrijfletters Ester van Zundert gmail.com SNENS Nancy Swaanen Eline van der Geest Stadsmuseum Tilburg Marloes Coppens regionaalarchief tilburg.nl tilburg.nl TextielMuseum Petra Cuijpers Floortje de Boer (di t/m vr van textielmuseum.nl uur) Theater AanZ Hester Klein Tessink Theaterbureau Het Verteltheater Ernst Weerstra PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

89 Instelling Contactpersoon Tel.nummer Website Theatergroep PlayBack Marieke Boel Theatergroep Signatuur Onbekend Myrthe Michielsen onbekend.nl onbekend.nl Theaters Tilburg Gwen Sengers tilburg.nl Thomas van Vliet Expressie Thomas van Vliet hotmail.com thomas.com Vincents Tekenlokaal Marthe Nagengast tekenlokaal.nl tekenlokaal.nl Vloeistof Yuri Bongers Yogajol Jolande Saris Zuivelfabriek Eline van der Geest zuivelfabriek.com Zwaard en Volk Sylvia Veldkamp

90 88 PROGRAMMA CULTUUREDUCATIE VOORTGEZET ONDERWIJS

91

92 ADRES LANGE NIEUWSTRAAT DJ TILBURG JAN STOEL [email protected] INEKE FRIJTERS [email protected]